Ta có 2 loại chương trình dịch là thông dịch và biên dịch - Để cụ thể ta xét ví dụ sau: Em muốn giới thiệu về trường mình cho một người khách du lịch quốc tế biết tiếng Anh, có hai cách [r]
Trang 1Chương I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ LẬP TRÌNH
VÀ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
LẬP TRÌNH
I Mục đích yêu cầu
1 Kiến thức
Hiểu khả năng của ngôn ngữ lập trình bậc cao, phân biệt được với ngôn ngữ máy
và hợp ngữ
Hiểu ý nghĩa và nhiệm vụ của chương trình dịch Phân biệt được biên dịch và thông dịch
2 Thái độ
Học sinh ham muốn học một ngôn ngữ lập trình để giải một bài toán bằng máy tính điện tử
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Giáo viên: giáo án, SGK
Học sinh: Đọc trước SGK, xem lại một số kiến thức Tin học lớp 10.
III Phương pháp:
Diễn giải, đàm thoại, giải quyết tình huống có vấn đề
IV Tiến trình lên lớp
1) Ổn định lớp
2) Nội dung bài dạy:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái
niệm lập trình và ngôn ngữ
lập trình
Đưa ra bài toán
Cho biết bán kính đường
tròn là r Tính chu vi và
diện tích hình tròn?
+ Em hãy xác định Input,
Output của bài toán?
+ Nêu thuật toán để giải
bài toán?
+ Nếu trình bày thuật toán
này với người nước ngoài
em dùng ngôn ngữ nào?
+ Nếu diễn đạt thuật toán
này cho máy hiểu, em sẽ
+ Input: bán kính r
Output: chu vi, diện tích +Thuật toán:
Bước 1: nhập r Bước2: C=2*3.14*r ; S=3.14*r2;
Bước 3: đưa S, C ra màn hình
+Ngôn ngữ Tiếng Anh
+ Ngôn ngữ lập trình
Trang 2dùng ngôn ngữ nào?
+ Ở lớp 10 các em đã được
học mấy loại ngôn ngữ lập
trình? Đó là ngôn ngữ
nào?
- Diễn giải: hoạt động
để diễn đạt một thuật toán
thông qua một ngôn ngữ
lập trình được gọi là lập
trình
- Diễn giải về khái
niệm lập trình : quay lại vd
trên ta thấy trong toán học
thì ta viết như sau:
S=3.14*r2
Nhưng trong ngôn ngữ
lập trình thì ta viết lại :
S =3.14*r*r
Như vậy thì máy mới hiểu
Câu lệnh là gì?
Câu lệnh diễn tả các
thao tác trong các bước của
lập trình
Vd : S=3.14*r*r là 1 câu
lệnh
Cấu trúc dữ liệu là gì?
vd kết quả của diện tích là
cho ta một số thực, do đó ta
phải dùng câu lệnh tổ chức
dữ liệu của S là một số
thực
Hoạt động 2: Tìm hiểu hai
loại chương trình dịch:
Thông dịch và biên dịch
+ Ngôn ngữ máy là gì?
+Ngôn ngữ lập trình bậc
cao là gì?
+ Theo các em chương
trình được viết bằng ngôn
ngữ bậc cao và chương
trình được viết bằng ngôn
+ 3 ngôn ngữ lập trình là Ngôn ngữ máy, hợp ngữ và ngôn ngữ bậc cao
+ Là ngôn ngữ được mã hóa bằng các bit 0-1 mà máy tính trực tiếp hiểu và thực hiện được
+ Là ngôn ngữ gần gũi với người lập trình
+ Chương trình viết bằng ngôn ngữ máy có thể nạp trực tiếp vào bộ nhớ và thực hiện ngay
1 Khái niệm:
Lập trình là việc sử dụng cấu trúc dữ liệu và các lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán
2.Thông dịch và biên dịch
- Khái niệm chương trình dịch:
Chương trình dịch là một chương trình đặc biệt
có chức năng chuyển một chương trình được viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao thành chương trình chạy được trên máy tính
Trang 3ngữ máy khác nhau như thế
nào?
+Vì sao không lập trình
trên ngôn ngữ máy để khỏi
mất công chuyển đổi khi
lập trình với ngôn ngữ bậc
cao?
Như vậy để lập trình
được dễ dàng hơn thì ta
dùng ngôn ngữ bậc cao
Vậy khi dùng ngôn ngữ
bậc cao thì ta phải dùng
một chương trình dịch để
chuyển đổi nó về ngôn ngữ
máy
Chương trình dùng ngôn
ngữ lập trình bậc cao gọi là
chương trình nguồn,
chương trình sau khi
chuyển đổi thành ngôn ngữ
máy gọi là chương trình
đích
Ta có 2 loại chương trình
dịch là thông dịch và biên
dịch
- Để cụ thể ta xét ví
dụ sau:
Em muốn giới thiệu về
trường mình cho một người
khách du lịch quốc tế biết
tiếng Anh, có hai cách thực
hiện:
C1: Cần một người biết
tiếng Anh dịch từng câu
nói của em sang tiếng Anh
cho người khách Cách này
gọi là thông dịch
C2: Em soạn nội dung giới
thiệu ra giấy và người
phiên dịch dịch toàn bộ nội
dung đó sang tiếng Anh rồi
đọc cho khách nghe Cách
này gọi là biên dịch
Chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao phải được chuyển đổi thành chương trình trên ngôn ngữ máy thì mới thực hiện được
+ Ngôn ngữ bậc cao dễ viết, dễ hiểu Ngôn ngữ máy khó viết
Chương trình nguồn
Chương trình đích
a Thông dịch
B1: Kiểm tra tính đúng đắn của câu lệnh tiếp theo trong chương trình nguồn B2: Chuyển lệnh đó thành ngôn ngữ máy
B3: Thực hiện các câu lệnh vừa được chuyển đổi
b Biên dịch:
B1: Duyệt, phát hiện lỗi, kiểm tra tính đúng đắn của các câu lệnh trong chương trình nguồn
B2: Dịch toàn bộ chương trình nguồn thành một chương trình đích có thể thực hiện trên máy và có thể lưu trữ để sử dụng lại khi cần thiết
Chương trình dịch
Trang 4V Củng cố kiến thức
- Khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình
- Các ngôn ngữ lập trình: ngôn ngữ máy, ngôn ngữ bậc cao, hợp ngữ
- Khái niệm chương trình dịch
- Thông dịch và biên dịch
VI Dặn dò:
Về nhà làm các bài tập có liên quan trong sách bài tập Đọc trước bài mới