Do đó sau khi bạn chết, Bá Nha treo đàn không gẩy nữa vì cho rằng không có ai hiểu được tiếng đàn của m×nh -> §Æc ®iÓm cña ®iÓn cè: Ch÷ dïng ng¾n gän mµ biÓu hiÖn ®îc t×nh ý s©u xa, hµm[r]
Trang 1GIÁO ÁN
Tuaàn:07
Tieỏt ppct:25
Ngaứy soaùn:23/09/10
Ngaứy daùy:25/09/10
THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ
A M ỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nõng cao ! " #$ thành & ' ( ) '* ' (+ , -. #$ /0 1& ý 3& cỏch dựng; Nõng cao 3 8 .+ 9 và phõn tớch thành & ' ( )& /< '=> ?@ giàu 'A: B C #@ D 7 Cú
3 8 ?F 5G thành & ' ( ) khi " H
B TR ỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố, về tác dụng biểu đạt của chúng, nhất là trong các
2 Kĩ năng: 9 5 D thành trong JK núi LF JM dựng thành & ' ( )H Có kĩ năng phân tích và sử
dụng các thành ngữ, điển cố khi cần thiết Cảm nhận #2 giá trị của thành ngữ và điển cố Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những #5 hợp cần thiết
3 Thỏi độ: Thêm hiểu, tự hào, ý thức sử dụng nghiêm túc, sáng tạo và yêu mến tiếng Việt.
C PH
câu hỏi > +NH O%+ 1 P
D TI ẾN TRèNH DẠY HỌC
1 OÅn ủũnh lụựp: Ki(+ tra ?3 ?)
2 Kieồm tra: Baứi cQ& bài ?1 B R sinh 3 Bài mT
- HR sinh suy 3 cõu \ & -]
sung, ghi chộp HR sinh . J09
nhúm, 9 xột trỡnh bày ý cỏ
nhõn '( I JK cõu \ theo 'b
=T B GV
HS chia nhóm nhỏ ( Theo bàn) trao
đổi thảo luận trả lời câu hỏi bài tập 1
cử #5 trình bày #G lớp GV chốt
lại
- 1: Tỡm thaứnh ngửừ, phaõn bieọt vụựi tửứ ngửừ
thoõng thửụứng veà caỏu taùo vaứ ủaởc ủieồm?
- 2: Giaự trũ ngheọ thuaọt cuỷa nhửừng thaứnh
ngửừ in ủaọm( Tớnh hỡnh tửụùng, bieồu caỷm,
haứm suực)
- 3: Theỏ naứo laứ ủieồn coỏ? Giaỷi thớch caực
ủieồn coỏ sau?
Caõu hoỷi 4: Tớnh haứm suực, thaõm thuyự cuỷa
nhửừng ủieồn coỏ trong nhửừng caõu thụ sau?
- 5:Thay theỏ thaứnh ngửừ baống nhửừng tửứ
ngửừ thoõng thửụứng? Nhaọn xeựt veà sửù khaực
bieọt vaứhieọu quaỷ cuỷa moói caựch dieón ủaùt?
- LHMT: Xác định nghĩa của các
thành ngữ, điển cố có liên quan đến
môI trường ? Đặt câu có sử dụng
thành ngữ và điển cố liên quan đến
môi trường ?
