Với các đặc điểm đó muốn cho trẻ thích học môn toán và đạt kết quả cao , thầy cô giáo phải tìm mọi cách để gây hứng trong quá trình lên lớp gợi sự tò mò ham hiểu biết , thích tìm hiểu , [r]
Trang 1BÁO CÁO TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Người thực hiện:
-Họ và tên: THẠCH TÔ
-Năm sinh: / / 1975
-Đơn vị công tác:Trường tiểu học Ngũ Lạc “A”
-Chức vụ hiện tại: Giáo viên dạy lớp
-Trình độ chuyên môn: Trung học sư phạm 9+3+1
2 Tên sáng kiến:
Một số biện pháp nhằm gây hứng thú học môn toán cho học sinh lớp1.
3 Nội dung sáng kiến:
Toán học là một môn học rất khó thường khô khan, trừu tượng học sinh thường gây tâm lí nặng nề , chóng mệt mỏi Vì thế để giúp học sinh học tốt môn học này Giáo viên phải sử dụng một số biện pháp nhằm gây hứng thú cho các em để các em say mê và thích học môn học này
4 Thời gian thực hiện sáng kiến :
Thời gian bắt đầu : Giữa học kì II
Kết thúc thực hiện: Cuối học kì II
5 Phạm vi áp dụng: Aùp dụng cho khối 1
6 Hiệu quả: Góp phần nâng cao chất lượng phân môn toán
Xác nhận Người báo cáo Thủ trưởng đơn vị
Thạch Tô
Trang 2GV thực hiện: Thạch Tô 2
A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đảng và nhà nước ta hiện nay đã thực sự coi giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu Mục tiêu của giáo dục là<<Nâng cao dân trí , đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài>> Để phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước Chúng ta thấy giáo dục bậc tiểu học là rất quan trọng , mang tính chất toàn diện ở cả chín môn học , là cơ sở ban đầu để đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người công dân tốt mang trong mình những phẩm chất , nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn mới Cùng với các môn học khác , môn toán có vị trí rất quan trọng vì:
_Các kiến thức , kĩ năng của môn học toán ở tiểu học có nhiều ứng dụng trong đời sống thực tiễn , chúng rất cần thiết cho việc hình thành nhân cách học sinh, rất cần thiết để học các môn khác ở tiểu học và học tập tiếp môn toán ở trung học
_Môn toán giúp học sinh nhận biết những mối quan hệ về số lượng và hình dạng không gian của thế giới hiện thực Nhờ đó mà học sinh có phương pháp nhận thức một số mặt của thế giới xung quanh và biết cách hoạt động có hiệu quả trong đời sống
_Môn toán góp phần rất quan trọng trong việc rèn luyện các phương pháp suy nghĩ ,phương pháp suy luận , phương pháp giải quyết vấn đề, nó góp phần phát triển trí thông minh , cách suy nghĩ độc lập, linh hoạt , sáng tạo, nó giúp học sinh hình thành các phẩm chất như: Cần cù , cẩn thận, có ý chí vượt khó khăn, làm việc có kế hoạch , có nề nếp và tác phong khoa học
-Làm việc gì cũng vậy , nếu có hứng thú làm việc thì việc làm đạt kết quả cao Sự hứng thú có ý nghĩa rất lớn đối với đời sống, sinh hoạt của con người Khi con người có niềm vui, có hhứng thú thì sẽ thấy cuộc đời thật là hạnh phúc
-Đối với học sinh nói chung và tiểu học nói riêng thì hứng thú có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát triển nhân cách và tính hình thành tri thức Trong thực tế có nhiều em học sinh say mê chăm chỉ học tập nhưng cũng không ít em chưa có thái độ đúng đắn với việc học , còn
lơ là, thậm chí còn chán ghét việc học Vì vậy người giáo viên tiểu học cần phải làm gì để giúp học sinh có hứng thú học tập?
