2.Giảng bài mới *Lời vào bài:Thơ XD là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy ….XD say đắm tình yêu ,say đắm cảnh trời ,sống vội vàng sống cuốn quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình[r]
Trang 1Tiết: 79- 80.
Ngày soạn:………
Ngày dạy:………
VỘI VÀNG.
Xuân Diệu.
I MỤC TIÊU.
- Giúp học sinh cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt, hết mình và quan niệm về thời gian, tuổi
trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu Thấy được sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc dồi dào và mạch luận
lí sâu sắc, những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ
- Rèn luyện kĩ năng đọc- hiểu, phân tích một bài thơ hiện đại.
- Cĩ ý thức về cuộc sống, về tuổi trẻ
II.PHƯƠNG PHÁP: phát vấn , thuyết giảng , thảo luận.
III PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:SGK,SGV
IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ :5p
Cảm nhận của em về cái tơi ngơng của nhà thơ Tản Đà qua bài Hầu Trời.
2.Giảng bài mới
*Lời vào bài:Thơ XD là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy ….XD say đắm tình yêu ,say đắm
cảnh trời ,sống vội vàng sống cuốn quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình Khi vui cũng như khi buồn người đều nồng nàn tha thiết Nhận định trên đây của nhà phê bình văn học Hồi Thanh rất đúng với hồn thơ XD càng đúng hơn với bài thơ vội vàng
10 Hoạt động 1: Hướng dẫn
học sinh đọc- hiểu khái
quát.
GV:Yêu cầu học sinh đọc
tiểu dẫn SGK, sau đĩ giúp
học sinh tĩm tắt về tác giả
và tác phẩm
GV: Thuyết giảng: Phép
biện chứng tâm hồn Tâm
hồn con người là một lĩnh
vực tinh tế, sinh động,
khơng đơn giản theo một
lơgic thơng thường
Vui- buồn Lạc quan- bi quan
Yêu đời- yếm thế
Hoạt động 1:Đọc tiểu dẫn
SGK, tĩm tắt
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả.
- Xuân Diệu ( 1916- 1985), quê cha ở Can Lộc- Hà Tĩnh, quê mẹ ở Tuy Phước- Bình Định
- Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các
nhà thơ mới
-Là nhà thơ của tình yêu của mùa xuân và tuổi trẻ với giọng thơ sơi nổi đắm say và yêu đời thắm thiết
-Xuân Diệu đĩng gĩp cho nền văn học Việt Nam hiện đại trên nhiều lĩnh vưc: Thơ ca, văn xuơi, tiểu luận phê bình, nghiên cứu văn học, …
- Trước Cách mạng tháng Tám, thơ Xuân Diệu thể hiện hai tâm trạng trái ngược nhau: Vừa rất yêu đời, rất thiết tha với cuộc sống; vừa hồi nghi, chán nản, cơ đơn
2.Tác phẩm:
Bài Vội vàng được in trong tập Thơ thơ
Đây là bài thơ thể hiện rõ tâm trạng của Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám
70 Hoạt động 2: Hướng dẫn
học sinh đọc- hiểu chi
tiết.
GV: Yêu cầu học sinh đọc
diễn cảm bài thơ
GV:Ngay đầu bài thơ là
một ước muốn của tác giả,
vậy tác giả ước muốn điều
gì? Điều ước muốn đĩ cĩ
khác thường khơng?
Hoạt động 2: Đọc diễn
cảm bài thơ SGK
HS: Đọc bốn câu thơ đầu,
thảo luận trả lời
II Đọc – hiểu văn bản:
1.Tiếng reo vui trước dáng vẻ tươi đẹp của thiên nhiên :
- Mở đầu bài thơ là một ước muốn hết sức
táo bạo mãnh liệt :muốn ngự trị thiên nhiên, tước đoạt quyền của tạo hĩa:
Ước muốn ngăn thời gian chặn sự già nua tàn tạ để tận hưởng hết hương sắc của mùa xuân
Lop11.com
Trang 2GV: Cách thể hiện ước
muốn đó? Mục đích của tác
giả là để làm gì?
* Ý muốn của nhà thơ có vẻ vô
lí nhưng niềm khao khát lại hoàn
toàn có lí Bởi cuộc sống đang
bày ra trước mắt nhà thơ những
hình ảnh, âm thanh tuyệt đẹp
như mời mọc như quyến rũ con
người.
GV:Em hãy chỉ ra những
hình ảnh, âm thanh, sắc
màu của mùa xuân?
GV: Hãy phân tích giá trị
biểu cảm của các tính từ
trong đoạn thơ?
Cách thể hiện của tác giả
có gì đặc biệt?
GV: Đoạn thơ thể hiện tâm
trạng gì của tác giả?
GV: Vì sao tác giả rơi vào
tâm trạng hoài nghi, chán
nản?
GV: Xuân Diệu đã cảm
nhận quy luật của tự nhiên
như thế nào?
GV: Phân tích nghệ thuật
trong đoạn thơ?
GV: Thiên nhiên bây giờ
như thế nào?
Em suy nghĩ gì về câu thơ
của Nguyễn Du: Cảnh nào
cảnh chẳng đeo sầu/ Người
buồn cảnh có vui đâu bao
giờ.
GV: Tâm trạng của Xuân
Diệu trong bài thơ có phải
là tâm trạng chung của
thanh niên đương thời hay
không? Vì sao họ lại có
tâm trạng như vậy?
HS: Suy nghĩ, trả lời.
- Điệp từ: Tôi muốn.
