- 1 học sinh đọc yếu do nguyên nhân hoàn cảnh gia đình dẫn đến thái độ học tập tiêu cực, mất tự tin - 1 học sinh đọc còn đánh vần nhiều và phát âm sai, do nguyên nhân thứ 3: do đặc điêm [r]
Trang 1Một số biện pháp bồi dưỡng kĩ năng đọc
Khi dạy phân môn tập đọc cho học sinh lớp 1
I Đặt vấn đề.
chúng ta đã biết “đọc” có vai trò quan trọng đối với baỏt kỳ một ai Đặc biệt lại cực kỳ quan trọng hơn đối với học sinh lớp 1.ẹoùc giuựp caực em chieỏm lúnh ủửụùc moọt ngoõn ngửừ ủeồ giao tieỏp vaứ hoùc taọp Vì vậy phân môn tập đọc ở lớp 1 có vai trò mở đầu cho việc đọc của học sinh.ở đây nếu các em đọc tốt sẽ là tiền đề tốt để học các môn học khác, và là hành trang vô cùng quý báu cho các năm tiếp theo.
năng lực đọc của các em còn yếu, đọc % loát ,trôi chảy, thậm chí là đọc rất kém, đọc nhỏ , rụt rè Chẳng hạn ở lớp tôi có em Chiến ,Khải ngày nào cũng rèn , bị kiểm tra mà vẫn đọc yếu
trong giáo dục, khônh để học sinh ngồi nhầm lớp”.Với
Trang 2trách nhiệm của một giáo viên dạy lớp 1 Tôi rất băn khoăn và luôn tự đặt ra câu hỏi cho bản thân đó là “mình
là một giáo viên trẻ,có lòng nhiẹt tình,có đầy sức sống của tuổi trẻ,có kiến thức chuyên môn, lại là giáo viên ở
thế nào để giúp các học sinh đọc tốt hơn Mà nhất là học sinh lớp 1 yêu cầu đặt ra với học sinh là phải đọc đúng,
đọc rõ ràng bài văn đơn giản (tốc độ khoảng 25 - 30
đã nêu ở trên tôi còn nhiều học sinh đọc yếu, đọc nhỏ, chậm còn đánh vần rất là nhiều, đọc diễn cảm tuy
học của lớp tôi đạt yêu cầu của phân môn đề ra cho
kiến thức của học sinh cả một năm học Đồng thời
thể hiện đúng tinh thần của cuộc vận đông 2 – 0
là còn để học sinh ngồi nhầm lớp.
sau
Trang 3II NGUYÊN NHÂN.
-Do học sinh chú ý trong giờ tập đọc, %Z tập đọc
-Khả năng nói của một số học sinh phát triển toàn diện, nhiều em còn nói ngọng dẫn đến phát âm không chính xác, phát âm mang tính địa
-Do đặc điểm tâm lý các em có khả năng duy chậm, năng lực nhận thức còn hạn chế so với các bạn cùng trang lứa
-Thái độ học tâp tiêu cực, mất tự tin
- Do hoàn cảnh gia đình , bố mẹ sống không hạnh phúc , bố nghiên A ,bố mẹ sống trong miền nam ,gửi con cho ông bà ngoại đã già yếu bệnh
sinh
Chính vì thế tôi đã tiếp cận, dự giờ với các đồng nghiệp để học hỏi kinh
các em cùng tiến bộ
III biện pháp thực hiện
biện pháp phù hợp, kết hợp với lòng yêu nghề mến trẻ, có tâm huyết với nghề,
một điều tôi rất quan tâm để sớm đi đến kết qủa đó là giáo viên phải nắm bắt
những em đọc yếu, đọc yếu ở mức độ nào, vì sao các em lại đọc yếu? Từ đó tìm
ra những biện pháp thích hợp để rèn luyện cho học sinh đọc Cụ thể tôi đã áp
dụng các biện pháp sau:
