- Dựa trên kế hoạch chuyên môn của nhà trường xây dựng; căn cứ vào mục tiêu, nội dung giáo dục trẻ mẫu giáo theo độ tuổi; dựa vào kinh nghiệm thực tế của trẻ, dựa vào thời gian thực hiện[r]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ CƯƠNG SÁNG KIẾN
- Họ và tên:
- Ngày, tháng, năm sinh: 02/09/1989
- Cơ quan, đơn vị công tác:
- Chức vụ/ chức danh: Giáo viên
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm
1 Tên sáng kiến: “Biện pháp rèn luyện thói quen biết quan tâm chia sẻ với mọi
người xung quanh cho trẻ lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A trường Mầm non 2/9”
2 Lĩnh vực áp dụng:
2.1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển tình cảm và kỹ năng xã
hội
2.2 Mục tiêu:
Trong những năm gần đây, từ gia đình đến cơ sở giáo dục, chúng ta nghe nói nhiều đến kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống Nhất là trẻ giai đoạn lứa tuổi mầm non Trẻ từ 3-5 tuổi, giai đoạn này chính là thời điểm “ Cửa sổ vàng” Trẻ dễ tiếp thu, xây dựng ý thức, thói quen hình thành nhân cách sau này Trong nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ hiện nay, việc hình thành, rèn luyện thói quen quan tâm, chia sẻ cho trẻ lại càng được chú trọng Chính vì vậy, giáo viên cần phải tạo mọi điều kiện cũng như cơ hội để trẻ được rèn luyện thói quen biết quan tâm, chia sẻ với mọi người Rèn luyện thói quen biết quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh giúp trẻ nhận biết về bản thân và các mối quan hệ xã hội xung quanh trẻ Tạo cơ hội cho trẻ được tích cực tham gia hoạt động trải ngiệm, khám phá, học hỏi, sáng tạo Phát triển năng lực cá nhân của trẻ
Trẻ hiểu về cảm xúc của mình, từ đó trẻ học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người xung quanh, có trách nhiệm với việc làm của mình và có kỹ năng xử lý tình huống phù hợp Từ đó, phát triển toàn diện nhân cách trẻ
Bên cạnh đó, việc rèn luyện cho trẻ thói quen quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh Giúp cho giáo viên lựa chọn được những nội dung phù hợp, sáng tạo trong phương pháp tổ chức, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân
2.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: Biện pháp rèn luyện thói quen biết quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh cho trẻ lớp mẫu giáo 5-6 tuổi
Trang 2- Phạm vi nghiên cứu: Phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ Mẫu giáo
5-6 tuổi A trường Mầm non 2/9 Từ tháng 9/2019 – tháng 4/2019
3 Cơ sở pháp lý:
Trong sự nghiệp phát triển giáo dục, Đảng và nhà nước ta luôn coi trọng Giáo dục mầm non, xác định nhiệm vụ Giáo dục mầm non là thực hiện việc nuôi dạy, chăm sóc giáo dục trẻ từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi nhằm giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ Hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học ở lớp 1
Trong Chương trình giáo dục mầm non (ban hành theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009) nêu rõ: Hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời
Trong văn bản chiến lược phát triển giáo dục Việt nam giai đoạn 2011-2020 (Thủ tướng chính phủ,2016) đã nêu: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là một trong những nội dung được Đảng và nhà nước ta quan tâm đặc biệt trong chương trình giáo dục ở tất cả các cấp học và các bậc học
