Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận * Mục đích : Bình luận nhằm đề xuất và thuyết phục người đọc người nghe tán đồng với nhận xét, đánh giá, bàn luận của mình về một hiện t[r]
Trang 1Tuaàn:
Tieỏt ppct:87
Ngaứy soaùn: /10
Ngaứy daùy: /10
THAO TAÙC LAÄP LUAÄN BèNH LUAÄN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: HS hieồu ủửụùc muùc ủớch, yeõu caàu, taàm quan troùng cuỷa thao taực laọp luaọn bỡnh luaọn
trong cuoọc soỏng
2 Kĩ năng: HS naộm ủửụùc nhửừng nguyeõn taộc, caựch thửực cụ baỷn cuỷa bỡnh luaọn.
3 Thỏi độ: Tích cực, chủ động trong học tập và rèn luyện, phát triển năng lực tửù hoùc.
C PHƯƠNG PHÁP: Phương thức thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, hình thức trao đổi thảo luận, trả
lời các câu hỏi gợi mở Đàm thoại…
KIEÅM TRA 15 PHUÙT
ẹEÀ BAỉI : ẹaõy thoõn Vú Daù theồ hieọn tỡnh yeõu queõ hửụng ủaỏt nửụực tha thieỏt, boọc loọ tỡnh yeõu thaàm laởng saõu kớn, meõnh mang, mụứ aỷo nhử sửụng khoựi cuỷa nhaứ thụ Haừy chửựng minh
=> GễẽI YÙ:
A MễÛ BAỉI: - Hàn Mặc Tử (1912-1940) ; Nguyeón Troùng Trớ Cuoọc ủụứi baỏt haùnh, tỡnh yeõu traộc trụỷ, bũ
chửựng beọnh nan y (beọnh phong) Maỏt naờm 1940 taùi traùi phong Quy Hoaứ, Quy Nhụn, Bỡnh ẹũnh Laứm thụ tửứ naờm 16 tuoồi vụựi nhieàu buựt danh: Minh Dueọ Thũ, Phong Traàn, Leọ Thanh, roài Haứn Maởc Tửỷ Thụ ẹieõn: Cảm xúc chính của tập thơ là đau thương, thaỏt voùng, laứ noói ủau ủụựn toọt cuứng veà thaõn xaực vaứ noọi taõm con ngửụứi Thơ “Điên” (1938) …
B THAÂN BAỉI- Lời của ai? cô gái? hay mình tự hỏi mình? lời hỏi nhiều cảm xúc (mời mọc, trách móc
nhẹ nhàng)- bộc lộ nỗi lòng thương nhớ đến bâng khuâng! Caõu hoỷi tu tửứ tạo cảm xúc đa chiều, chứa
đựng cả những uẩn khúc trong lòng Khẳng định cảm xúc mãnh liệt: tình yêu cuộc sống và con người!
=> lụứi mụứi hoà hụỷi, haứo hửựng nhửng kớn ủaựo tha thieỏt, lụứi traựch moực dũu daứng laùi vửứa haứm yự tieỏc nuoỏi nheù nhaứng, gụùi laùi nhửừng hỡnh aỷnh trong kyự ửực taực giaỷ Caựch giụựi thieọu kheựo leựo, taùo ngaùc nhieõn thớch thuự, thaộc thoỷm trong loứng ngửụứi
- Caỷnh vửụứn tửụùc: “Naộng haứng cau – naộng mụựi leõn” ẹieọp tửứ “naộng” bửứng saựng, ủaày sửực soỏng caỷnh ủeùp, sinh ủoọng Câu thơ sắp xếp khá đặc biệt: Nắng- hàng cau-nắng Hình ảnh nắng ban mai: tinh khôi, thanh khiết
- “Vửụứn ai mửụựt quaự xanh nhử ngoùc” Ngheọ thuaọt so saựnh, caựch duứng tửứ gụùi caỷm– Mướt: gợi mềm mại, mượt mà, mỡ màng, mơn mởn của lá non! non tụ, gụùi sửù tửụi toỏt Caỷnh hieọn leõn raỏt ủeùp, nhaứ thụ nhử thoỏt leõn tieỏng reo vui, thớch thuự
- Con ngửụứi thoõn Vú:+ “Laự truực” _ hỡnh aỷnh maỷnh mai, thanh tuự Thiên nhiên như mời gọi, biểu hiện nỗi lòng khao khát muốn trở về thôn Vĩ- nơi có một tình yêu ấp ủ trong lòng!: “Maởt chửừ ủieàn” _ neựt ủeùp dũu daứng phuực haọu cuỷa con ngửụứi - “Laự truực che ngang” _ hỡnh aỷnh duyeõn daựng, gụùi veỷ ủeùp kớn ủaựo, e aỏp, tỡnh tửự cuỷa con ngửụứi khuaỏt sau khoựm vửụứn xinh xaộn Hỡnh aỷnh vửứa thửùc vửứa coự phaàn hử aỷo (vửụứn ai) Chổ maỏy neựt veừ ủụn sụ, taực giaỷ ủaừ laứm hieọn roừ leõn moọt thoõn Vú vửứa mửụùt maứ, oựng aỷ, vửứa ủaốm thaộm thụ moọng _ moọt thoõn Vú cuỷa thụ, cuỷa tỡnh yeõu vaứ hoaứi nieọm
