b/ Mâu thuẫn giữa khát vọng của người nghệ sĩ và lợi ích thiết thực của nhân dân: - Nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài đầy hoài bão và tâm quyết nhưng không thể thi thố tái năng[r]
Trang 113 Ngày 2.11.2010
Gỉang văn VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI
(Trích kịch Vũ Như Tô)
Nguyễn Huy Tưởng
I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-
-
trong ! trích
- Xác
II Chuẩn bị:
- GV: 73 3 bài (#!( SGV, SGK
- HS:
III Phương pháp dạy học: B3 các hình > 01! (#!( # *<! phát F!,
IV Tiến trình tổ chức dạy học:
1 !" #$% tra ( ) (1’)
2 -. vào bài: 1’
Trong J!( trình (; ! D 9 THCS chúng ta M làm quen D qua ! trích trong
và cách phân tích ! trích Vĩnh biệt Cửu Trùng đài @T giúp chúng ta !;!( 3!
> và A ! !( U! 3,
3 Bài %
HĐ1: Tìm hiểu chung về
tác giả, tác phẩm:
? Hãy cho 0 vài nét /7 tác
Gv: Lúc bình sinh, NHT luôn
khao khát 3 !;!(
tác
0&!( lên !;!( 2> tranh,
!;!( hình !( hoành
tráng 9 @Y anh hùng dân
[ khao khát nói lên
sâu @ 9 con !(? *
@\!( !(% *<,
? Em hãy cho 0 vài nét /7
HĐ2: Đọc- hiểu văn bản:
HS B5 ! $ C
-
E! nhà Nho O ] Ninh
-
!( trong !;!( P
> ! hóa 8#!(,
- 1996, nhà !D
trao !( (# O!( _
Chí Minh 9 ! "
!(% *<
- Tác + B 56 Tô, ]
J!b + Long Trì, \!( mã D
'b
-
xâu 0&!( trên
!;!( X3* \ @Y
? Lê (Lê 7J!( d&e
-
- DE' vào /F 09 E5
G theo yêu 5 5J' GV
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:(1912-1960)
- ] Ninh
- trong !;!( P > ! hóa 8#!(,
- 1996, nhà !D trao !( (#
O!( _ Chí Minh 9 ! " !(%
*<
- Ông có thiên D!( khai thác 9 tài
@Y và có W!( góp !9* !F O
* *X3 và ,
- 5 ! phong trong sáng, (#! 0 '! <*
- Tác + B 56 Tô, ] J!b +
mã D 'b
2 Tác phẩm – Đoạn trích:
- 0&!( trên !;!( X3* \ @Y ?
Lê (Lê 7J!( d&e
-
- Tóm
- 8 ! trích trích O _ 5 c` cung
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Những mâu thuẫn trong đoạn trích:
Trang 2?Theo em,
Tô ;L5 xây E trên
O 5P < O mâu
C nào?
- GV: -
gian W kém !P lên > tung
- Dân
làm cho dân cùng !? %
oán 56 Tô vì !9*
!(? 2 3 vì tai ! ! vì
ông cho chém X
\!b
- 74! Duy #! can !( !
báo @T có ! m *P cung
!; (3 56 Tô !!(
Lê 7J!( d& không nghe
và còn sai $! 74! Duy
#!,
? Mâu C O' O' khát
/B 5J' ;. G R và
L ích E5 5J' nhân
dân ;L5 $ G ;
nào?
Gv:
có < tác (# M F*
O!( !( thêm làm
tính
!( F 0l!, Thành công O
.X chính là 23! VNT n
là nhân n là ! ! nhân
Vì công trình này mà *
@\!( nhân dân M P
càng P J! 3 tay cho
Lê 7J!( d&, Và 56
Tô 6!( 4O thành ! ! nhân
chính 2#! thân khi !(A
giá 4 !(% *< muôn ?,
?Có $ khái quát /7 tính
cách
nào?
