Củng cố, luyện tập 3' Củng cố Gv cho hs th¶o luËn vÒ c¸ch thøc ph©n tÝch vµ nh÷ng lu ý khi ph©n tÝch Việc phân tách đối tượng thành các yếu tố nhỏ có thể dựa trên những tiêu chí, quan[r]
Trang 1Ngày soạn:……… Ngày dạy:……… Dạy lớp: 11A
Ngày dạy:……… Dạy lớp: 11B Ngày dạy:……… Dạy lớp: 11C Tiết 8: Làm văn
Thao tác lập luận phân tích
1 Mục tiờu
Giỳp học sinh:
a Về kiến thức
Giúp học sinh nắm khái niệm, yêu cầu, mục đích và cách phân tích từ
đó áp dụng vào bài viết của mình
b Về kĩ năng
- Biết cách phân tích một vấn đề chính trị – xã hội hoặc văn học
- Tích hợp với những kiến thức về văn và tiếng Việt đã học
c Về thỏi độ
Có ý giữ gìn, phát triển tiếng mẹ đẻ trong qúa trình sử dụng: cách diễn đạt, cách trình bày một vấn đề
2 Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh
a Chuẩn bị của giỏo viờn
SGK, SGV, GA, TLTK.
b Chuẩn bị của học sinh
SGK, bài soạn, tài liệu liờn quan
3 Tiến trỡnh bài dạy
a Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ học
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’):
Thao lập luận phân có vai trò vô cùng quan trọng trong việc đọc hiểu tác phẩm văn học Mục đích của phân tích là làm rõ đặc điểm về nội dung, hình thức, kết cấu và các mối quan hệ bên trong, bên ngoài của đối ( Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta vào bài học hôm nay
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giỏo viờn TG Hoạt động của học sinh
- Hs đọc đoạn trích của Hoài Thanh
- Hs thảo luận theo nhóm trả lời các câu
hỏi của sgk, cử đại diện trình bày, nhận
xét chéo
Luận điểm (ý kiến, quan điểm) đc thể
hiện trong đoạn văn là gì?
Các luận cứ làm sáng tỏ cho luận điểm?
(Các yếu tố phân tích )
7 I Mục đích, yêu cầu của thao
tác lập luận phân tích
* Ngữ liệu 1: Đoạn văn sgk/ 25
- Luận điểm : Sở Khanh là một
kẻ bẩn thỉu đê tiện, đại diện cho
sự đồi bại trong xã hội truyện Kiều
- Các luận cứ : + SK sống bằng nghề đồi bại
Trang 2Hãy phân tích và chứng minh trong đoạn
văn trên tác giả đã kết hợp chặt chẽ giữa 2
thao tác phân tích và tổng hợp?
+ SK là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ đồi bại( Giả tử tế để
đánh lừa một (G con gái hiếu thảo, trở mặt một cách trắng trợn, G( xuyên lừa bịp tráo trở )
- Thao tác phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp : Sau khi phân tích chi tiết – bộ mặt giả dối lừa bịp – Hoài Thanh đã tổng hợp khái quát bản chất của Sở Khanh: mức cao nhất của tình hình đồi bại trong xã hội
- Gv nêu vấn đề : Từ ví dụ trên anh /chị
hiểu thế nào là phân tích trong văn nghị
luận ? những yêu cầu cảu thao tác này ?
- Hs trao đổi, đại diện trình bày
- Gv nhận xét, sơ kết
=> Phân tích chia nhỏ đối ( thành nhiều yếu tố để xem xét một cách kĩ càng nội dung hình thức và mối quan hệ bên trong cũng bên ngoài của chúng Phân tích bao gìơ cũng gắn liền với thao tác tổng hợp để đảm bảo nhận thức đối ( trong chỉnh thể của nó Phân tích cũng không bao giờ tách rời cac thao tác khác giải thích, chứng minh, bác bỏ
- hs đọc các ngữ liệu 1- 2 mục II sgk/ 26
- Hs thảo luận nhóm
- Gv định :( bằng những câu hỏi gợi
mở, kết hợp diễn giảng
- Đại diện các nhóm trình bày
-Gv tổng hợp
(?) Mục đích cả thao tác lập luận phân tích
ở ngữ liệu 1/ I là gì?Để đạt mục
đích đó tác giả đã làm thế nào ?
