Giáo án Ngữ văn lớp 11: Chiều tối (Mộ) ( Hồ Chí Minh)

GV: Hình ảnh cánh chim và chòm mây trong thơ cổ còn có ý nghĩa gợi ra không - Thời gian: chiều muộn gian và thời gian.. Sự xuất hiện của cánh chim có giúp ta xác định được thời gian khôn[r]

CHIỀU TỐI (Mộ) - Hồ Chí Minh – Người soạn: Đào Thanh Tuyền – Văn K42A ĐHSPTN

* Lời vào bài:

“Ngâm  ta " không ham

Ngày dài ngâm - cho khuây /! ngâm /! -  ngày 0 do.”

23 chính là 4 )5 tâm 60 7' 8' khiêm $5 ':! ' 6; thi

" / 8' $D' 'E+ ra F là $D' (C " / 8' máu 'H! ra

F là máu”; (C " / 7 tâm " )D 7 nhân cách )D thì dù không

tù” K 5 sáng L M ':! +F N và O 81

Hôm nay, cô và các em 6Q tìm R bài  F N R A+ $-'

L M 'S R và O 8 'T $ tinh  )8' quan yêu 5 $- lên trên hoàn 'E ':! " Chí Minh

(GV ghi đầu bài lên bảng)

Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt

GV: HCM là tác E A quen 7' D

? chúng ta

? Những hiểu biết của em về HCM?

GV: " Chí Minh (1890 – 1969) sinh ra

trong 7 gia % nhà nho yêu $D' 8

làng Sen xã Kim Liên +O Nam 2*

thông minh ham c' d và có lòng yêu

$D' $  dân sâu 6C'1 Trong '7'

O = '  phong phú F R

)8 f' 6C' trong phong cách (R O1

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

" Chí Minh (1890 - 1969)

- Quê: Nam

- Gia % Nhà nho yêu $D'

- BE thân: Thông minh, yêu $D' $  dân sâu 6C'1

- <0 O = c' phong phú,

f' 6C'1

GV c HS c' @R ,K – SGK 41

? Nêu hoàn cảnh sáng tác tập NKTT?

GV:

(k  $-' Bác làm trong hoàn 'E

lao tù Bk 60  - 4! bút pháp 'S

R và O 8 4! 'A thép và 'A

tình,

trung 0' (7 f P N ':! nhà tù

TGT, qua 3 R O (m' chân dung 0

8 tinh  ':! HCM

Chuyển: Trong 134 bài  '4 Hán,

bài  F N là 7 trong 4

bài

ra 5 ':! bài  $  nào, chúng ta

'+R sang  3

? Vị trí, cảm hứng sáng tác thi phẩm?

Chuyển: 2R R ' giá o ND và NT

':! bài  chúng ta '+R sang II

2c' - R = (E

GV c HS c' bài  1

GV: Khi c' chúng ta chú ý c c'

A áp  hai câu 'N và A 8 '4

"1

GV c' bài  1

GV:

HCM  (k 4 R  khác

nhau

? Bài thơ chiều tối viết bằng thể thơ

nào?

GV: Thông $5 7 bài  m +O

'+R - $  m D 4 câu  1

Bằng những cảm nhận ban đầu về bài

2 Tập thơ “Nhật kí trong tù”

- Hoàn 'E ra 5

8/1942: (o (C giam vô 'D 8/1942 – 9/1943: sáng tác 134 bài  1

3 Bài thơ Chiều tối

- o trí: bài 6N 31

- E m sáng tác: '+ $5 '+R lao / @; Tây – Thiên BE1

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc văn bản

thơ, em nào có cách chia bố cục khác

không?

Chúng ta 6Q tìm R theo (N '&' 2 

và m  1

Tn và btr cs con $5 ntn chúng ta

cùng tìm R1

GV: Trong hoàn 'E '+R lao A E

con ng (o A 0 do, ,s - ra c O

 than O d $  + 'E

GV c HS c' 2 câu 1

? Bức tranh thiên nhiên đc vẽ ra với

những hình ảnh nào?

GV:

+O Thanh Quan:

“Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi”

Thì cánh chim d - ra cái 7 dài

':! / mai thì trong  Bác )8 ;

f 7 A lòng yêu $ 1 Nhìn

dáng chim bay mà )C nghe $-' 'E 60

O d ':! nó sau 1 ngày  = A

E1 Trong 'E ` có tình Và cái tình A+

f trong hoàn 'E bài  ra 5 D

 nên sâu f ( bao

GV: K là 4 nét 'A phá mang

phong o $5 thi,  câu  m hai là

hình E chòm mây

? Em có nhận xét gì về hình ảnh chòm

mây trong bản dịch và trong phiên âm?

2 Bố cục

- 2  hai câu   btr TN hai câu  sau: btr c/s c ng

3 Tìm hiểu văn bản a) Hai câu thơ đầu

* Bm' tranh thiên nhiên

- Cánh chim:

thái bên trong

- Chòm mây: )L trôi )4 )5 trên  không

- So sánh ,o'  và phiên âm: po' '$! sát: + cô: cô )L

+ 8 8 / láy

tâm 8 và giàu 6m' (R 'E  1

GV: Hình E cánh chim và làn mây là

4 thi )O quen 7' trong  ca

'S R $  #1 Trong  _$!