Về nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, trong Chương trình giáo dục mầm non ban hành theo Thông tư 01/VBHN-BGDĐT ngày 24/01/2017 đã yêu cầu thống nhất giữa nội dung giáo dục với cuộc sống hiện thực, gắn với cuộc sống và kinh nghiệm của trẻ, chuẩn bị cho trẻ từng bước hòa nhập vào cuộc sống; cung cấp kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi; giúp trẻ biết kính trọng, yêu mến, lễ phép, quan tâm, chia sẻ với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo; yêu quý nh chị, bạn bè ham hiểu biết, thích
đi học
Kế hoạch nhiệm vụ năm học 2019-2020 của trường mầm non 2/9 năm đã đề ra một số giải pháp đổi mới chăm sóc, giáo dục, nâng cao chất lượng thực hiện Giáo dục mầm non, trong đó chú trọng tổ chức các hoạt động giáo dục hình thành và phát triển
kĩ năng sống cho trẻ ở các độ tuổi
Từ những nội dung chỉ đạo của các cấp các ngành, tôi nhận thấy được tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo nói chung và cho trẻ lớp tôi đang phụ trách nói riêng
Khi tham gia các hoạt động cùng với trẻ, tôi nhận thấy trẻ lứa tuổi mầm non, giáo dục kỹ năng sống nói chung và việc giáo dục trẻ biết quan tâm chia sẻ, giao lưu cảm xúc trực tiếp nói riêng cần phải được chú trọng Đặc biệt, đối với trẻ độ tuổi 5-6 tuổi, trẻ cần hiểu được sự quan tâm, chia sẻ, hợp tác là cần thiết Trẻ biết phối hợp với bạn trong các hoạt động: Biết thảo luận, thống nhất và cùng thực hiện hoạt động Trẻ biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ bạn Biết nhận xét và tỏ thái độ với những hành động hợp tác, chia sẻ đúng-sai
Việc dạy cho trẻ kỹ năng quan tâm, hợp tác, chia sẻ sẽ sớm hình thành nhân cách cho trẻ, tạo cho trẻ thói quen tốt từ những bước đi đầu tiên trong cuộc sống Giúp
Trang 3trẻ biết hợp tác, đoàn kết và quan tâm, chia sẻ với bạn bè trong mọi hoạt động Hình thành cho trẻ lối sống văn minh, cảm nhận được niềm vui, hạnh phúc khi biết yêu thương chia sẻ
Trường mầm non, giáo viên và trẻ đều biểu hiện 1 trạng thái cảm xúc nhất định thông qua lời nói, cử chỉ, hành vi, nụ cười, ánh mắt Những biểu hiện yêu thương, quan tâm, đồng tình, chia sẻ của cô giáo gợi lên ở trẻ những cảm xúc tích cực Trẻ tham gia vào các hoạt động cô giáo tổ chức với tinh thần vui vẻ, hứng thú và đó cũng là cơ sở để hình thành, phát triển đời sống tính cảm tích cực của trẻ sau này Ngược lại, thái độc lạnh lùng, thờ ơ, thiếu quan tâm của cô giáo khiến trẻ rơi vào trạng thái tâm lý nặng nề, căng thẳng, trẻ không muốn và không dám tham gia vào các hoạt động
Vậy làm thế nào để có thể định hướng và giáo dục trẻ biết yêu thương, đoàn kết, quan tâm, chia sẻ với bạn bè và người thân ? Để trả lời câu hỏi này, là giáo viên tôi đã vận dụng các biện pháp, giải pháp, tổ chức các hoạt động giáo dục và tạo cơ hội để trẻ được thể hiện sự quan tâm, chia sẻ tới cô giáo, bạn bè và mọi người xung quanh Và
đó là lí do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện thói quen biết quan tâm chia
sẻ với mọi người xung quanh cho trẻ lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A trường Mầm non 2/9”
4 Thực trạng:
