Với Phương pháp mới dạy tích hợp được rất nhiều môn đã kích thích được sự tương tác, tư duy sáng tạo của HS giúp phát triển nhận thức khả năng biểu đạt và giao tiếp thông qua hình ảnh,[r]
Trang 1
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN MỸ THUẬT LỚP 5
TRONG CHỦ ĐỀ VẼ BIỂU CẢM CÁC ĐỒ VẬT (2 TIẾT)
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Cùng với các môn học khác ở trường Tiểu học môn Mĩ thuật cung cấp cho học sinh những kiến thức phổ thông nhất, tạo đà cho các em phát triển trên nền tảng
về nhiều mặt
Dạy Mĩ thuật ở Tiểu học là dạy học sinh bước đầu làm quen với cái đẹp tập tạo ra cái đẹp và biết thường thức cái đẹp, tập đánh giá và hiểu được cái đẹp trong
bộ môn này để áp dụng hỗ trợ tạo đà cho các môn học khác
Dạy Mĩ thuật ở Tiểu học đây cũng là một nghệ thuật yêu cầu giáo viên phải
có kiến thức, kỹ năng và luôn đổi mới phương pháp dạy học vì môn Mĩ thuật có đặc điểm riêng và chia ra làm các chủ đề mỗi chủ đề lại có đặc thù riêng và cái hay, cái đẹp của nó
Để giờ dạy Mĩ thuật đạt hiệu quả, trước tiên giáo viên cần tạo ra không khí thoải mái, thích thú say mê, cảm hứng sáng tạo cho HS Khi HS làm bài GV “cùng” làm việc với các em có nghĩa là cung cấp thêm những hiểu biết có liên quan đến bài học ,bổ sung kiến thức còn thiếu và động viên khích lệ tiếp đà cho HS suy nghĩ , tìm tòi sáng tạo thêm Kết quả bài vẽ thể hiện ở những thang bậc như : Đẹp, khá, đạt và rất ít có trường hợp “sai” rõ ràng như ở môn toán, văn…cũng có trường hợp không
vẽ được (vẽ lúng túng) cái đó phụ thuộc vào khả năng của từng học sinh Ngoài ra
có học sinh nay vẽ đẹp, mai vẽ không đạt yêu cầu đôi khi vẽ xấu, loại bài này vẽ khá, loại bài này vẽ không say sưa, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên đó là học sinh chưa hoặc không thích vẽ, không có hứng thú Ngược lại
có học sinh học bình thường “bỗng dưng” có bài vẽ khá đẹp đó là lúc em đó thích
vẽ, muốn vẽ Suy cho cùng nếu ham muốn làm một việc gì khi thích làm thường đem lại kết quả, vì vậy dạy học môn mĩ thuật nói chung, chủ đề vẽ biểu cảm nói riêng phương pháp quan trọng nhất đó là cần làm cho học sinh thích học, say mê môn học và yêu thích nó hào hứng khi được học, và hiểu đươc cái đẹp theo cảm nhận riêng của từng người Ở chủ đề vẽ biểu cảm là một trong những tiêu chuẩn để đánh giá bài đó là cái đẹp, cái mới, sáng tạo nhiều hình nhiều vẻ và quan trọng là giống, gần giống với mẫu Cái đẹp ở đây có quy định chung nhưng không có đáp án duy nhất, không có khuân mẫu Chủ đề vẽ biểu cảm ở lớp 5 là một trong 13 chủ đề của môn mĩ thuật thể hiên rõ mục tiêu trên, vẽ biểu cảm có tính chất tổng hợp các kiến thức của các chủ đề khác Nhưng để có một tiết dạy vẽ biểu cảm các đồ vật tốt
Trang 2thì đòi hỏi người giáo viên phải có phương pháp dạy và học phù hợp để học sinh nắm bắt được kiến thức tốt, vận dụng vào thực tế bài thực hành
Học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực vận dụng phương pháp mới của Dự án hỗ trợ GDTH do Vương Quốc Đan Mạch tài trợ là phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm, kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức Từ đó các em
có thể hình thành và phát triển sáng tạo thẩm mĩ và biểu đạt bản thân qua suy nghĩ, tình cảm, mong muốn Hiểu, cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm tác phẩm mĩ thuật (phân tích, đánh giá được sản phẩm/tác phẩm) Giao tiếp, trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm/tác phẩm mĩ thuật
Để vận dụng tốt Phương pháp mới này tôi chọn chuyên đề: Đổi mới phương pháp dạy môn mĩ thuật lớp 5 trong chủ đề: “Vẽ biểu cảm các đồ vật” nhằm phát
huy khả năng sáng tạo của học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 5 nói riêng trong cách làm bài của các em
Dạy học theo phương pháp mới có những khó khăn nhất định đòi hỏi người giáo viên phải thực sự tìm tòi, chuẩn bị chu đáo, chủ động vận dụng linh hoạt vào từng bài học khác nhau, nhằm thu hút sự tham gia của tất cả các em học sinh