- Động từ mạnh mẽ: Tắt,
buộc.
- Giọng thơ dứt khoát với thể 5 chữ
Ngắt câu giữa dòng
Đối lập Giọng thơ cũng trở nên buồn
Nhuốm màu tang thương,
ảm đạm- đối kháng với con ngườ
Tâm trạng của Xuân Diệu là tâm trạng chung của các nhà thơ mới bấy giờ: Chế Lan Viên, Huy Cận, Hàn Mặc Tử,…
- Bởi họ đều mang thân phận của một người dân mất nước, sống trong cảnh xã hội ngột ngạt tù túng
Đoạn thơ thể hiện niềm say sưa yêu đời, yêu cuộc
-Ước muốn của thi nhân xuất phát từ lòng yêu cuộc sống đến tha thiết ,say mê Nhà thơ dùng mọi giác quan để để đón nhận và hưởng thụ hương sắc trần gian
-Bức tranh thiên nhiên có đủ ong bướm hoa
lá yến anh và cả ánh bình minh rực rỡ tràn đầy sinh lực ,ngồn ngộn sắc xuân, hương xuân và tình xuân
- Điệp từ :Này đây, diễn tả tâm trạng vui
sướng, say mê kết hợp với phép liệt kê làm cho cảnh mùa xuân thêm rực rỡ, tươi thắm
Đó là một tâm trạng say sưa, mê đắm, yêu đời, yêu cuộc sống của tác giả
2.Tâm trạng chán nản hoải nghi bi oan trước thực tế :
Niềm vui phút chốc tan biến, nỗi lo âu xuất hiện:
“Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa”
-Cách ngắt câu giữa dòng, một tâm trạng trái ngược xuất hiện: Một của khao khát say mê, một của ai hoài, u uất
Nhà thơ cảm nhận được sự trôi chảy của thời gian, vạn vật sẽ thay đổi Niềm vui tan nhanh như một giấc mộng hão huyền trước cái sự thật khắc nghiệt, phũ phàng, cái lạnh lùng nghiệt ngã của quy luật thời gian
Xuân đương tới -> đương qua Còn non -> sẽ già Xuân hết -> tôi mất.
Thi sĩ cảm nhận cái giới hạn của đời người trước cái vô biên, vĩnh hằng của đất trời, vũ trụ
Còn trời đất – chẳng còn tôi.
Tuổi trẻ - chẳng hai lần thắm lại….
- Nghệ thuật : + Đối lập giữa còn – mất; con người - thiên nhiên; quy luật của đất trời – với quy luật của đời người,…
+ Giọng thơ cũng trở nên buồn, ngao ngán, nặng nề u uất
- Thiên nhiên vì thế nhuốm màu tang thương, ảm đạm- đối kháng với con
người:Chia phôi, tiễn biệt, hờn, sợ phai
tàn,…
- Tác giả rơi vào tâm trạng tuyệt vọng:
Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa….
Đó là tâm trạng trái ngược của một tâm hồn quá nhạy cảm và không có niềm tin, hi vọng trong cuộc sống Đây cũng là tâm trạng chung của một lớp người đương thời
3.Lòng yêu cuộc sống đến đô cuồng si:
- Để khắc điều đó, thi sĩ đề ra lối sống gấp gáp, vội vàng: Sống hưởng thụ cái vui trong hiện tại
Mau đi thôi!Mùa chưa ngả chiều hôm.
- Tình yêu cuồng nhiệt với cuộc sống với đời
Lop11.com
Trang 3GV: Em nghĩ gì về thái độ
sống cuồng nhiệt của Xuân
Diệu ở cuối bài thơ? Điều
ấy được thể hiện qua
những từ ngữ như thế nào?
GV: Nhìn tồn bài, tâm
trạng bao trùm tác phẩm là
tâm trạng nào? Yêu đời
hay chán nản, bi quan?
sống của nhà thơ
- Thái độ sống rất tích cực, tận hưởng từng giây từng phút hương vị của tuổi trẻ, thiên nhiên
- Thể hiện: Những động từ kết hợp với những tính từ liên tiếp thể hiện khát vọng mãnh liệt, vội vàng của tác giả
được thể hiện qua một loạt các động từ và
tính từ mạnh:Ơm, riết, say, thâu, cắn; chếnh
chống, no nê, đã đầy, nhiều,…
-Nhịp thơ dồn dập ,sơi nổi hối hả ,cuồng
nhiệt.
- Điệp khúc ta muốn khát vọng sống vơ
cùng táo bạo ,mãnh liệt
Đây là một quan niệm sống tích cực so với hồn cảnh đất nước bấy giờ
5 Hoạt động 3: Hướng dẫn
học sinh tổng kết.
GV: Yêu cầu học sinh dựa
vào ghi nhớ SGK tổng kết
Hoạt động 3: Đọc kĩ phần
ghi nhớ SGK III Tổng kết. Bài thơ nổi bật lên tư tưởng nhân văn:
Lịng yêu đời, yêu cảnh vật, yêu tuổi trẻ, yêu mùa xuân, là thái độ sống nồng nhiệt, thích sống, thèm sống của Xuân Diệu Tư tưởng
đĩ được thể hiện qua giọng điệu thơ sơi nổi, nhịp thơ hăm hở và những từ ngữ, hình ảnh táo bạo đầy cảm giác
3.Củng cố:
*Thấy được quan niệm sống tích cực của Xuân Diệu
4 Dặn dò
-Học bài, học thuộc bài thơ.
- Soạn bài Thao tác lập luận bác bỏ.
Lop11.com