1 Tìm hiểu năng lực đọc của học sinh.
Tổng số học sinh: 13 em
Trang 4- Học sinh đọc % loát: 2 em
- Học sinh đọc khá: 3 em
- Học sinh đọc trung bình: 5 em
- Học sinh đọc yếu: 3 em
Từ những tìm hiểu trên tôi đã mạnh dạn phân loại kĩ năng đọc của từng
Trong số 3 em đọc yếu,và 5 em đọc trung bình, qua tìm hiểu nguyên nhân
- 4 học sinh đọc chậm ,do nguyên nhân 1 dã nêu ở trên : %Z học,trong giờ học không chú ý
- 2 học sinh đọc trôi chảy,còn dánh vần nhiêu, do nguyên nhân thứ 2:nói ngọng, phát âm không chuẩn
- 1 học sinh đọc yếu do nguyên nhân hoàn cảnh gia đình dẫn đến thái độ học tập tiêu cực, mất tự tin
- 1 học sinh đọc còn đánh vần nhiều và phát âm sai, do nguyên nhân thứ 3: do đặc điêm duy chậm ( Nguyễn Văn Chiến)
các em thành từng nhóm có nguyên nhân dẫn đến đọc yếu giống nhau, trong các giờ học đặc biệt là môn tập đọc tôi luôn quan tâm nhiều hơn tới
với năng lực bản thân Những em đọc sai tôi luyện cho các em đọc đúng:
Đọc tiếng, đọc từ, đọc câu, đọc cả đoạn, đọc cả bài Những em đọc còn nhỏ tôi phải động viên các em tự tin đồng thời luyện cho các em kỹ năng nâng giọng cao hơn để đọc to hơn cũng luyện cho các em cách thở sâu để lấy hơn khi đọc, từ đó yêu cầu các em đọc nhanh hơn Biện pháp luyện đọc nhanh giáo viên “cầm càng” giữ nhịp đọc cho học sinh đọc theo mẫu, cho học sinh đọc tiếp nối, luyện đọc các câu dễ bị nói lựu,các
Đọc đúng bao gồm đọc đúng các âm, các thanh (đúng các âm vị) đọc
đúng trọng âm, ngắt, nghỉ hơi đúng chỗ
Trang 5Mặt khác dựa vào tình hình thực tế để phân nhóm học sinh theo địa bàn để các
em học cùng nhau, giúp đỡ nhau đọc tốt hơn Trong quá trình đọc nếu các em
khó, đọc đoạn khó để các em học sinh khác noi theo Riêng đối với bản thân, mỗi bài tập đọc tôi nghiên cứu kỹ nội dung bài đọc để từ đó lựa chọn
giáo đọc mẫu đã cảm thấy yêu thích bài học, chú ý theo dõi và gắng đọc trôi chảy bài học
Đối với học sinh mất tự tin, có thái độ học tiêu cực do hoàn cảnh gia đình thì tôi dành nhiều thời gian và tình cảm để giúp các em sống tự tin,tránh những suy nghĩ tiêu cực
2 Quan tâm đúng mức đối với từng học sinh trong lớp.
rất nhạy cảm Giáo viên phải chịu khó quan tâm đến từng cá nhân học sinh, đặc
bằng, vô ! Đồng thời giáo viên Tiểu học phải có một phẩm chất đặc biệt, một cách xử đặc biệt đối với học sinh Đó là thái độ nâng đỡ, kích lệ, thông cảm, luôn nhấn mạnh vào mặt thành công của trẻ Đó là khả năng biết tự kiềm chế, khả năng đồng cảm với học sinh, khả năng làm việc kiên trì, tỷ mĩ Đó là khả năng biết tổ chức quá trình dạy học kết hợp với vui chơi
thấy hết những khó khăn của các em khi đọc để bình tĩnh những sai sót của các em khi đọc, không ca thán những lỗi phát âm, những cách hiểu sai khi
Trang 6tình với nghề, có trách nhiệm với học sinh.
sắp xếp các em ngồi xen kẽ với những em học khá, có ý thức Từ đó giúp các em
só ý thức cố gắng nhiều hơn trong học tập nói chung và học tập đọc nói riêng
3 Nghiên cứu kỹ và phân định rõ mỗi tiết trước khi lên lớp.
Ví dụ: Tiết 1 làm gì, tiết 2 dạy thế nào? Nhiệm vụ của mỗi tiết sau:
* Tiết 1: Dành thời gian chủ yếu cho việc luyện đọc Do mới học xong
âm vần, còn khá nhiều học sinh đọc chậm, có khi còn đánh vần nhẩm khi
đọc thành tiếng Vì thế luyện đọc trong tiết này có vai trò quan trọng Đích cần
đạt tới của việc luyện đọc trong phần luyện tập tổng hợp là giúp học sinh đọc trơn tiếng, liền từ và ngữ, không ê, a ngắc ngứ hoặc phải đánh vần
gợi ý trong mục có ký hiệu T, phần khác do học sinh đề nghị hoặc do giáo viên
tự nêu ra yêu cầu luyện tập của lớp dạy học
- Luyện đọc các câu khó (Câu dài, câu có nhiều tiếng khó …).