Trẻ ở độ tuổi mầm non, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi Trẻ cần học được cách làm chủ ngôn ngữ, học cách nhận biết và đối phó với cảm xúc của mình cũng như của người khác Trẻ học cách cư xử, hợp tác làm việc, quan tâm, hòa thuận với các bạn trong nhóm Tuy nhiên điều này thực sự không dễ dang với một số trẻ Chuẩn bị cho trẻ thay đổi những hành vi này là một nhiệm vụ khó khăn nhưng rất quan trọng để trẻ thấy tự tin và vui vẻ trong giao tiếp xã hội Trẻ cần những kỹ năng quan hệ xã hội như làm thế nào đề hòa hợp với mọi người, để giao tiếp, để chọn hành vi đúng
Qua thực tế giảng dạy và trải nghiệm nội dung giáo dục rèn luyện thói quen biết quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh Tôi gặp nhiều thuận lợi và không ít khó khăn như sau:
* Thuận lợi:
- Phòng học kiên cố, có đầy đủ trang thiết bị phục vụ các hoạt động chăm sóc, giáo dục, các hoạt động sinh hoạt hàng ngày của trẻ
- Ban giám hiệu thường xuyên chỉ đạo sát sao việc tổ chức chăm sóc, thực hiện quy chế chuyên môn
- Hầu hết các bậc phụ huynh quan tâm, phối hợp với giáo viên lớp và hỗ trợ các trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi
- Bản thân tôi là giáo viên trẻ, nhiệt tình năng động, yêu nghề, mến trẻ, đã có kinh nghiệm trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ
Trang 4* Khó khăn và nguyên nhân:
- Giáo viên chưa có sự linh hoạt, sáng tạo trong việc tìm tòi, lập kế hoạch, tận dụng, tạo cơ hội cho trẻ tương tác với người lớn và cộng đồng
- Một số trẻ rụt rè nhút nhát ít giao tiếp với bạn, không thích tham gia các hoạt động nên ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục trẻ
- Đa số trẻ được bao bọc, nuông chiều khiến trẻ ích kỷ, không quan tâm đến người khác và các kỹ năng trong cuộc sống còn rất hạn chế
- Phụ huynh quá chú trọng đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến phát triển kỹ năng sống cho trẻ Đa phần phụ huynh cho rằng trẻ còn quá nhỏ để dạy trẻ quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh
5 Mô tả sáng kiến:
5.1: Về nội dung của sáng kiến:
Nhận thức của trẻ mầm non là quá trình phản ánh của thế giới khách quan vào trong não của trẻ, giúp trẻ cảm nhận, đánh giá được hiện thực khách quan đó Dựa trên cơ sở thực tiễn trẻ có thể cảm nhận, thực hiện và hiểu được các kĩ năng sống Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi khả năng ghi nhớ, phân biệt khá tốt, nhận biết , phân biệt được hành
vi đúng, sai Nhưng trẻ chỉ biết tới thời điểm hiện tại, do đó không hiểu được khái niệm "hậu quả tương lai" hay hậu quả lâu dài Thời điểm này trẻ chưa học được cách
tự kiểm soát bản thân, do đó việc hình thành và rèn luyện các kĩ năng sống là rất quan
trọng Đặc biệt là kĩ năng đồng cảm, quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh
Để chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1, giáo viên cần phải rèn cho trẻ khả năng
giao tiếp, cả nghe hiểu lẫn biểu lộ tình cảm, yêu thương quan tâm giúp đỡ bạn bè, người thân Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã đề ra một số biện pháp như sau:
Biện pháp 1: Khảo sát khả năng của trẻ