Trang 2- Thieõn nhieõn voỏn giao hoứa (gioự thoồi chieàu naứo, maõy troõi theo chieàu aỏy) nhửng ụỷ ủaõy, gioự cửự thoồi, maõy cửự bay, nửụực cửự troõi, gụùi noói buoàn xa caựch, chia lỡa cuỷa ủoõi lửựa Caựi buoàn phụn phụựt, nheứ nheù nhửng thaỏm vaứo taọn ủaựy loứng
- “Doứng nửụực buoàn thiu” _ ngheọ thuaọt nhaõn hoựa, gụùi doứng soõng Hửụng laởng lụứ, buoàn hiu haột
- “Hoa baộp lay” _ caỷnh tuy ủoọng nhửng chổ nheù kheừ cuỷa hoa baộp khieỏn caỷnh trụỷ neõn túnh laởng hụn, ủỡu hiu vaứ aỷm ủaùm hụn Hai caõu thụ boọc loọ moọt caựch kớn ủaựo khaựt voùng veà moọt tỡnh yeõu ủaốm thaộm, kớn ủaựo, thieỏt tha, ủaày moọng aỷo
Caỷnh thửùc chuyeồn daàn sang mụứ aỷo, mụ hoà Khoồ thụ ủaừ phaực hoùa ủuựng caựi hoàn veỷ ủeùp huyeàn aỷo, nhũp ủieọu khoan thai cuỷa xửự Hueỏ, gụùi tỡnh yeõu dũu daứng, kớn ủaựo vaứ saõu xa roọng mụỷ
- “Mụ” _ ủaộm chỡm trong theỏ giụựi taõm linh, mụứ aỷo ; “Khaựch ủửụứng xa” _ ủieọp ngửừ ủeồ noựi ủeỏn xa laõu chửa gaởp, hỡnh aỷnh khoõng roừ raứng, khoõng cuù theồ, hỡnh tửụùng con ngửụứi trong coừi xa xoõi moọng tửụỷng
- Hai caõu cuoỏi: “aựo traộng quaự” hỡnh aỷnh ngửụứi thieỏu nửừ dửụứng nhử tan loaừng trong sửụng khoựi xửự Hueỏ, chổ thaỏy boựng ngửụứi mụứ aỷo, lung linh “mụứ nhaõn aỷnh”
- “Ai bieỏt tỡnh ai?” Những đêm trăng? thiên nhiên diễn tả những uẩn khúc trong lòng thi sĩ để bật tiếp câu hỏi: “ai biết tình ai có đậm đà” ẹaùi tửứ phieỏm chổ “ai”, caõu hoỷi tu tửứ cửùc taỷ noói baờn khoaờn khoõng bieỏt “tỡnh ai” coự beàn chaởt hay cuừng mụứ aỷo nhử sửụng khoựi (sửù hoaứi nghi tỡnh caỷm ngửụứi khaực vaứ tỡnh caỷm cuỷa chớnh mỡnh)
+ Hai tửứ “ai” vửứa boọc loọ yeõu thửụng vửứa khao khaựt ủửụùc yeõu thửụng nhửng cuừng chaỏt chửựa voõ voùng cuỷa nhaứ thụ
Khoồ thụ cuoỏi theồ hieọn tỡnh yeõu thaàm kớn, say ủaộm, lung linh, huyeàn aỷo chụi vụi ủaày huùt haóng trong taõm hoàn nhaứ thụ theỏ giụựi moọng mụ nhửng chan chửựa caỷm xuực tỡnh ngửụứi Baống vieọc chaột loùc ngoõn ngửừ tinh teỏ, sửỷ duùng hỡnh aỷnh ủaày sửực bieồu caỷm, Haứn Maởc Tửỷ ủaừ dửùng neõn moọt bửực tranh xửự Hueỏ ủaày thụ moọng Qua ủoự, ta cuừng thaỏy loọ leõn moọt Haứn Maởc Tửỷ ủaày saàu naừo vụựi moọt khaựt voùng soỏng, khaựt voùng tỡnh yeõu maừnh lieọt
C KEÁT BAỉI : Những hình ảnh độc đáo, ngôn ngữ gây ấn tượng giàu sức liên tưởng Bài thơ là một bức
tranh đẹp về xứ Huế mộng mơ, là tiếng lòng của một người tha thiết yêu đời, yêu cuộc sống! tất cả đều
đẹp lạ lùng trong hư ảo, trong khát vọng của nhà thơ => hình ảnh thơ không xuất phát từ việc lựa chọn ngôn ngữ, mà xuất phát từ cõi lòng sâu thẳm của nhà thơ!