- GV: Lý O!( !(% *<
56 Tô là lý O!(
!(% *< cao siêu, thoát li
& 3 hoàn #! xã
F !D,
? Trong B' trích bi # 5
ông ' < trong O tình
- Mâu *l! J 2#! (;
dân lao 2"! hôn quân, 2 chúa
Mâu *l! này \! có n
4D 3! khi Lê 7J!(
d& 2 56 Tô xây
- thì 23! thành mâu
*l! xung gay ( ,
- (? !(% @A không
thi cái f cho ?,
- VNT là
!D trong 49* E!
thói nát D 2 chúa
LT d&,
- 7n khao khát \!( 3!
M CX VNT vào \
!( D ND `*\!
& %! lí O!( NT
!!( !( )*X9!
ND
- B3! trúc thiên tài
- Có nhân cách hoài bão
D! ( ! bó D nhân dân không *F q 4D
uy )*X9!,
- Tâm 4 !( UX !(
r!( !( tìm câu 4# ?
a/ Mâu C O' Y! phong # / nhân dân lao Z
- Mâu *l! M có n 4D !!( n khi
56 Tô 2 U* xây 0&!( LY Trùng 8- thì nó ngày càng !( lên:
+ Lê 7J!( d& # !( thêm @* *3
2 thêm (s tróc nã !;!( !(?
\!( \, 7 làm % & & mà l!
W khát (3 3b Nhân dân
+ Q 0q!( tình hình 74! Duy #! 0FX binh !P ! lôi kéo làm #! (3
3 Lê 7J!( d& 7O!( Duy 8' 8!
-
(# )*X3 2o!( hành !( Lê 7J!( d& 2 (3 (*X1! 56 & xác, Kim
2 2D,
b/ Mâu C O' khát /B 5J' ;.
G R và L ích E5 5J' nhân dân:
- Nguyên nhân sâu xa: !(? !(% @A thiên tài UX hoài bão và tâm )*X3 !!( không thi \ tái ! !( mình trong
-
9! 2 Lê 7J!( d& & %! hoài bão
cho F !D, !( chính 9* này ông
M !( D ích nhân dân nên 2F 0A 4O thành w thù dân dl! 3! bi 56 Tô
- Mâu *l! này (# )*X3 0> khoát vì 3! lúc 3 56 Tô l!
ninh là mình vô ,
Hai mâu *l! D! và chính x
( ! bó T D nhau và tác !(
l! nhau
2 Tính cách và diễn biến tâm trạng của
Vũ Như Tô:
- say mê sáng cái f, Qua ? 8!
tô $%_
- Ông là
Trang 3; nào?
- 8 ! trích c_ V) < trung
!( r!( 56 Tô
khi
Xây LY* Trùng - là !(
hay là sai có công hay có ,
!( ông không 4# ?
# $!( câu s vì M
tài ! !( hoài 2# mình
- Bi 56 Tô
chính là bi cái f
cái %! D các ác, cái
! mê và @& vô tình,
!(% *< và %! &,
? a b V tâm & 5J' >?
c /7 /^ 7 gì? Vì sao ông
nào? Vì sao ông ^
không nghe theo .
d' 7% 0e &)
? d' 7% có ! 9 là
;. cung O ;. trong
con
không? Em $ 0G d'
7% là gì? sao nàng
khuyên
khi &; 5 kia nàng khuyên
VNT g nên &) # e
xây - là !( hay sai?
Có công hay có ,
- VNT cho 4o!( ông không có mà có công
- Ông không 2s 4\! theo tin vào % làm chính
quang minh sáng !(?
mình
-
âm !F ông O 49*
E!,
-
là @& sauy mê tài siêu %
!(? !(% @A sáng
cái f, Viên )*#!