I GIỚI THIỆU CHUNG
II Luyeọn taọp
1 Bài tập1: + “ Một duyên hai nợ”->Một mình phải đảm đang
công việc gia đình để nuôi cả chồng và con + “ Năm nắng mười
mưa” -> Vất vả cực nhọc, chịu đựng dãi dầu nắng 1#
=> Các thành ngữ ngắn gọn, cô đọng, cấu tạo ổn định, đồng thời qua hình ảnh cụ thể, sinh động thể hiện nội dung khái quát và có tính biểu cảm
- Caực thaứnh ngửừ treõn phoỏi hụùp vụựi nhau vaứ phoỏi hụùp vụựi caực cuùm tửứ coự daựng daỏp thaứnh ngửừ nhử: laởn loọi thaõn coứ, eo seứo maởt nửụực=> Hỡnh aỷnh moọt ngửụứi vụù taỷo taàn, ủaỷm ủang, thaựo vaựt trong coõng vieọc gia ủỡnh
2 Bài tập2:
+ “ Đầu trâu mặt ngựa” -> biểu hiện #2 tính chất hung bạo, thú
vật, vô nhân tính của bọn quan quân đến nhà Thuý Kiều khi gia
đình nàng bị vu oan
+ “ cá chậu chim lồng” -> biểu hiện #2 cảnh sống tù túng, chật
hẹp, mất tự do
+ Đội trời đạp đất” -> biểu hiện #2 lối sống và hành động tự do,
ngang tàng, không chịu sự bó buộc, không chịu khuất phục bất cứ
uy quyền nào Nó dùng để nói về khí phách hảo hán, ngang tàng của Từ Hải => Các thành ngữ trên đều dùng hình ảnh cụ thể và đều
có tính biểu cảm: Thể hiện sự đánh giá đối với điều #2 nói đến
3 Bài tập 3:
+ “Giường kia”: Gợi lại chuyện về Trần Phồn thời Hậu Hán dành riêng cho bạn là Từ Trĩ một cái #5 khi bạn đến chơi, khi bạn về lại treo #5 lên
Trang 2GIÁO ÁN
việc cá nhân, tự làm bài 6,7
- HS traỷ lụứi, boồ sung, ghi cheựp HS
thaỷo luaọn nhoựm, traỷ lụứi caực caõu hoỷi
* Hoạt động2: HS chia 6 nhóm
+Nhóm1,2 trả lời câu thứ nhất
+Nhóm3,4 trả lời câu thứ hai
+Nhóm5,6 trả lời câu thứ ba
- HS trả lời bằng bảng phụ sau đó cử
#5 trình bày #G lớp GV chốt lại
-HS làm việc cá nhân trình bày #G
lớp
- HS về làm những bài tập còn lại
về nhà làm tiếp những câu thơ còn lại
*Hoạt động5: HS chia nhóm nhỏ (
Theo bàn) trao đổi thảo luận trả lời
câu hỏi bài tập 5 cử #5 tình bày
#G lớp GV chốt lại
- Daọp dỡu laự gioự caứnh chim: caỷnh taỏp
naọp ủửa doựn khaựch laứng chụi khoõng
ngụựt Vụựi nhửừng ủieồn coỏ, ủieồn tớch
“Toỏng Ngoùc, Trửụứng Khanh” Taực
giaỷ vửứa taỷ thửùc hoaứn caỷnh nghieọt
ngaừ cuỷa Kieàu vửứa giửừ ủửụùc chaõn
dung cao ủeùp cuỷa naứng trong choỏn
buứn nhụ, oõ troùc naứy Qua ủoự, taực giaỷ
theồ hieọn thaựi ủoọ traõn troùng, ủaày caỷm
thoõng ủoỏi vụựi Kieàu
dặn dò) - GV chốt lại nội dung bài
học Gv rút kinh nghiệm bài dạy
- Nguyeón Du duứng ủieồn tớch ủeồ keồ
vaứ taỷ tỡnh yeõu moọt caựch traực tuyeọt
Boựng traờng vaống vaởc nhửng dửụựi
maột Kieàu laùi nhaởt thửa: boựng traờng
taõm traùng…toực maõy moọt moựn,ủổnh
Giaựp non thaàn, giaỏc hoứe- Giaỏc moọng