Trong năm học 2019-2020 lớp tôi có 46 trẻ, trong đó có 15 trẻ chưa qua lớp 3-4, 4-5 tuổi Khả năng, nhận thức của trẻ chưa đồng đều, có những trẻ rất mạnh dạn, hay quan tâm, trò chuyện cùng cô và các bạn, nhưng cũng có nhiều trẻ lần đầu đi học còn nhút nhát, chưa mạnh dạn giao tiếp với cô và các bạn Vì vậy nên tôi phải tìm ra các biện pháp phù hợp để tất cả các trẻ có thể mạnh dạn giao tiếp Đặc biệt là rèn luyện thói quen quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh Đầu năm học, tôi đã đã tổ chức 1 số hoạt động để khảo sát khả năng của trẻ và có kết quả khảo sát như sau:
* Khảo sát đầu năm
Tiêu chí
Trẻ nhận ra/Kiểm soát cảm xúc
Quan tâm/ Chia
Trang 5đạt đạt đạt
Tỷ lệ % 60,
43,
* Dự kiến kết quả cuối năm:
Tiêu chí
Trẻ nhận ra/Kiểm soát cảm xúc
Quan tâm/ Chia
Chưa
Tỷ lệ % 84,
89,
Nếu không có những hình thức tổ chức hợp lý, phù hợp và thực hành thường xuyên thì việc thay đổi hành vi của trẻ sang những hành vi tích cực là điều rất khó Do vậy tôi đã suy nghĩ, nghiên cứu và tìm ra những biện pháp nhằm rèn kĩ năng sống biết quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh và áp dụng tại lớp tôi phụ trách
Biện pháp 2: Lập kế hoạch giáo dục, lựa chọn nội dung giáo dục trẻ
Việc lập kế hoạch giáo dục, rèn luyện thói quen biết quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh nhằm đảm bảo nội dung giáo dục và biện pháp giáo dục, để phù hợp với tâm lý lứa tuổi và phù hợp với xu hướng phát triển của giáo dục
- Dựa trên kế hoạch chuyên môn của nhà trường xây dựng; căn cứ vào mục tiêu, nội dung giáo dục trẻ mẫu giáo theo độ tuổi; dựa vào kinh nghiệm thực tế của trẻ, dựa vào thời gian thực hiện các chủ đề phù hợp với hoạt động trong chương trình năm học
để xây dựng kế hoạch rèn kĩ năng sống quan tâm chia sẻ cho trẻ phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của trường, lớp, phong tục tập quán của địa phương
Kế hoạch giáo viên xây dựng cần đảm bảo:
+ Xác định được các kĩ năng sống cần tập cho trẻ
+ Dự kiến được thời gian giáo dục cụ thể cho từng kĩ năng sống
+ Lựa chọn được những phương pháp và hình thức giáo dục thích hợp cho trẻ + Xác định được các điều kiện thực hiện kĩ năng sống cho trẻ
+ Đặt kế hoạch tập kĩ năng sống vào kế hoạch chăm sóc-giáo dục chung
- Trình kế hoạch, xin ý kiến của Ban giám hiệu, Tổ chuyên môn để được tư vấn
và duyệt kế hoạch
Trang 6Ví dụ: ở chủ điểm Trường Mầm non: Tôi lồng ghép các hoạt động dạy trẻ kĩ năng giao tiếp: Chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi, vui vẻ, hòa thuận với các bạn, đoàn kết, yêu thương các bạn trong lớp
Qua chủ điểm bản thân Tôi tiến hành tổ chức 1 số hoạt động, tạo các tình huống
để trẻ nhận ra và quan tâm, chia sẻ tới cảm xúc của mọi người xung quanh: Hỏi thăm
vì sao hôm nay bạn khóc? Rủ bạn cùng chơi chung
- Lập kế hoạch giáo dục cụ thể
Kế hoạch cụ thể như sau:
Chủ
đề
Hoạt động Mục đích
Thời gian
Chuẩn
Trườn
g mầm
non
- Dạy trẻ
kĩ năng
giao tiếp:
Chào hỏi,
cảm ơn,
xin lỗi, vui
vẻ, hòa
thuận với
các bạn
- Trẻ nhận biết
1 số trạng thái cảm xúc qua nét mặt, cử chỉ, giọng nói của người khác
- Giao tiếp với
cô và các bạn mạnh dạn, tự tin, phù hợp hoàn cảnh
- Không tranh giành đồ dùng,
đồ chơi Giữ gìn đồ chơi, vệ sinh lớp học
Tháng 9/2019
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động
- Bài thơ, câu chuyện
về tình bạn
- Trong giờ đón, trả trẻ:Thực hành chào các
