-Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời các tính chất vật lí, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổi, gây tác hại tới đời sống của con người và các [r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH HỌC 9
Câu 1: Môi trường sống của sinh vật là gì? Có mấy môi trường sống của sinh vật? Cho VD
-Môi trường là nơi sinh sống cúa sinh vật, bao gồm tất cả những gì bao quanh chúng
-Có 4 môi trường sống của sv:
Môi trường nước:
Môi trường đất:
Môi truòng trên mặt đất – không khí (môi trường cạn):
Môi trường sinh vật:
Câu 2: Nhân tố sinh thái của môi trường là gì? Các nhóm sinh thái chính của môi trường -Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động tới sinh vật
-Nhân tố sinh thái được cia thành 2 nhóm chính :
+ Nhân tô sinh thái gồm nhân tố vô sinh (không sống): Đất, nước, gió …
+ Nhân tố hữu sinh gồm:nhân tố con người & các sinh vật khác(sống)
Câu 3: Những đặc điểm của sinh vật biến đổi để thích nghi với môi trường sống.
- Nhiệt độ môi trườngảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của Sv:
+Ở thực vật:: Cây ở vùng nhiệt đới, trên bề mặt lá có tầng cu tin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi nước khi nhiệt độ không khí cao> Ở vùng ôn đới, về mùa đông giá lạnh cây thường rụng nhiều lá làm giảm diện tích tiếp xúc với không khí lạnh và giảm sự thoát hơi nước> Chồi cây
có các vảy mỏng bao bọc, thân và rễ có các lớp bần dày tạo thành những lớp cách nhiệt bảo vệ cây
+Ở động vật sống ở vùng nóng: Chân cao, móng rộng, đệm thịt dưới da dày để hạn chế ảnh hửng của cát nóng, làm động vật không bị lún Màu lông giống màu môi trường để tự vẽ chống lại kẻ thù và không bị bắt nắng
+Ở động vật sống ở vùng đới lạnh: Có bộ lông rậm, lớp mỡ dưới da dày để giữ nhiệt và dự trữ năng lượng chống rét Một số loài ngủ đông để tiết kiệm năng lượng Nhiều loài có bộ lông màu trắng để lẫn với tuyết, che mắt kẻ thù vào mùa đông, còn màu hè bộ lông lại chuyển sang màu nâu hay xám, hoạt động ban ngày
Câu 4: Sinh vật được chia thành mấy nhóm? Ví dụ mỗi nhóm.
-Tùy vào khả năng thích nghi của sinh vật với nhiệt độ môi trường người ta chia sinh vật thành
2 nhóm
+ Nhóm sinh vật hằng nhiệt có nhiệt độ cơ thể không phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường Bao gồm: Chim, thú và con người
+ Nhóm sinh vật biết nhiệt có nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường Bao gồm các vi sinh vật, nấm, thự vật, động vật không xương sống, cá ếch nhái, bò sát
-Động vật & thực vật cũng có nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau
+Thực vật được chia thành 2 nhóm:
*Thực vật ưu ẩm: Rêu, lá lốt…
*Thực vật chịu hạn: Xương rồng, cỏ rễ dài…
+Động vật được chia thành 2 nhóm:
*Động vật ưu ẩm: Ếch, nhái…
*Động vật ưu khô: Các loài bò sát
Câu 5: Sự khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác? Vì sao có sự khác biệt đó?
- Quần thể người có những đặc điểm sinh học giống quần thể SV khác Bên cạnh đó quần thể người có những đặc trưng khác với quần thể SV khác: Kinh tế, XH …
- Do con người có lao động & tư duy
Câu 6: Tăng dân số tự nhiên là gì? Có những hình thức tăng dân số nào?
-Tăng dân số tự nhiên là kết quả của số người sinh ra nhiều hơn số người tử vong
Trang 2- Tăng dân số có 2 hình thức là: Tăng dân số tự nhiên và tăng dân số cơ học (sự di cư)
Câu 7: Hậu quả của việc tăng dân số? Biện pháp khắc phục
-Hậu quả: Thiếu lương thực, nơi ở, trường học, bệnh viện, ô nhiễm môi trường, chặt phá rừng chậm phát triển kinh tế, làm tắc nghẽn giao thông……
Biện pháp khắc phục: Thực hiện tốt pháp lệnh dân số, giáo dục sinh sản vị thành niên, tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: Tờ rơi pa nô …
Câu 8: Quần xã sinh vật là gì? Chop ví dụ.
- Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian nhất định và chúng có mối quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau
-Ví dụ: Rừng nhiệt đới, rừng ngập mặn …
Câu 9: Nêu những đặc điểm về số lượng và thành phần loài trong quần xã.
-Số lượng các loài trong quần xã:
+Độ đa dạng: Mức độ phong phú về số lượng loài trong quần xã
Độ nhiều: Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
+Độ thường gặp: Tỷ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát
Thành phần loài trong quần xã:
+Loài ưu thế: Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã
+Loài đặc trưng: Loài chỉ có ở một quần xã hoặc nhiều hơn hẳn các loài khác
Câu 9: Thế nào là cân bằng sinh học? Cho ví dụ.
-Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần thể trong quần xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học
-Ví dụ: Khi khí hậu thuận lợi cây cối xanh tốt, sâu ăn lá cây sinh sản mạnh, số lượng sâu tăng nhiều khiến cho số lượng chim sâu cũng tăng theo Tuy nhiên khi số lượng chim sâu tăng quá nhiều, chim ăn nhiều sâu dẫn tới số lượng sâu lại giảm
Câu 10: Những hoạt động của con người qua ba thời kì phát triển của xã hội Lợi ích của
xã hội nông nghiệp
-Thời kì nguyên thủy: Các hoạt động dốt rừng, đào hố sâu bắt thú, hái lượn.Đã làm giảm diện tích rừng
-Thời kì xã hội nông nghiệp: Các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, dốt rừng làm khu dân cư, khu sản xuất Nên đã làm thay đổi đất và nước tầng mặt dẫn tới đất bị khô cằn và suy giảm độ màu mỡ
-Thời kì công nghiệp: Các hoạt động khai thác tài nguyên bừu bãi, xây dựng nhiều khu dân cư lớn, nhiều khu công nghiệp…Nên đất ngày càng thu hẹp, lượng rác thải rất lớn
- Lợi ích của xã hội nông nghiệp: Hình thành các khu dân cư và các khu sản xuất nông nghiệp, tích lũy được nhiều giống cây trồng vật nuôi và hình thành các hệ sinh thái trồng trọt
Câu 11: Ô nhiễm môi trường là gì? Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
-Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời các tính chất vật lí, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổi, gây tác hại tới đời sống của con người và các sinh vật khác
-Nguyên nhân: Ô nhiễm chủ yếu do các hoạt động của con người gây ra Ngoài ra còn do một
số hoạt động của tự nhiên như: Núi lửa phun nham thạch gây bụi bặm, thiên tai lũ lụt tạo điều kiện cho các vi sinh vật gay bệnh phát triển
Câu 12: Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường.
-Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công ngiệp, sinh hoạt, giao thông
-Ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
-Ô nhiễm do các chất phóng xạ
-Ô nhiễm do các chất thải rắn
-Ô nhiễm do các sinh vật gây bệnh