- Luyện đọc đoạn
- Luyện đọc bài
Một nội dung khác của tiết 1 là ôn luyện một số vàn khó hoặc đọc thêm các vần khó ít dùng
* Tiết 2: Dùng để luyện đọc kết hợp tìm hiểu nội dung bài chủ yếu Cuối tiết học để khoảng dăm bảy phút: Tập nói theo đề tài Đối với lớp tôi còn kém về đọc, có thể thu gọn phần nội dung bài để tăng thời gian cho luyện đọc
Ví dụ: Khi dạy bài “Cái Bống”
* Mục tiêu:
ròng
mẹ
Trang 7-Trả lời câu hỏi 1,2 SGK
-Học thuộc lòng bài đồng dao
* Đồ dùng dạy học:
- Tranh minh họa bài Tập đọc
- Bộ đồ dùng dạy Tiếng việt lớp 1
* Các hoạt động dạy:
Tiết 1
* Kiểm tra bài cũ:
Giáo viên gọi học sinh Học sinh đọc bài Bàn tay mẹ
Bàn tay của mẹ đã làm những công
việc gì cho chị em Bình
Học sinh trả lời
Giáo viên nhận xét bài cũ
* Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Hoạt động 2:
luyện đọc
Giáo viên đọc mẫu Học sinh đọc thầm, dùng bút chì
gạch chân những tiếng khó đọc Giáo viên: Bài này đọc với giọng nhẹ
nhàng, tình cảm
Theo dõi
Tìm cho cô trong bài 1 từ trong đó có
tiếng có vần Ang
Học sinh đọc “Bống bang”
Ký hiệu chữ “T” ở SGK
Học sinh tự tìm các từ mà các em thấy khó đọc
Giáo viên dùng gạch chân P
các từ khó
(Lệnh cho học sinh khá giỏi đọc
`!
Giúp đỡ học sinh yếu, trung bình
Học sinh đọc tiếng khó, từ khó, câu khó, phân tích đánh vần …
Học sinh đọc cá nhân, nhóm, cả lớp
Trang 8Giáo viên theo dõi và giải nghĩa từ “
khéo sảy ,khéo sàng”
có nghĩa thế nào?.(yêu cầu với
học sinh khá giỏi)
theo dõi
1 -2 học sinh khá giỏi
nhịp bài thơ
Học sinh dùng bút chì gạch nhịp
Câu 1 – 3 nhịp 2/ 2/ 2 Học sinh đọc câu
Câu 2 – 4 nhịp 2/ 2/ 4 Học sinh đọc cả bài
Giáo viên theo dõi sửa sai, giúp đỡ học
sinh yếu trung bình
Hoạt động 3: Giải lao (1 phút)
Hoạt động 4: Ôn vần anh, ách
Tìm tiếng trong bài có vần anh Gánh (học sinh đọc)
Học sinh quan sát
Tìm kiếm trong câu có vần anh Chanh (học sinh đọc)
Học sinh tìm tiếng có vần anh, ách Giáo viên tổ chức cho học sinh thi nói
câu chứa vần anh, ach theo nhóm bàn
2 học sinh cùng bàn thao luận nói câu chứa tiếng có vần anh, ách
Theo dõi nhận xét giữa các nhóm
Giáo viên nhận xét
Đại diện nhóm nối tiếp trình bày
Tiết 2:
* Kiểm tra bài cũ.
Cái Bống
- Ôn hai vần gì mới? So sánh hai vần
đó
Học sinh trả lời
* Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu bài
Trang 9- Yêu cầu học sinh đọc thầm hai câu
đầu
-Bống đã làm gì giúp mẹ nấu cơm?
-Học đọc thầm
-Học sinh đọc câu thứ hai
- Mẹ Bống đi chợ thế nào? - Học sinh đọc thầm hai câu sau
và ròng
- Học sinh đọc câu hỏi 1 ở SGK
- Khi mẹ đi chợ về Bống đã làm gì? Học sinh đọc tiếp hai dòng thơ tiếp
theo
- Bống ra gánh đỡ mẹ
ngoan không? Bống có yêu mẹ
không?
- HS tự trả lời
- Học sinh trả lời
- Giáo viên đọc bài - Học sinh theo dõi, học sinh đọc
cả bài thơ, đọc cá nhân, đọc cả lớp
- Đọc thuộc bài thơ
- Giáo viên theo dõi nhận xét - Gọi học sinh đọc thuộc cá nhân
Hoạt động 3: Luyện nói - Học sinh mở SGK trang 59 quan
sát tranh
- Nhìn tranh và nói bức tranh vẽ cái
gì?