cô, bố mẹ một cách vui
vẻ Tập kĩ năng để đổ dùng đúng nơi qui định
- Hoạt động chơi: Đóng vai cô giáo
- Trò chơi: Làm quen; Nói tới ai; Sàn nhảy hẹp
- Hoạt động khám phá: Một ngày ở trường của
bé, Rèn kĩ năng chào hỏi lễ phép
- Hoạt động làm quen văn học: Truyện: Bạn mới; Chú vịt khàn; Thơ: Tình bạn
- Hoạt động sinh hoạt hàng ngày: Thực hiện đúng các qui định trong lớp
Bản
thân
- Dạy trẻ kĩ
năng nhận
thức cảm
xúc: Chăm
sóc, hỏi
han, quan
- Trẻ nhận biết các trạng thái cảm xúc vui, buồn, ngạc nhiên, sợ hãi, tức giận, xấu
Tháng 10/201 9
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt
- Hoạt động học: Bé và những cảm xúc Vẽ các khuôn mặt cảm xúc khác nhau
- Các thời điểm trong chế độ sinh hoạt (Đón
Trang 7tâm, chia
sẻ buồn,
vui;
hổ của người khác
- Trẻ biết thể hiện tình cảm của mình bằng lời nói, cử chỉ
- Biết ứng xử phù hợp với giới tính bản thân
- Biết chia sẻ
đồ dùng, đồ chơi, kinh nghiệm sử dụng các loại
đồ dùng, đồ chơi
động
- Bài thơ, câu
chuyện
về bản thân
- Nội dung cung cấp cho trẻ
trả trẻ, điểm danh, giờ
ăn, giờ ngủ): Thực hành giới thiệu về sở thích, tính cách, giới tính, hành vi của bản thân Luyện tập các hành vi ứng xử phù hợp
- Hoạt động chơi: Xây phòng khám; Công viên; Tự phân vai chơi; Trò chơi Ai đã thay đổi
- Hoạt động âm nhạc: Khuôn mặt cười, Mời bạn ăn, Nắm tay thân thiết
Gia
đình
- Dạy trẻ kĩ
năng thể
hiện cảm
xúc: Lễ
phép, yêu
thương, an
ủi, hỏi han,
chia sẻ, giúp
đỡ, nhường
nhịn, biết ơn
- Trẻ biết an ủi
và chia vui với người thân và bạn bè
- Biết mối liên
hệ trong gia đình
- Yêu thương, kính trọng, cách thể hiện tình cảm với người thân trong gia đình
- Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, giúp đỡ, hoặc đề nghị
sự giúp đỡ của người khác khi cần thiết
Tháng 11/201 9
- Nội dung muốn cung cấp đến trẻ
- Đồ dùng sinh hoạt hàng ngày
- Đồ dùng, đồ chơi phục
vụ cho hoạt động
- Bài thơ, bài hát, câu chuyện
- Hoạt động khám phá
xã hội: Trò chuyện về những thành viên trong gia đình Dạy trẻ nói lời cảm ơn, xin lỗi
- Hoạt động âm nhạc:
Ru em ngủ; Bầu và bí; Ông cháu
- Tạo hình: Làm thiệp tặng người thân
- Chơi: Sử dụng các mối quan hệ liên nhân cách trong gia đình cho trẻ bắt chước, tập theo
Trang 8thông
- Dạy trẻ kĩ
năng thực
hiện các
qui tắc xã
hội: Kĩ
năng làm
việc theo
nhóm, chờ
đến lượt,
đoàn kết, kĩ
năng xử lí
tình huống
- Trẻ biết lắng nghe, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với bạn
- Trẻ biết tuân thủ một số qui tắc, qui định của trường, lớp, nơi công cộng
- Trẻ thay đổi hành vi và thể hiện cảm xúc phù hợp với hoàn cảnh
Tháng 3/2020
- Nội dung muốn cung cấp đến trẻ
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động
- Bài thơ, bài hát, câu chuyện
- Hoạt động sinh hoạt hàng ngày: Thực hành
kĩ năng hợp tác; chờ đến lượt; kĩ năng hòa giải xung đột; kĩ năng thực hiện qui tắc giao thông qua các tình huống
- Hoạt động khám phá: Một số luật lệ giao thông đường bộ
- Hoạt động chơi: Đóng vai chú cảnh sát giao thông; Xây bến xe; Trò chơi: Đúng hay sai, tín hiệu
Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động giáo dục rèn thói quen quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh
Để tổ chức tốt các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, trong đó có hoạt động rèn luyện thói quen quan tâm, chia sẻ với mọi người xung quanh Thì việc xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ rèn luyện thực hành là hết sức quan trọng
Giáo viên cần xác định cho trẻ một không gian chơi, một góc chơi đảm bảo an toàn, rộng rãi cho trẻ Bên cạnh đó, trang trí góc chơi sao cho sinh động và hấp dẫn Phù hợp với nội dung chơi, thường xuyên có sự thay đổi để luôn tạo sự hấp dẫn cho trẻ ở các góc chơi
Ngay từ đầu năm, khi trang trí môi trường bên trong lớp, tôi đặc biệt chú trọng đến các góc đóng vai theo chủ đề: góc Gia đình; Bác sĩ Để ở đó trẻ có thể tự do đóng vai, tự do hoạt động theo ý thích, tự do trò chuyện, trao đổi với bạn bè về cuộc sống sinh hoạt xung quanh dưới sự hướng dẫn của giáo viên Ngoài ra, tôi còn tổ chức cho trẻ cùng nhau tạo ra các sản phẩm để trang trí cho các góc theo chủ đề Nhằm tăng khả năng hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau ở trẻ
Việc tổ chức các hoạt động để tập luyện kỹ năng quan tâm, chia sẻ cho trẻ rất quan trọng Tạo cho trẻ cơ hội được thực hành với người lớn, với bạn bè mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ hình thành và củng cố các kỹ năng sống
Trang 9Giáo viên có thể sử dụng các hình thức sinh hoạt trong ngày để giáo dục trẻ quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh cho trẻ như giờ đón, trả trẻ; khi dạo chơi ngoài trời, trong lúc học, lúc chơi, lúc lao động
Ngay từ đầu năm học cần rèn trẻ đi vào nề nếp trong việc thực hiện các qui định trong lớp cũng như việc giao tiếp giữa trẻ với nhau trong các hoạt động Trong giờ đón trẻ, ngoài trò chuyện về chủ đề cô có thể đưa ra những câu hỏi về bản thân trẻ để khơi gợi ở trẻ những cảm xúc tích cực và mong muốn được sẻ chia đặc biệt là những trẻ cá biệt hoặc nhút nhát
Ví dụ: Trong chủ đề trường mầm non, tôi đưa ra các câu hỏi về các bạn trong lớp: Con quí nhất bạn nào trong lớp ? Vì sao ? Bạn là con trai hay con gái? Hôm nay lớp mình có bạn nào đến lớp với tâm trạng không vui không ? Vì sao bạn buồn ? Con
an ủi bạn như thế nào để bạn vui hơn ? Kết hợp giáo dục trẻ, Khi đến trường thì phải ngoan vâng lời cô giáo, không tranh dành đồ chơi của bạn, không xô đẩy bạn, đoàn kết trong khi chơi và biết thực hiện một số nội quy của trường, lớp như: Cất đồ chơi đúng nơi quy định, không làm hỏng đồ chơi, chơi gọn gàng, ngăn nắp
Với chủ đề “Gia đình”, tôi đàm thoại cùng trẻ những câu hỏi như: Trong nhà con
có những ai ? Ai hay đưa đón con đi học ? Bố mẹ đã vất vả để cho các con có quần áo đẹp để mặc, cho các con ăn những đồ ăn ngon vì vậy các con cần làm gì để biết ơn và giúp đỡ những người thân trong gia đình?
Từ đó, trẻ hiểu được phải biết vâng lời ông bà, bố mẹ, biết giúp đỡ mọi người trong gia đình những công việc vừa sức như: Tự phục vụ bản thân, dỗ em khi em khóc, ăn xong thì lấy tăm mời mọi người Biết quan tâm, hỏi thăm người thân khi ốm đau
Ngoài ra việc rèn kĩ năng sống quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh có thể tiến hành trong các hoạt động học Hoạt động học ở trường mầm non không nên nhồi nhét quá nhiều kiến thức cho trẻ mà cần chú ý đến việc hình thành những tình cảm, cảm xúc tích cực Trẻ cần được thực hành và trải nghiệm với nhiều hình thức, nhiều phương tiện và nhiều hoạt động linh hoạt, sáng tạo khác nhau
Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình: Tôi hướng dẫn cho trẻ vẽ, xé, dán, nặn, cắt, dán, làm đồ chơi…bằng những nguyên vật liệu từ thiên nhiên để tập các kĩ năng sáng tạo, ý thức về bản thân, yêu thương, thể hiện tình cảm với người thân thiết: Làm thiệp, làm quà tặng, nặn bánh tặng bạn
Trong hoạt động Kỹ năng sống Tôi tổ chức hoạt động ‘Thư gửi bạn ốm”
Mục đích:
Trẻ biết cách quan tâm, chia sẻ đến bạn bè
Trẻ biết rằng những câu nói ra có thể được viết ra giấy và đọc được
Chuẩn bị: Giấy bút, thiệp, hồ dán
Trang 10Tiến hành:
Trò chuyện để trẻ biết khi bạn nghỉ học có thể do bạn bị ốm: “Khi bạn ốm, các bạn ở lớp nên làm gì?” (Gọi điện, đến thăm hoặc viết thư hỏi thăm và chúc bạn chóng khỏi )
Giáo viên cho trẻ xem một lá thư thăm hỏi hoặc mẫu thiếp chúc và đọc cho trẻ nghe
Thảo luận về nội dung bức thư sẽ viết cho bạn bị ốm Ví dụ: “Chúng ta sẽ viết gì vào thư này cho bạn?” (Mình rất buồn khi nghe tin bạn bị sốt Mình rất nhớ bạn Chúc bạn mau khỏe Gửi bạn những bông hoa đẹp do mình vẽ)
- Trẻ đọc và cô giáo viết vào tấm thiệp có hình ảnh đẹp (Do trẻ tự làm trong giờ tạo hình) Cô đọc lại cho trẻ nghe
- Giáo viên chuẩn bị phong bì, ghi địa chỉ, dán tem rồi nhờ một bạn và phụ huynh bỏ vào hộp thư
- Khuyến khích trẻ ốm khi khỏi bệnh đến lớp sẽ lấy thư ra đọc và cảm ơn các bạn
Trong hoạt động khám phá xã hội: Bé và những cảm xúc trong chủ để bản thân, đầu tiên tôi cung cấp cho trẻ các biểu hiện cảm xúc của con người khi vui, buồn, ngạc nhiên, sợ hãi, tức giận, xấu hổ Tiếp theo dạy trẻ các bước thực hiện kĩ năng chia sẻ cảm xúc vui, buồn với người khác, cách kiềm chế sự tức giận Sau đó cho trẻ đóng tình huống để thực hành các kĩ năng đó Qua đó trẻ hình thành được các cảm xúc và hành vi tích cực cũng như hiểu được các điều kiện cần khi thực hiện kĩ năng chia sẻ cảm xúc với người khác
Đối với chơi, hoạt động ở các góc: Chơi đóng vai ở các góc là một trò chơi mô phỏng lại chủ đề của cuộc sống Trẻ sử dụng những kiến thức, thái độ, hành động phù hợp với mối quan hệ với con người, đồ vật, đồ chơi trong tình huống đó Khi tổ chức cho trẻ chơi đóng vai ở các góc, trước tiên tôi xác định kĩ năng muốn giáo dục trẻ, lựa chọn vai chơi, tình huống chơi phù hợp với kĩ năng đó, sau đó gợi mở tình huống chơi Tôi hướng dẫn trẻ cách phân chia vai, hóa thân vào các vai khi chơi, cùng nhau tạo ra tình huống phù hợp và cùng giúp nhau xử lý tính huống đó: “Chúng mình sẽ chơi gì với những đồ chơi này ?” “Con thích làm người bán hàng hay người mua hàng ? Người bán hàng và người mua hàng nói chuyện với nhau như thế nào?”
Ví dụ: Ở nhóm chơi "Bác sĩ nhí" có bác sĩ khám bệnh kê đơn cho bệnh nhân, y
tá phát thuốc, tiêm cho bệnh nhân Nếu chỉ dừng ở những thao tác như vậy thì trò chơi thật đơn điệu Nên tôi cùng trẻ tạo ra tình huống có trẻ bị sốt, hay em bé bị đau bụng để trẻ có cơ hội tự mình giải quyết tình huống, thể hiện sự quan tâm, chia sẻ với bệnh nhân Qua đó sẽ giúp trẻ yêu thương, quan tâm đến nhau hơn
Ở góc chơi “Gia đình” cô đưa ra hình thức chơi là Tổ chức sinh nhật cho mẹ Trẻ sẽ đóng vai thành viên trong gia đình cùng nhau chuẩn bị đón sinh nhật, nói