[r]
Trang 1Chuyên đề dấu hiệu chia hết cho 2 và 5
A Lí thuyết:
I./ Kiến thức cơ bản:
Đặt : A = abcd
a) A 2 ⇔d ∈{0 ; 2 ; 4 ; 6 ; 8}
b) A 5 ⇔d ∈ ∈{0 ; 5}
II./ Kiến thức mở rộng
a) A 2; A 5 ⇔d = 0
c) A 4 ⇔ cd4
d) A 25 ⇔ cd25
e) A 8⇔ bcd 8
g) A 125⇔ bcd 125
B Bài tập
Bài 1 Trong các số sau, số nào chia hết cho 2, cho 4, cho 5, cho 8 , cho 125
5341; 1010; 1984; 1076; 2782; 3452; 6375; 7800
Giải +) Các số chia hết cho 2 là: 1010; 1984; 1076; 2782; 3452; 7800
+) Các số chia hết cho 4 là : 1984; 1076; 3452; 7800
+) Các số chia hết cho 5 là: 1010; 7800; 6375.;
+) Các số chia hết cho 8 là: 1984; 7800
+) Các số chia hết cho 125 là: 6375
Bài 2 Thay số x, y bằng các chữ số thích hợp để:
a) 375x chia hết cho 5; cho 25; cho 125
b) 12xy4 chia hết cho 2; 4
Giải a) 375x 5⇔x ∈ {0 ; 5}
375x 25 ⇔ 5x 25 ⇔x = 0
375x 125 ⇔ 375x ⇔ 75x125 ⇔x = 0
b)
+) 12xy4 2⇔với mọi x, y là các chữ số
+) 12xy4 4⇔ y4 4 ⇔y ∈ {0 ; 2 ; 4 ; 6 ; 8}
Vậy với mọi chữ số x và y ∈ {0 ; 2 ; 4 ; 6 ; 8} thì 12xy4 4
Bài 3 Với cùng cả 4 chữ số 2; 5; 6; 7, viết tất cả các số :
a) Chia hết cho 4 b) Chia hết cho 8
c) Chia hết cho 25 d) Chia hết cho 125
Giải Với cùng cả 4 chữ số 2; 5; 6; 7
a) Các số chia hết cho 4 có 2 chữ số tận cùng chia hết cho 4 nên các số phải tìm là : 6752; 7652; 2756; 7256; 5672; 6572; 2576; 5276
b) Các số chia hết cho 8 có 3 chữ số tận cùng chia hết cho 8 nên các số phải tìm là
Trang 26752; 2576 c) Các số chia hết cho 25 có 3 chữ số tận cùng chia hết cho 25 nên các số phải tìm
là : 7625
Bài 4 Dùng 4 chữ số 0; 1; 2; 5 có tạo thành bao nhiêu số có 4 chữ số , mỗi chữ
số đã cho chỉ lấy một lần sao cho
a) Các số đó chia hết cho 2
b) Các số đó chia hết cho 5
c) Các số đó chia hết cho 2 và chia hết cho 5
Giải a) Các số đ−ợc tạo thành có chữ số tận cùng bằng 0 là :
1520; 1250; 2150; 2510; 5120; 5210.(sáu số)
Các số này chia hết cho 2
Các số đ−ợc tạo thành có chữ số tận cùng bằng 2 là :
5102; 5012; 1502; 1052 (4 số)
Các số này cũng chia hết cho 2
Vậy các số tạo thành thoả mãn đề bài chia hết cho 2 có 10 số
b) Các số đ−ợc tạo thành có chữ số tận cùng bằng 0 là :
1520; 1250; 2150; 2510; 5120; 5210.(sáu số)
Các số đ−ợc tạo thành có chữ số tận cùng bằng 5 là :
1205; 2015; 2105; 1025 (4 số)
Vậy các số tạo thành thoả mãn đề bài chia hết cho 5 có 10 số
c) Các số vừa chia hết cho 2 vừa chia hết cho 5 phải có chữ số tận cùng là 0
Vậy có 6 số thoả mãn đề bài vừa chia hết cho 2 , vừa chia hết cho 5
Bài 5.Từ 1đến 100 có bao nhiêu số chia hết cho 2, cóbao nhiêu sốchia hết cho 5
Giải
* Từ 1 đến 100 có các số chia chia hết cho 2 là : 2; 4; ….98; 100
Từ 1 đến 100 có số các số chia chia hết cho 2 là: (100 - 2) : 2 + 1 = 50 (số)
* Từ 1 đến 100 có các số chia chia hết cho 5 là : 5; 10; ….95; 100
Từ 1 đến 100 có số các số chia chia hết cho 2 là: (100 - 5) : 5 + 1 = 20 (số)
Bài 6 Tìm tập hợp các số tự nhiên n vừa chia hết cho 2, vừa chia hết cho 5
và
a) 136 < n< 182 b) 1995 < n < 2001
Giải a) Ta có 136 < n < 182 => n ∈{137 ; 138 ; ; 180 ; 181}
Các số tự nhiên vừa chia hết cho 2, vừa chia hết cho 5 có tận cùng là 0
Do đó: Tập hợp các số tự nhiên n vừa chia hết cho 2, vừa chia hết cho 5
và 136 < n< 182 là: n ∈{140 ; 150 ; 160 ; 170 ,}
b) Ta có 1995 < n < 2001 => n ∈{1996 ; 1997 ; ; 1999 ; 2000}
Các số tự nhiên vừa chia hết cho 2, vừa chia hết cho 5 có tận cùng là 0
Do đó: Tập hợp các số tự nhiên n vừa chia hết cho 2, vừa chia hết cho 5
và 136 < n< 182 là: n ∈{2000}
Bài 7 Chứng tỏ rằng với mọi số tự nhiên n thì tích :
a) (5n + 7)(4n +6) chia hết cho 2
Trang 3b) (8n + 1)(6n +5) không chia hết cho 2
c) (n + 3)(n +6) chia hết cho 2
Giải
a) Ta có : (5n + 7)(4n +6) = (5n + 7) 2 (2n +3)
Vì 2 2 ⇒(5n + 7) 2 (2n +3) ⇒ (5n + 7)(4n +6) 2
b) Ta có : (8n + 7)(6n +5)
Vì ⇒8n + 7; 6n +5 là số lẻ nên (8n + 7)(6n +5) là số lẻ, do đó :k 2
(8n + 7)(6n +5) k 2
c) * Nếu n = 2k (k∈N) thì:
(n + 3)(n +6) = (2k +3)(2k + 6) = (2k +3).2.(k+3) = 2(k + 3)(2k + 3)
Vì 2 2 ⇒2(k + 3)(2k + 3) ⇒(n + 3)(n +6) 2
* Nếu n = 2k + 1 (k∈N) thì:
(n + 3)(n +6) = (2k + 1 +3)(2k + 1 + 6) 2 = (2k + 4)(2k + 7) = 2(k + 2)(2k + 7) Vì 2 2 ⇒2(k + 2)(2k + 7) 2⇒(n + 3)(n +6) 2
Vậy ⇒(n + 3)(n +6) 2
Bài 8 Chứng minh rằng:
a) 94260 - 35137 chia hết cho 5
b) 995 - 984 + 973 - 962 chia hết cho 2 và 5
c) 5n - 1 4 (n ∈N)
d) 92n - 1 2 và 5 (n ∈N)
e) n2 + n + 1 không chia hết 4 và không chia hết cho 5
g) n2 + n + 6 không chia hết cho 5
Giải a) 94260 - 35137 = 9424 15 - 35137 = ( 6 ) − ( 1 ) = ( 5 )
Vì ( 5 ) 5 ⇒ 94260 - 35137 5
b) 995 - 984 + 973 - 962 = ( 9 ) − ( 6 ) + ( 3 ) − ( 6 ) = ( 0 )
Vì ( 0 ) 2 và 5 nên 99 5 - 984 + 973 - 962 2 và 5
c) 5n - 1 4 (n ∈N)
- Với n = 0 thì 5n - 1 = 50 - 1 = 1- 1 = 0 Vì 0 4 nên 5 n - 1 4
- Với n = 1 thì 5n - 1 = 51 - 1 = 5- 1 = 4 Vì 4 4 nên 5 n - 1 4
- Với n > 1 thì 5n - 1 = ( 5 )- 1 = ( 4 ) Vì ( 4 ) 4 nên 5n - 1 4
Vậy 5n - 1 4 (n ∈N)
d) 92n - 1 2 và 5 (n ∈N)
Ta có : 92n - 1 = (92)n - 1 = ( 1 ) - 1 = 0
vì 0 2 và 5 nên 92n - 1 2 và 5 (n ∈N)
e) n2 + n + 1 không chia hết 4 và không chia hết cho 5
Ta có : n2 + n + 1 = n(n + 1) + 1
- Vì n(n+1) là tích 2 số tự nhiên liên tiếp nên n(n+1) 2 tức n(n + 1) là một số chẵn => n(n + 1) + 1 là một số lẻ
Trang 4=> n(n + 1) + 1 k 4
=> n2 + n + 1 k 4
- Vì n(n+1) là tích 2 số tự nhiên liên tiếp nên không có tận cùng là 4 và 9 nên n(n + 1) + 1 không có tận cùng là 5, 0
=> n(n + 1) + 1 k 5
=> n2 + n + 1 k 5
g) n2 + n + 6 k 5
Ta có : n2 + n + 6 = n( n + 1) + 6
Vì n(n + 1) là 2 số tự nhiên liên tiếp nên có tận cùng có thể là 0; 2; 6 nên :
n( n + 1) + 6 có tận cùng là 6; 8; 2 không chia hết cho 5 nên n2 + n + 6 k 5
Bài 9 Không làm tính hãy cho biết các số sau đây có chia hết cho 2 không?
a) A = 20022001 - 20012000
b) B = 20012002 + 19992000
c) C = 1 + 33 + 34 + 35
Giải a) A = 20022001 - 20012000 = 2002 20022000 - 20012000 = 2.2001.20022000 - 20012000
Tích các số lẻ là một số lẻ nên 20012000 là một số lẻ Do đó:
20012000 không chia hết cho 2
⇒2.2001.20022000 - 20012000 K 2
2.2001.20022000 2
b) Tích các số lẻ là một số lẻ nên 20012002 , 19992000 là các số lẻ Do đó:
B = 20012002 + 19992000 là số chẵn => B 2
c) 1 , 33 , 34 , 35 là các số lẻ nên tổng C = 1 + 33 + 34 + 35 là một số chẵn Do đó: C
2
Bài 10 Chứng minh B = 20002001 - 20012002 không chia hết cho 5
Giải
B = 20002001 - 20012002 = 2000 20002000 - 20012002
vì 2000 5 => 2000 20002000 5
⇒ 2000 20002000 - 20012002K5
2001 K 5 ⇒20012002 K 5
⇒ B K 5
Bài 11 Gọi A là tổng tất cả các số chẵn không v−ợt quá 2002, B là tổng tất cả các số lẻ không v−ợt quá 2002 Hỏi hiệu A - B có chia hết cho 2 không, có chia hết cho 5 không
Giải
A là tổng tất cả các số chẵn không v−ợt quá 2002 là:
A = 2 + 4 + 6+ …+ 1998 + 2000 + 2002
Tổng A có tất cả: (2002 - 2) : 2 + 1 = 1001 số
B là tổng tất cả các số lẻ không v−ợt quá 2002
B = 1 + 3 + 5 + …+ 1997 + 1999 + 2001
Tổng B có tất cả: (2001 - 1) : 2 + 1 = 1001 số
A - B = (2+4+6+ …+ 1998 + 2000 + 2002) - (1 + 3 + 5 + …+ 1997 + 1999 + 2001)
= (2 -1 ) + (4 - 3) + (6 - 5) + …+ (2002 - 2001)
Trang 5=
1 so 1001
1 1
1
1 + + + … + = 1001
Vì 1001 K 2 và 5 nên A - B K 2 và 5
Bài 12 Có hai số tự nhiên nào mà tổng bằng 3456 và số lớn gấp 4 lần số nhỏ không
Giải
Số lớn gấp 4 lần số nhỏ thì tổng của chúng bằng 5 lần số nhỏ , nên tổng của chúng chia hết cho 5
Mà 3456 không chia hết cho 5 nên không có hai số tự nhiên nào mà tổng bằng
3456 và số lớn gấp 4 lần số nhỏ không
Bài 13 Cho a, b ∈ N Hỏi ab(a + b) có tận cùng bằng 9 không?
Giải
- Nếu a hoặc b là một số chẵn thì ab(a + b) là một số chẵn thì ab(a + b) 2
nên ab(a + b) k 9
- Nếu a và b là một số lẻ thì ab(a + b) là một số chẵn => ab(a + b) 2
nên ab(a + b) k 9
Vậy với a, b ∈ N thì ab(a + b k 9
Bài 14 Cho A = 13! - 11!
a) A có chia hết cho 2 hay không?
b) A có chia hết cho 5 hay không?
c) A có chia hết cho 155 hay không?