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Thực trạng:
*Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của ngành Giáo dục, BGH nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi dạy 2 tiết / lớp Tổ chuyên môn, anh chị em trong toàn trường đã tạo điều kiện cơ sở vật chất cũng như về trang thiết bị dạy học Đặc biệt là sự nỗ lực của các
em HS đã giúp đỡ cho tôi hoàn thành chuyên đề này
*Khó khăn:
- Thiếu phòng học bộ môn nên việc đồ dùng chuyển đi chuyển lại có khó khăn, sản phẩm của các em không được lưu ngân hàng và trưng bày Nhận thức của các bậc phụ huynh chưa coi trọng môn học còn cho rằng đó là môn phụ, không cần học và không cần đầu tư đồ dùng học sinh Nên rất khó khăn khi thực hiện bài dạy cũng như bài học
- Học sinh bước đầu thực hiện phương pháp học mới sẽ gặp lúng túng trong việc trao đổi nội dung để thống nhất chủ đề vẽ biểu cảm, phác họa bố cục, các mảng chính trước khi vẽ chi tiết, nhất là cảm nhận của các em khi vẽ theo nhạc các em
Trang 3chưa biết cảm nhận khi xem và tư duy các em còn lúng túng khi diễn đạt hình ảnh 3 chiều
2 Mục tiêu của chủ đề vẽ biểu cảm các đồ vật ( vẽ theo mẫu) - chủ đề 11của lớp 5
- Nhận biết được đặc điểm về hình dáng, màu sắc của các đồ vật
- Giáo dục thẩm mĩ tạo điều kiện cho các em cảm nhận cái đẹp và vận dụng kiến thức kĩ năng nghệ thuật vào học tập và sinh hoạt hàng ngày
- Đánh giá theo thông tư 22 Đánh giá để động viên học sinh là chính, giúp học sinh tự tin hơn trong cuộc sống, hứng thú và tiến bộ trong học tập
- Thông qua bài học chủ để: Vẽ biểu cảm các đồ vật.
+ Vẽ được tranh biểu cảm đồ vật
+ Vẽ, cắt, xé dán tạo hình được theo ý thích
+ Giới thiệu, nhận xét và nêu cảm nhận được về sản phẩm của mình và của bạn
- Cung cấp cho HS những hiểu biết ban đầu về cách làm và kĩ năng cần thiết
để HS hoàn thành bài tập
- Phát huy trí tưởng tượng, tìm tòi, sáng tạo góp phần vào hình thành nhân cách con người lao động mới
3 Sự chuẩn bị của thầy và trò:
Giáo viên dạy mĩ thuật phải có nhiều thời gian đầu tư vào tiết học sao cho phù hợp với đối tượng hoc sinh Nhưng những khó khăn trên không phải là trở ngại đối với HS bởi các em đến với môn Mĩ thuật là đến với sự đam mê và niềm vui, hạnh phúc chắc chắn các em sẽ vượt qua khó khăn này
GV cần được sắp xếp thời gian để các em được trải nghiệm làm ra sản phẩm
và các em đánh giá sản phẩm của mình và chia sẻ cùng bạn các em say sưa với sản phẩm của mình làm ra Với Phương pháp mới dạy tích hợp được rất nhiều môn đã kích thích được sự tương tác, tư duy sáng tạo của HS giúp phát triển nhận thức khả năng biểu đạt và giao tiếp thông qua hình ảnh, khám phá và hiểu được thông qua nghệ thuật thị giác hình thành các kĩ năng sống, yêu thích cái đẹp và biết vận dụng cái đẹp vào cuộc sống sinh hoạt học tập hàng ngày Các em học và trải nghiệm qua tác phẩm mĩ thuật của mình chia sẻ kinh nghiệm với bạn Biểu đạt được ý kiến, khơi dậy tư duy sáng tạo
Khi vận dụng phương pháp mới này người GV phải có tâm huyết với nghề để
chuẩn bị chu đáo cho bài dạy một cách hợp lý
Đánh giá sản phẩm GV cho các em được trình bày ý tưởng và suy nghĩ về tình
cảm của các em thông qua sản phẩm của mình Sau đó mới hướng dẫn thêm cho các
em, gợi mở cho các em qua sản phẩm của các em“ Nếu em làm như thế này,…như
Trang 4thế kia… chắc chắn sản phẩm của em sẽ còn đẹp hơn, có ý nghĩa hơn.” Tôi thấy
các em vui và tự tin sáng tạo hơn Chúng ta không nên chê bai các em sẽ làm cho các em chán nản mất tự tin
Giáo viên cần cho học sinh chuẩn bị các đồ vật quen thuộc, đồ vật học sinh
yêu thích để làm vật mẫu khi quan sát
4 Phương pháp và hình thức tổ chức
Giáo viên cần linh hoạt sử dụng các hình thức dạy học để giờ học sôi nổi song với chủ đề này thì hình thức tổ chức hoạt động cá nhân được chú trọng để phát huy hết khả năng cảm nhận cũng như sự sang tạo của mỗi học sinh.
Giáo viên cần tuân thủ đúng quy trình chủ đề vẽ biểu cảm như sau:
Hoạt động 1 Hướng dẫn tìm hiểu :
Để bắt đầu quy trình dạy - học chủ đề này, giáo viên cho HS quan sát mẫu vẽ các đồ vật thật, đồ dùng trực quan, tranh vẽ biểu cảm của HS lớp trước… từ đó khơi dậy trong học sinh sự ngạc nhiên, tò mò, và có động lực để khám phá những đặc điểm trong chủ đề đã chọn như hình dáng, chất liệu, vị trí của các bộ phận, không gian xung quanh, chức năng … HS tìm thấy điểm tương đồng, sự khác biệt
và nhận thức của các em về các nội dung trong chủ đề
Hoạt động 2 Hướng dẫn thực hiện
- Từ quan sát trên HS sẽ lựa chọn những đồ vật yêu thích để (vẽ biểu cảm), sáng tạo
- HS có thể vẽ theo mẫu bày có sẵn…hoặc chọn một trong số đồ vật có hình dáng, màu sắc đẹp để sáng tạo theo ý thích
Hoạt động 3 Hướng dẫn HS thực hành.
- GV hướng dẫn cho học sinh quy trình vẽ biểu cảm
- Yêu cầu tập trung quan sát hình dáng đặc điểm của mẫu, tay vẽ vào giấy mắt quan sát đến đâu tay vẽ đến đó Mắt không nhìn giấy, tay đưa bút liên tục không nhấc lên khỏi tờ giấy trong cả quá trình vẽ
- Vẽ thêm các nét biểu cảm ( các nét được thêm mang tính trang trí, có thể vẽ dọc , chiều ngang hoặc bao quanh hình vẽ theo cảm xúc làm đồ vật trở lên sinh động và đẹp hơn)
- Vẽ màu vào các đồ vật( sử dụng màu có độ tương phản đậm – nhạt, sáng, tối, nóng, lạnh,…)
Hoạt động 4 Trưng bày, giới thiệu sản phẩm
-Yêu cầu HS trưng bày sản phẩm GT nêu cảm nhận
- Học sinh nhận xét, đánh giá sản phẩm của bạn
Trang 5III Kết thúc vấn đề.
- Qua thực tế giảng dạy Phương pháp mới của Đan Mạch tôi thấy việc nắm
vững phương pháp và cách tổ chức cơ bản sẽ xây dựng cho mình tổ chức dạy học một cách vững vàng giúp GV có định hướng đúng đắn phù hợp gây sự hứng thú cho
HS tìm tòi khám phá một cách say mê góp phần giúp các em được phát triển toàn diện
- Hiểu được đặc điểm tâm lý của trẻ, hiểu được mức độ cảm nhận của Học
sinh về thế giới xung quanh thông qua bài học
- Luôn luôn tôn trọng gần gũi các em, nhất là đối tượng các em khuyết tật.
- Trong tiết học luôn tạo không khí vui vẻ thoải mái nhẹ nhàng thu hút được
sự say mê sang tạo
- GV chuẩn bị đồ dùng trực quan phải đẹp hấp dẫn để học sinh quan sát
- Sử dụng phương pháp một cách linh hoạt có hiệu quả
- Sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy môn Mĩ thuật có hiệu quả thì mới đạt được kết quả cao
- Trên đây là một số biện pháp giúp học sinh tạo ra những sản phẩm sáng tạo Tôi rất mong được sự đóng góp của các bạn để tôi hoàn thiện hơn cho các tiết dạy tiếp theo
Xin chân thành cảm ơn!
TT Yên Lạc, ngày 02 tháng 03 năm 2017
Duyệt chuyên đề của BGH Người thực hiện
Vũ Thị Hường
Trang 6Bài dạy thực hành:
Chủ đề 11: VẼ BIỂU CẢM CÁC ĐỒ VẬT
Số tiết dạy: 2 tiết
I Mục tiêu:
- Nhận biết được đặc điểm về hình dáng, màu sắc của các đồ vật
- Vẽ được tranh biểu cảm đồ vật
- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm của
mình của bạn
II Chuẩn bị:
*Giáo viên:
- Sách học mĩ thuật lớp 5
- Tranh biểu cảm các đồ vật khác nhau
- Một số vật mẫu vẽ: Bình đựng nước, ca, cốc, chai, lọ hoa, ấm tích …
- Hình minh họa cách vẽ biểu cảm các đồ vật
*Học sinh:
- Sách học mĩ thuật lớp 5
- Giấy vẽ, bút chì, màu vẽ, …
- Một số đồ vật như: Bình đựng nước, ca, cốc, chai, lọ hoa, trái cây, …( theo nhóm nếu có) để làm mẫu
III Các hoạt động dạy – học
Tiết 1
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* Khởi động
* Kiểm tra đồ dùng HS
1 Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu
- GV cho HS quan sát ĐDDH đặt câu
hỏi gợi ý.
- Quan sát hình 11.1 để tìm hiểu về tranh
tỉnh vật
+ Có những đồ vật gì trong tranh ?
+ Hình, mảng, đường nét, cách vẽ, màu
sắc của mỗi bức tranh như thế nào?
- Giáo viên cho HS quan sát hình 11.2,
11.3
- Giáo viên cho học sinh đọc phần ghi
- Hát, trò chơi…
- Trưởng ban học tập KT báo cáo
- HS quan sát trả lời
- Học sinh quan sát hình 11.1 trả lời
- Học sinh nhìn tranh kể
- HS trả lời
- Học sinh quan sát nhận biết
Trang 7nhớ sgk
* GV KL : Trong cuộc sống có rất nhiều
những đồ vật khác nhau, chúng khác nhau
về hình dáng, màu sắc, chất liệu… Xong
mỗi đồ vật chúng đều đẹp đáng yêu theo
cảm xúc của người vẽ tạo nên vẻ đẹp ấn
tượng cho bức tranh
2 Hoạt động 2: Cách thực hiện
- GV tổ chức cho HS bày mẫu ( hoặc GV
bày mẫu)
- Yêu cầu HS quan sát các vật mẫu để
nhận ra hình dáng, đặc điểm, màu sắc…
của các vật mẫu
*GV hướng dẫn cách vẽ biểu cảm:
+ Bước 1: Vẽ chì mắt tập trung quan sát
hình dáng, đặc điểm tay vẽ vào giấy Mắt
quan sát đến đâu tay vẽ đến đó, Mắt
không nhìn giấy, tay đưa liên tục không
nhấc bút lên khỏi giấy trong cả quá trình
vẽ
+ Bước 2: Vẽ thêm các nét biểu cảm (nét
thêm vào mang tính trang trí, có thể vẽ
dọc , ngang, hoặc bao quanh theo cảm
xúc làm cho đồ vật trở lên sinh động và
đẹp hơn)
+ Bước 3: Vẽ màu vào các đồ vật( sử
dụng màu có độ tương phản đậm - nhạt,
sáng, tối, nóng, lạnh,…)
* Yêu cầu HS nêu lại cách thực hiện.
- Học sinh đọc
- HS nghe
- HS quan sát
- HS nghe quan sát
- Nêu quy trình
Tiết 2
Trang 8Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* Khởi động:
3 Thực hành:
- Giáo viên cho HS đặt mẫu.
- Giáo viên hướng dẫn cách vẽ không
nhìn giấy
- HS thực hành vẽ biểu cảm đồ vật
4 Trưng bày, giới thiệu sản phẩm
-Yêu cầu HS trưng bày sản phẩm GT nêu
cảm nhận
- Giáo viên nhận xét, đánh giá sản phẩm
yêu cầu HS tự đánh giá vào SGK
*Vận dụng – sáng tạo
- Các em về nhà vẽ biểu cảm đồ vật mà
em yêu thích
* Củng cố, nhận xét – đánh giá giờ học:
- Nhắc nhở HS chuẩn bị tốt đồ dùng cho
bài học
- HS đặt mẫu
- HS quan sát cách thực hiện
- Vẽ không nhìn giấy
- Yêu cầu HS trình bày cảm nhận về sản phẩm của mình
- HS nêu nhận xét và cảm nhận về sản phẩm của bạn
- HS nghe
- HS đánh giá SGK mĩ thuật
- HS vận dụng sáng tạo
- HS nghe ghi nhớ thực hiện