!(q cL; !(? Y tù)
-
- không thành, nên kêu VNT 4\! 2# toàn tính
!(,
- Ngôn !(; S* *X%! có tính P!( , Nhà ! dùng ngôn !(; hành !(
tính cách
- 7 %! tài 0l! 0 và
CX xung lên D u!
cao
Hs B5 ! ghi
)*X3 \ n xây 0&!( jLY* Trùng -z chia 3 cho nhân dân
- Ông có hài 2# có lý O!( !(% *< cao
29! ! 4 !( sao
- !( vì quá say mê sáng !(%
xa 4 %! & * @\!( xa 4? nhân dân, không !<! ra LY* Trùng - # xây
máu nhân dân
- Ngay # khi %! & !( 01! ra \
% !F ông l! ! O ngoài * l! tin vào chính mình: Vô lí, vô lí, vô lí, ta
gì!” Tâm 4 !( UX !( r!( !( tìm câu 4# ? xây - là !( hay sai? Có công hay có ,
- Khi F # O x LY* Trùng - 2 < phá thiêu
%Z ! Ôi d' 7%" Ôi Ti Trùng
# công trình !(% *< ông F ,
Tóm
vì bên ! tài ! !( hoài bãi cao
hành !(,
b Tính cách và tậm trạng Đan Thiềm:
- khích % VNT xây 0&!( LY* Trùng - là
!(? tri âm, tri u VNT Trong xã tài ! !( và * VNT
-
- ]3 D "!( D! không thành, 6!( là 2# % cái Tài, cái 8f
!!( khi cái 7%! c87e không gìn (; cái f (VNT)
%! O câu nói A! 2% “Ông T9h d
tan tành! Ông T9 Ph Xin cùng ông /R 0Gh_
3 Đặc sắc nghệ thuật:
- 8 ! trìch %! 4F rõ @ !(%
*< (*X1! Huy 7O!( ngôn
!(; P!( có tính S* *X%! có tính P!( cao 8 2% nhà ! M dùng ngôn !(; hành !( nhân <
Trang 4? dl5 f5 G Y # 5
qua trích.
HĐ3: Hướng dẫn học sinh
tổng kết.
t1inh cách c D IX)
- 8 ! trích cịn %! tài ! !( 0l! 0 và CX xung lên D u! cao
nhà ! c O cĩ hai mâu *l! J 2#!e,
III Tổng kết:
(Ghi nhớ trang 193 SGK).
1 Củng cố:
- Em hãy nêu mâu
- 8 @ !(% *< O y
5 Dặn dị:
- " bài 6
-
Người sọan Ý kiến GVHD
Lê Thị Ngọc Cẩm Trần Thị Mỹ Linh
VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI
(Trích kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng
I Mục đích yêu cầu :
- Hiểu và phân tích được xung đột kịch, tính cách, diễn biến tâm trạng và bi kịch của Vũ Như Tô và Đan Thiềm trong đoạn trích
- Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật qua đoạn trích
II
1 Giáo viên : GA, SGK, SGV
2 Hảc sinh : Đọc và soạn bài trước ở nhà
III D
IV
1 Chuản bả :
-
- Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu những yêu cầu cơ bản đối với hđ phỏng vấn; chọn một bài báo có nội dung là một cuộc pv và đánh giá hiệu quả của hđ phỏng vấn đó
- Vào bài: Kịch là một thể loại tương đối mới chỉ xuất hiện ở nước ta từ đầu thế kỉ 20 Tuy nhiên, bước đầu nó cũng đã đạt được những thành công đáng kể Đáng chú ý hơn cả là kịch của
Nguyễn Huy Tưởng Đoạn trích trong vở kịch Vũ Như Tô cho ta thấy được điều đó.
2 Nải dung bài giảng :
Trang 5HĐ của GV HĐ của HS Nội dung
* HĐ 1 : HD tìm hiểu
tác giả, tác phẩm:
- Gọi 1 HS đọc phần
Tiểu dẫn và tóm tắt
các ý chính về tg, tp
chính, tóm tắt kịch Vũ
Như Tô.
- GV nhận xét và bổ
sung, yc HS xem trong
phần Tiểu dẫn.
