2.Giảng bài mới: *Lời vào bài: Trong nền văn học VN, TH được coi là lá cờ đầu của nền thơ ca CM .Từ một thanh niên trí thức TTS được giác ngộ lý tưởng ,TH đã trở thành một chiến sĩ cộng [r]
Trang 1Tiết: 88.
Ngày soạn: ……….
Ngày dạy:………….
TỪ ẤY
Tố Hữu.
I MỤC TIÊU.
- Giúp học sinh thấy rõ niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ
lí tưởng cộng sản và tác dụng kì diệu của lí tưởng đối với cuộc đời nhà thơ Hiểu được sự vận động của các yếu tố trong thơ trữ tình: Tứ thơ, hình ảnh, ngơn ngữ, nhịp điệu…trong việc làm nổi bật tâm trạng của cái tơi nhà thơ
- Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu phân tích thơ trữ tình.
- Bồi dưỡng tinh thần học tập rèn luyện, phấn đấu vì lí tưởng
II.PHƯƠNG PHÁP
III PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1.Kiểm tra bài cũ
Đọc thuộc lịng bài thơ Chiều tối, nêu giá trị nội dung và nghệ thuật.
2.Giảng bài mới:
*Lời vào bài: Trong nền văn học VN, TH được coi là lá cờ đầu của nền thơ ca CM Từ một thanh niên trí thức TTS được giác ngộ lý tưởng ,TH đã trở thành một chiến sĩ cộng sản Tập thơ từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lý tưởng cách mạng Bài thơ từ ấy là bài thơ cĩ ý nghĩa mở đầu và cũng cĩ ý nghĩa như một tuyên ngơn về lẽ sống của chiến sĩ CMcũng là tuyên ngơn nghệ thuật của nhà thơ Từ ấy đến lúc tạm biệt đời yêu quý nhất Tố Hữu đã sống và sáng tác theo đúng định hướng ấy của bài thơ.
5 Hoạt động 1: Hướng
dẫn học sinh đọc-
hiểu khái quát.
GV: Yêu cầu học
sinh đọc tiểu dẫn
SGK, sau đĩ giúp học
sinh tĩm tắt vài nét về
tác giả và tập thơ Từ
ấy
Hoạt động 1: HS Đọc
tiểu dẫn SGK, tĩm tắt theo gợi ý của giáo viên
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả.
- Tố Hữu ( 1920- 2002), tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê huyện Quảng Điền- tỉnh Thừa Thiên- Huế
-Từ nhỏ TH đã sống trong bầu khơng khí dân gian ,được cha dạy làm thơ theo lối cổ
-Tố Hữu đã nhanh chống bắt gặp lý tưởng trờ thành người lãnh đạo chủ chốt của ĐTN DC Huế và được kết nạp vào ĐCS năm 1938
- Tố Hữu cĩ sự thống nhất giữa con người chính trị và con người thơ
- Từ khi sáng tác cho đến khi mất, Tố Hữu để lại cho đời 7 tập thơ
2 Tập thơ Từ ấy.
- Tập thơ Từ ấy được sáng tác từ 1937 –
1946, chia làm ba phần: Máu lửa; Xiềng xích và Giải phĩng.
- Bài thơ Từ ấy ghi lại kỉ niệm đáng nhớ
của Tố Hữu khi bắt gặp lí tưởng cộng sản
35 Hoạt động 2: Hướng Hoạt động 2: HS Đọc II Đọc –hiểu văn bản
Trang 2dẫn học sinh đọc -
hiểu chi tiết.
GV: Gọi học sinh
đọc diễn cảm văn
bản, sau đó định
hướng học sinh phân
tích theo từng khổ
thơ
GV: Gọi học sinh
đọc khổ một Em hãy
nêu nội dung chính
của khổ thơ?
GV: Để thể hiện
niềm vui sướng, say
mê, háo hức khi bắt
gặp lí tưởng của
Đảng, Tố Hữu dùng
những hình ảnh nào?
