Kĩ năng: Trọng tâm là văn học Việt Nam: Hệ thống hoá kiến thức đã học về tác giả, tác phẩm theo quá trình vận động lịch sử trong các giai đoạn cuối cùng của thời kì văn học trung đại, hi[r]
Trang 1Tuaàn:17
Tieỏt ppct:65-66
Ngaứy soaùn:03/12/10
Ngaứy daùy:06/12/10
OÂN TAÄP VAấN HOẽC (HKI)
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cuỷng coỏ vaứ hoaứn thieọn caực kieỏn thửực veà taực phaồm vaờn hoùc Vieọt Nam vaứ vaờn hoùc nửụực ngoaứi ụỷ hai phửụng dieọn noọi dung tử tửụỷng vaứ hỡnh thửực ngheọ thuaọt
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: Cuỷng coỏ kieỏn thửực ủaừ hoùc veà taực phaồm vaờn hoùc Vieọt Nam vaứ vaờn hoùc nửụực ngoaứi ụỷ hai
phửụng dieọn noọi dung tử tửụỷng vaứ hỡnh thửực ngheọ thuaọt
2 Kĩ năng: Troùng taõm laứ vaờn hoùc Vieọt Nam: Heọ thoỏng hoaự kieỏn thửực ủaừ hoùc veà taực giaỷ, taực phaồm theo
quaự trỡnh vaọn ủoọng lũch sửỷ trong caực giai ủoaùn cuoỏi cuứng cuỷa thụứi kỡ vaờn hoùc trung ủaùi, hieồu ủửụùc taứi naờng saựng taùo cuỷa oõng cha ta ủeồ ủửa vaờn hoùc daõn toọc đaùt tụựi nhửừng giaự trũ ủổnh cao veà ngheọ thuaọt
3 Thỏi độ: Cú ý thức nghiờm tỳc, traựch nhieọm trong viếc làm đề cuơng ụn tõp lại kiến thức
C PHƯƠNG PHÁP: Phương thức thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các
câu hỏi gợi mở Đàm thoại…
D TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 OÅn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số 2 Kieồm tra: Baứi cũ, bài soạn của học sinh 3 Bài mới:
- Học sinh suy nghĩa cõu hỏi, bổ
sung, ghi chộp Học sinh thảo luận
nhúm, nhận xột trỡnh bày ý kiến cỏ
nhõn để trả lời cõu hỏi theo định
hướng của GV
- Giỏo viờn hỏi học sinh, boồ sung cho
ủaày ủu ỷchốt ý chớnh boồ sung cho ủaày
ủuỷchốt ý chớnh
- Tỡm nhửừng neựt chung trong noọi dung tử
tửụỷng caực taực phaồm.
- Yeõu caàu hoùc sinh xem lai moọt soỏ taực
phaồm ủaừ hoùc Traứo lửu nhaõn ủaùo trong
vaờn hoùc trung ủaùi theỏ kổ xviii- xix bieu
hiện như thế nào?
- Nội dung chớnh của traứo lửu nhaõn
ủaùo? HS suy nghĩ trả lời, GV chốt ý
SGK trỡnh baứy noọi dung gỡ? Hs suy nghĩ
trả lời,
- Hoan cảnh lịch sử nước ta cú đặc điểm
gỡ nổi bật?
- Veừ sụ ủoà, goùi HS ủieàn caực kieỏn thửực
vaứo oõ phuứ hụùp.
- Hửụựng daón HS ruựt ra keỏt luaọn sau khi
yeõu caàu caực em neõu noọi dung, ngheọ
thuaọt caỷu moọt soỏ taực phaồm ủaừ hoùc.
- HS chuaồn bũ caực noọi dung theo yeõu
caàu.
- Em haừy cho bieỏt Nhửừng bieồu hieọn cuỷa
A VAấN HOẽC VIEÄT NAM (troùng taõm)
I Văn học - Cõu hỏi đề cương:
1 Cảm nhận của anh chị về bài thơ Tự tình II của Hồ Xuân Hương, thấy được tõm sự, nỗi xút xa và ước muốn vượt lờn trờn số phận của tỏc giả
2 Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp trong bài thơ “ Thu điếu” Nguyễn Khuyến
3 Phõn tớch bài thơ Thương vợ để thấy được người phụ nữ đảm
đang tần tảo nơi bà Tỳ và tấm lũng của Trần Tế Xương
4 Em hóy làm rừ thỏi độ sống ngất ngưởng của Nguyễn Cụng Trứ trong bài ca ngất ngưởng
5 Nhõn cỏch nhà nho chõn chớnh trong “Bài ca ngắn đi trờn bói cỏt”của Nguyễn Cụng Trứ
6 Lẽ ghột và lẽ thương trong đoạn trớch “Lẽ ghột thương” được biểu hiện như thế nào? Xuất phỏt từ đõu?
7 Cú ý kiến cho rằng: Với bài văn tế Nghĩa sĩ Cần Giuộc, lần
đầu tiên trong lịch sử văn học có một tượng đài nghệ thuật sừng sững
về người nông dân tương xứng với ngoài đời của họ Y kiến của em như thế nào?
