Hiểu: - Nguyên nhân một số anken có đồng phân hình học là do sự phân bố các nhóm thế ở các vị trí khác nhau đối với mặt phẳng chứa liên kết п.. Kĩ năng: Viết đồng phân cấu tạo, đồng phân[r]
Trang 1
Nhom 6
Bai 39: ANKEN DANH PHAP, CAU TRUC VA DONG PHAN
I Muc tiéu bai hoc
1 Kién thức:
a Biét:
- _ Cầu trúc electron và câu trúc không gian của nhóm
- _ Viết đồng phân cấu tạo, đồng phân hình học và tên gọi nhóm
b Hiéu:
- Nguyén nhan một số anken có đồng phân hình học là do sự phân bố các nhóm thế ở các vị trí khác nhau đối với mặt
phăng chứa liên kết n
2 Kĩ năng:
Viết đồng phân cấu tạo, đồng phân hình học và gọi tên anken
II Trọng tâm:
- - Viết đồng phân cau tạo, đồng phân hình học
- Goi tén anken
II Chuẩn bị
Mô hình phân tử etilen mô hình đồng phân hình học cis-trans của but-2-en (hoặc tranh vẽ)
IV Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, hoạt động nhóm nhỏ
V Tiến trình bài lên lớp
1 Ôn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bai moi
Trang 2
Hải: Dãy đồng đắng và tên
thông thưởng của qnken
- Moi hop chat hidrocacbon
đều có công thức chung là
CaHạn-a.;a với a là số liên kết
Il
? Anken có I liên kết n Dựa
vào công thức trên hảy viết
CTPT tổng quát của anken
Cho ví dụ
- Tên của một số anken đơn
giản lay từ tên của ankan
tương ứng nhưng đổi đuôi an
thành đuôi ilen
2 Đọc tên thông thường I1 số
anken sau:
CH;=CHCH;CH;CH;
CH3-CH=CH-CH;
CHy+(=CH-CH;
CH;
- Nhóm CH2 = CH - được
gọi là nhóm vinyl
H2: Tên thay thé
2 Viết CTCT một số đồng
- Dự kiến trả lời: CaHạ„
- HS tra loi
- HS trả lời
Bài 39: ANKEN
DANH PHÁP, CÂU TRÚC VÀ ĐÔNG PHẦN
I Đồng phân và danh pháp
L Dấy đông đẳng và tên thông thường của anken
- CyHy, C3H,, CaHg CaHon (n > 2) => dãy đồng đăng của etilen
- Tên của một số anken đơn giản lấy từ tên của ankan tương ứng nhưng đổi đuôi an thành đuôi etilen
VD:
CH;=CHCH;CH;CH: : a-pentilen
CH3-CH=CH-CH; : B-butilen
CH;=(-CH;-CH; : iso pentilen
CH;
- Nhom CH) = CH - dugc goi la nhom vinyl
2 Tén thay thé
Trang 3
CH, =CH- CH,
CH;:-CH;-CH=C `H;
CHy(—CH-CH:;
CH;
+ Mạch chính là mạch chứa
liên kt đôi, dài nhat và có
nhiêu nhánh nhât
+ Danh so C mạch chính băt
đâu từ phía gân liên kêt đôi
+ Sô chỉ vị trí liên kết đôi ghi
ngay trước đuôi en (khi mạch
chính chỉ có 2 hoặc 3 nguyên
? Danh s6 mach C va doc tén | - HS lén bang lam bai CH, = CH; : eten (1)
4 3 2 1
CH3-CH,>-CH=CH)>: but-1l-en (3)
4 3 2 1
CH3-CH = CH-CH; : but-2-en (4)
3 2 1
CH:-C = CH) : 2-metylpropen (5) CH:ạ
1 2 3 4
CHyC—CH-CH: : 2-mefylbut-2-en (6) CH;
Trang 4
Hd3: Céu triic
- GV cho Hs quan sát mô
hình phân tử etilen hoặc hình
ảnh trong sách giáo khoa
? Nhận xét cau tric electron
cua phan tử etilen
- Liên kết ø được tạo thành
do sự xen phủ trục của 2
obitan lai hoá sp” nên tương
đối bên
- Liên kết? được tạo thành
do sự xen phủ bên của 2
obitan p nên kém bên hơn so
với liên kết ơ