tỡnh yeõu vửựa chaõn thaọt vửứa thanh
lũch Moọt khung caỷnh caàn vaứ ủuỷ cuỷa
moọt cuoọc theà nguyeàn cuỷa hai ngửụứi
beõn nhau, lụứi theà ủoàng voùng trửụực
chửựng nhaõn laứ trụứi, traờng- Khoõng
gian, thụứi gian vúnh haống Caỷnh theà
thaọt goùn, ủụn giaỷn nhửng ai daựm
phaỷn boọi lụứi nguyeàn cho trụứi ủaỏt
trửứng phaùt
mà hiểu #2 ỹ nghĩ của bạn Do đó sau khi bạn chết, Bá Nha treo
đàn không gẩy nữa vì cho rằng không có ai hiểu #2 tiếng đàn của mình
-> Đặc điểm của điển cố: Chữ dùng ngắn gọn mà biểu hiện #2
tình ý sâu xa, hàm súc -> Điển cố chính là những sự việc #G đây hay câu chữ trong sách
đời #G #2 dẫn ra và sử dụng lồng ghép vào bài văn, vào lời nói
để nói về những điều #$ tự
4 Bài tập 4:
- Ba thu: Kinh Thi coự caõu “Nhaỏt nhaọt baỏt kieỏn nhử tam thu heà” (
moọt ngaứy khoõng thaỏy maởt nhau laõu nhử ba muứa thu) ẹieồn coỏ trong caõu thụ Truyeọn Kieàu noựi veà Ktroùng tửụng tử Thuyự Kieàu moọt ngaứy khoõng thaỏy maởt nhau coự caỷm giaực laõu nhử ba naờm
- Chớn chửừ: Kinh Thi keồ chớn chửừ coõng lao cuỷa cha meù ủoỏi vụựi con caựi
laứ: sinh, cuực, phuỷ, suực, trửụỷng, duùc, coỏ, phuùc, phuực => Thuyự Kieàu noựi ủeỏn coõng lao cuỷa cha meù ủoỏi vụựi baỷn thaõn maứ mỡnh soỏng bieàn bieàn nụi ủaỏt khaựch queõ ngửụứi, chửa heà baựo ủaựp ủửụùc cho cha meù
- Lieóu Chửụng ẹaứi: gụùi chuyeọn xửa cuỷa ngửụứi ủi laứm quan ụỷ xa vieỏt
thử veà thaờm vụù coự caõu “Caõy lieóu ụỷ Chửụng ẹaứi xửa xanh xanh, nay coự coứn khoõng, hay laứ tay keỷ khaực ủaừ vin beỷ maỏt roài”=> Thuyự Kieàu mửụứng tửụùng ủeỏn caỷnh Kim Troùng trụỷ laùi thỡ naứng ủaừ thuoọc veà ngửụứi khaực maọt roài.
- Maột xanh: Nguyeón Tũch ủụứi taỏn quyự ai thỡ tieỏp baống maột xanh, khoõng
ửa ai thỡ tieỏp baống maột traộng => Tửứ Haỷi muoỏn noựi vụựi Thuyự Kieàu raống chaứng bieỏt Kieàu ụỷ choỏn laàu xanh, haứng ngaứy phaỷi tieỏp khaựch laứng chụi nhửng cửa heà ửa ai => Theồ hieọn loứng quyự troùng ủoỏi vụựi phaồm giaự cuỷa naứng Kieàu
5.Bài tập 5: “ Ma cũ bắt nạt ma mới” -> ỷ thế thông thuộc địa
bàn, quan hệ rộng, ngửụứi cuừ caọy quen bieỏt nhieàu maứ leõn maởt baột naùt, doùa daóm ngửụứi mụựi ủeỏn lần đầu =>Thay thế : bắt nạt #5 mới đến
- “ Chân ướt chân ráo” -> vừa mới đến còn lạ lẫm
- “ Cưỡi ngựa xem hoa” -> làm việc qua loa, không đi sâu đi sát,
không tìm hiểu thấu đáo, kĩ #m gioỏng nhử ngửụứi cửụừi ngửùa ủi nhanh,khoõng theồ ngaộm kú ủeồ phaựt hieọn veỷ ủeùp cuỷa boõng hoa
Thay thế: Qua loa => Khi thay thế có thể biểu hiện #2 phần
#2 và dài dòng hơn
6.Bài tập 6: VD: Nói với nó như nước đổ đầu vịt, chẳng ăn thua gì
VD : Mọi người đã đi guốc trong bụng anh rồi
7.Bài tập7: VD: Thời buổi bấy giờ thiếu gì những gã Sở Khanh chuyên lừa gạt những phụ nữ thật thà ngay thẳng
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Cuỷng coỏ hiểu biết về thành ngữ và điển cố, về tác dụng biểu
đạt của chúng, kĩ năng phân tích và sử dụng các thành ngữ, điển
cố khi cần thiết
- HS #$ nhà 0c -b soaùn baứi :Chieỏu caàu hieàn , Xin laọp khoa luaọt theo heọ thoỏng caõu hoỷi trong SGK
Trang 3GIÁO ÁN
- Đời vua Kiệt, Trụ, U, Lệ : những ông vua nổi tiếng tan ác hoang dâm vô độnhân dân phải sống
trong cảnh lầm than, điêu đứng: “sa hầm sẩy hang”
- Đời Ngũ Bá, Thúc Quý: các tập đoàn phong kiến chia bè kết phái, tranh giành quyền lựccuộc sống nhân dân đói khổ vì loạn lạc, nạn chinh chiến của chiến tranh phi nghĩa, đất nước suy tàn
Những điển tích trong lịch sử Trung Hoa có điểm chung: vua chúa tàn bạo, say đắm tửu sắc thì không
chăm lo đến đời sống nhân dân Đó cũng là những hình ảnh giúp liên tưởng tới các triều vua Việt Namthời Nguyễn đang mục nátở cuối thế kỷ XIX
- ông Quán đứng trên lập trường của nhân dân, xuất phát từ quyền lợi nhân dân, căm ghét sự tàn ác bạo ngượcCơ sở của lẽ ghét và cao hơn là lòng căm thù, căm thù các thế lực tàn bạotổn hại đến nhân dân Thể hiện tấm lòng thương dân sâu sắc của Nguyễn Đình Chiểu
….Đức Thánh Nhân(Khổng Tử), Nhan Tử, Gia Cát Lượng, Các nhà thơ ,nhà văn thày dạy học như Đổng Tử, Đào Tiềm, Hàn Dũ…đến các triết gia nổi tiếng như:Chu Đôn Di, Trình Hạo, Trình Di
=> Điểm chung ở họ là: họ đều là những bậc hiền nhân quân tử theo kiểu mẫu nho giáo, là người có đức có tài có chí muốn hành đạo giúp đời giúp dân nhưng không đãt được được ý nguyện Cơ sở của lẽ thương ấy chính là niềm cảm thông sâu sắccủa tác giả với những bậc hiền tàicó chí lớn nhưng không đạt được ý nguyện
Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương của nhân dân, đứng về phía đạo lí và chính
nghĩa Thầy Đồ Chiểu thực sư ïdùng thơ văn của mình là vũ khí chiến đấu cho đạo lí bảo vệ chính nghĩa
... biết thành ngữ điển cố, tác dụng biểu đạt chúng,Kĩ năng: 9 5 D thành JK núi LF JM dựng thành & '' ( )H Có kĩ phân tích sử
dụng thành ngữ, điển cố. ..
- LHMT: Xác định nghĩa
thành ngữ, điển cố có liên quan đến
mơI trường ? Đặt câu có sử dụng
thành ngữ điển cố liên quan đến
môi trường... HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Cuỷng coỏ hiểu biết thành ngữ điển cố, tác dụng biểu
đạt chúng, kĩ phân tích sử dụng thành ngữ, điển
cố cần thiết
- HS #$ nhà 0c -b soán baứi