Ngược lại đậm mà không cũng không thể thay tinh ranh bằng tinh khôn hoặc khôn ngoan vì tinh choïn từ đồng khôn và khôn ngoan nghiêng về nghĩa khôn nhiều hơn, không thể hiện nghĩa với nó?[r]
Trang 1Trường Tiểu học "C" Mỹ Đức Lớp 5B Trương Tiến Đạt
-Tuần 17
Tiết 33
KẾ HOẠCH BÀI HỌC
Thứ ba, ngày 8 tháng 12 năm 2009
Môn : Luyện từ & câu
Ôn tập về từ và cấu tạo từ
KTKN : 29 SGK : 166
I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
- Tìm và phân loại được từ đơn, từ phức ; từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa ; từ đồng âm, từ
nhiều nghĩa theo yêu cầu của các BT trong SGK
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Bảng phụ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
A Kiểm tra
- 3HS lên bảng làm BT3
Nhận xét - đánh giá
- 3 HS
B Dạy bài mới:
1 Giới thiệu :
- Nêu mục tiêu
2 Hướng dẫn HS làm bài tập
Bài tập 1 : Lập bảng phân loại các từ
trong khổ thơ sau đây theo cấu tạo của
chúng Biết rằng các từ đã được phân
cách với nhau bằng dấu gạch chéo
- Tìm thêm VD minh họa cho các kiểu
cấu tạo từ trong bảng phân loại em vừa
lập (mỗi kiểu thêm 3 VD)
- đọc yêu cầu
- nêu khái niệm từ đơn, từ phức
- HS làm vào vở
Từ phức
Từ trong khổ thơ
hai, bước, đi, trên, cát, biển, xanh, bóng, cha, dài, bóng, con, tròn
cha con, mặt trời, chắc nịch
rực rỡ, lênh khênh
Từ tìm thêm nhà, cây, đất, nước, thầy giáo, học sinh, cây cối, lăn tăn, lung linh, lao xao, Bài tập 2 : Các từ trong mỗi nhóm dưới
đây có quan hệ với nhau như thế nào ?
- Đó là những từ đồng nghĩa
- Đó là những từ đồng âm
- Đó là một từ nhiều nghĩa
- đọc yêu cầu
- thảo luận nhóm đôi
a đánh cờ, dánh giặc, đánh trống + đánh : từ nhiều nghĩa
GiaoAnTieuHoc.com
Trang 2Trường Tiểu học "C" Mỹ Đức Lớp 5B Trương Tiến Đạt
-b trong veo, trong vắt, trong xanh + là những từ đồng nghĩa
c thi đậu, xôi đậu, chim đậu trên cành + đậu : là những từ đồng âm với nhau
Bài tập 3 : Tìm các từ đồng nghĩa với
những từ in đậm trong bài văn dưới
đây
- đọc yêu cầu
- nêu khái niệm từ đồng nghĩa
- các nhóm thi đua xem nhóm nào tìm được nhiều từ đồng nghĩa
- trình bày kết quả
+ tinh ranh : tinh khôn, tinh nghịch, ranh mãnh,
ranh ma, ma lanh, khôn ngoan, khôn lỏi,
+ dâng : tặng, hiến, nộp, cho, biếu, đưa,
- Thảo luận nhóm
- Làm vào bảng phụ
+ êm đềm : êm ả, êm ái, êm dịu, êm ấm,
- không thể thay tinh ranh bằng tinh nghịch vì tinh nghịch nghiêng về
nghĩa nghịch nhiều hơn, không thể hiện rõ sự khôn ranh Ngược lại cũng không thể thay tinh ranh bằng tinh khôn hoặc khôn ngoan vì tinh khôn và khôn ngoan nghiêng về nghĩa khôn nhiều hơn, không thể hiện rõ sự nghịch ngợm Các từ đồng nghĩa còn lại cũng không dùng được
vì chúng thể hiện ý chê (khôn mà không ngoan).
- dùng từ dâng là đúng nhất nó thể hiện cách cho rất trân trọng, thanh
nhã Không thể thay dâng bằng biếu hoặc tặng : các từ này tuy cũng
thể hiện sự trân trọng nhưng không phù hợp vì không ai dùng chính
bản thân mình để tặng, biếu Các từ nộp, cho thiếu sự tôn trọng Từ hiến không thanh nhã như dâng.
- Theo em vì sao
nhà văn chọn từ in
đậm mà không
chọn từ đồng
nghĩa với nó ?
- dùng từ êm đềm là đúng nhất vì vừa diễn tả cảm giác dễ chịu của cơ
thể, vừa diễn tả cảm giác dễ chịu về tinh thần của con người Trong
khi đó, từ êm ái, êm dịu chỉ nói về cảm giác dễ chịu của cơ thể, từ êm
ả chỉ nói về sự yên tĩnh của cảnh vật, còn êm ấm (vừa êm vừa ấm)
nghiêng về diễn tả sự yên ổn trong gia đình hay trong tập thể nhiều hơn
Bài tập 4 : Tìm từ trái nghĩa thích hợp
với mỗi chỗ trống trong các thành ngữ,
tục ngữ sau :
- đọc yêu cầu
- yêu định nghĩa từ trái nghĩa
- Làm vào bảng con
- Nhận xét - tuyên dương
a Có mới nới cũ.
b Xấu gỗ, tốt nước sơn.
c Mạnh dùng sức, yếu dùng mưu.
IV CỦNG CỐ - DẶN DÒ
- Nhận xét tiết học
GiaoAnTieuHoc.com