Giáo án Ngữ văn 11 nâng cao tiết 89 đến 119

Ngµy so¹n: Ngµy d¹y: Líp: 11I A.Môc tiªu bµi häc Gióp HS: - Cảm nhận được tâm trạng tương tư của chàng trai với ~ diễn biến chân thực mà tinh tế, trong đó mối duyên quê quyện chặt với cả[r]

Tiết 89(ĐV)

Tương tư

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Lớp: 11I

A.Mục tiêu bài học

Giúp HS:

- Cảm nhận  tâm trạng !#  ! của chàng trai với ~ diễn biến chân thực mà tinh

tế, trong đó mối duyên quê quyện chặt với cảnh quê một cách nhuần nhị

- Nhận ra  vẻ đẹp của một bài thơ mới đậm đà phong vị ca dao

C.Kiểm tra bài cũ

!" dẫn bài mới

Nội dung hoạt

động

Kiến thức cơ bản

*HĐ1:

*HĐ2:

*HĐ3:

*HĐ4:

I.Tiểu dẫn 1.Tác giả:

* Cuộc đời

- gặp nhiều bất hạnh-> tạo nên vốn sống phong phú

- Tham gia CM

*Sáng tác:

- TP chính: SGK

- Phong cách thơ:

+ Tích hợp và phát huy 1 cách xuất sắc chất dân gian trong sáng tạo thơ mới

Sự hòa điệu ND-NT : nổi bật là sự hòa điệu giữa giọng điệu quê với lối nói quê và lời quê)

2.Bài thơ:

- +,- viết tại làng Hoàng Mai năm 1939 ,( vào tập thơ "

Lỡ , sang ngang" năm 1940

- ST khi NB còn rất trẻ II.Đọc- hiểu:

1.Nhan đề bài thơ:

trai gái Khái quát hơn, là nỗi nhớ nhau của TY đôi lứa Trên

a.Bốn câu đầu

- Thôn Đoài thôn Đông : từ ngữ chỉ địa danh xóm làng thôn

đứng ở đầu câu và cuối câu, ở giữa là 1 thành ngữ DG " chín khoảng cách xa

Gió, ),( trời" là ~ đại diện cho TN, đại diện cho sự sống còn của cây cối , mùa màng ( cách nói dân giã) - ở đây ,- NB dùng để nói đến mình TY đến một cách tự nhiên tình cờ

,- Gió ),( đến có thể tàn phá đi mùa màng , hủy diệt đi

<,( một lời giãi bày TY khéo léo và đáng yêu

thơ chính là ở chỗ đó

=> Tóm lại: lối nói vòng, nhân hóa -> tình và cảnh hòa quyện với nhau tạo nỗi nhớ song hành và chuyển hóa gắn với hai chủ

,- nâng cao dần với ~ cung bậc của TY )

đây Tg ko dùng" cùng" mà dùng " chung"-> chung một làng

bên ấy chẳng sang " Cách sử dụng từ " bên ấy, bên này" gần với cách nói DG

- Ngày qua lá xanh Câu lục: cách ngắt nhịp3/3 khiến chữ

"lại" ở đầu nhịp sau trở thành điểm nhấn của câu thơ, và lời của ý sau lặp lại vế @, Hai từ " ngày" và " qua" ,- lặp

đi lặp lại đầy biến hóa đã diễn tả rất hay một thực tế

/!" dẫn học ở nhà

G.Tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài soạn NV 10

H.Kiến thức bổ sung

Tiết 90: Đọc thêm

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Lớp: 11I

A.Mục tiêu bài học

Giúp HS:

- Nắm ,- những nét chính về mỗi tác giả, nội dung và nghệ thuật của từng tác

phẩm

- Cảm nhận ,- cái hay cái đẹp trong từng TP

C.Kiểm tra bài cũ:

!" dẫn bài mới

*HĐ1:HDHS đọc thêm bài "

Tống biệt hành"

*B1: Tìm hiểu về tác giả

? Nêu những nét chính về cuộc

đoèi tác giả?

? Cho biết đặcđiểm của thơ

Thâm Tâm ?

*B2: HD tìm hiểu khái quát về

bài thơ

- GV giới thiệu về xuất xứ và

nhan đề bài thơ

- Gọi HS đọc bài thơ

? Cho biết ND chính của bài

thơ?

? Tâm trạng ? % tiễn

thể hiện ntn?

? Hình ảnh ? ra đi 

miêu tả ntn?

