Giáo án môn Ngữ văn 11 - Nghĩa của câu

-Khẳng định tính chân thực của sự - Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy cao hoặc thấp -Đánh giá về mức độ , số lượng đối với một phương diện nào đó của sự việc -Đánh giá sự việc có thực ha[r]

l CHÀO MỪNG

QUÝ THẦY CÔ

VÀ CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

HÔM NAY

KIỂM TRA BÀI CŨ

l Cho biết hai thành phần nghĩa của câu?

l Tìm nghĩa sự việc và chỉ ra nghĩa tình thái:

Trăm năm trong cõi người ta

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau

* Nghĩa sự việc: Chữ tài và chữ mệnh của con người

thường xung khắc nhau, đố kị nhau, bài xích nhau Người có tài thì hay có số phận không tốt

* Nghĩa tình thái: (Từ khéo là)Thái độ mỉa mai, chua xót của tác giả trước hiện tượng tài mệnh xung khắc

NGHĨA CỦA CÂU

(tieáp theo)

TiÕt 78: TiÕng ViÖt

Thật hồn! Thật phách! Thật thân thể

Thật được lên tiên – sướng lạ lùng

(Hầu trời – Tản Đà)

Thật

khẳng định sự việc

Mau với chứ vội vàng lên với chứ!

Em, em ơi! Tình non sắp già rồi …

(Giục giả – Xuân Diệu) Chứ, ơi

 tình cảm

1/ Sự nhìn nhận đánh giá và thái độ của người nĩi đối với sự việc được đề cập đến trong câu.

2/ Tình cảm, thái độ của người nĩi đối với người nghe.

III NGHĨA TÌNH THÁI:

l 1/ Sự nhìn nhận đánh giá và thái độ của người nĩi đối với sự việc được đề cập đến trong câu.

-Khẳng định tính chân thực của sự

Bá Kiến quả có ý muốn dàn xếp với hắn thật

(Chí Phèo – Nam Cao)

l - Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy cao hoặc thấp

Với lại, đêm họ chỉ mua bao diêm hay gói thuốc là cùng

(Hai đứa trẻ – Thạch Lam)

l -Đánh giá về mức độ , số lượng đối với một phương diện nào đó của sự việc

III NGHĨA TÌNH THÁI:

l 1/ Sự nhìn nhận đánh giá và thái độ của người nĩi đối với sự việc được đề cập đến trong câu.

Giả thử đêm qua không có thị thì hắn chết

(Chí Phèo – Nam Cao)

l -Đánh giá sự việc có thực hay không có thực, đã

xảy ra hay chưa xảy ra:

l Tao không thể là người lương thiện nữa.

(Chí Phèo – Nam Cao)

l -Khẳng đinh tính tất yếu, sự cần thiết hay khả năng của sự việc

III NGHĨA TÌNH THÁI:

l 1/ Sự nhìn nhận đánh giá và thái độ của người nĩi đối với sự việc được đề cập đến trong câu.

l -Khẳng định tính chân thực của sự

l - Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy cao hoặc thấp

l -Đánh giá về mức độ , số lượng đối với một phương diện nào đó của sự việc

l -Đánh giá sự việc có thực hay không có thực, đã

xảy ra hay chưa xảy ra:

l -Khẳng đinh tính tất yếu, sự cần thiết hay khả năng của sự việc

III NGHĨA TÌNH THÁI:

2/ Tình cảm, thái độ của người nĩi đối với người nghe.

Mau với chứ vội vàng lên với chứ!

Em, em ơi! Tình non sắp già rồi…

(Giục giả – Xuân Diệu)

l -Thật mật gần gũi: nhé, nhỉ

l Kệ mày , theo lệnh quan, tao chiếu sổ đinh , thì lần nầy đến lượt mày rồi.

(Tinh thần thể thao – Nguyễn Công Hoan)

l - Bực tức, hách dịch:kệ mày, mặc kệ…

Bẩm , chỉ mới có hai ông ở Hải Phòng và Hà Nội về trình sổ sách.

(Giông Tố – Vũ Trọng Phụng)

l - Kính cẩn: bẩm, lạy, xin…

III NGHĨA TÌNH THÁI:

Khẳng định tính chân

thực của sự việc

Thực ra, thật, đúng, đúng là, sự thật là, nghĩa là, đích thị

là, quả là…

Phỏng đốn sự việc Ắt là, hẳn là, chắc rằng,chưa chắc, chắc hẳn, chắc ,hình

như,cũng cĩ lẽ, nghe đâu, hay là, chưa biết chừng… Đánh giá về mức độ hay

số lượng…

Cùng, đến,chỉ cịn, ít ra,lắm, quá, độ, những, chỉ, là cùng, cũng cho xong, suy cho cùng, nhiều lắm thì…

Đánh giá sự việc cĩ

thực, khơng cĩ thực, đã

xảy ra,chưa xảy ra

Định, chực, toan, dám, sẽ…

Gỉa sử, giá thế thì, để xem, hố ra…

Khẳng định tính tất yếu,

sự cần thiết, khả năng

của sự việc

Nên, cần, phải, cĩ thể, khơng thể, tất, nhất định là…

Thật mật gần gũi: nhé, nhỉ, nghe, nha, nghen

Bực tức, hách dịch kệ mày, mặc kệ…

Kính cẩn: bẩm, lạy, xin, thưa…

Ghi nhớ:SGK

l Củng cố:

l Nghe nhạc và xác định từ thể hiện nghĩa tình thái?