Chị chơi với em …
- Học sinh thảo luận theo tranh với hình thức theo bàn
số câu hỏi u Bạn nhỏ trong tranh
làm công việc gì?
Học sinh nói nội dung của tranh
- Nội dung luyện nói hôm nay là gì? - ở nhà em làm gì giúp mẹ
Hoạt động 4: Trò chơi phóng viên
Trang 10- Giáo viên phổ biến nội dung chơi
và luật chơi
Một học sinh hỏi 1 học sinh đáp
Ví dụ:
giúp bố mẹ, bạn cảm thấy thế nào?
* Củng cố dặn dò:
- Hôm nay ta tìm hiểu bài thơ gì?
- Qua bài thơ này ta nên học tập điều
gì?
- Học sinh hát bài Cái Bống
- Giáo viên nhận xét tiết học và ra bài
về nhà
- Cái Bống
- HS tự nêu
4 Xác định mục tiêu, nội dung dạy học bài tập đọc.
Xác đinh mục tiêu giờ học tức là xác định nội dung để viết “Mục tiêu” trong giáo án (bài soạn) Chúng ta đã biết rằng, mục tiêu của phân môn tập đọc
là các kỹ năng đọc đúng, đọc nhanh, đọc hiểu và đọc diễn cảm Vì vậy khi xác
đúng, diễn cảm, đọc hiểu thế nào?.Để xác định mục tiêu tôi luôn luôn bám sát “Chuẩn kiến, thức kỹ năng các môn học ở tiểu học” của Bộ giáo dục và Đào tạo
Để xác định nội dung bài học tôi lại soi vào mục tiêu ,yêu cầu cần đạt của học sinh sau mỗi bài học
Xác đinh nội dung dạy học càng cụ thể chi tiết bao nhiêu thì việc tiến hành giờ dạy càng có hiệu quả bấy nhiêu Để xác định mục tiêu, nội dung dạy
thể, đó là trả lời các câu hỏi
Học sinh cần đọc bài tập trong thời gian bao lâu (để xác định tốc độ đọc, luyện kỹ năng đọc nhanh)
Trang 11Những từ ngữ, câu nào học sinh cần luyên đọc thành tiếng (đọc đúng và
đọc diễn cảm) Chúng ta cần đọc lên thế nào? Và vì sao lại chọn những từ ngữ, câu đó để luyện đọc
Những từ ngữ, câu nào cần giải nghĩa và giải nghĩa chúng ra sao những tình tiết nào của câu chuyện cần tìm hiểu và tìm hiểu chúng thế nào?
Nội dung chính của bài tập đọc là gì? ý nghĩa của bài văn, bài thơ, câu
mục tiêu nội dung dạy đọc thành cái của mình Lúc này mục tiêu, nội dung dạy học không còn nằm ở trong sách, trong giáo án nữa Trong giờ lên lớp giáo viên
án”) để nhớ các nội dung dạy học vậy việc chiếm lĩnh mục tiêu, nội dung
trình chiếm lĩnh nội dung dạy học cho phù hợp với các em
5 Động viên khen chê kịp thời với từng học sinh.
cô giáo khen Vì vậy giao tiếp với học sinh việc đầu tiên chúng ta cần làm là phải khen ngợi, động viên, khuyến khích trẻ em kịp thời qua những giờ học, giờ đọc
chán và thất vọng Vì thế nên trong các giờ dạy tôi luôn chú ý phát hiện ra những
điểm hay những tiến bộ dù rất ít của các em để kịp thời khen ngợi, khuyến khích, động viên để các em phấn khởi vui vẻ, tự tin trong giờ học hơn
Mặt khác tôi hạn chế tối thiểu việc chê học sinh một cách lộ liễu, nhất là
Trang 12với những em chậm tiến bộ tôi chỉ nhẹ nhàng nhắc nhở, động viên các em Từ đó tìm ra nguyên nhân để khắc phục kịp thời chứ không phê bình gay gắt Vì vậy nếu học sinh mắc khuyết điểm hay tái phạm khuyết điểm thì cũng phải kịp thời uốn nắn và tỏ thái độ không hài lòng để các em sữa chữa sai sót của mình ngay lúc đó và sau này
6 Thường xuyên kiểm tra chất lượng đọc sau mỗi tiết học.
Giáo viên có thể dùng hình thức kiểm tra trắc nghiệm hoặc vấn đáp việc học tập của học sinh
Ví dụ: Sau khi đọc bài “Ngưỡng cửa” cần hỏi xem: Bạn nhỏ vào
trong tiết kể chuyện cần thể hiện giọng kể của từng nhân vật, đoạn này kể với giọng lo âu, hồi hộp, sợ sệt…
Ví dụ : Khi hỏi bài cũ bài “Cái nhãn vở”<sau khi học sinh đọc bài tôi lại
Ngoan
Thông minh, viết chữ đẹp
trắc nghiêm:
Bài thơ khuyên em điều gì?