? Nêu những nét đặc sắc về

NT

*HĐ2:HDHS đọc thêm bài "

Chiều xuân"

I.Đọc thêm:

1.Bài : Tống biệt hành ( Thâm Tâm) a.Tác giả:

- Cuộc đời: có tài năng ở nhiều mặt, có nhiều đóng

NT 2007

- ST: + đặc điểm thơ:giọng thơ rắn rỏi, gân guốc, phảng phất hơi thơ cổ đằng sau tâm sự u uất là một

b.Bài thơ: Tiêu biểu nhất

ấy phong trào VMinh đang dấy lên ở ch.khu, 1 số TN th.phố ,- t.truyền vận động hăng hái đi làm CM

- Nhan đề: hành- một thể thơ cổ T.Quốc, tự do phóng khoáng TG chọn thể loại này để diễn tả một tâm trạng bi phẫn bi hùng

hiện thái độ kiên quyết, dứt khoát, gạt tình riêng để lo

nghĩa lớn Đằng sau bề ngoài đó là cả một thế giới nội tâm chất đầy ~ day dứt dằn vặt bên trong khi

- NT: cách phối hợp B-T trong câu thơ; câu hỏi tu từ'

rỏi có lúc gay gắt

2.Bài : Chiều xuân ( Anh Thơ)

- TG: + Cuộc đời: Anh Thơ - tham gia CM, sáng tác

B1: HD tìm hiểu về TG

? Nêu những nét chính về cuộc

đời nhà thơ?

? Thơ của Anh Thơ có đặc

điểm gì?

*B2: HD đọc thêm

? Cho biết nội dung của bài

thơ? ND đó ,- thể hiện qua

những chi tiết hình ảnh nào?

? Chỉ ra những BPNT tiêu

biểu của bài thơ?

*HĐ3:HDHS làm bài tập

nâng cao của tiết ;<=1

- GV gợi ý để HS so sánh các

thơ, cách thể hiện tâm trạng,

*HĐ4:GV củng cố bài học

+ Sáng tác: SN chính là thơ đặc điểm: thiên về tả cảnh - toàn ~ cảnh bình dị quen thuộc Một số bài

tế, thấm ,-) một tình quê đằm thắm, pha chút tâm

sự bâng khuâng, u buồn của cái tôi thơ mới

- Bài thơ:

+ ND: Bài thơ là một bức tranh quê vào mùa xuân với ~ hình ảnh, chi tiết tiêu biểu của cảnh MX nơi

đê, đàn sáo -> gợi không khí và nhịp sống của nông thôn rất êm đềm , bình yên

+ NT: cách sử dụng từ ngữ gợi tả ( từ láy) , các BPTT ( nhân hóa ) , dùng cái động để nói cái tĩnh

II Bài tập nâng cao của bài " , G

tình nghĩa:

- Về thể thơ: đều là thể LB Tuy nhiên CD ngắn, bài

nhớ với nhiều cung bậc khác nhau còn lại đều là ~ mảnh tâm trạng ~ khoảnh khắc cảm xúc điển hình nào trạng phong phú và trọn vẹn với ~ cung bậc cảm xúc

- Về cách thể hiện tâm trạng : bài thơ đề cập các sự vật TN khá phong phú và có tính hệ thống -> làm hiện lên một khung cảnh làng quê khá hoàn chỉnh

một trật tự kín đáo , biểu hiện ,- diễn biến của khát vọng lứa đôi hết sức nhuần nhuyễn và tế nhị

III.Củng cố:

- ND- NT của hai bài thơ

- Sự tiếp nối thơ ca truyền thống và sự cách tân của thơ N.Bính

/!" dẫn học ở nhà

- Tiết sau: KT VH 1 tiết ND xem phần HD SGK Học thêm các TG: XD, HMT, HC

G.Tài liệu tham khảo

- Giáo án lớp 11 THPT

H.Kiến thức bổ sung

Tiết 91:

Kiểm tra văn học Ngày soạn:

Ngày dạy:

Lớp: 11I

A.Mục tiêu bài học

Giúp HS:

-Nắm IJ ~ kiến thức cơ bản về LS VHVN từ đầu TK XX đến CM tháng Tám

1945, một số TL, các tác gia và các TP tiêu biểu đã học ở phần VHTĐ trong SGK

- Có kí năng PT VH

CED#  tiện chuẩn bị: Giáo án, SGK, SGV

C.Kiểm tra bài cũ

>E'  dẫn bài mới

Nội dung hoạt

động

Kiến thức cơ bản

*HĐ1:

GV phát đề cho HS (

chẵn, lẻ)

- Yêu cầu HS làm

đúng đề, nghiêm túc.

