Và cả cái cảnh chư tiên nghiêm túc đĩnh đạc ngồi ghe Tản Đà đọc thơ: “ Chư tiên ngồi quanh đã tĩnh túc..” - Khéo léo tạo ra những đoạn đối thoại và miêu t¶ linh ho¹t nh÷ng ph¶n øng t©m l[r]
Trang 1Giáo án dạy thêm Ngữ văn 11 Trần Nam Chung
1
Ngày soạn:
Tuần dạy:
Lớp dạy:
Ôn Tập Hầu trời
Tản Đà
A-Mục tiêu bài dạy:
Giúp HS :
- Củng cố nâng cao những kiến thức đã học về bài thơ “ Hầu trời” Của Tản Đà
Cảm nhận &56 cái tôi cá nhân- một cái tôi lãng mạn bay bổng giàu trí $5= $56 > một cái tôi ngông phóng túng tự ý thức sâu sắc về tài năng giá trị đích thực của bản thân, khao khát &56 khẳng định mình giữa cuộc đời
- Tích hợp với thao tác phân tích đề, lập dàn ý cho bài văn nghị luận
B- Chuẩn bị
- Sgk,Sgv Ngữ văn 11 Tài liệu tham khảo
- Thiết kế bài giảng
C- Nội dung lên lớp
Hoạt động của GV và Hs Nội dung và yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1
- GV ổn định tổ chức, kiểm tra kiến thức đã
học
- GV phát vấn………
………
………
Hoạt động 2 ( GV định 5 HS tìm hiểu những kiến
thức cơ bản về TĐ) Hoạt động 3 ( GV định 5 HS tìm hiểu phân tích đề
bài cụ thể)
- GV ghi đề bài lên bảng
- Hs đọc đề bài, suy nghĩ, xác định các yêu
cầu của đề bài ( phân tích đề)
- GV định 5 thông qua những câu hỏi
gợi mở :
(?) Vấn đề cần nghị luận ở đây là gì?
(?) Yêu cầu nội dung của bài viết ?
(?) Yêu cầu về 5, pháp, pháp vi dãn
chứng ?
- GV nêu vấn đề: Trí $5= $56 lãng mạn
bay bổng của Tản Đà &56 thể hiện 5 thế
nào trong cuộc hầu trời? Hãy thuật lại
chuyện Hầu trời và làm rõ tài 5 cấu của
Tản Đà ?
- Hs trao đổi theo nhóm
- GV định 5 :
(?) Chú ý cách tạo tình huống, chọn chi
Đề bài: “ Cái tôi cá nhân của Tản Đà trong
bài thơ Hầu Trời”
I- Tìm hiểu đề
- Vấn đề cần nghị luận: Cái tôi của Tản Đà bộc
lộ trong bài thơ Hầu trời
- Nội dung cần triển khai : + Cái tôi lãng mạn, bay bổng, giàu trí $5=
$56 + Cái tôi ngông ngạo, ý thức sâu sắc về tài năng cá nhân
II- Lập dàn ý
1- Cái tôi lãng mạn bay bổng, giàu trí $5=
$56
* Bịa ra một tình huống tự nhiên độc đáo
Trang 2Giáo án dạy thêm Ngữ văn 11 Trần Nam Chung tiết, dựng đối thoại, bố trí các cảnh, miêu
tả tâm lí của nhân vật?
- GV mở rộng: Thơ TĐ thường hay nói về
cảnh trời – một mô tuýp nghệ thuật có tính
hệ thống trong thơ ông- ông tự coi mình là
một “ trích tiên” có lúc chán đời ông “muốn
làm thằng cuội” để cùng chị Hằng “ Tựa
nhau trông xuống thế gian cười” Có lúc mơ
màng TĐ lại muốn theo bước chân Lưu
Thần- Nguyễn Triệu lạc bước vào cho chốn
Thiên Thai Táo bạo hơn ông còn mơ thấy
mình lên thiên đình hội ngộ cùng các Mĩ
nhân kim cổ như Tây Thi, Chiêu Quân,
Dương Quý phi, cùng đàm đạo văn chương
với các bậc tiền bối như Nguyễn Trãi, Hàn
Thuyên, Đoàn Thị Điểm, Hồ Xuân Hương
thậm chí với cả ông Khổng Tử, Rut- xô TĐ
còn viết thư hỏi giời và bị giời mắng.
