Ngòi bút miêu tả thể hiện nhiều cảm xúc trữ tình phong phú: sự ngạc nhiên và cả niềm tán thưởng kín đáo của tac giả đối với đối với người phụ nữ Phương Tây, cũng như với ngôn ngữ, thái đ[r]
Trang 1Tiết: 37 ( lớp 11a2 ), 41 ( lớp 11a5, 11a6 ) Ngày soạn: 06 / 11 / 07
HƯỚNG DẪN ĐỌC HIỂU MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC TRUNG ĐẠI
NGOÀI CHƯƠNG TRÌNH HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU BÀI THƠ “DƯƠNG PHỤ HÀNH” CỦA CAO BÁ
QUÁT
A.Mục tiêu bài học.
Giúp Hs thấy được:
- Đề tài và hình tượng nghệ thuật có tính chất độc đáo Ngòi bút miêu tả thể hiện nhiều cảm xúc trữ tình phong phú: sự ngạc nhiên và cả niềm tán thưởng kín đáo của tac giả đối với đối với người phụ nữ Phương Tây, cũng như với ngôn ngữ, thái độ, cử chỉ, ứng xử, giữa một cặp vợ chồng ngoại quốc xa lạ, nổi quan hoài do niềm lien cảm sâu sắc của nhà thơ
- Tính chất phong phú, độc đáo của đề tài, hình tượng, giá trị nhân văn sâu sắc của bài thơ
B.Chuẩn bị
1 Gv: Soạn giảng
2 Hs: Soạn bài trước ở nhà
C.Tiến trình bài dạy
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Tâm trạng của Nguyễn Đình Chiểu qua bài thơ “Xúc cảnh’
3 Bài mới
Hoạt động của Gv - Hs Nội dung cần đạt
Gv giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ
1841 ông giữ chức quan nhỏ ở bộ Lễ và
được cử đi chấm thi, vì quý tài năng của
thí sinh, ông đã chữa giúp những chỗ
phạm trường quy trong bài thi của họ
Việc bại lộ ông suýt bị chém, nhưng sau
khi bị cách chức đi phục dịch cho phái
bộ sang công cán ở Inđônêxia để lấy
công chuộc tội
Hs đọc bài thơ
Pv Không gian và thời gian trong bài
thơ được tác giả miêu tả như thế nào?
Không gian đó có khác với không gian
trong văn học phương Đông không? Nó
có ảnh hưởng gì đến nhà thơ không?
Dg Đây là không gian vốn không quen
thuộc trong thơ ca phương Đông, không
gian tách khỏi phòng khuê, cung cấm,
luỹ tre lảng…Không gian rộng lớn ấy
tương phản với sự bé nhỏ đơn chiếc của
con người Hình tượng không gian và
thời gian dường như không liên quan gì
với cảnh đôi lứa ngoại quốc ngồi bên
nhau…, nhưng đối với tác giả nó dẫn
đến những liên tưởng, những cảm xúc
thầm kín, đó là con người cô đơn xa nhà
giữa biển cả mênh mông
I Hoàn cảnh sáng tác
Bài thơ được sáng tác trong dịp Cao Bá Quát theo phái bộ của triều đình đi công tác ở Inđônêxia
II Phân tích
1 Thời gian và không gian nghệ thuật
- Thời gian: ban đêm
- Không gian: rộng lớn Mặt biển mênh mông, trăng đêm bát ngát, gió biển đêm sương lạnh lẽo
> < bé nhỏ đơn chiếc của con người
Gợi những liên tưởng, những cảm xúc thầm kín của một con người cô đơn xa nhà trong đêm trường lạnh lẽo, giữa biển cả mênh mông
Lop11.com
Trang 2Pv Hình ảnh người thiếu phụ phương
Tây được tác giả miêu tả như thế nào?
Có gì khác so với người phụ nữ phương
Đông xưa?
Dg Người phương Đông vốn vẫn chỉ
màu trắng là màu của tang tóc, nhưng ở
đây tác giả kín đáo cảm nhận màu áo đó
như một vẻ đẹp tác giả tán thưởng kín
đáo một vẻ đẹp xa lạ
Pv Người thiếu phụ ở đây có những
hành động cử chỉ gì?Những cử chỉ, hành
động đó có giống với người phụ nữ
phương Đông không? Cách cảm nhận
của tác giả như thế nào?
Dg Tất cả những cử chỉ, thái độ đó đều
lạ mắt với con người phương Đông ở
phương Đông xưa, người vợ ít ra khỏi
nhà lại ít có trường hợp sánh đôi với
chồng ở ngoài Hơn thế, còn được sự trìu
mến chăm sóc của chồng, hoàn toàn
khác biệt với những người vợ phương
Đông cổ xưa, phải nâng khăn sửa túi,
hầu hạ chồng
những điều mới lạ đó gây ấn tượng
đối với một con mắt sắc sảo, không hề tỏ
thái độ phê phán, mà ngược lại miêu tả
với những nét duyên dáng thể hiện sự
tán thưởng, đồng cảm
Cái nhìn của tác giả thật mới mẻ, táo
bạo so với XHPK đương thời
Pv Từ cảnh hạnh phúc trìu mến của đôi
lứa phương Tây, tác giả liên tưởng đến
mình điều gì?
2 Hình ảnh người thiếu phụ phương Tây qua đôi mắt nhà thơ
- Trang phục: “trắng phau” khiến người phương đông ngạc nhiên. vẻ đẹp trắng trong, rạng rỡ
Tác giả tán thưởng kín đáo một vẻ đẹp xa lạ
- Ngôn ngữ, cử chỉ, tư thế:
+ Tựa vai chồng + Nhìn thuyền người Nam + Kéo áo nói rì rầm với chồng + Cầm cốc sữa hờ hững trên tay
Kiều mị, duyên dáng, dễ thương
tác giả miêu tả vẻ đẹp của người thiếu phụ phương Tây một cách khách quan, không biểu hiện thái độ phê phán mà tỏ vẻ tán thưởng, đồng cảm, kín đáo Cái nhìn cởi mở thật táo bạo, thể hiện một quan niệm mới mẻ, hiện đại
3 Nỗi lòng sâu kín của nhà thơ Nỗi khát khao hạnh phúc gia đình, lòng thương nhớ người vợ nơi quê nhà
Chất nhân văn sâu sắc trong tâm hồn tác giả III Tổng kết
Bài thơ thể hiện cảm hứng của người nghệ sĩ trước cái đẹp, đồng thời cho thấy một tâm hồn giàu cảm xúc nhân văn, nhạy cảm tiếp nhận cái mới và một cái nhìn phóng khoáng, tiến bộ
4 Củng cố
Tâm hồn của Cao Bá Quát qua bài thơ
5 Dặn dò.
Học bài, chuẩn bị bài “Khái quát VHVN từ đầu tk XX – 1945”
Rút kinh nghiệm:
Lop11.com