số, hình và những quan hệ toán học đơn giản đã có đầy đủ những tính chất của môn học như: Tính trừu tượng , tính khái quát , và tính thực tiễn Môn toán là một môn khoa học yêu cầu sự
Trang 3chính xác cao tới mức tuyệt đối Trong khi đó tư duy của trẻ lớp
1 vẫn còn mang tính cụ thể, hình tượng và trực quan chiếm ưu thế Các em tri giác thường gắn với hành động thực tiễn , thường hay chú ý đến cái mới lạ , hấp dẫn trong khi các bài học về toán lại thường khô khan , trừu tượng Các em chú ý chưa bền vững , khả năng tập trung chú ý còn yếu,chóng mệt mỏi Nếu một tiết toán mà đơn điệu , thời gian luyện tập kéo dài thì lớp học sẽ rất nặng nề và tiết học ít hiệu quả Các em thích được hoạt động , được vui chơi xen kẽ với học tập Mặt khác các em lại thích tò mò tìm hiểu những điều mới lạ , những bài toán có nội dung vui , lời giải độc đáo gây cho các em hứng thú và say mê môn toán hơn Với các đặc điểm đó muốn cho trẻ thích học môn toán và đạt kết quả cao , thầy cô giáo phải tìm mọi cách để gây hứng trong quá trình lên lớp gợi sự tò mò ham hiểu biết , thích tìm hiểu , muốn nắm bắt cái mới , cái lạ trong giờ học
_Để đạt được mục đích trên đây chúng ta có thể có nhiều biện pháp khác nhau Nhưng qua thực tế giảng dạy tôi thấy Trò chơi học tập là một trong những biện pháp hiệu quả nhất đối với học sinh trong học toán Các trò chơi toán học có quy tắc trong đó trẻ được vui chơi cố gắng làm nhanh làm đúng để thắng cuộc Trò chơi làm cho các em rèn luyện độ nhanh nhạy của các giác quan , độ khéo léo của đôi tay , phát triển năng lực quan sát , phát triển trí tuệ tư duy trừu tượng tăng cường chú ý có chủ định giúp các em đạt kết quả cao nhất trong giờ học toán
Với những lý do trên đây, tôi chọn dề tài :<< Thiết kế trò chơi trong dạy học môn toán cho học sinh lớp 1>> Để làm nội dung nghiên cứu với mong muốn nâng cao chất lượng giảng dạy toán
ở tiểu học cho bản thân
Thực tế chứng minh rằng: Môn toán là một môn khó , không thể vượt quá đối với 40% học sinh tiểu học Bởi vì để lĩnh hội kiến thức toán học , học sinh còn phải biết so sánh phân tích tổng hợp , trừu tượng hóa, khái quát hóa mà tư duy của trẻ tiểu học – đặc biệt là với các em học sinh lớp 1 còn chưa được phát triển đầy
Trang 4GV thực hiện: Thạch Tô 4
đủ Những trở ngại và khó khăn do môn toán gây ra , nếu không sớm được khắc phục sẽ tạo ra khó khăn cho học sinh trong học toán
Cùng với thực trạng trên thì trường tôi có một thuận lợi và khó khăn:
Thuận lợi:
Học sinh có đầy đủ sách giáo khoa và vở luyện toán , có đồ dùng học toán đầy đủ
Do yêu cầu sự đổi mới của sự nghiệp giáo dục nên đội ngũ giáo viên đã và đang tích cực tự học , tự rèn luyện để ngày càng đáp ứng với sự đổi mới chung của thời đại hiện nay Thuận lợi tuy ít nhưng đây là điều kiện cơ bản để giúp cho sự nghiệp nước ta phát triển
Khó khăn:
Là trường có 40% là con em gia đình nghèo cha mẹ lo đi làm ăn xa Sự quan tâm của cha mẹ học sinh đến việc học của con mình còn hạn chế
Tài liệu tham khảo cho giáo viên còn ít Với những đặc điểm trên dẫn đến kết quả và chất lượng sau mỗi giờ học toán chưa cao, học sinh cũng chưa thật sự yêu thích môn toán và có hứng thú trong khi học toán
B MỘT SỐ BIỆN PHÁP:
Từ thực trạng trên tôi xin đưa ra một số biện pháp góp phần gây hứng thú học tập cho học sinh trong giờ học toán Đó là dạy học bằng trò chơi gây nên sự phấn khởi và rèn luyện được khả năng tư duy rất tốt cho học sinh tiểu học giúp các em đạt kết quả cao trong học tập
I TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI HỌC TẬP :
Mục đích: Sử dụng ở phần củng cố mỗi bài học nhằm củng cố kiến thức đã học
1/.Trò chơi: Nói đúng
a Mục đích:
- Giúp học sinh củng cố về cộng , trừ trong phạm vi 20 bằng
<< Nối phép tính với phép tính << Nối phép tính với kết quả>>.