Giải
Ta có A = 13! - 11! = 1 2…12.13 - 1 2 10 11 = ( 0 ) − ( 0 ) = ( 0 )
a) Vì ( 0 ) 2 nên A 2
b) Vì ( 0 ) 5 nên A 5
c) Ta có A = 13! - 11! = 1 2…11.12.13- 11! = 11! 12 13 - 11!
= 11! (12 13 -1) = 11! (156 - 1) = 155
Vì 155 5 nên A 5
Bài 15 Tổng các số tự nhiên từ 1 đến 154 có chia hết cho 2, cho 5 không?
Giải
Gọi A là tổng các số tự nhiên từ 1 đến 154 Ta có:
A = 1 + 2 + … + 154
=
2
154 ).
154 1
( +
= 155 77 +) Vì 155 k 2 ⇒ 155 77 k 2 ⇒ Ak 2
+) 155 5 ⇒ 155 77 5 ⇒A 5
Bài 16 Cho A = 119 + 118 + 117 + … + 11 + 1 Chứng minh A 5
Giải
Trang 6Ta có A = 119 + 118 + 117 + … + 11 + 1 = ( ) ( ) ( )( )
1 tan 10
1 + 1 +
… + 1 + 1 + 1
la cung co so
= ( 0 )
Vì ( 0 ) 5 nên A 5
Bài 17 Trong các số tự nhiên nhỏ hơn 1000 có bao nhiêu số chia hết cho 2 nh−ng không chia hết cho 5
Giải Các số tự nhiên nhỏ hơn 1000 là: 0; 1; 2 … 999
Các số chia hết cho 2 nh−ng không chia hết cho 5 có tận cùng là 2; 4; 6; 8
Mỗi một chục số có 4 số nh− vậy
Từ 0 đến 999 có 100 chục số
Do đó có tất cả : 4 100 = 400 số
Vậy trong các số tự nhiên nhỏ hơn 1000 có 400 số chia hết cho 2 nh−ng không chia hết cho 5
Bài 18 Tìm các số tự nhiên chia cho 4 thì d− 1; còn chia cho 25 thì d− 3
Giải
- Các số chia hết cho 25 có tận cùng là 00; 25; 50; 75; nên các số chia cho 25 d− 3
có tận cùng là 03; 28; 53 ; 78
- Các số chia hết cho 4 có 2 chữ số tận cùng tạo thành số chia hết cho 4 nên số chia hết cho 4 d− 1 có 2 chữ số tận cùng tạo thành số chia hết cho 4 d− 1 Trong các số 00; 25; 50; 75 có số 75 chia cho 4 d− 1
Vậy số tự nhiên có tận cùng là 53 chia cho 4 thì d− 1; còn chia cho 25 thì d− 3 Bài 19 Tìm các số tự nhiên chia cho 8 d− 3 , chia cho 125 thì d− 12
Giải
- Các số chia hết cho 125 có tận cùng là 000; 125; 250; 375; 500; 625; 750; 875; nên các số chia cho 125 d− 12 có tận cùng là 012; 137; 262; 387; 512; 637; 762; 887;
- Các số chia hết cho 8 có 2 chữ số tận cùng tạo thành số chia hết cho 8 nên số chia hết cho 8 d− 3 có 2 chữ số tận cùng tạo thành số chia hết cho 8 d− 3 Trong các số 012; 137; 262; 387; 512; 637; 762; 887có số 387 chia cho 8 d− 3
Vậy số tự nhiên có tận cùng là 387 chia cho 8 thì d− 3; còn chia cho 125 thì d− 12
Bài 20 Có phép trừ hai số tự nhiên nào mà số trừ gấp 3 lần hiệu và số bị trừ bằng 1030 hay không?
Giải
NX : SBT - ST = H => SBT = ST + H
Số trừ gấp 3 lần hiệu thì số bị trừ gấp 4 lần hiệu do đó SBT chia hết cho 4 mà 1030 không chia hết cho 4 nên nên không có phép trừ hai số tự nhiên nào mà số trừ gấp
3 lần hiệu và số bị trừ bằng 1030
Bài 21 Chứng minh rằng một số tự nhiên đ−ợc viết toàn bằng chữ số 4 thì không chia hết cho 8
Giải
Trang 7NhËn xÐt : 44 k 8; 444 k 8
Gi¶i sö A ®−îc ghi bëi n ch÷ sè 4 (n >3)
Ta cã : A =
4
4444
44
so chu n
= 44…4000 + 444 = 44…4 1000 + 440 = 44…4 125 8 + 444
V× 8 8 ⇒44…4 125 8 8 mµ 444 k 8 ⇒44…4 125 8 + 44 8 ⇒ A 8
VËy mét sè tù nhiªn ®−îc viÕt toµn b»ng ch÷ sè 4 th× kh«ng chia hÕt cho 8
Bµi 22
Trang 8bài tập về dấu hiệu chia hết cho 2 và 5
Bài 1 Trong các số sau, số nào chia hết cho 2, cho 4, cho 5, cho 8 , cho 125
5341; 1010; 1984; 1076; 2782; 3452; 6375; 7800
Bài 2 Thay số x, y bằng các chữ số thích hợp để:
a) 375x chia hết cho 5; cho 25; cho 125
Bài 3 Với cùng cả 4 chữ số 2; 5; 6; 7, viết tất cả các số :
a) Chia hết cho 4 b) Chia hết cho 8
c) Chia hết cho 25 d) Chia hết cho 125
Bài 4 Dùng 4 chữ số 0; 1; 2; 5 có tạo thành bao nhiêu số có 4 chữ số , mỗi chữ
số đã cho chỉ lấy một lần sao cho
a) Các số đó chia hết cho 2
b) Các số đó chia hết cho 5
c) Các số đó chia hết cho 2 và chia hết cho 5
Bài 5.Từ 1đến 100 có bao nhiêu số chia hết cho 2, cóbao nhiêu sốchia hết cho 5 Bài 6 Tìm tập hợp các số tự nhiên n vừa chia hết cho 2, vừa chia hết cho 5
và
a) 136 < n< 182 b) 1995 < n < 2001
Bài 7 Chứng tỏ rằng với mọi số tự nhiên n thì tích :
a) (5n + 7)(4n +6) chia hết cho 2
b) (8n + 1)(6n +5) không chia hết cho 2
c) (n + 3)(n +6) chia hết cho 2
Bài 8 Chứng minh rằng:
a) 94260 - 35137 chia hết cho 5
b) 995 - 984 + 973 - 962 chia hết cho 2 và 5
c) 5n - 1 4 (n ∈N)
d) 92n - 1 2 và 5 (n ∈N)
e) n2 + n + 1 không chia hết 4 và không chia hết cho 5
g) n2 + n + 6 không chia hết cho 5
Bài 9 Không làm tính hãy cho biết các số sau đây có chia hết cho 2 không?
a) A = 20022001 - 20012000
b) B = 20012002 + 19992000
c) C = 1 + 33 + 34 + 35
Bài 10 Chứng minh B = 20002001 - 20012002 không chia hết cho 5
Bài 11 Gọi A là tổng tất cả các số chẵn không v−ợt quá 2002, B là tổng tất cả các số lẻ không v−ợt quá 2002 Hỏi hiệu A - B có chia hết cho 2 không, có chia hết cho 5 không
Bài 12 Có hai số tự nhiên nào mà tổng bằng 3456 và số lớn gấp 4 lần số nhỏ không
Bài 13 Cho a, b ∈ N Hỏi ab(a + b) có tận cùng bằng 9 không?
Bài 14 Cho A = 13! - 11!
a) A có chia hết cho 2 hay không?
Trang 9b) A có chia hết cho 5 hay không?
c) A có chia hết cho 155 hay không?
Bài 15 Tổng các số tự nhiên từ 1 đến 154 có chia hết cho 2, cho 5 không? Bài 16 Cho A = 119 + 118 + 117 + … + 11 + 1 Chứng minh A 5
Bài 17 Trong các số tự nhiên nhỏ hơn 1000 có bao nhiêu số chia hết cho 2 nh−ng không chia hết cho 5
Bài 18 Tìm các số tự nhiên chia cho 4 thì d− 1; còn chia cho 25 thì d− 3
Bài 19 Tìm các số tự nhiên chia cho 8 d− 3 , chia cho 125 thì d− 12
Bài 20 Có phép trừ hai số tự nhiên nào mà số trừ gấp 3 lần hiệu và số bị trừ bằng 1030 hay không?
Bài 21 Chứng minh rằng một số tự nhiên đ−ợc viết toàn bằng chữ số 4 thì không chia hết cho 8
Bài 21