Phân tích ý nghĩa
biểu cảm của các từ
trên?
GV: Bút pháp nghệ
thuật được thể hiện
trong hai câu thơ đầu
và hai câu thơ sau là
tự sự hay trữ tình
lãng mạn? Những
biện pháp tu từ trong
khổ một? Tác dụng
của chúng?
GV: Ý nghĩa của lí
tưởng cộng sản đối
với cuộc đời cách
mạng và cuộc đời thơ
của Tố Hữu?
GV: Gọi học sinh
đọc khổ thơ thứ hai
Nêu nội dung chính
của khổ thơ?
GV: Khi được ánh
sáng của lí tưởng
cách mạng soi rọi,
nhà thơ đã có những
nhận thức mới về lẽ
sống như thế nào?
văn bản
Khổ thơ thứ nhất diễn tả niềm vui sướng, say mê rạo rực của Tố Hữu khi bắt gặp lí tưởng của Đảng
Tác giả sử dụng những hình
ảnh ẩn dụ: Nắng hạ, mặt trời
chân lí, chói qua tim….
- Hai câu thơ đầu: Bút pháp tự sự
- Hai câu thơ sau: Bút pháp trữ tình lãng mạn
- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ,
so sánh
Chính lí tưởng cộng sản đã làm tâm hồn con người tràn đầy sức sống và niềm yêu đời, làm cho cuộc sống của con người có ý nghĩa hơn.Cách mạng không đối lập với nghệ thuật mà đã khơi dậy một sức sống mới, đem lại một cảm hứng sáng tạo mới cho nhà thơ.
HS: Đọc và nêu nội dung
chính: Thể hiện những nhận thức mới mẻ về lẽ sống
Khi được giác ngộ lí tưởng, tác giả khẳng định quan niệm mới
về lẽ sống: Sự gắn bó hài hòa
giữa cái tôi cá nhân và cái ta
chung của mọi người
1 Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê khi bắt gặp lí tưởng của Đảng.
- Bằng bút pháp tự sự, tác giả kể lại một
kỉ niệm sâu sắc của đời mình
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, Mặt trời chân lí chói qua tim.
+ Từ ấy: Mốc thời gian có ý nghĩa
đặc biệt quan trọng trong đời cách mạng
và đời thơ của Tố Hữu, nhà thơ được kết nạp vào Đảng (1938), được giác ngộ lí tưởng cộng sản
+ Hình ảnh ẩn dụ:nắng hạ, chói qua tim Lí tưởng cộng sản như một nguồn
sáng mới làm bừng sáng tâm hồn nhà thơ
+Cách gọi lý tưởng CM là mặt trời chân lý sự sáng tạo giữa hình ảnh và ngữ nghĩa đồng thời thể hiện thái độ chân thành ,ân tình
+ Động từ mạnh:bừng, chóinhấn
mạnh lý tưởng CM đã mở ra trong tâm hồn nhà thơ một chân trời mới của nhận thức của tư tưởng và tình cảm
- Hai câu sau, bút pháp trữ tình lãng mạn: Niềm vui sướng vô hạn của nhà thơ trong buổi đầu bắt gặp lí tưởng cộng sản Đó là một thế giới tràn đầy sức sống, hương sắc
+ Bằng hình ảnh so sánh : diễn tả niềm vui sướng vô hạn của nhà thơ trong buổi đầu bắt gặp lí tưởng cộng sản Đó là một thế giới tràn đầy sức sống, hương sắc
2 Khổ 2: Những nhận thức mới về lẽ sống.
+ Động từ buộc Ý thức tự nguyện sâu
sắc và quyết tâm cao độ muốn vượt qua
giới hạn của cái tôi cá nhân để sống chan
hòa với mọi người
+ Hoán dụ:trăm nơi mọi người sống ở
khắp nơi
+ Ẩn dụ: khối đời cộng đồng lao khổ
Trang 3GV: Sự gắn bĩ hài
hịa giữa cái tơi với
cái ta được thể hiện
qua hình thức nghệ
thuật nào?