- GV theo dõi HS làm

bài.

I.Đề ra: có VB kèm theo

II Đáp án:

1.Phần câu hỏi trắc nghiệm

- Đề lẻ

Đáp

án

Đề chẵn:

Đáp

án

2.Phần tự luận *Câu1:

- Đề lẻ: Các đặc điểm cơ bản của thơ:

+ Thơ là một hình thức cấu tạo NN đặc biệt + Thơ là tiếng nói của tâm hồn

+ Bài thơ bao giờ cũng có ít nhất một sự kiện

+ NN thơ là NN của NVTT, NN hình ảnh, biểu

<W

- Đề chẵn: Các cách đọc thơ

+ Đọc thành tiếng chậm rãi có khi ngâm nga + Phải biết cảm nhận suy đoán, p.tích để tìm ý ngoài lời + Biết vận dụng ngữ cảnh để hiểu bài thơ

+ Khi đọc cần tìm hiểu sự liên kết giữa các câu, khổ thơ + Cần đọc đi đọc lại để cảm &<W cái hay nhiều mặt của thơ

* Câu 2:

- Mùa xuân là đề tài rất quen thuộc của thi ca từ /<3 tới

*HĐ2: Hết giờ GV

thu bài, dặn dò tiết

sau.

nay Mỗi thi sĩ đều có ccách cảm nhận riêng của mình XD đã thể hiện rất rõ điều đó qua bài " Vội vàng" đặc biệt là

đoạn thơ sau

- MX trong thơ XD mới từ nhiều <6 diện"

+ Bức tranh thiên nhiên: đa dạng phong phú, tràn đầy sức xuân, <6 sáng, ấm áp , đẹp, tình tứ

+ Bức trang cuộc sống: vui, hạnh phúc, tràn ngập xuân tình

+ Cách miêu tả, biểu đạt: dùng BP trùng điệp ( từ, ngữ, câu) , cách đảo ngữ, cách liên <i độc đáo, hình

ảnh đẹp thơ mộng, từ ngữ chọn lọc, giàu hính ảnh, giàu cảm xúc; có sự cách tân rõ nét trong cách miêu tả, biểu

đạt.

*Củng cố :

QE'  dẫn học ở nhà

- Tiết sau: trả bài.

G.Tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài soạn NV 11

- SGV ngữ văn 11 Nâng cao

- 741 câu hỏi trắc nghiệm Ngữ văn 11

H.Kiến thức bổ sung

Kiểm tra văn học ( 45') ( Đề lẻ)

Họ và tên : Lớp:

Phần I: Trắc nghiệm ( Mỗi câu trả lời đúng 0,5 điểm, tổng cộng 3 điểm)

1.Đặc điểm nào sau đây không phù hợp với VH Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến CM tháng Tám 1945?

A Nền VH &<W hiện đại hoá

B Nhịp độ phát triển đặc biệt mau lẹ

C Hấp thu tinh hoa VH Trung Quốc trên tinh thần Việt hoá

D Sự phân hoá phức tạp thành nhiều xu <= trong quá trình phát triển

2 Hiện <W VH nào sau đây thuộc bộ phận VH phát triển bất hợp pháp trong giai đoạn VH từ đầu thế kỉ XX đến CM tháng Tám 1945?

A Thơ mới lãng mạn

B Tiểu thuyết Tự lực văn đoàn

C Tiểu thuyết và truyện ngắn hiện thực

D Thơ văn cách mạng

3 Đâu là đóng góp mới của VH Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến CM tháng Tám

1945 vào truyền thống < <i lớn của VH dân tộc?

A Chủ nghĩa yêu <= B Chủ nghĩa anh hùng

C Tinh thần dân chủ D.Chủ nghĩa nhân đạo

>1< <i cơ bản chi phối cảm hứng sáng tạo của Xuân Diệu là gì?

A Niềm khát khao giao cảm với đời B Khẳng định cái tôi cá nhân

C Ca ngợi mùa xuân, tình yêu, tuổi trẻ.

D Xây dựng thế giới nghệ thuật đầy xuân sắc và tình tứ.

5 Nhận định nào sau đây là đúng nhất về Hàn Mặc Tử

A là nhà thơ xuất sắc của Thơ mới B là nhà thơ có sáng tác dồi dào nhất

C là thi sĩ tài hoa nhất của Thơ mới D là hiện <W kì lạ nhất của Thơ Mới.

6 Nhận định nào đúng nhất về bức tranh thiên nhiên trong bài thơ " Tràng

giang"?