b Tác dụng:
Trang 5Qua trò chơi này các em nắm vững được những kiến thức đã học làm cho tiết học vui, sôi nổi
*Nối phép tính với kết quả:
12+2 8+9
16
14 10+2 12
9+7
*Nối phép tính với tính : 15-1 10+5 17-2 16-2
12+5 18-1
16+3 13+3
12+4
c Chuẩn bị:
Bảng phụ, phiếu học tập có in sẵn các nội dung
d Cách chơi:
- Học sinh đại diện cho 2 tổ lên thi nối , ai nối nhanh và đúng hơn sẽ thắng cuộc
2/ Trò chơi: Xếp các phép tính:
a Mục đích:
Trang 6GV thực hiện: Thạch Tô 6
- Giúp học nắm chắc kiến thức về cộng , trừ quan hệ giữa phép cộng và phép trừ
- Giúp các em phát triển tư duy và phản xạ nhanh
b Chuẩn bị : -Phiếu học tập
c Cách chơi:
-Xếp các phép tính :
- Giáo viên ghi yêu cầu vào bảng phụ và phiếu học tập với
ba số: 9, 10, 19: viết 4 phép tính có thể hình thành ? Mỗi tổ cử 1 học sinh lên thi ( 2 hoặc 3 tổ), em nào thành lập đúng 4 phép tính là thắng cuộc Nếu 2 em cùng làm đúng thì em nào nhanh hơn sẽ thắng
Dưới lớp các em khác làm phiếu học tập :
9 + 10 = 19
10 + 9 = 19
19 - 10 = 9
19 – 9 = 10
3/ Trò chơi<< Về đích>>
a Mục đích:
- Giúp học sinh củng cố về thứ tự các số trong phạm vi 20 đến 100
- Củng cố về bảng cộng trừ qua 10
b Tác dụng:
- Trò chơi này giúp các em học sinh mạnh dạng đoàn kết và làm cho lớp học sôi nổi , gây hứng thú học tập
c Chuẩn bị: bảng phụ ( hoặc bảng lớp)
d Cách chơi:
* Dạng 1: Yêu cầu đếm nhanh đúng từ 1 đến 20 hoặc từ 1 đến 100 Hai đội mỗi đội cử 3 ->4 học sinh thi Giáo viên ra lệnh cho 2 em đầu tiên ở 2 đội bắt đầu đếm từ 1, 2, 3… Sau một lúc ra lệnh thôi hai em tiếp theo của 2 đội đếm tiếp theo bạn của mình Cứ thế đội nào đếm đúng và xong trước là về đích trước và thắng cuộc
* Dạng2: Giáo viên ghi 3 cột phép tính lên bảng:
Trang 710+2=12 7+5=12 3+9=12 6+7=13 6+5=11 9+7=16
8+4=12 5+9=14 8+9=17
9 +9=18 7+6=13 8+3=11
9 +2=11 6+6=12 7+7=14 9+7=16 4+7=11 5+9=14
- Ba đội cùng chơi, mỗi đội cử 6 bạn đứng thành hàng dọc Giáo viên làm hiệu lệnh ( gõ thước ) em thứ nhất của mỗi đội lên tính xong kết quả của phép tính thứ nhất rồi nhanh chóng đưa phấn cho bạn thứ hai Em làm tiếp phép tính rồi đưa phấn cho bạn thứ ba… cứ như thế cho đến cuối cùng Đội nào đúng và nhanh hơn là đội về đích trước và thắng cuộc
4/ Trò chơi: Tìm hình nhanh đúng
a Mục đích : Giúp học sinh nắm vững kiến thức về tam giác , hình vuông
b.Tác dụng:
Trò chơi này giúp học sinh phát triển tư duy, óc tưởng tượng, phong phú
c Chuẩn bị:
Giáo viên vẽ sẵn hình vào bảng( hoặc bảng lớp) Phiếu học tập
d Cách chơi:
Dạng 1: Hình bên có:
Tam giác
Hai học sinh lên ghi kết quả vào em nào làm đúng , nhanh là thắng cuộc
Đáp án:
Tam giác
Trang 8GV thực hiện: Thạch Tô 8
Hình vuông.