Hầu trời nằm trong chuỗi cảm hứng
lãng mạn đó
- Tản Đà thể đã thể hiện tài 5 cấu độc đáo của mình
Chuyện kể về một giấc mơ- mơ thì không có thực mà chíh tác giả khi tỉnh dậy vẫn còn ngờ ngợ, bàng hoàng “ Chẳng biết có hay không” Cảm giác nửa thực nửa 5 thoạt đầu đã gây sự chú ý kích thích chí tò mò của 5/ đọc, và hứa hẹn nhiều điều thú vị trong câu chuyện tác giả chuẩn bị kể
- Tình huống của chuyện bắt đầu từ tiếng ngâm thơ “ vang cả sông Ngân Hà” – khiến trời mất ngủ Cái duyên của Tản Đà gắn lièn với chuyện văn 5, > gắn liền với phút cao hững của thi nhân Chuyện bịa 35/ 35, mà xem chừng rất
tự nhiên
* Khéo léo $5= $56 ra một cảnh hầu trời thú vị
- Khéo léo tả bối cảnh : Từ bối cảnh thanh đạm nơi phòng văn hạ giới tới bối cảnh rực rỡ oai nghiêm của chốn thiên đình Làm cho không gian câu chuyện trở nên sinh động phong phú nhiều tầng lớp, phù hợp với $.5/ hành động của các nhân vật
của trời dành cho mình : “ Trời sai tiên nữ dắt lôi dậy/ Ghế bành như tuyết, vân như mây/
truyền cho văn sĩ ngồi chơi đấy…/ trời sai pha nước để nhấp giọng Và cả cái cảnh 5 tiên nghiêm túc đĩnh đạc ngồi ghe Tản Đà đọc thơ: “ Chư tiên ngồi quanh đã tĩnh túc ”
- Khéo léo tạo ra những đoạn đối thoại và miêu tả linh hoạt những phản ứng tâm lí đa dạng của từng nhân vật &56 đan cài vào nhau thật linh hoạt khiến cho 5/ đọc có cảm $5= mình
đang tham gia thhwc sự vào câu chuyện, cùng nếm trải những “phút 5 lạ lùng” “ đắc ý” cao hứng tột cùng của thi nhân
l56 môtuýp lên trời S5 cũ để biến thành một 5, tiện nghệ thuật
Việc 5 cấu nghệ thuật của Hầu Trời có một
ý nghĩa cách tân nhất định Nó 5 muốn &5 thơ trữ tình thoát dần khỏi nhiệm vụ tỏ chí
Trang 3Giáo án dạy thêm Ngữ văn 11 Trần Nam Chung
3
- GV nêu vấn đề : Cái mà 5/ ta $ 5/
gọi là “ ngông” ở Tản Đà thể hiện 5 thế
nào trong bài thơ? Hãy liên hệ với cái tôi
ngông của các tác giả trong văn thơ đã học?
So sánh với bài ca ngất 5= của Nguyễn
Công Trứ?
- Hs trao đổi theo nhóm
- GV định 5 :
(?) Cái “ ngông” của thi sĩ Tản Đà trong bài
thơ đã &56 thể hiện ở những 5, diện
nào? Có thể giải thích ra sao?
(?) Anh chị hiểu thế nào là cái “ ngông” cái
ngông trong văn 5, $ 5/ bộc lộ 5
thế nào ?
- Đại diện các nhóm trình bày nhận xét lẫn
nhau
- GV tổng hợp:
(?)Việc “ bịa” ra chuyện hầu trời mang ý
nghĩa gì?
- HS phân tích điểm giống nhau và khác
nhau giữa cái ngông của TĐ và NCTrứ
nghiêm trang, khắc khổ để tiện giãi bày những cảm xúc phóng khoáng của con 5/
2- Cái tôi ngông ngạo, ý thức sâu sắc về tài năng cá nhân
- “ Ngông” của các nhà nho S5 là một sản phẩm của xã hội á Đông, “ cái xã hội bị Khổng giáo úp chụp lên 5 một cái vung, om cho nghẹt thở” ( Xuân Diệu) ở xã hội lễ nghi đó những cá tính độc đáo $ 5/ bị coi là “ ngông”, là khác đời
Trong văng 5, “ ngông” là một thái độ phản ứng của 5/ nghệ sĩ tài hoa, một kiểu ứng xử xã hội và nghệ thuật khác thói $ 5/ của những nhà văn nhà thơ có ý thức cá nhân cao độ, không chịu chấp nhận sự bằng phẳng
đơn điệu nên $ 5/ phá cách: Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Tú o5, ….