* HĐ 2 : HD tìm hiểu
đoạn trích:
- Bước 1: Phân vai cho
HS đọc đoạn trích
- Bước 2: Đối với câu
hỏi 1 và 2 trong sách,
GV gọi HS nêu ý kiến
và nhận xét, bổ sung ;
đối với câu hỏi 3, cho
HS thảo luận theo
nhóm Thời gian: 5
phút
+ Gọi dại diện nhóm
trình bày miệng kết
quả thảo luận của
nhóm và cho các nhóm
còn lại có ý kiến bổ
sung
+ GV nhận xét, đánh
giá và bổ sung những
thiếu sót để định hướng
HS ghi bài
- Phần nghệ thuật (câu
4), gọi HS nêu ý kiến,
GV nhận xét và diễn
giảng bổ sung
- Đọc Tiểu dẫn
và dựa vào đó nêu các ý chính về tg, tp và nội dung tóm tắt kịch VNT
- Bổ sung theo
phần Tiểu dẫn.
- Đọc đoạn trích theo vai
- Đọc và trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV
- Thảo luận nhóm câu hỏi 3 : + Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm, các nhóm có ý kiến bổ sung
+ Bổ sung những thiếu sót theo định hướng của GV
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- (1912 - 1960), xuất thân trong 1 gđ nhà nho
- Sớm t.gia CM, h.động trong những tổ chức v.hóa văn nghệ do Đảng lãnh đạo
- Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử và có đóng góp nổi bật ở thể loại tiểu thuyết và kịch
- Văn phong vừa giản dị, trong sáng vừa đôn hậu, thâm trầm, sâu sắc
2 Tác phẩm chính: SGK.
3 Vở kịch “Vũ Như Tô”:
a) Nguồn gốc: SGK.
b) Nội dung tóm tắt: SGK.
c) Vị trí đoạn trích: SGK.
II Đọc – hiểu:
1 Các mâu thuẫn của kịch “Vũ Như Tô” được thể hiện trong đoạn trích:
- M.thuẫn thứ nhất: giữa nd lao động khố khổ lầm than với bọn hôn quân bạo chúa và phe cánh của chúng sống xa hoa, trụy lạc Để xd CTĐ, triều đình ra lệnh tăng thêm sưu thuế, bắt thêm thợ giỏi, hành hạ những người chống đối Dân căm phẫn vua làm cho dân cùng, nước kiệt; thợ oán VNT vì nhiều người chết bởi tai nạn, vì ông cho chém những kẻ chạy trốn
-> m.thuẫn này đến hồi V đã trở thành cao trào, lên tới đỉnh điểm và được giải quyết: Hôn quân Lê Tương Dực bị Trịnh Duy sản giết, Nguyễn Vũ tự sát, Đan Thiềm và VNT bị giết, CTĐ bị bị thiêu hủy
- M.thuẫn thứ hai: giữa quan niệm ng.thuật cao siêu, thuần túy của muôn đời và lợi ích trực tiếp, thiết thực của nhân dân
2 Tính cách, diễn biến tâm trạng của Vũ Như Tô và Đan Thiềm:
- Tính cách và diễn biến tâm trạng của
Trang 6* HĐ 3 : Củng cố, kiểm
tra đánh giá:
- Hãy nêu nhũng giá trị
nội dung và nghệ thuật
của đoạn trích “Vĩnh
biệt Cửu Trùng đài”
- Yêu cầu thực hiện câu
hỏi Luyện tập.
- Dựa vào phần
Ghi nhớ nêu
những giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích
- Thực hiện câu
hỏi phần Luyện tập.