Lý B8'  

“Chúng điểu cao phi tận

Cô vân độc khứ nhàn”

,o' “Bấy chim cao bay hết

Mây lẻ đi một mình”

Có R A+ k

+ Cánh chim trong  Lý B8' bay vào

cõi vô cùng vô

 Bác  F D '7' 6N $5

+ Chòm mây ':! Lý B8' - 'E giác

nhàn E thoát &' còn làn mây trong

'E 'F hôm ':! HCM toát lên L

yên E thanh bình

GV: Hình E cánh chim và chòm mây

trong  'S còn có ý ;! - ra không

gian và 5 gian

? Sự xuất hiện của cánh chim có giúp

ta xác định được thời gian không?

Vì sao em biết đc điều đó?

Gv: Cánh chim bay F S - 5 gian

lúc 'F 7 vậy “chòm mây trôi

nhẹ giữa tầng không” gợi ra cho

chúng ta một không gian như thế nào?

GV:

tác bài  này trong hoàn 'E '+R

lao

tâm " mình D thiên nhiên R "

nhận NVTT là người ntn?

GV: Cánh chim bay F S - 60 sum

- @5 gian: 'F 7

- Không gian: ( 5 mênh mông

* Nhân + yêu thiên nhiên + )8' quan $- lên trên hoàn 'E + khát c 0 do

c A cúng, áng mây )L )4 )5 trôi

A khách quê $5 không ( bao 5

D ' 0 do

Khát c 0 do và A lòng ("

$  nhung D ' Bác z c M

trong cánh chim 'F và chòm mây )L1

GV: Bức tranh Tn đc vẽ bằng những

biện pháp nghệ thuật nào?

GV:

tranh TN

3 O lên hình E NVTT yêu tn, )8'

quan $- lên trên hoàn 'E và có khát

c 0 do

Chuyển: 23 là btr tn Còn btr '7' 6N

con $5 O lên ntn, chúng ta '+R

sang  b)Hai câu  sau

GV c HS c' 2 câu sau

? Nhận xét sự thay đổi thời gian không

gian ?

GV : <0 ,o' '+R R nhìn ':! tác

E / cao _N A / xa D  /

btr tn  btr cs con $51

? Trung tâm của btr ấy là hình ảnh

nào?

GV: Trong  _$! thiên nhiên $5

là trung tâm, con ng ít

_A O con ng càng d bé trc TN

Còn trong  Bác, hình E con ng 

- BPNT:

+ F tài, hình E quen 7' +Bút pháp 'A phá, )A+ R E ,O1

+ E 'E & tình

- @R   (m' tranh thiên nhiên mang màu 6C' 'S R1

b)Hai câu  sau

* Bm' tranh '7' 6N con $5

- 5 gian: 'F 7 -> N

- không gian: ( 5 -> f A

- Hình E cô gái xóm núi xay ngô

=> lao 7 A E $ 0 do,

L C1

thành trung tâm ':! (m' tranh.

GV: H/a cô gái xóm núi xay ngô toát lên

lao # ':! con $51 Con ng A+ tuy

? ý nghĩa của điệp vòng ma bao túc và

bao túc ma?

GV: 2O 4 8 nên 60 N âm liên

hoàn o nhàng $ cái vòng quay k

,m ':! 'N xay ngô Qua 3 cho A+ 60

'+R ,o' ':! K/g và t/g

? So sánh câu thơ thứ ba của bản dịch

với nguyên tác?

GV:

Trong nguyên tác, Bác k nói '4 N mà

K - ' 'F N1 Nói $ GS Lê Trí

.s @5 gian trôi , theo cánh

chim và làn mây, theo 4 vòng xoay

':! 'N ngô Quay…quay mãi Và khi

'N xay ,/ )8 thì “lô ,; hông”, lò `

0' " m' 5 N1 @5 N thì lò 0'

lên.”

23 chính là cái ý m kín G hàm súc

trong  bác

GV: 4 " $-' Hoàng Trung

Thông coi là nhãn

em cảm nhận đc điều gì qua chữ

“hồng”?

GV: D 1 '4 " Bác ` làm sáng

0' toàn (7 bài   làm A  60 O

d 7 vã ` ,s E  hai câu 1

“Chỉ 1 chữ thôi mà cân lại 27 chữ ở

trên”

- 2O vòng: bao túc ma – ma bao túc

+ ,s E vòng quay ':! 'N ngô + ? A E ':! cô gái

+ 60 ,o' '+R ':! t/g, k/g

- So sánh ,o'  và phiên âm: po' '$! sát:

+ 6  thôn  4

+ po' /! '4 N

 làm A 60 kín G hàm súc ':! ý  1

- 4 " 6$ A btr tn

6$ A lòng $5

- Hồn ''E 5

8/1942: (o (C giam vơ ''D 8/1942 – 9/1943: sáng tác 134 

3 Bài thơ Chiều tối< /b>

- o trí: 6N 31

- E m sáng tác: ''+ $5...  phong phú F R

)8 f'' 6C'' phong cách ( R O1

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

" Chí Minh (1 890 - 1969)

- Quê: Nam

- Gia %... sáng tác tập NKTT?

GV:

(k  $-'' Bác làm hoàn ''E

lao tù Bk 60  - 4! bút pháp ''S

R O 8 4! ''A thép ''A

tình,

trung 0'' (7