Từ trường của dòng điện chạy trong oáng daây daãn hình truï - Trong ống dây các đường sức từ là những đường thẳng song song cùng chiều và cách đều nhau.. - Cảm ứng từ trong lòng ống dây:[r]
Trang 1 Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản Biên soạn : Nguyễn Văn Khai - Trường THPT Cầu Quan Trang 1
Tiết 40
Bài 21 TỪ TRƯỜNG CỦA DÒNG ĐIỆN CHẠY TRONG CÁC DÂY DẪN CÓ HÌNH DẠNG ĐẶC BIỆT
I MỤC TIÊU
+ Phát biểu được cách xác định phương chiều và viết được công thức tính cảm ứng từ B của dòng điện chạy trong dây dẫn thẳn dài, dòng điện chạy trong dây dẫn tròn và dòng điện chạy trong ống dây
+ Vận dụng được nguyên lí chồng chất từ trường để giải các bài tập
II CHUẨN BỊ
Giáo viên: Chuẩn bị các thí nghiệm về từ phổ và kim nam châm nhỏ để xác định hướng của cảm ứng từ
Học sinh: Oân lại các bài 19, 20
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1: Oån định lớp
Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ :
-Định nghĩa cảm ứng từ ?
-Cảm ứng từ B là một vectơ hay đại lượng vô hướng ?
-Phương, chiều và độ lớn của B có mối liên hệ như thế nào với lực từ ?
Hoạt động 3 : Giới thiệu cảm ứng từ tại một điểm cho trước trong từ trường của một dòng điện chạy trong dây dẫn có hình dạng nhất định
Cảm ứng từ Btại một điểm M:
+ Tỉ lệ với cường độ dòng điện I gây ra từ trường;
+ Phụ thuộc vào dạng hình học của dây dẫn;
+ Phụ thuộc vào vị trí của điểm M;
+ Phụ thuộc vào môi trường xung quanh
Hoạt động4 : Tìm hiểu từ trường của dòng diện chạy trong dây dẫn thẳng dài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
-Vẽ hình 21.1
-Giới thiệu dạng đường sức từ và
chiều đường sức từ của dòng điện
thẳng dài
-Vẽ hình 21.2
-Yêu cầu học sinh thực hiện C1
-Giới thiệu độ lớn của B
-Vẽ hình
-Ghi nhận dạng đường sức từ và chiều đường sức từ của dòng điện thẳng dài
-Thực hiện C1: Dòng điện chạy từ phải sang trái
-Ghi nhận công thức tính độ lớn của B
I Từ trường của dòng diện chạy trong dây dẫn thẳng dài
- Đường sức từ là những đường tròn nằm trong những mặt phẵng vuông góc với dòng điện và có tâm nằm trên dây dẫn
- Chiều đường sức từ được xác định theo qui tắc nắm tay phải
- Độ lớn cảm ứng từ tại điểm cách dây dẫn một khoảng r : B = 2.10-7
r I
Đơn vị của B là Tesla (T)
Hoạt động 5 : Tìm hiểu từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
- Vẽ hình 21.3
- Giới thiệu dạng đường cảm ứng từ
của dòng diện tròn
-Yêu cầu học sinh xác định chiều
đường cảm ứng từ của dòng điện chạy
trong dây dẫn uốn thành vòng tròn
-Giới thiệu độ lớn của B tại tâm
vòng tròn
-Vẽ hình
-Ghi nhận dạng đường cảm ứng từ của dòng diện tròn
- Xác định chiều của đường cảm ứng từ
- Ghi nhận độ lớn của B
II Từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn
- Đường sức từ đi qua tâm O của vòng tròn là đường thẳng vô hạn ở hai đầu còn các đường khác là những đường cong có chiều di vào mặt Nam và đi ra mặt Bác của dòng điện tròn đó
- Độ lớn cảm ứng từ tại tâm O của vòng dây: B = 2.10-7
R
I N
Hoạt động 6 : Tìm hiểu từ trường của dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Lop11.com
Trang 2 Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản Biên soạn : Nguyễn Văn Khai - Trường THPT Cầu Quan Trang 2
- Vẽ hình 21.4
- Giới thiệu dạng đường cảm ứng từ
trong lòng ống dây
-Yêu cầu học sinh xác định chiều
đường cảm ứng từ
- Giới thiệu dộ lớn của B trong lòng
ống dây
- Vẽ hình
- Ghi nhận dạng đường cảm ứng từ trong lòng ống dây
- Xác định chiều của đường cảm ứng từ
- Ghi nhận độ lớn của B trong lòng ống dây
III Từ trường của dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ
- Trong ống dây các đường sức từ là những đường thẳng song song cùng chiều và cách đều nhau
- Cảm ứng từ trong lòng ống dây:
B = 4.10-7 I = 4.10-7nI
l N
Với n là số vòng dây quấn trên 1
l
N
đơn vị dài của lõi
Hoạt động7 : Tìm hiểu từ trường của nhiều dòng điện
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
- Yêu cầu học sinh nhắc lại nguyên lí
chồng chất điện trường
-Giới thiệu nguyên lí chồng chất từ
trường
- Nhắc lại nguyên lí chồng chất điện trường
- Ghi nhận nguyên lí chồng chất từ trường
IV Từ trường của nhiều dòng điện
Véc tơ cảm ứng từ tại một điểm do nhiều dòng điện gây ra bằng tổng các véc
tơ cảm ứng từ do từng dòng điện gây ra tại điểm ấy
Hoạt động 8 : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà
- Nhắc lại những kiến thức cơ bản
- Yêu cầu học sinh về nhà học bài và làm các bài tập từ 3
đến 7 trang 133 sgk
-Nắm được những kiến thức cơ bản
-Nhận nhiệm vụ về nhà thực hiện
Lop11.com