- C¸nh chim chiÒu võa mang ý nghÜa kh«ng gian, võa mang ý nghÜa thêi gian; kh«ng ph¶i lµ c¸nh chim bay mµ lµ c¸nh chim mỏi trong sự cảm thông và liên tưởng của cái tôi trữ tình :Chim bay[r]
Trang 1soạn: Nguyễn Thị Hồng Lương
Soạn ngày:
Tiết
Giảng: 11 thứ… ngày… tháng … năm
11 thứ…ngày… tháng… năm
I- Mục tiêu: Giúp h/s hiểu
-
II- Chuẩn bị:
tiện:sgk, sgv, giáo án Thiết bị: không
III- Tiến trình bài dạy:
1- Tổ chức:
Sĩ số 11 :………
11:………
2- Kiểm tra:
3- Bài mới:
Hoạt động của T
Hoạt động của H
4- Củng cố:
-5- Hướng dẫn về nhà::
-
Trang 2soạn : Nguyễn Thị Hồng Lương
Soạn ngày
Tiết 84 Tập làm văn
Trả bài viết số 5 Ra đề số 6 (Về nhà)
Giảng:
I- Mục tiêu: Giúp h/s hiểu
- Ôn tập và củng cố kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung, nghị luận văn học nói riêng
- Đánh giá kĩ năng vận dụng các thao tác lập luận vào bài viết cụ thể
- Nhận xét về những . <+ điểm của bài viết và chỉ ra ? khắc phục cho bài sau
II- Chuẩn bị:
tiện:sgk, sgv, giáo án Thiết bị: không
III- Tiến trình bài dạy:
1- Tổ chức:
Sĩ số
2- Kiểm tra:
- Kết hợp trong giờ
3- Bài mới:
Hoạt động của T- H
Nội dung kiến thức cơ bản
4- Củng cố:
- Cách viết bài nghị luận văn học
5- Hướng dẫn về nhà::
- Về nhà tập viết lại
- Chuẩn bị Tiết 85: Chiều tối (Hồ CHí Minh)
Trang 3soạn: Nguyễn Thị Hồng Lương
Soạn ngày:
Tiết 85 Đọc văn
Chiều tối
(Hồ Chí Minh)
Giảng: 11 thứ… ngày… tháng … năm
11 thứ…ngày… tháng… năm
I- Mục tiêu: Giúp h/s hiểu
-
II- Chuẩn bị:
tiện:sgk, sgv, giáo án Thiết bị: không
III- Tiến trình bài dạy:
1- Tổ chức:
Sĩ số 11 :………
11:………
2- Kiểm tra:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
- Đọc thuộc lòng bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” của Hàn Mặc Tử và phân tích
khổ thơ cuối
3- Bài mới:
Hoạt động của T
Hoạt động của H
Hoạt động 2: Dẫn vào bài * Dẫn vào bài:
Thơ vào buổi chiều- hoàng hôn rất nhiều “Mùa gieo hạt buổi chiều” (Huy gô), “Chiều xuân” (Anh Thơ), “Chiều thu”,
“Tràng Giang” (Huy Cận), O! chiều” (Xuân Diệu),
“Tống biệt hành” (Thâm tâm)… “Mộ) (Chiều tối) của
Hồ Chí Minh có nhiều chỗ đặc biệt dù viết về đề tài này !1?+ hết nó là bài thơ để giải khuây, để di 4^ tinh thần trong những ngày bị !` Giới Thạch bắt giam và giải đi,
Trang 4Hoạt động 3: Tìm hiểu khái quát
tập thơ “Ngục trung nhật kí” và
hoàn cảnh ra đời bài thơ
CH: Những ý chính trình bày
trong phần tiểu dẫn
T: Nêu yêu cầu đọc diễn cảm
bài thơ
T- H đọc phiên âm chữ Hán và
dịch nghĩa 1 lần, dịch thơ: 3-4
lần
Hoạt động 4: H? dẫn tìm
hiểu chi tiết bài thơ
Thời điểm buổi chiều
đến với tù Bác là thời
điểm nào?