Tràng giang là bức tranh thiên nhiên:

A hết sức sinh động , đa dạng về thời gian, không gian

B gợi sự mênh mông vô biên, thiên nhiên cổ sơ lặng lẽ.

C khắc đậm sự mênh mông vô biên, hoang sơ hiu quạnh.

D &<W nhìn ngắm qua cái tôi cá thể đầy " ảo não" của nhà thơ.

Phần II: Tự luận ( 7 điểm)

Câu 1: Nêu vắn tắt những đặc điểm cơ bản của thơ

Câu 2: Chỉ ra cách cảm nhận mới mẻ của Xuân Diệu về mùa xuân qua đoạn thơ: Của ong '<=! này đây tuần tháng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si;

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;

Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon < một cặp môi gần

( Vội vàng)

Kiểm tra văn học (45') ( Đề chẵn)

Họ và tên : Lớp:

Phần I: Trắc nghiệm ( Mỗi câu trả lời đúng 0,5 điểm, tổng cộng 3 điểm)

1.Nguyên nhân nào trực tiếp dẫn đến sự phân hoá thành nhiều xu <= trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thánh Tám 1945?

A Xã hội thuộc địa nửa phong kiến trong giai đoạn này phức tạp

B Sự khác nhau về quan điểm nghệ thuật và khuynh <= thẩm mĩ

C Sự phát triển đa dạng và phong phú của đội ngũ nhà văn

D ảnh <i của văn hoá <6 Tây

2.Khái niệm Thơ mới chủ yếu dùng để chỉ xu <= VH nào?

A Xu <= thơ lãng mạn

B Xu <= thơ cách mạng

C Xu <= thơ trào phúng

D Cả ba xu <= trên

3.Câu thơ nào sâu đây chép sai so với bài thơ " Tràng giang" của Huy Cận?

A Lơ thơ cồn cỏ gió đìu hiu B Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều

C Nắng xuống, trời lên sâu chót vót; D Sông dài, trời rộng, bến cô liêu.

4.Câu thơ nào thể hiện rõ nét cách tân mĩ học của Xuân Diệu:

A Của ong '<=! này đây tuần tháng mật

B Tôi sung

C Tháng giêng ngon < một cạp môi gần

D Lòng tôi rộng, < 8<W trời cứ chật

5 Dòng nào sau đây nêu đúng các bài thơ thuộc phong trào Thơ mới ( 1932-

1945)?

A {< biệt khi xuất <6@ Vội vàng, <6 <@ Tống biệt hành

B Hầu trời, Vội vàng, Chiều xuân, Tràng giang, Tống biệt hành

C Đây mùa thu tới, Đây thôn Vĩ Dạ, Thơ duyên, Tống biệt hành

D {< biệt khi xuất <6@ Đây mùa thu tới, Thơ duyên, <6 <1

6 Cảm xúc của thi sĩ Hàn Mặc Tử trong toàn bài thơ " Đây thôn Vĩ Dạ" là:

A Mơ <i hoài nghi B Ước ao đắm say

C Mong ngóng, lo âu D Cả ba <6 án trên.

Phần II: Tự luận ( 7 điểm)

Câu 1: Nêu vắn tắt những cách đọc thơ.

Câu 2: Chỉ ra cách cảm nhận mới mẻ của Xuân Diệu về mùa xuân qua đoạn thơ: Của ong '<=! này đây tuần tháng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si;

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;

Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon < một cặp môi gần

( Vội vàng)

Tiết 92(LV)

Trả bài viết số 5

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Lớp: 11I

A.Mục tiêu bài học

Giúp HS:

C.Kiểm tra bài cũ

Nội dung hoạt động Kiến thức cơ bản

*HĐ1:

*HĐ2:

*HĐ3:

*HĐ4:

II.Đề số 6:

Phân tích bài thơ " Đây thôn Vĩ Dạ" để chứng mình rằng " HMT IJ xem là hiện J thơ kì lạ vào bậc nhất của phong trào Thơ mới"

G.Tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài soạn NV 10

H.Kiến thức bổ sung

Tiết 93 (ĐV)

"Nhật kí trong tù" của Hồ Chí Minh

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Lớp: 11I

A.Mục tiêu bài học: Giúp HS:

- Hiểu  hoàn cảnh sáng tác đặc biệt của TP, từ đó hiểu thêm quan điểm ST VH của HCM

- Nắm

C.Kiểm tra bài cũ: Cảm nhận của em về bài thơ " Tống biệt hành" ( Chiều xuân)

!" dẫn bài mới

Nội dung hoạt động Kiến thức cơ bản

*HĐ1:HDHS tìm hiểu

HCST của tập NK

? Hãy nêu các mốc TG liên

quan đến HCST tập NK?