VNT:
+ Là một kiến trúc sư thiên tài, là hiện thân cho niềm khát khao, say mê sáng tạo “cái đẹp”
+ Là một nghệ sĩ có nhân cách lớn, có hoài bão lớn, có lí tưởng nghệ thuật cao cả Lí tưởng ng.thuật của VNT chân chính, nhưng là lí tưởng ng.thuật cao siêu, thuần túy của muôn đời, thoát li khỏi h.cảnh ls – xh của đất nước, xa rời đời sống hiện thời của nhân dân lao động
+ Tâm trạng bi kịch đầy căng thẳng của
VNT khi phải tìm kiếm câu trả lời: xây CTĐ là đúng hay sai? Là có công hay có tội? Khát vọng ng.thuật, niềm đam mê
sáng tạo của ông có phần chính đáng vì muốn đem tài năng để tô điểm cho đất nước và làm đẹp cho đời nhưng đã đặt lầm chỗ, lầm thời, xa rời thực tế nên đã phải trả giá bằng sinh mệnh của bản thân và của cả công trình ng.thuật
+ Đến khi cuộc nổi loạn nổ ra, VNT vẫn không chịu đi trốn và vẫn tin vào động
cơ và việc làm “chính đại quang minh” của mình, vẫn hi vọng thuyết phục được
An Hòa Hầu Khi ông và ĐT bị bắt, đài
CT bị phá, thì ông mới bừng tỉnh: “Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài !”
- Tính cách và diễn biến tâm trạng của ĐT:
+ Là người đam mê cái tài (tài sáng tạo
ra cái đẹp): bệnh mê đắm tài hoa siêu việt của người sáng tạo ng.thuật, s.tạo ra cái đẹp Vì đam mê cái tài mà nàng thuyết phục VNT mượn uy quyền và tiền bạc của Lê Tương Dực để thực hiện được hoài bão xd cho đn 1 công trình ng.thuật đồ sộ, vĩnh cửu; luôn khích lệ VNT xd CTĐ, sẵn sàng quên mình để bảo vệ tài năng ấy
-> ĐT xúng đáng là tri âm, tri kỉ của VNT
Trang 7+ Là người luôn tỉnh táo, sáng suốt trong mọi trường hợp; biết chắc ước vọng không thành, tâm trí nàng chỉ còn tập trung vào việc bảo vệ an toàn tính mệnh cho VNT: “trốn đi”, “chạy đi”, “Ông nghe tôi ! Ông phải trốn đi…”, “Bao nhiêu tội tôi xin chịu hết Nhưng xin tướng quân tha cho ông Cả”
3 M.thuẫn giữa qn ng.thuật cao siêu, thuần túy của muôn đời và lợi ích thiết thân của n dân:
M.thuẫn này chưa được tg giải quyết dứt khoát: VNT cho đến lúc chết vẫn không nhận ra sai lầm của mình, vẫn đinh ninh là mình vô tội; “Như Tô phải hay những kẻ giết NT phải?” -> tg cũng không giải quyết một cách rạch ròi, dứt khoát
4 Đặc sắc ng.thuật:
Ng.ngữ kịch điêu luyện; dùng ng.ngữ, hành động của nhân vật để khắc họa tính cách, m.tả tâm trạng, dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào
III Tổng kết:
Ghi nhớ – SGK.
* Luyện tập:
Gọi HS phát biểu ý kiến và định hướng
3 Dản dò : Đọc kĩ và nắm vững nội dung đoạn trích ; soạn bài “Thực hành về sử dụng một số
kiểu câu trong văn bản”
Ngày soạn : 22/11/2008
...nội dung nghệ thuật
của đoạn trích ? ?Vĩnh
biệt Cửu Trùng đài? ??
- Yêu cầu thực câu
hỏi Luyện tập.
- Dựa vào phần
Ghi nhớ nêu
những... Cẩm Trần Thị Mỹ Linh
VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI
(Trích kịch Vũ Như Tơ) Nguyễn Huy Tưởng
I Mục đích yêu cầu :
- Hiểu phân tích xung đột kịch, tính... ơng ĐT bị bắt, đài
CT bị phá, ơng bừng tỉnh: “Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài !”
- Tính cách diễn biến tâm trạng ĐT:
+ Là người đam mê tài (tài sáng tạo
ra