Dạng 2: Hình bên có tam giác , là những hình tam giác nào?
Hai học sinh lên đếm hình tam giác và gọi tên Em nào làm nhanh, đúng là thắng
Đáp án: Có 6 hình tam giác , đó là hình tam giác 1,2,3; 1+2, 2+3, 1+2+3
5/ Trò chơi: Tính nhanh :
a Mục đích:
- Giúp học sinh phát triển óc quan sát và phản xạ nhanh bằng cách cộng trừ chẳn trục
b Cách chơi:
- Giáo viên viết bảng phép tính và yêu cầu: Tính bằng cách nhanh nhất
12+5+3= 15+1+4=
12 – 6 – 2= 10+3+7=
Hai học sinh lên thi tính nhanh em nào tìm được cách tính nhanh nhất và xong trước là thắng cuộc
6 Trò chơi: Điền dấu đúng:
a Mục đích:Nhằm củng cố về cộng trừ trong phạm vi 20 và so
sánh số
Trang 9
b. Cách chơi: Giáo viên viết lên bảng và nêu yêu cầu : Điền dấu
> < =.
12+1 13 15+1 11+1
17-2 17-1 20-1 18+1
- Học sinh lên thi Em nào điền đúng và nhanh là thắng cuộc (
ở dưới học sinh có thể làm phiếu học tập)
7 Trò chơi: Điền Đ,S ( Đúng hay Sai)
a Mục đích : Củng cố về cộng trừ trong phạm vi 10->100 và củng cố cách đặt tính
b Chuẩn bị: Bảng phụ
c Cách chơi: Giáo viên viết sẵn vào bảng phụ các phép tính
Trang 10
GV thực hiện: Thạch Tô 10
26 12 18 3 24 2 14 16 04
17 5 19 1 25 5 12 18 20
- Giáo viên gọi 2 học sinh lên điền đúng ,sai (Đ,S) vào vòng tròn Em nào điền đúng nhanh là thắng 8/ Trò chơi: << Thi vượt dốc>> Hai em lên thi điền tiếp các số vào những bậc tiếp theo để lên được đỉnh dốc, ai lên trước là thắng cuộc 525
Đáp án: - Dãy số bên phải dốc gồm các số :bậc trên hơn bậc dưới 5 đơn vị: 5, 10, 15, 20, 25,30, 40, 45, 50 Dãy số bên trái dốc gồm các số: bậc trên hơn bậc dưới 10 đơn vị: 5, 15,25, 35, 45, 55, 65, 75, 85, 95
35 20
25 15
15 10
5 5
Trang 11II CÁC CÂU ĐỐ VUI:
a Mục đích: Gây hứng thú cho học sinh trong giờ học toán
b Tác dụng :Tăng thêm hứng thú cho học sinh , tránh được những giờ lên lớp về toán khô khan , kích thích sự tiềm tòi của các em
c Cách tổ chức : Sử dụng ở phần củng cố mỗi bài học, giáo viên chọn những câu đố vui có nội dung phù hợp để học sinh suy nghĩ tìm ra cách giải
1 Ví dụ1: Ở 4 góc của một căn phòng mỗi góc có 1 con mèo trước mặt mỗi con mèo có 3 con mèo, trên đuôi của mỗi con mèo có 1 con mèo Hỏi căn phòng đó bao nhiêu con mèo ?
Giải
Ta thấy ngay căn phòng chỉ có 4 con mèo ở 4 góc Bởi vì , mỗi con mèo 1 góc sẽ nhìn thấy 3 con mèo ở góc còn lại
Khi ngồi mỗi con mèo thường ngồi lên đuôi của mình , nên trên đuôi mỗi con mèo chính là con mèo đó
2 Ví dụ 2:
Vừa gà vừa chó
Tất cả có bốn chân
Bó lại cho tròn
Mười chân cả thảy
Từ những điều ấy
Em hãy tính xem
Mấy gà mấy chó?
