đều phải có thái độ tôn trọng -HS thảo luận trả lời *GV đặt câu hỏi :Vai trị & vị trí của Ông chủ trương vua, quan, và thực hiện nghiêm chỉnh pl, luật đối với đời sống xã hội được dân [r]
Trang 1Tuần: 7
Tiết: 27
(Trích Tế cấp bát điều ) Nguyễn Trường Tộ
I - MỤC TIÊU
Giúp HS:
- Nắm được dặc diểm văn điều trần: văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng gì đĩ đề đạt lên cấp trên, thuộc văn nghị luận chính trị xã hội, biết phân tích hệ thống luận điểm và cách lập luận của bài văn điều trần
- Thấy được lịng yêu nước thương dân của tác giả nĩi riêng, tấm lịng trung thực của tác giả đối với dân với nước
II – CHUẨN BỊ
-GV : sgk- sgv , tìm sưu tầm ảnh tác giả
-HS : Đọc bài & soạn bài
- PP :Gợi mở, vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận nhĩm.
III- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra:
Anh (chị ) hãy cho biết tấm lịng cầu hiền của vuaQuang Trung trong bài “Chiếu Cầu Hiền” ?
3 Bài mới:
HĐ1:Tìm hiểu về tác giả,
tác phẩm
*GV: Gọi hs đọc tiểu dẫn
* Nguyễn Trường Tộ là một học giả
nổi tiếng với những tư tưởng đổi mới
đất nước thể hiện trong các tác phẩm
điều trần (Văn chính luận )
*GV giảng ý : Bản điều trần Tế cấp
bát điều ( Tám điều cần thiết)gửi lên
vua Tự Đức Xin lập khoa luật là bản
điều trần thứ 27/60 bàn về sự cần
-HS đọc sgk và nhận xét Nguyễn Trường Tộ (1830-1871) ở làng Bùi Chu, xã Hưng Trung huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An
Kiến thức rộng: giỏi cả Hán học lẫn tây học có tầm nhìn
xa rộng hơn nhiều trí thức đương thời
-Tác phẩm: xin lập khoa luật trích từ bản điều trần số 27, bàn về sự cần thiết của luật
I TIỂU DẪN 1.Tác giả
-Nguyễn Trường Tộ (1830-1871) người làng Bùi Chu, xã Hưng Trung huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An
-Ông là người có kiến thức sâu rộng: giỏi cả Hán học lẫn tây học
- Ông viết điều trần gởi lên triều đình nhà Nguyễn đề nghị thực thi các biện pháp cụ thể nhằm đổi mới và phát triển đất nước Những văn bản này thể hiện kiến thức sâu sắc ,uyên bác, mới mẻ, văn phong chặt chẽ
2 Tác phẩm
Xin lập khoa luật là bản điều
Trang 2thiết của luật pháp đv xã hội , nhà
nước pháp quyền nhằm thuyết phục
triều đình mở khoa luật
HĐ2: Hướng dẫn đọc hiểu chi tiết
văn bản
* GV: Gọi 3 hs đọc toàn bộ văn bản
vàhỏi câu hỏi1 sgk
* Định hướng :Nhà nước muốn cai
trị được dân phải có uy quyền
nhưng đồng thời cũng phải có chính
lệnh (chính sách và pháp luật) Đây
là mối quan hệ giữa luật đối với
mọi người Vì vậy Nguyễn Trường
Tộ nĩi: Bất luận quan hay dân mọi
người đều phải học luật nước, luật
bao trùm lên tất cả Ơng đặt ra vấn
đề như vậy để thuyết phục vua Tự
Đức, và ơng nêu thêm phải học thêm
những luật mới bổ sung từ hồi Gia
Long đến nay
=> Tác dụng của lối vào đề kiểu này
vừa ngắn gọn vừa làm người nghe
hiểu ngay vấn đề mà người viết đặt
ra
*GV đặt câu hỏi :Vai trị & vị trí của
luật đối với đời sống xã hội được
NTT hiểu ntn?
Ơng e nhà vua sẽ hiểu lệch cho rằng
luật chỉ tốt cho việc cai trị nên tự đặt
ra sự phản bác và giải đáp: luật là đức
là cái đức lớn nhất chí cơng vơ tư
đấy, là đức trời mà đức trời là đạo
làm người, khơng cần phải đi tìm cái
gì khác cĩ nghĩa là cần phải học luật,
hiểu biết luật
*GV nêu câu hỏi : Theo NTT nho học
cĩ truyền thống tơn trọng luật pháp
khơng ? Quan niệm về luật của tác
giả thể hiện ntn?