HS : Mục đích làm rõ bản chất đồi bại
của Sở Khanh => Tác giả đã phân tích
chia đối ( thành các yếu tố nhỏ,
j( diện nhỏ để xem xét , hay nói
21 II- Cách phân tích
* Ngữ liệu 1/ I; ngữ liệu 1-2 /II
- Ngữ liệu 1/I Sgk; 25 + Phân chia dựa trên cơ sở quan
hệ nội bộ trong bản thân đối
( – những biểu hiện về nhân cách đồi bại của Sở Khanh + Phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp Từ việc phân tích làm nổi bật những biểu hiện đồi bại của SK-> Khái quát lên giá trị hiện thực của nhân vật này ( Bức tranh về nhà chứa, tính đồi
Trang 3cách khác Hthanh đã phân tích kĩ càng
những biểu hiện đồi bại của Sở Khanh ở
nhiều j( diện
bại của XH 7,X
(?) Mục đích của thao tác lập luận phân
tích ở ngữ liệu 1/II là gì ? Để đạt
mục đích, tác giả đã phân chia đối
( thế nào để xem xét ?
HS: Mục đích làm rõ sức mạnh thế lực
của đồng tiền -> Tác giả xem xét đồng
tiền ở nhiều khía cạnh ( mặt tốt, mặt
xấu) Đặc biệt khi khẳng định tác hại
của đồng tiền, tác giả đã chỉ ra viện ra
rất nhiều lí do để chứng minh
- Ngữ liệu 1/II SGK: 26 + Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối ( : đồng tiền vừa có tác dụng tốt vừa có tác hại xấu + Phân tích theo quan hệ kết quả - nguyên nhân ( để chỉ rõ tác haịi của đồng tiền )
-> kết quả : ND khẳng định tác hại của đồng tiền
-> Nguyên nhân : vì đồng tiền chi phối hàng loạt những hành
động gian ác bất chính + Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả
-> Nguyên nhân: đồng tiền có sức mạnh tác quái
-> Kết quả : ND có thái độ khinh
bỉ khi nói về đồng tiền + Trong quá trình lập luận, phân tích luôn gắn liền tổng hợp (?) Mục đích của thao tác lập luận phân
tích trong ngữ liệu 2/II, để đạt
mục đích đó, tác giả đã phân chia đối
( thành những yếu tố nào, theo
những tiêu chí, quan hệ nào ?
- Dự kiến hs trả lời : làm rõ tác hại của
việc bùng nổ dân số đối với cuộc sống
con (G
- Ngữ liệu 2/ II trang26 + Phân tích theo quan hệ nhân quả
-> Nguyên nhân : bùng nổ dân số -> Kết quả : đời sống con (G bị
ảnh a( nhiều + Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối ( : các ảnh a( của việc bùng nổ dân số đối với con (G
-> thiếu Hj( thực -> suy dinh 'v( suy thoái nòi giống
-> thiếu việc làm, thất nghiệp + Trong khi lập luận tác giả đã kết hợp chặt chẽ thao tác phân tích với khái quát tổng hợp : Dân số càng tăng thì chất H( cuộc sống càng giảm
- Hs làm bài tập 1 tại lớp chia thành 2
nhóm, thảo luận mỗi nhóm chịu trách
12 III- Luyện tập
Trang 4nhiệm một phần của bài tập 1- Trong đoạn trích (G viết đã
phân tích đối ( từ những mối quan hệ nào ?
a- Quan hệ nội bộ của đối ( (diễn biến, các cung bậc cảm xúc của Kiều) : đau xót quẩn quanh, hoàn toàn bế tắc
b- Quan hệ giữa đối ( này với
đối ( khác có liên quan (bài Lời (G kĩ nữ - Xuân Diệu; tì bà hành – Bạch > Dị)
c Củng cố, luyện tập (3')
Củng cố
Gv cho hs thảo luận về cách thức phân tích và những H ý khi phân tích
Việc phân tách đối ( thành các yếu tố nhỏ có thể dựa trên những tiêu chí, quan hệ nhất định :
+ Quan hệ giữa các yếu tố tạo nên đối (
+ Qua hệ giữa đối ( với các đối ( liên quan
+ Quan hệ giữa (G phân tích với đối ( phân tích (thái độ, sự đánh giá của
(G phân tích đối với đối ( phân tích
Luyện tập
Viết đoạn văn phõn tớch về một hỡnh ảnh thơ đặc sắc
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1')
+ Bài cũ:
- Học và nắm nội dung bài học
- Hoàn thành các bài trong SGK, tr.28 + Bài mới: chuẩn bị bài Thương vợ theo gợi ý sách giáo khoa