- Cái ngông của Tản Đà biểu hiện ở chỗ : + Tự cho văn mình hay đến mức trời cũng phải tán $ 5=
+ Không thấy ai đáng là kẻ tri âm với mình ngoài trời và các 5 tiên
+ Xem mình là một “ Trích tiên” bị đầy xuống hạ giới thực hiện một sứ mệnh cao cả ( Thực hành thiên :5, N
Nguyên việc “ bịa” ra chuyện hầu trời, nói
5 thể đó là chuyện thật đã hàm chứa một sự khiêu khích nhất định đối với cái nhìn đầy thành kiến về thang bậc và giá trị con 5/ trong xã hội Đấy là 5 kể TĐ còn $5= $56 các
đấng siêu nhiên sánh ngang hàng với mình
Cái ngông củaTĐ có nhiều điểm gặp lại cái ngông của NCTrứ : ý thức cao về tài năng của bản thân, dám nói giọng bông lơn với những đối
$56 5 Trời , Bụt, Tiên, Phật…dám phô bày con 5/ “ )56$ khuôn khổ” $.5 thiên hạ 5 muốn giỡn mặt thiên hạ
Cái khác của TĐ với NCTrứ: Cái ngông của
Trang 4Giáo án dạy thêm Ngữ văn 11 Trần Nam Chung
(?) Chi tiết nào cho thấy TĐ ý thức sâu sắc
về tài năng thơ ca của mình?
- Anh chị nhận xét gì về cách “ quảng cáo”
tài năng của TĐà?
(?) Chi tiết nào nói rằng TĐ là con 5/
táo bạo, ý thức sâu sắc về cái tôi cá nhân
- GV nhận xét về giọng kể của nhà thơ
Hoạt động 4 ( Củng cố 5 dẫn, dặn dò )
- GV chốt lại các ý cơ bản
- GV 5 dẫn Hs chuẩn bị tiết ôn tập sau
- GV rút kinh nghiệm bài dậy
………
………
………
Tản Đà là cái ngông của kẻ tuy không phải sống vô trách nhiệm với xã hội 5 không còn xem vấn đề “ Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung” là
hệ trọng nữa Hơn nữa cái tài mà TĐ muốn khoe
là cái tài ở phạm trù văn 5, G Tản Đà đã rũ
bỏ &56 khá nhiều gánh nặng trách nhiệm - mà thôg $ 5/ các nhà nho vẫn phải đặt lên vai mình- để sống thanh thản hơn với cái tự do mới
mẻ mà thời đại mới đã mang tới
+ Tản Đà ý thức sâu sắc về tài năng thơ ca của bản thân, tác giả tự khen tài thơ văn cảu bản thân: “ giọng đọc tốt hơi/ văn hay/ lắm lối/ phong phú thể loại/ xuất bản &56 nhiều ” Khéo léo 356 nhà trời để khoe văn mình “ 5 tiên nghe xúc động tán $ 5= > hâm mộ…trời khhen nhiệt tình “ văn thật tuyệt” “trần thế chắc có ít”
“ lời chuốt 5 sao băng, khí văn hùng mạnh” Tản Đà đã “rao” văn một cách duyên dáng hóm hỉnh, đến trời cũng phải bật 5/ và văn
5, hạ giới bống chốc trở thành món hàng
đắt giá “ 5 tiên ao 5 tranh nhau dặn/ anh gánh lên đây bán chợ trời” Văn 5, của Tản
Đà đã chinh phục &56 cả các “ $ 56 đế” nơi thiên đình….
+ Con 5/ táo bạo, ý thức sâu sắc về cái tôi cá nhân Dám &5/ hoàng bộc lộ một cái tôi rất cá thể của Tản Đà- Nguyễn Khắc Hiếu- con 5/ của vùng sông Đà núi Tản
+ Con 5/ ngông ngạo dám lên tận trời để khẳng định tài năng của bản thân Với TĐ chốn hạ giới ông bị coi $ 5/ khinh rẻ nên ông phải lên tận trời để thoả nguỵện cõi lòng
+ Giọng kể đa dạng hóm hỉnh có phần ngông nghênh tự đắc, 5/ 5 TĐ phóng đại một cách có ý thức cái cá tính của bản thân.Một con 5/ tự tin bản lĩnh mới dám phô diễn cái tôi
5 vậy
Trang 5Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 11 TrÇn Nam Chung
5