cảm hứng thơ lại đến
với điều đó chứng tỏ
giam giữ trong 30 nhà tù thuộc 13 huyện tỉnh Quảng tây từ mùa thu tháng 9/1942 đến đầu mùa đông tháng 10/ 1943
I- Tiểu dẫn:
* Hoàn cảnh sáng tác tập thơ “Ngục trung nhật kí” (Nhật kí
trong tù):
-8- 1942, với danh nghĩa là đại biểu của Việt nam độc lập đồng minh hội và phân bộ quốc tế phản xâm -<+ ở Việt Nam, Hồ Chí Minh sang trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ của thế giới đã bị chính quyền !` Giới Thạch bắt giam vô cớ
- Trong suốt 13 tháng tuy bị đày ải khổ cực trong tù vẫn làm thơ
- Tập thơ “Ngục trung nhật kí” gồm 134 bài thơ viết bằng chữ Hán, =<+ dịch ra tiếng Việt, in lần đầu tiên 1960
* Bài thơ ‘Chiều tối” (Mộ) là bài thứ 31của tập thơ, cảm hứng bài thơ =<+ gợi lên trên = chuyển lao của Hồ Chí Minh
từ Tĩnh Tây đến đến Thiên Bảo vào cuối thu 1942
II- Đọc- Hiểu:
A- Đọc- hiểu khái quát:
1- Đọc diễn cảm:
- Yêu cầu diễn cảm: đúng nhịp thơ, chậm rãi, bình tĩnh, thoáng phút vui, ấm ở câu thơ cuối, từ “hồng” đọc hơi to và kéo dài
2- Từ khó:
Chú thích chân trang
3- Thể thơ và bố cục:
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt:
+ w ý một số từ +6 dịch hết ý
- Về bố cục:
+ 2 câu đầu: cảm nhận thiên nhiên
+ 2 câu sau: Cảm nhận cuộc sống con
B- Đọc- hiểu chi tiết:
1- Cảnh thiên nhiên chiều tối qua cảm nhận của nhà thơ:
- Chiều tối là thời khắc cuối cùng của một ngày Với HCM khi
ấy là chặng = cuối cùng của một ngày đày ải Thời gian và hoàn cảnh vậy dễ gây tâm trạng mệt mỏi, buồn chán Thế
mà cảm hứng lại đến với Bác thật tự nhiên
Ngẫu nhiên ?+ lên bầu trời they chòm mây nhè nhẹ, lơ long, và cảnh chim đang mải miết bay về tổ ấm.=> đó l;à cảnh
Trang 5phẩm chất gì ở con HCM?
Cảnh thiên nhiên chiều tối
=<+ miêu tả thế nào? Vì
sao nói bức tranh thuỷ mặc đậm
phong vị 3 thi rất rõ ở hai
câu này?