- Cảnh thôn Vĩ tả thực nhưng trí tưởng tượng dầy thơ mộng Thiên nhiên và nỗi lòng bâng khuâng, thương nhớ, da diết đắm say, ước mơ, hoài nghi, không hi vọng Tâm trạng tác giả thể hiện trong ba khổ thơ: ao ước đắm say=> hoài vọng phấp phỏng => mơ tưởng hoài nghi
D TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 OÅn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số 2 Kieồm tra: Baứi cũ, bài soạn của học sinh
3 Bài mới: Trong vaờn nghũ luaọn , ngửụứi ta vaọn duùng nhửừng thao taực nghũ luaọn khaực nhau Bỡnh luaọn laứ moọt trong nhửừng thao taực laọp luaọn khoõng theồ thieỏu Vaọy muùc ủớch, yeõu caàu, caựch bỡnh luaọn cuỷa thao taực laọp luaọn bỡnh luaọn laứ gỡ ? Tieỏt hoùc hoõm nay, chuựng ta seừ tỡm hieồu ủieàu ủoự vaứ bửụực ủaàu reứn luyeọn kú naờng bỡnh luaõn Một hoạt động thường thấy trong đời sống hàng ngày, rất gần gũi với mỗi chỳng ta là mọi vấn đề, mọi sự vật hiện tượng đều cú thể trở thành đối tượng cho chỳng ta nờu ý kiến nhận xột Đú là bỡnh luận trong cuộc sống
- Giaựo vieõn yeõu caàu hoùc sinh neõu I GIỚI THIỆU CHUNG
Trang 3mục đích của của thao tác lập luận
bình luận?
- Gọi học sinh nêu yêu cầu của thao
tác lập luận bình luận?
- Gọi học sinh nêu các của thao tác
lập luận bình luận
(có thể cho thảo luận)
- Gọi học sinh cho biết cách bình
luận của thao tác lập luận bình luận?
- GV tổ chức cho học sinh làm bài
luỵên tập – hướng dẫn (có thể phân
từng bài cho từng nhóm)
- Trước mỗi bức tranh (hay một bản
nhạc, một câu chuyện), mỗi người đều
cĩ thể cĩ những ý kiến nhận xét của
riêng mình Ý kiến của em?
- Giữa việc nêu ý kiến bình luận
hằng ngày và sử dụng thao tác bình
luận trong bài văn nghị luận cĩ sự
khác nhau như thế nào?
- Học sinh thực hành, học sinh đọc
phần ghi nhớ rồi chốt lại nội dung
chính Sau đó, gợi ý bài luyện tập
- Tham khảo phần ghi nhớ trong
SGK
Học sinh trả lời các câu luyện tập
trong SGK
- Học sinh suy nghĩa câu hỏi, vấn đề
giáo viên đưa ra tìm dáp án rồi xin
được trả lời
- Học sinh nhận xết trình bày ý kiến
cá nhân để các bạn và giao viên bổ
sung cho hồn thiện - Tìm ý bàn bạc
của tác giả trong bài tập 2 SGK/73
Thời gian nhàn rỗi để mỗi người sống
cuộc sống riêng của mình
HS lµm bµi tËp luyƯn tËp
* HS Thảo luận nhóm:
- N1: So sánh giữa thao tác lập luận
bình luận với những thao tác khác
như : Giải thích, chứng minh, phân
tích…
- N2: Có thể bình luận về một trận
1 Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận
* Mục đích : Bình luận nhằm đề xuất và thuyết phục người đọc (người nghe) tán đồng với nhận xét, đánh giá, bàn luận của mình
về một hiện tượng (vấn đề) trong đời sống hoặc trong văn học
* Yêu cầu: Đưa ra được những nhận định, đánh giá đúng- sai, hay- dở, bàn bạc sâu rộng về vấn đề
- Những nhận định, đánh giá phải có lí luận, thực tiễn thì mới có sức thuyết phục, lôi cuốn người đọc, người nghe
- Quan điểm của người bình luận phải rõ ràng, lập luận phải chặt chẽ, bố cục phải mạch lạc, lời văn bình luận phải chính xác, trong sáng
II Các bước bình luận: Cĩ 3 (ba) bước
1 Bước 1: Chỉ ra hiện tượng, vấn đề cần bình luận
2 Bước 2: Khẳng định hiện tượng, vấn đề đúng sai, hay, dở
3 Bước 3: Bàn bạc, mở rộng vấn đề qua các cách sau: Giải thích, chứng minh, lật ngược vấn đề, mở rộng đào sâu, so sánh
4 Bước 4: Nêu ý nghĩa, tác dụng
* GHI NHỚ ( SGK/73)
III Luyện tập:
1 Bài tập 1 Cĩ người cho rằng Bình luận chẳng qua chỉ là sự
kết hợp của hai kiểu lập luận giải thích và chứng minh Ý kiến của anh (chị) như thế nào ?