l Thật ra

l  Khẳng định tính chân thực của sự việc

l Hình như

l  Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy cao hoặc thấp (thấp)

l Nghe nhạc và xác định từ

thể hiện nghĩa tình thái

l Không thể, có thể, còn đâu, đâu còn

l  Khẳng đinh tính tất yếu, sự cần thiết hay khả năng của sự việc

l Đã, sẽ

l  Đánh giá sự việc có thực hay không có thực, đã xảy ra hay chưa xảy ra

l Đọc và xác định từ thể hiện tình thái

Đến tan cả đất trời,

Anh mới thôi dào dạt…

(Biển –Xuân Diệu)

Đến, mới thôi

 Đánh giá về mức độ , số lượng đối với một phương diện nào đó của sự việc

Tiếng đưa hiu hắt bên lòng,

Buồn ơi! Xa vắng mênh mông là buồn

(Tiếng sáo thiên thai – Thế Lữ) Buồn ơi

 Thật mật gần gũi

Luyện tập

Bài 1

a- Ngồi này nắng đỏ cành cam

Chắc trong ấy nắng xanh lam ngọn dừa

Nghĩa sự việc :nắng: hiện tượng thời tiết

Nghĩa tình thái:phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc )

b- Tấm ảnh chụp hai mẹ con kia rõ ràng là mợ Du và thằng Dũng

Nghĩa sự việc:ảnh mợ Du và thằng Dũng

Nghĩa tình thái:khẳng định sự việc mức độ cao (rõ ràng là)

c- Thật là một cái gơng xứng đáng với sáu người tử tù

Nghĩa sự việc :cái gông (to, nặng) tương xứng với tội tử hình

Nghĩa tình thái:: khẳng định một cách mỉa mai (thật là)

Nghĩa sự việc:nói nghề cướp giật của hắn

Nghĩa tình thái:miễn cưỡng công nhận NTT: nhấn mạnh (chỉ)

Chắc

rõ ràng Thật là

chỉ

Nghĩa sự việc Nghĩa hình thái

a) Ngoài này nắng đỏ cành cam /

trong ấy nắng xanh lam ngọn dừa

 đặc điểm, tính chất (nắng) ở

hai miền Nam/Bắc khác nhau

a) Chắc (phỏng đoán với độ tin

cậy cao)

b) Tấm ảnh chụp hai mẹ con kia

là mợ Du và thằng Dũng

 nghĩa biểu thị quan hệ

b) Rõ ràng là (khẳng định sự việc

ở mức độ cao)

c) Một cái gông xứng đáng với

sáu người tử tù.

 Nghĩa biểu thị quan hệ

c) Thật là (khẳng định một cách

mỉa mai

d) Xưa nay hắn sống bằng nghề

cướp giật và dọa nạt Hắn mạnh

vì liều

d) Chỉ (nhấn mạnh sự việc) đã

đành (hàm ý miễn cưỡng công nhận sự việc)

Bài tập 2

a- Nói của đáng tội, thằng bé này hay ăn chóng lớn lắm

 thừa nhận việc khen này là không nên với đứa bé

b- Cuộc đấu tranh chống lại kẻ thù có thể còn gay go, quyết liệt hơn nữa.

nêu khả năng

c- Nó mua chiếc áo này những hai trăm ngàn đấy.

 mức độ đánh giá là cao

d- Anh đã hẹn đến dự sinh nhật kia mà

nhắc nhở để trách móc

Nói của đáng tội

có thể

những

kia mà

a) Chí phèo đã trông thấy trước

tuổi già của hắn, đói rét và ốm đau dễ

b)Hôm nay trong ông giáo cũng có tổ

tôm họ khôpng phải đi đâu gọi chả lẽ

tận

hình như c)Bóng bác mênh mông ngả xuống đất

một vùng và kéo dài đến hàng

rào hai bên ngõ.

hình như

dễ

tận

 Sự phỏng đoán chưa chắc chắn

 Sự phỏng đoán chưa chắc chắn

(dễ=có lẽ)

đánh giá khoảng cách là xa

Bài tập 4

1: Hình như có một thời hắn đã ao ước có

một gia đình nho nhỏ ( Nam Cao).

lợi ( Hồ Chí Minh)

( Nguyễn Trường Tộ)

có giấy má gì đấy, ông giáo ạ!

(Nam Cao)

5: Năm qua thắng lợi vẻ vang

(Hồ Chí Minh).

6: Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do

tự do độc lập (Hồ Chí Minh).

( Nam Cao)

a) Khẳng định tính tất yếu của sự việc b) Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy thấp

c) Đánh giá về mức độ đối với một phương diện của sự việc

d) Khẳng định sự cần thiết của sự việc

e) Đánh giá về số lượng đối với một phương diện của sự việc

f) Phỏng đoán sự việc ở độ tin cậy cao

g) Đánh giá sự việc không có thực, chưa xảy ra

h) Khẳng định tính chân thực của sự việc

i) Đánh giá sự việc có thực, đã xảy ra