thực và cũng là cảnh thơ gặp trong thơ cổ Bút pháp chọn lọc, chem Phá, không tả màu sắc, âm thanh mà ngwoif
đọc vẫn có thể hình dung cảnh chiều muộn nơi rừng núi âm u, vắng vẻ, hiu quạnh
- Cánh chim chiều vừa mang ý nghĩa không gian, vừa mang ý nghĩa thời gian; không phải là cánh chim bay mà là cánh chim
mỏi trong sự cảm thông và liên ` của cái tôi trữ tình :Chim bay về núi tối rồi (ca dao), Chim hôm thoi thóp về rừng (Kiều),
Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa ( HuyCận), Mây vẩn tong không chim bay đi (Xuân Diệu), Muôn cánh chim tìm về
tổ ấm (Văn Cao) Cội nguồn của tình ấy chính là tình
yêu mênh mông cho cả non sông, cho cả mọi sự sống trên đời
- Chòm mây trôi nhẹ nhẹ, chậm chem giữa bầu trời gợi nhớ
hình ảnh những câu thơ 86 trong thơ Thôi Hiệu (Ngàn năm mây trắng bây giờ còn bay ) hoặc thơ Nguyễn Khuyến (Tầng mây lơ long trời xanh ngắt…) đây không phải là đám
mây vĩnh hằng ngàn năm hoặc lơ lửng, khắc khoải của con 1?+ không mà là chòm mây quen thuộc trên trời cao gợi cảm giác cao rộng, trong trio,êm ả của buổi chiều thu nơi rừng núi Quảng Tây Với chòm mây ấy, thời gian ngừng trôi, không gian mênh mông Phải có tâm hồn thái ung dung, làm chủ hoàn cảnh lắm, tù mới có vthái theo dõi một cánh chim, một chòm mây thế Chòm mây cũng
=<+ phả hồn cũng mang nặng cô đơn, lặng lẽ mang nỗi buồn của cảnh chia lìa
Hai câu thơ lại gợi nhớ 2 câu trong bài Độc toạ Kính Đình
sơn của Lí Bạch “Chúng điểu cao phi tận- Cô vân độc khứ nhàn” (Dịch: Bầy chim một loạt bay cao- Lưng trời thơ thẩn
đám mây một mình)
cánh chim của Lí bạch bay mất hút vào không gian vô tận, còn cánh chim Hồ Chí Minh bay về tổ ấm, về rừng cây tìm chốn ngủ; cánhchim giữa đời Chòm mây trong thơ Lí thoát tục, chòm mây trong thơ HCM thông với hoàn cảnh và tâm trạng của tù
* Tóm lại: Hai câu thơ đầu buồn, cô đơn, phù hợp với tâm
trạng Nói khác đi, đó cũng là tâm cảnh Vẻ đẹp cổ diển của nó thể hiệnở bản lĩnh kiên + của chiến sĩ Bởi nếu không có ý chí nghị lực rất cao, không có phong thái ung dung
Trang 6Tác giả chuyển điểm nhìn
thế nào? Vai trò của câu 3?ý
nghĩa và tác dụng của điệp từ
ma bao túc- bao túc ma?
Phân tích từ hang trong nguyên
tác và bản dịch thơ?
Nhận xét về mạch ? vận
động của hình ảnh thơ, tứ thơ?
tự chủ và sự tự do hoàn toàn về tinh thần thì không thể có những câu thơ cảm nhận thiên nhiên sâu sắc tinh tế trong hoàn cnảh tù đày thế
2- Hai câu kết: Cảm nhận cuộc sống con người:
- Diểm nhìn của tác giả chuyển dịch từ điểm nhìn cao, xa xuốnggần, thấp, từ bức tranh thiên nhiên nghiêng về ?+ lệ tuy vẫn gần với hiện thực sang bức tranh cuộc sống con gần gũi, chân thực mà vẫn có thoáng ý nghĩa biểu 1 Trung tâm của bức tranh chiều tối không phải là bầu trời hay cánh chim
mà là hình ảnh cô gái xóm núi đang say ngô, một công việc vất vả, nặng nhọc
- Câu thứ 3 miêu tả một cách chân thật, giản dị hình ảnh sự thật