*Gợi ý + Giảng câu hỏi 5 trong sgk
Dùng Khổng Tử để phê phán nho
pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho mở khoa luật
-HS tìm ý trả lời Luật nhà nước gồm: uy quyền , chính lệnh, tam cương ngũ thường…luật bao trùm lên tất cả, mọi người phải biết luật
Ở các nước phương Tây rất công bằng ,nghiêm minh không có ai kể cả vua chúa được đứng ngoài pháp luật
Vua ,quan ,dân đều phải tơn trọng pháp luật khơng được làm trái pl
-HS thảo luận trả lời
Ông chủ trương vua, quan, dân đều phải có ý thức trước luật pháp Chủ trương ấy chính là do luật có vai trò quan trọng đối với con người và xã hội
Luật không chỉ có tác dụng cai trị xã hội mà còn là đạo đức hành vi, đạo làm người
-HS tìm ý trả lời Tác giả dẫn lời Khổng Tử: “ Chép những lời nĩi suơng bằng thân hành ra làm việc
mà muốn làm được việc thì
trần thứ 27/60(Tế cấp bát điều) bàn về sự cần thiết của luật pháp đv xã hội , nhà nước pháp quyền nhằm thuyết phục triều đình mở khoa luật
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1 Vai trò và vị trí của luật
- Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỉ cương, uy quyền và chính lệnh , tam cương ngũ thường của quốc gia
- Tác giả giới thiệu việc thực hành luật ở các nước phương Tây rất công bằng ,nghiêm minh “Phàm những ai….được một bậc”
- Nguyễn Trường Tộ đặt vấn đề: trực tiếp, thảng thắn ngắn gọn, đây chính là nét riêng trong văn điều trần của ông
- Vai trò và vị trí của luật đối với đời sống xã hội: Tác giả chủ trương vua ,quan, dân đều phải có thái độ tôn trọng và thực hiện nghiêm chỉnh pl, không được vi phạm ,làm trái luật pháp có như vậy mới đảm bảo được công bằng xã hội
2 Quan niệm về luật của tác giả:
-Theo Nguyễn Trường Tộ nho học khơng cĩ truyền thống tôn trong luật pháp vì:
Trang 3giáo là phương pháp gậy ơng đập
lưng ơng trong văn nghị luận Phê
phán những mặt hạn chế của nho giáo
Nguyễn Trường Tộ đưa mơt mặt hạn
chế đáng buồn và khơng ai cĩ thể phủ
định được về tình hình nho sĩ hiện
nay do nho giáo đào tạo nên: suốt đời
đọc sách mà tại sao cĩ nhiều người
cuộc đời của họ và sự ứng xử của họ
cịn tệ hơn những người quê mùa chất
phác ?Vì sao cĩ tình trạng đĩ? Ơng
rút ra câu trả lời => vì họ khơng học
luật , khơng hiểu biết hết về luật
*GV gọi hs nhận xét về nt văn bản
* GV nhận xét và ghi bảng một vài ý
phải cĩ luật”.Vậy đạo nho khơng cĩ truyền thống tơn trọng luật pháp vì chỉ nĩi suơng trên giấy
- HS nhận xét
nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng pháp luật
- Đạo đức và pháp luật theo tác giả phải thống nhất với nhau ,đi liền nhau: Cơng bằng ,luật pháp là đạo đức Đạo đức lớn nhất là chí cơng vơ tư
- Trái luật cũng đồng nghĩa với trái đạo đức
=> Đạo làm người cần phải học luật
3 Nghệ thuật
- Cách lập luận của tác giả vừa sắc sảo vừa chặt chẽ
-Câu văn ngắn gọn , dẫn chứng chuẩn xác, tính chiến đấu mạnh mẽ hùng hồn
=> Bài văn thể hiện được phong cách viết điều trần của Nguyễn Trường Tộ
4.Củng cố
- Quan niệm của Nguyễn Trường Tộ về luật
- Nhấn mạnh nghệ thuật của tác phẩm
5.Dặn dị:
Học bài ,chuẩn bị bài tập thực hành