8 Tấm lũng vua Quang Trung thể hiện như thế nào qua “ Chiếu cầu hiền”
9 Phõn tớch truyện ngắn Hai đứa trẻ- Thạch Lam
10 Phõn tớch hỡnh tượng Huấn Cao trong Chữ người tử tự
11 Từ nhan đề “ Hạnh phỳc của một tang gia “, anh , chị hóy phõn tớch tỏc phẩm để thấy rừ bộ mặt thật của xó hội thượng lưu
12 Phõn tớch nhõn vật Chớ Phốo trong tỏc phẩm cựng tờn của Nam Cao
13 Trong bi kịch Vũ Như Tụ, em cú suy nghĩ và thỏi độ gỡ?
14 tỡnh yờu và thự hận- (Trớch Rụ mờ ụ và Giu – li – ột) U Sờch
Trang 2cảm hứng yêu nước trong văn học
- Gv gợi ý bằng những câu hỏi đê học
sinh ơn lại kiến thức - SGK trình
bày nội dung gì?
- GV: gợi ý để học sinh trình bày về
kiên thức cũ đã học
- GV: Yêu cầu các em làm việc
nhanh, thảo luận nhĩm GV nhận xet
và hướng dẫn HS ơn tập
- GV giúp học sinh hệ thống hoá
kiến thức đã học về tác giả, tác
phẩm theo câu hỏi của đề cương ?
- Em hãy cho biết Những biểu hiện
của cảm hứng yêu nước trong văn
học
- SGK trình bày nội dung gì? Hs
suy nghĩ trả lời, Hoan cảnh lịch sử
nước ta cĩ đặc điểm gì nổi bật?
- HS hiểu được tài năng sáng tạo của
ông cha ta để đưa văn học dân tộc
đạt tới những giá trị đỉnh cao về
nghệ thuật
HƯƠNG SƠN PHONG CẢNH CA:
Cảm nhận được vẻ đẹp của thiên
nhiên đất nước:” Kìa non non có
phải” Cảm nhận hài hòa giữa tôn
giáo ( đạo Phật) linh thiêng với vẻ
đẹp của thiên nhiên đất nước Cảnh
thiên nhiên nhiên như phô diễn vừa
có màu sắc, vừa có hình khối, đường
nét :” Này suối Giải Oan… uốn thang
mây.” Tâm hồn nghệ sĩ đắm mình
trong cảnh sắc với tấm lòng từ bi bác
ái.:” Cửa từ bi… là bao càng yêu
XIN LẬP KHOA LUẬT
- Lòng yêu nước thể hiện ở tầm nhìn
của tác giả Đó là tư tưởng canh tân
đất nước Dất nước phải có luật, mọi
người phải sống theo pháp luật : “
Bất luận quan hay dân mọi người
đều phải theo luật nước” Dùng lời
lẽ thuyết phục, cách lập luận sắc sảo
coat sao thuyết phục vua Tự Đức -
Dẫn lời khổng Tử hai lần Lời lẽ
nhẹ nhàng , chứng cứ sát thực trong
– xipia
15 Nắm nội dung và nghệ thuật của các bài đọc thêm
1 Chương trình văn 11 học kì I chủ yếu là những tác phẩm văn học của 2 giai đoạn 3,4 của văn học trung đại: Vẽ sơ đồ (*)
2 Văn học vận động mạnh mẽ theo xu hướng dân tộc hoá, dân chủ hoá và sự rạn nứt của thi pháp văn học trung đại: Vẽ sơ đồ (**) Khủng hoảng của chế độ phong kiến, ý thức hệ và nũ học phong kiến văn học vận động mạnh mẽ thoe xu hướng dân tộc, dân chủ hoá
a Về nội dung: Quan tâm tới số phận nhân dân, đặc biệt là số
phận người phụ nữ
- Đấu tranh chống lại trật tự, lễ giáo XH phong kiến vì quyền sống, quyền hạnh phúc con người Ca ngợi, luyến ái tự do, đề cao cái tôi cá nhân Ca ngợi tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng, phê phán những hiện tượng lố lăng trong XH thực dân nửa phong kiến
b Về nghệ thuật: Không tuân thủ tính quy phạm chặt chẽ của
văn học trung đại
- Đưa tiếng cười suồng sã vào văn thơ làm mất đi vẻ nghiêm trang, đạo mạo của văn học trung đại Khai thác rộng rãi ngôn ngữ nôm
na bình thường, phát hiện cá tính của nhà văn
3 Cảm hứng yêu nước trong văn học
- Chủ nghĩa yêu nước là một nội dung lớn của vă học trung đại:
âm hưởng hào hùng khi chiến đấu chống ngoại xâm, âm hưởng bi tráng khi nước mất nhà tan => giọng điệu tha thiềt khi thái bình thịnh trị Hai sư kiện cần chú ý: Chế độ phong kiến hung hoảng đến suy thoái, Háng trăm cuộc khởi nghiã của nông đân nổ ra Cuộc khởi nghĩa của Quang Trung đã dẹp yean các tập đoàn phong kiến đàng trong,đàng Ngoài, đánh tan quân Thanh, quạn Xiêm => rồi suy yếu Nguyễn Aùnh khôi phục chế độ phong kiến chuyên chế