mà Bác nhìn thấy: Hình ảnh phụ nứ lao động nghèo Trung hao trong buổi chiều nơi xóm núi heo hút Nó =6 lại cho đi = chút hơi ấm của sự sống, chút niềm vui và hạnh phúc trong lao động vất vả mà tự do
- Điệp ngứ bắc cầu: vắt từ câu 3 sang câu 4 ma bao túc- bao túc ma (hoàn) có thể gợi ra những ý nghĩa sau:
+ Diễn tả động tác lao động nặng nhọc, đều đều của cô gái
đang xay ngô
+ Sự kiên nhẫn, bền bỉ lam làm, đời sống vất vả, cần cù của cô gái lao động TQ
+ Sự thu nhỏ không gian từ bầu trời từ bầu trời cao, rộng thu vào cảnh bếp lửa hồng
+ Sự chuyển vận của thời gian tự nhiên từ chiều sang tối qua sự vận chuyển của những vòng quay cối xay ngô
+ Mang lại chút hơi ấm cuộc sống con cho tù cả ngày vất vả
- Nguyên văn không có từ tối mà vẫn they bang tối dần dần,
chầm chậm thay thế ánh sáng chiều muộn Thời gian cứ trôi,
cứ quay đi mãi… đến khi dừng lại thì lò đã rực hồng- Trời tối thì lò than rực lên (Lê Trí Viễn)
- Cô gái say ngô bên bếp lửa hồng gợi cảnh gia đình cuộc sống bình yên, sum họp, thấp thoáng mơ ?+ thầm kín của những xa nhà, xa ?+ vì công việc lớn Tâm hồn cách mạng đã lên, < lên hoàn cảnh khắc nghiệt để
đồng cảm với niềm vui chung, đời của dân nwocs bạn
- Bài thơ vận động từ buổi chiều âm u, tăm tối đến ánh lửa
Trang 7Hoạt động 4: H? dẫn tổng
kết, luyện tập
T: H? dẫn làm bài tập
hồng ấm áp, từ nỗi buồn nhớ đến niềm vui Đó là tình cảm lạc quan, yêu đời và tình yêu nhân dân, nâng niu tất cả chỉ quên mình của tù vĩ đại
- Chữ hồng cuối bài thơ =<+ Hoàng Trung Thông xem
con mắt- nhãn tự của bài thơ này Nó cân lại với 27 chữ trên, dầu nặng đến mấy chăng nữa Có ai cảm thấy nặng nề , mệt mỏi, nhọc nhằn nữa, chỉ they màu đỏ đã nhuốm đêm, cả thân hình, cả lao động của cô gái đáng yêu kia?
III- Tổng kết- luyện tập A- Tổng kết:
1- Nội dung: tình yêu thiên nhiên cuộc sống; ý chí < lên hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến sĩ Cộng sản Hồ Chí Minh
2- Nghệ thuật: Cổ điển và hiện đại
* Ghi nhớ sgk t42.
B- Luyện tập
1- Sự vận động tâm trạng trong bài thơ:
- Hình ảnh luôn luôn từ bóng tối ? đến ánh sáng, ? tới lai
=> Tâm trạng từ buồn -> vui, từ cô đơn -> lạc quan 2- Những hình ảnh tập trung thể hiện tâm hồn Hồ Chí Minh:
- Hính ảnh cánh chim, chòm mây, lò than rực hồng… 3- Về nhà làm bài tập 3:
Gợi ý: chất thép: ý chí, nghị lực của chiến sĩ Cộng sản
4- Củng cố
- Sự vận động hình ảnh thơ -> sự vận động tâm trạng nhà thơ.
5- Hướng dẫn về nhà::
- Học thuộc lòng bài thơ và phân tích
- Chuẩn bi Tiết 86 Từ ấy
...B- Luyện tập< /b>
1- Sự vận động tâm trạng thơ:
- Hình ảnh ln ln từ bóng tối ? đến ánh sáng, ? tới lai
=> Tâm trạng từ buồn -& gt; vui, từ đơn -& gt; lạc...
4- Củng cố
- Sự vận động hình ảnh thơ -& gt; vận động tâm trạng nhà thơ.
5- Hướng dẫn nhà::
- Học thuộc lòng thơ phân tích
- Chuẩn bi Tiết 86 Từ... vui, từ đơn -& gt; lạc quan 2- Những hình ảnh tập trung thể tâm hồn Hồ Chí Minh:
- Hính ảnh cánh chim, chịm mây, lị than rực hồng… 3- Về nhà làm tập 3:
Gợi ý: chất thép: