Kiến thức - Bức tranh chân thực, sinh động về cuộc sống xa hoa, đầy quyền uy nơi phủ chúa Trịnh và thái độ, tâm trạng của nhân vật “tôi” khi vào phủ chúa chữa bệnh cho Trịnh Cán.. - Vẻ đ[r]
Trang 1
Tiết 2:
Đọc văn
VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
( Trích Thượng kinh kí sự )
Lê Hữu Trác
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Bức tranh chân thực, sinh động về cuộc sống xa hoa, đầy quyền uy nơi phủ chúa Trịnh và thái độ, tâm trạng của nhân vật “tơi” khi vào phủ chúa chữa bệnh cho Trịnh Cán
- Vẻ đẹp tâm hồn của Hải Thượng Lãn Ơng; lương y, nhà nho thanh cao, coi thường danh lợi
- Những nét đặc sắc của bút pháp kí sự: tài quan sát, miêu tả sinh động những sự việc cĩ thật; lối kể chuyện lơi cuốn, hấp dẫn; chọn lựa chi tiết đặc sắc; đan xen văn xuơi và thơ
2 Kĩ năng
Đọc – hiểu thể kí (kí sự) trung đại theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ
Biết trân trọng, yêu quý những con người xem thường danh lợi nhưng cũng cĩ tinh thần trách nhiệm trong cơng việc, từ đĩ áp dụng vào trong cs
B CHUẨN BỊ BÀI HỌC
1 Giáo viên: SGK, G.A điện tử, tư liệu lien quan,…
2 Học sinh: đọc kĩ đoạn trích, tìm những dẫn chứng về quang cảnh, cách sinh hoạt trong phủ chúa
và thái độ của tg, trả lời các câu hỏi HDHB và Luyện tập
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ – đặt vấn đề vào bài mới
2 Dạy nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH
NỘI DUNG CẦN ĐẠT Họat động 1: Tìm hiểu chung.
Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản.
1 Quang cảnh và cung cách sinh
hoạt nơi phủ chúa.(~22’)
GV: Hướng dẫn HS đọc văn bản,
chú ý những đoạn đối thoại
*Thảo luận nhĩm: ( Thời gian 5
phút, mỗi nhĩm tương ứng với các
tổ)
Nhĩm 1 + 2:Quang cảnh trong phủ
chúa được tác giả miêu tả như thế
Đọc văn bản
Nhĩm 1+2:
Thảo luận và trình bày kết quả thảo luận, các nhĩm khác
I TÌM HIỂU CHUNG
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa.
a) Quang cảnh nơi phủ chúa: Được tác giả
miêu tả tỉ mỉ từ ngoài vào trong từ khái quát đến cụ thể
- Khi vào phủ chúa phải qua nhiều lần cửa,
“những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp”
- Đâu đâu cũng cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang
Trang 2nào? Những chi tiết nào thể hiện
được điều đĩ?
GV: Từ đĩ, nhận xét về quang cảnh
của phủ Chúa ?
GV: Bình giảng.
Nhĩm 3+4: Cung cách sinh hoạt
trong phủ chúa được tác giả miêu tả
thế nào? Điều đĩ được thể hiện qua
những chi tiết nào?
GV: Từ đĩ, nhận xét về cung cách
của phủ Chúa ?
GV: Bình giảng.
GV: Từ những phân tích trên, em
nhận xét gì về quang cảnh và cung
cách của phủ Chúa ?
GV: Bình giảng
2) Thái độ và tâm trạng của tác
giả.(~10’)
GV: Khi chứng kiến cảnh sống xa
hoa, giàu sang trong phủ chúa, tg đã
tỏ thái độ như thế nào? (Ơng cĩ bị
nĩ quyến rũ khơng? Cĩ đồng tình
với cs đĩ khơng? Dẫn chứng?)
GV: Đối với việc chữa bệnh cho
gĩp ý, nhận xét, phản biện
Trả lời
Nhĩm 3+4:
Thảo luận và trình bày kết quả thảo luận, các nhĩm khác gĩp ý, nhận xét, phản biện
Trả lời
Trả lời
Trả lời
thoảng mùi hương
- Trong khuôn viên có điếm “Hậu mã quân túc trực”, xây dựng bên hồ…
- Trong phủ có nhà“Đại đường” với kiệu son, võng điều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng, có lầu son, gác tía…
- Đến nội cung thế tử phải qua năm sáu lần trướng gấm …
Đó là quang cảnh cực kỳ tráng lệ, lộng lẫy sang trọng.
b) Cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa.
- Ở mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, ai muốn vào phải có thẻ, người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi
- Những lời nhắc đến chúa Trịnh và thế tử phải hết sức cung kính, lễ độ
- Chúa Trịnh luôn có nhiều phi tần chầu chực xung quanh, tác giả không được gặp mặt chúa mà chỉ làm theo lệnh truyền …
- Thế tử bệnh, có đến bảy tám thầy thuốc phục dịch, phải quỳ lạy trước khi xem mạch
…
Cung cách sinh hoạt với những khuôn phép nghi lễ rất nghiêm ngặt.
Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa cho thấy cuộc sông cực kỳ xa hoa cao sang và quyền uy tột đỉnh của nhà chúa.
2) Thái độ và tâm trạng của tác giả.
- Đối với cảnh sống trong phủ chúa: dửng dưng trước những quyến rũ vật chất, khơng đồng tình với cuộc sống quá no đủ, tiện nghi nhưng thiếu khí trời và khơng khí tự do
- Đối với việc chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán:
+ Lúc đầu, ơng muốn chữa bệnh cầm chừng
Trang 3thế tử Trịnh Cán, LHT đã tỏ thái độ
ntn?
(Ơng nhận xét như thế nào về bệnh
trạng của thế tử? Sau đĩ ơng cĩ suy
nghĩ gì về việc chữa bệnh?)
GV: Từ những điều đĩ, em nhận
thấy được vẻ đẹp tâm hồn gì ở con
người LHT?
GV: Bình giảng
3.Những đặc sắc của bút pháp kí
sự (~5’)
GV: Theo em, bút pháp kí sự của
tác giả cĩ gì đặc sắc? Cho VD?
Họat động 3 (15’): Tổng kết (~3’)
Trả lời
Trả lời
Trả lời
để tránh bị cơng danh trĩi buộc
+ Dùng thuốc hỗn hịa thì sợ trái y đức, phụ lịng ơng cha
+ Nhưng sau đĩ, ơng thẳng thắn đưa ra cách chữa đúng bệnh, kiên trì giải thích, dù khác ý với các quan thái y
Vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách của LHT: một thầy thuốc cĩ tài năng và y đức, yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, khinh thường danh lợi.
3 Những đặc sắc của bút pháp kí sự.
- - Khả năng quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung
thực ,tả cảnh sinh động
- - Lối kể khéo léo ,lơi cuốn bằng những sự
việc chi tiết đặc sắc
- - Cĩ sự đan xen với tác phẩm thi ca làm
tăng chất trữ tình của tác phẩm
III TỔNG KẾT (Ghi nhớ SGK)
D CỦNG CỐ, DẶN DỊ (~5’)
* Phân tích quang cảnh và sinh hoạt trong phủ chúa, thái độ của tác giả về quang cảnh và cuộc sống nơi phủ chúa
*Soạn bài tiết 3: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân
- Đọc trước nội dung
- Trả lời bằng văn bản: vì sao nói ngôn ngữ là tài sản chung còn lời nói là của cá nhân.
Rút kinh nghiệm
……….………
………
……….………