2 Bài tập 2,3 … Nêu hiện tượng=>Đánh giá=>Bàn luận
3 Bài tập 4: Bình luận một vần đề có tính thời sự, vần đề
quân sự, thể thao…
* Nên bày tỏ sự nhận xét, đánh giá của mình theo hướng nào ?
A Đứng hẳn về một phía, tìm những lí lẽ và dẫn chứng để nhiệt tình ủng hộ phía đúng, phê phán phía sai
B Kết hợp những phần đúng của mỗi phía và loại bỏ phần cịn hạn chế để đi tới một sự đánh giá hợp lí
C Đưa ra cách đánh giá đúng-sai của riêng mình sau khi đã phân tích các ý kiến khác nhau
D Cả 3 hướng trên
* Phải bàn bạc những gì ?
A Bàn về thái độ, cách giải quyết cần cĩ
B Bàn về những điều cĩ thể rút ra khi liên hệ với thời đại, hồn cảnh sống, lứa tuổi…
C Bàn về những ý nghĩa sâu xa hơn mà vấn đề gợi ra
* Mục đích yêu cầu của TTLL Bình luận là gì ?
A Dùng lí lẽ để dẫn dắt người nghe từ chỗ chưa biết đến chỗ biết về một hiện tượng, sự vật
B Làm cho người nghe từ chỗ chưa tin đến chỗ tin về một vấn
Trang 4ủaỏu boựng ủaự cho moọt ngửụứi chửa
bieỏt, chửa hieồu veà boựng ủaự khoõng ?
- N3: Baứi Xin laọp khoa luaọt- NTT-
coự ủaựnh giaự ủuựng sai khoõng ? Coự baứn
baùc saõu, roọng vaỏn ủeà khoõng ? Muùc
ủớch cuoỏi cuứng laứ gỡ ?
- N4: Aựp duùng ba bửụực bỡnh luaọn cho
vaỏn ủeà: “Tỡnh traùng huựt` thuoỏc laự
cuỷa hoùc sinh.”
- Gv hướng dẫn HS làm bài tập luyện
tập
- HS chia 4 nhóm: mỗi nhóm làm 1
bài tập lần lượt 1, 2, 3, 4- các nhóm
trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi cử
người trình bày trước lớp - GV
chuẩn kiến thức
- GV hướng dẫn HS làm bài tập GV
hệ thống lại nội dung bài học
đề bằng những dẫn chứng thuyết phục
c Đề xuất và thuyết phục người nghe tỏn đồng với nhận xột của mỡnh về một hiện tượng hay vấn đề
* Khụng nờn trỡnh bày hiện tượng cần bỡnh luận với yếu tố nào sau đõy:
A Trung thực, khỏch quan
B Cặn kẽ, chi tiết
C Ngắn gọn, rừ ràng
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Mục đớch, yờu cầu của thao tỏc lập luận bỡnh luận Cú 4 bước: Nờu hiện tượng (vaỏn ủeỏ ) cần bỡnh luận Đỏnh giỏ hiện tượng (vaỏn ủeà ) cần bỡnh luận Bàn về hiện tượng (vaỏn ủeỏ ) cần bỡnh luận Neõu yự nghúa, taực duùng
- HS về nhà chuẩn bị soaùn baứi: Chieàu toỏi - Hoà Chớ Minh theo heọ thoỏng caõu hoỷi SGK
D Rỳt kinh nghiệm………