- TDP xâm lược( 1858), nhân dan Nam Bộ kiên cường chống giặc ngoại xâm, nhưng đều thất bại Năm 1884, Pháp hoàn toàn chiếm lĩnh nước ta.+> XH TD- nửa PK- ảnh hưởng đời sống văn hóa
- Cảm hứng yêu nước biểu hiện trong văn học giai đoạn này: Biết
ơn Ca ngợi những người hi sinh vì đất nước Biết ơn gắn liền căm thù giặc (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc) Tình yêu thiên nhiên đất nước (Nguyễn Khuyến, Chu Mạnh Trinh) Ý thức được trách nhiệm của cá nhân đối với đất nước ngay cả khi trong hoàn cảnh hiểm nghèo (Cao Bá Quát, Phan Văn Trị, Nguyễn Thông…) Tư tưởng canh tân thể hiện một cách bức xúc qua các bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ Ca ngợi người dân đánh giặc với những phẩm chất tương xứng ngoài đời của họ Ý thức được trách nhiệm của cá nhân đối với đất nước, trong cảm hứng u hoài, bi tráng Cảm nhận xót xa u buồn trước tình cảnh đất nước
-Tâm trạng bi phẫn của kẻ sĩ chưa tìm được lối ra trong cuộc đời
Trang 3trình bày nội dung của luật, phê
phán đạo Nho ở một vài điểm và
nêu ý nghĩa của luật trong đời sống
NTT có lòng yêu nước thiết tha với
sự phát triển của đât nước=> có tầm
nhìn vượt thời đại
* Chinh phụ ngâm- Đặng Trần
Cơn: Đồng cảm với nỗi buồn đau sầu
tủi , cảch sống cơ lẻ của người Chinh
phụ khi chồng đi chiến đấu Khát
khao hạnh phúc lứa đơi, lo sợ tuổi trẻ
chĩng phai tàn do chiến chanh
* Thơ Hồ Xuân Hương: Địi quyền
sống, giãi bày những lo toan về tuổi
trẻ qua nhanh mà duyên phận bẽ bàng
,lỡ dở Con gnười cá nhân, bản năng,
khao khát sống hạnh phúc, tìm tình
yêu đích thực, nĩi thẳng thắn những
ước muốn của phụ nữ bằng cách nĩi
ngang tàn, cá tính mạnh mẽ
để thi thố, giúp dân giúp nước -Cảm hứng u buồn khi ý thức trách nhiệm của mình với đất nước Mình chưa đóng góp đước gì, chưa có cách nào để xóa đi tình cảnh những tình cảnh đang diễn ra Dặng Dung: “ Mài gươm mấy độ bóng trăng tà”
4 TRÀO LƯU NHÂN ĐẠO TRONG VĂN HỌC TRUNG ĐẠI
Tình hình đất nước thế kỉ XVIII_XIX có nhiều biến động lớn về lịch sử: Chế độ PK từ khủng hoảng đến suy thoái Nguyễn Huệ dẹp yêu thù trong , giặc ngoài, ( Dàng Ngoài, Đàng Trong, quân Thanh, quân Xiêm) Đời sống nhân dân lầm than điêu đứng vì chiến tranh loạn laic, phu phen, tạp dịch.=> VH đòi quyền sống, chủ nghĩa nhân đạo xuất hiện
- Aûnh hưởng của văn học truyền thống, những mặt tích cực của Nho giáo, Phật giáo, truyền thống nhân đạo của người Việt Nam qua lối sống “ Thương người như thể thương thân”.VHDG cội nguồi nảy sinh chủ nghĩa nhân đạo; tư tưởng nhân văn của Phật giáo là từ bi bác ái; ; tư tưởng nhân văn của Nho giáo là học thuyết nhân nghĩa; tư tưởng nhân văn của Đạo giáo là sống thuận theo và hòa hợp tự nhiên
- Nội dung: lịng thương người, khẳng định và đề cao con người ở phẩm chất , tài năng, khát vọng chân chính về quyền sống, quyền hạnh phúc, tự do Lên án các thế lực tàn bạo, phong kiến phản động, chà đạp con người Ca ngợi những nguyên tắc đạo lí, thái độ ứng xử tốt đẹp giữa người với người Khẳng định con người cá nhân Đề cao vai trị của tình yêu, con người cá nhân Dồng cảm với nhưng con người bị chà đạp, bị dày vị Khát vọng hạnh phúc, cơng bằngkhĩc cho tình yêu tan vỡ, tình cốt nhục lìa xa
B VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI:…
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học sinh về làm đề cương chi tiết bằng những ý chính nhất theo hệ thống câu hỏi giáo viên
- HS về nhà chuẩn bị: Làm đề cương chi tiết
D Rút kinh nghiệm………