Yêu cảnh đẹp của thiên nhiên
Giáo viên luôn luôn kiểm tra đôn đốc các em, giúp đỡ các em thể hiện thành công bài học
sẽ tự cố gắng đọc bài nhiều hơn và thế thì việc luyện đọc của các em sẽ có
Trang 13phấn luyện đọc Ví dụ: Khi kiểm tra bài “Tặng cháu” Giáo viên tổ chức cho học
sinh chơi trò chơi “Truyền điện” Học sinh A đọc dòng thơ thứ nhất, học sinh B
đọc dòng thơ tiếp theo…
Hay là đọc theo lối phân vai Ví dụ: Bài“Mời vào” Hay bài “Vì bây giờ mẹ
mới về”…
và thấy học sinh tiến bộ một cách rõ rệt
7 Giáo viên nêu gương tốt để học sinh noi theo.
để làm cho mỗi tiết học trở nên sinh động hấp dẫn sự chú ý của học sinh, làm cho các em có hứng thú, ham thích học bài
Muốn học sinh đọc tốt ; hết giáo viên phải biết làm mẫu, phải đọc tốt.Để đọc đúng, hay, giáo viên phải có lòng ham muốn đọc hay, phải có ý thức
sinh đọc để nhận xét chính xác,tránh nhận xét chung chung
Mặt khác nghề giáo viên chắc ai cũng nhớ đến câu tục ngữ: “Học thầy
mình Ngoài ra những em đây đọc yếu mà bây giờ tiến bộ giáo viên cũng
8 Tổ chức hoạt động tập đọc ngoài giờ học
Trang 14- Ngoài thời gian rèn luyện kỹ năng đọc trong giờ học tập đọc tôi còn tổ chức xây dựng “Tủ sách nhỏ” của lớp Các học sinh trong lớp tự nguyện góp các quyển sách truyện, thơ (truyện Thiếu nhi kết hợp với các loại báo Đội) Khuyến khích các em đọc trong giờ ra chơi bằng hình thức đọc cá nhân hay đọc theo nhóm…
đọc thơ hay đọc truyện cho cả lớp nghe… khuyến khích tất cả học sinh đều tham gia Đối với học sinh yếu tôi đặt ra yêu cầu thấp hơn có thể chỉ đọc một đoạn thơ hay mẫu truyện ngắn…
Làm vậy tôi thấy học sinh thật sự hào hứng, phấn khởi tham gia vào
9 Giáo viên gần gũi với phụ huynh để kết hợp giáo dục và rèn luyện cho học sinh cách học.
Cha mẹ học sinh là nhân vật thứ ba không kém phần quan trọng trong quá trình giáo dục học sinh về mọi mặt bởi phần lớn thời gian là gần gũi với bố mẹ Hơn nữa cha mẹ các em chính là nguồn trực tiếp chăm lo và tạo điều kiện vật
tiêu trên tôi đã trao đổi trực tiếp trong các buổi họp phụ huynh Có khi điện thoại
trọng của môn học Đồng thời tôi cũng nêu rõ yêu cầu của môn học nói chung và môn tập đọc nói riêng để các bậc phụ huynh hiểu đúng ý nghĩa và tầm quan
rõ, gần gũi với phụ huynh hợp tác với phụ huynh trong việc giáo dục học sinh.Một số gia đình có hoàn cảnh đặc biệt u sống với ông bà già yếu,bố mẹ
phải tự giác học bài không nên có tính ỷ lại, ham chơi
... em- Học sinh đọc khá: em
- Học sinh đọc trung bình: em
- Học sinh đọc yếu: em
Từ tìm hiểu tơi mạnh dạn phân loại kĩ đọc
Trong số em đọc yếu,và em đọc trung...
- Học sinh trả lời
- Giáo viên đọc - Học sinh theo dõi, học sinh đọc
cả thơ, đọc cá nhân, đọc lớp
- Đọc thuộc thơ
- Giáo viên theo dõi nhận xét - Gọi học sinh đọc. .. luyện cho em kỹ nâng giọng cao để đọc to luyện cho em cách thở sâu để lấy đọc, từ yêu cầu em đọc nhanh Biện pháp luyện đọc nhanh giáo viên “cầm càng” giữ nhịp đọc cho học sinh đọc theo mẫu, cho