Tác dụng?
GV:Nhà thơ đã đặt mình
giữa dịng đời và trong mơi
trường rộng lớn của quần
chúng lao khổ để tìm thấy
niềm vui và sức mạnh mới
Đĩ cũng chính là mối liên
hệ sâu sắc giữa văn học và
cuộc sống mà chủ yếu là
cuộc sống của quần chúng
nhân dân.
GV: Gọi học sinh
đọc khổ thơ thứ ba
Xác định nội dung
chính?
GV: Sự chuyển biến
sâu sắc trong tình
cảm của nhà thơ được
thể hiện ra sao?
GV: Nghệ thuật thể
hiện ở đoạn ba? Tác
dụng?
GV: Phát biểu chủ đề
bài thơ?
- Động từ buộc.
- Hốn dụ: trăm nơi.
- Ẩn dụ: khối đời
HS: Đọc khổ thơ thứ ba:
Sự chuyển biến sâu sắc trong tư tưởng, tình cảm của Tố Hữu
Tố Hữu đã vượt qua tình cảm ích
kỉ, hẹp hịi của giai cấp tiểu tư sản để vươn tới tình hữu ái giai cấp với quần chúng lao khổ Đĩ cịn là tình yêu thương ruột thịt
- Điệp từ: là.
- Số từ ước lệ: vạn.
- Từ ngữ giàu sắc thái biểu cảm
HS: Dựa vào ghi nhớ
SGK để phát biểu
phấn đấu vì mục tiêu chung
+Từ ngữ giàu sắc thái liên tưởng: trang trải tâm hồn của nhà thơ trải rộng với
cuộc đời khả năng đồng cảm sâu sắc với hồn cảnh của từng con người cụ thể
- Tình yêu thương của Tố Hữu khơng phải là tình thương chung chung mà là tình cảm hữu ái giai cấp
+Nhà thơ đặc biệt quan tâm đến quần chúng lao khổ đặt mình giữa dịng đời và trong mơi trường rộng lớn
+Nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới khơng chỉ bằng nhận thức mà cả tình cảm và trái tim của mình
Đĩ cũng chính là mối liên hệ sâu sắc giữa văn học và cuộc sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân
3 Khổ ba: Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của tác giả.
- Tố Hữu đã vượt qua tình cảm ích kỉ, hẹp hịi của giai cấp tiểu tư sản để vươn tới tình hữu ái giai cấp với quần chúng lao khổ Đĩ cịn là tình yêu thương ruột thịt
+ Điệp từ :là kết hợp với các từ:con, anh, em cùng với số từ ước lệ vạnkhẳng định một tình cảm gia đình
thật thân mật, đầm ấm.nhà thơ cảm nhận mình là thành viên của gia đình quần chúng lao khổ
+ Từ ngữ giàu sắc thái biểu cảm:kiếp phơi pha, cù bất cù bơ:sự đồng cảm xĩt
thương đồng thời là lịng căm giận của nhà thơ trước bao bất cơng, ngang trái của cuộc đời cũ Điều đĩ càng thơi thúc nhà thơ hăng say hoạt động cách mạng
- Đoạn thơ thể hiện rõ quan điểm của giai cấp vơ sản nhận thức sâu sắc về mối quan hệ giữa cá nhân với nhân loại cần lao
III Tổng kết:
Bài thơ là lời tuyên ngơn cho tập Từ
ấy nĩi riêng và cho tồn bộ tác phẩm của
Tố Hữu nĩi chung
3.Củng cố:
*Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
4.Dặn dò
- Bài tập về nhà: Đọc thuộc lịng bài thơ.
-Lam các bài tập trong phần Luyện tập.