2 Nhận xét cấu trúc không
gian của phân tử etilen
Hd4: Đông phân
2 Ankan có mấy loại đồng
phân
- Anken cũng có đồng phân
- HS quan sát trả lời
- HS quan sát trả lời
- Đồng phân mạch cacbon
5 6
CH>-CH:2
|
1 2 3 4
CH3-C=CH-CH)- CH; : 3,4-dimetylhex-2-en (7)
| CH3
LI Cấu trúc và dong phan
1 Cau tric
- Nguyên tử C nối đôi ở trạng thái lai hoa sp? (lai hoá tam
- Liên kêt đôi gôm I liên kêt o (bén) va 1 lién két 2 (kém bén)
- Hai nguyén tir C va 4 nguyén tir H déu nam trén 1 mat phang
z oA A ZN ` ZN À Ỳ ` À Ỳ
- Góc liên kêt HCH và HCC gan bang nhau va gan bang 120°
2 Dong phan
a Dong phan cau tao
- Anken tir C4 trở lên có: + Đồng phân mạch cacbon
Trang 5
mach cacbon Ngoai ra,
anken còn có nối đôi trong
phân tử nên còn có đồng phân
vị trí liên kết đôi
? Viet CTCT cua CyHg, goi
tên và phân loại các CTCT
theo 3 loại đồng phân mạch
cacbon và đồng phân vị trí
liên kết đôi
- HS quan sát mô hình câu
tạo phân tử cis-but-2-en và
trans-but-2-en
? Nhan xét gi vé 2 cau tao
cua cis-but-2-en va trans-but-
2-en
- 2 công thức cis-but-2-en va
trans-but-2-en được gọi là 2
đồng phân hình học của buten
C4Hg
2 Đưa ra khái niệm đồng
phân hình học
2 Điều kiện để có đồng phân
- HS thảo luận nhóm
- Dự kiến trả lời:
+ cIs-but-2-en: 2 nhóm CHHạ và
2 nguyên tử H năm cùng 1 phía
+ trans-but-2-en: 2 nhóm CH;
và 2 nguyên tử H nằm khác phía
- HS trả lời
+ Đồng phân vị trí liên kết đôi
-VD: CẠHạ
CH, = CH -— CH;ạ- CH, : but-1l-en CH3;— CH= CH-—CH+3_ : but-2-en
CH) = ¢ — CH; : 2-metylpropen
CH;ạ
b Đồng phân hình học
H ™~ A H ™ CH;
- Anken từ C¿ trở lên nễu mỗi C mang liên kết đôi đính với 2
nhóm nguyên tử khác nhau thì sẽ có 2 cách phân bố không gian khác nhau dẫn tới 2 đồng phân hình học
- Điều kiện để có đồng phân hình học:
+ Có chứa liên kết đôi C =C
+ Mỗi C nối đôi phải liên kết với 2 nhóm nguyên tử hay 2
Trang 6
- GV đưa ra sơ đồ khái quát
? Việt dong phan cis-trans
cua hop chat sau:
CH:-CH;-C=CH-CH-CH:
| | CH; CH;
Hd: Cung cỗ
? CT chung cua anken, quy
tac goi tén anken
? Khái niệm đồng phân hình
học của anken
- Phát phiếu học tập
Hd6: Dan do
Làm các bài tập trong SGK
- HS nghe và ghi bài
- HS thảo luận nhóm
- HS trả lời
- HS trả lời
nguyên tử khác nhau
aw Ne |
- Nêu mạch chính năm cùng một phía của liên kêt C = C> đồng phân cis
- Nếu mạch chính nằm ở 2 phía khác nhau của liên kết C = C
—> đồng phân trans
VD:
1 2 3 4 5 6
CH;:-CH;-C=CH-CH-CH:
| |
Điều kiện: R¡ # R>
R3 # Ry
(3,5-dimetylhex-3-en)
CH; CH;
meee G = c " trans
CH; ~ ~~ > CH(CHy)
CH ™~ A
Trang 7PHIEU HOC TAP
1 Goi tén va viét CTCT cac dong phan cIs-trans nêu có của các hợp chât sau:
a CHs-CH=CH - Hb CHa-CHs b CH3-CH=CH-CH)>-CH>-CH;
CH; CH;
2 Anken co CTCT:
CH:
CH: CH—CH=Œ—CH —CH:
CH)-CH;3 Cl
Tén goi anken theo IUPAC la:
A 4-clo-2-etyl 5-metylhex-3-en
B 3-clo-5-etyl 2-metylhex-3-en
C 3-clo-2,5-dimetylhept-3-en
D 5-clo-3,6-dimetylhept-4-en
Dap an: C