Giải
Ta thấy chó có 4 chân còn gà 2 chân Vậy sẽ có 1 con chó(4 chân)và 3 con gà( 6 chân), tổng cộng 4 con và 10chân
( Chú ý : số chó không thể nhiều hơn 1 con vì nếu có 2 con chó trở lên thì không hợp với đầu bài )
2 Tuổi anh là tám
Tuổi em là hai
Côïng cả tuổi bà
Trang 12GV thực hiện: Thạch Tô 12
Vừa tròn tám chục
Đố em tính được
Tuổi bà bao nhiêu?
Giải
Tuổi anh và tuổi em là 8+2=10 (tuổi)
Tuổi bà là 80-10=70 ( tuổi)
Vậy tuổi bà là 70(tuổi)
4 Tuổi ông cộng với tuổi An bằng tuổi bà cộng với tuổi Hồng Ông nhiều hơn tuổi bà Hỏi An và Hồng ai nhiều tuổi hơn? Giải
Ta thấy: Tuổi ông + tuổi An = tuổi bà + tuổi Hồng , mà ông nhiều hơn tuổi bà nên Hồng nhiều tuổi hơn An
5 Vừa trống vừa mái
Đếm đi đếm lại
Tất cả mười lăm
Mái hơn mười ba
Còn là gà trống
Đố em tính được
Trống, mái mấy con?
Giải
Ta thấy số gà mái hơn 13 và nhỏ hơn 15, do đó số gà mái chỉ có thể là 14 con và số gà trống là 15-14=1 con
6 Hải và Nam đi câu cá số cá Hải câu được là số liền sau số
3 Tổng số cá hai bạn câu được là số liền trước số 8 Hỏi mỗi bạn câu được bao nhiêu con cá
Giải
Số liền sau số 3 là số 4 Vậy Hải câu được 4 con cá Số liền trước số 8 là số 7 Vậy hai bạn câu được là 7 con cá Số cá Nam câu được là 7-4=3( con cá)
Đáp án: Hải 4 con
Nam 3 con
Trang 137 Hôm nay đi sinh nhật bạn Lan là thứ ba ngày 3 tháng 4, bạn Hà mời các bạn 2 tuần nữa đến sinh nhật Hà Hỏi sinh nhật Hà vào ngày, tháng nào? Thứ mâùy?
Giải
Một tuần lễ có 7 ngày , hai tuần lễ có :
7+7=14 ngày
Hôm nay là ngày thứ 3 tháng 4 thì hai tuần lễ nữa là ngày 17 tháng 4, vì 3+14=17
Nếu hôm nay là thứ ba, thì hai tuần nữa ( 14 ngày )vẫn là thứ ba Vậy sinh nhật bạn Hà vào ngày thứ ba ngày
17 tháng 4
III NHỮNG MẨU TRUYỆN TOÁN HỌC :
a Mục đích : Gây hứng thú cho học sinh trong giờ học toán
b Tác dụng: Các em vốn giàu tưởng tượng , kể cho các
em nghe những truyện hấp dẫn có nội dung toán học sẽ giúp các em biết xử lý thông minh trong những tình huống phức tạp Tạo được không khí phấn khởi trong việc tiếp thu kiến thức mới
c Cách tổ chức : Giáo viên dùng phương pháp thuyết trình với lời nói truyền cảm của mình để xen vào trong không khí giảng toán – củng có thể là mở đầu tiết học
Truyện kể:
GIÚP ANH BỘ ĐỘI SANG SÔNG
Trong kháng chiến chống pháp , một lần anh bộ đội trên đường đi trinh sát đến bờ sông và phải vượt sông ngay Song , sông thì rộng, nước thì sâu mà tàu thuyền không có vì nhân dân đã đi sơ tán hết Đang loay hoay chưa biết xoay sở thế nào , thì anh nhìn thấy một chiếc thuyền thúng đang bơi trên sông , trong đó có hai em thiếu niên Anh mừng quá vội gọi các em bơi nhanh vào bờ để nhờ chở sang sông