( GV lấy một số VD )

*HĐ2:HDHS tìm hiểu một

số điểm cần 8< ý về tập

thơ

? Cho biết tập thơ có những

điểm gì cần S ý?

*HĐ3:HDHS tìm hiểu ND

và NT của TP

? Bức tranh nhà tù TGT thời

ấy  TG thể hiện ntn?

? Qua đó ta hiểu thêm 

điều gì sâu xa hơn ?

? Qua Tập thơ, ta thấy bức

chân dung tự họa của HCM

,- thể hiện ntn?

? Em hãy lấy VD để chứng

minh nghị lực phi !? -

bản lĩnh vĩ đại của

? Tâm hồn yêu ' thiết

tha và khao khát tự do 

thể hiện qua ~ bài thơ nào

mà em biết?

? TY TN  thể hiện rất

nhiều trong tập thơ, hãy lấy

I.Hoàn cảnh ra đời của " NKTT"

- Ngày 28-1-1941

- Ngày 13- 8-1942

- Ngày 27-8 1942 : bị bắt

Ta là đại biểu ' VN Tìm đến Trung Hoa để luận đàm

- Ngày 10-9- 1943: ,- trả tự do

Sáng suốt, nhờ ơn Hầu chủ nhiệm

Tự do trở lại với ta rồi

II Một số điểm cần

- Gồm 134 bài thơ chữ Hán

- Thời gian ST: 4 tháng đầu ST 103 bài; 9 tháng còn lại ST 31 bài.

- Thể thơ: 126 bài theo thể tứ tuyệt

- Đề tài: 4 đề tài chính ( SGK)

- Tập thơ ,- dịch ra nhiều thứ tiếng

III,Nội dung và nghệ thuật của TP

1.Bức tranh nhà tù và một phần xã hội Trung Hoa dân quốc

- Chế độ nhà tù khắc nghiệt:

+ Bốn tháng cơm không no

- Sự bất công ngang trái

+ Oa ! Oa ! Oa !

- Sự xấu xa, đồi bại:

+ Ban !R  nàhlao chuyên đánh bạc

2 Bức chân dung tự họa của Hồ Chí Minh

đại : + Thân thể ở trong lao

+ Ngoại cảm trời Hoa cơn nóng lạnh Muốn khóc mà ta cứ hát tràn.

+ Một canh hai canh lại ba canh

c Một tâm hồn nghệ sĩ tài hoa, một trí tuệ linh hoạt và nhọn sắc, một mặt rất nhạy cảm với vẻ đẹp của TN và dễ xúc động

về đấu tranh CM + Nhạy cảm với vẻ đẹp TN:

một vài VD để chứng minh?

( GV giới thiệu và lấy thêm

VD về tâm hồn tài hoa, trí

tuệ linh hoạt vfa nhọn sắc)

? Không ít bài thơ trong tập

NKTT nêu ra những bài học

CM sâu sắc hoặc triết lí

sống ở đời, Hãy lấy một vài

VD để chứng minh?

? Bao trùm tất cả là tấm

lòng yêu !#  bao la đối

vớí nhân loại cần lao , Tấm

lòng đó  thểhiện qua ~

bài thơ, câu thơ nào mà em

biết?

*HDHS tìm hiểu đặc sắc

NT của tập thơ

? Tính độc đáo, phong phú

của tập thơ thể hiện ở chỗ

nào? Cho VD?

? Bút pháp đa dạng và linh

hoạt thể hiện ntn? Cho VD?

GV tóm lại vấn đề, nhấn

mạnh ~ vấn đề cơ bản

*HĐ4:HDHS làm BT

nâng cao

*HĐ5.\GV củng cố bài học

Trong tù không  cũng không hoa +

Anh đứng trong cửa sắt

+ Bài học về đấu tranh CM: ( học đánh cờ)

Nhàn rỗi đem cờ học đánh chơi Bí ' hai xe đành bỏ phí Gặp thời một tốt cũng thành công ( Nghe tiếng giã gạo):

Gạo đem vào giã bao đau đớn

nhân loại cần lao

+ Nửa đêm nghe tiếng sáo (

3.Một tập thơ phong phú, đa dạng, độc đáo

* Độc đáo phong phú ở chỗ:

tình đằm thắm :

Mặc dù bị trói chân tay

- Một thái độ ung dung thi sĩ lại kết hợp với một nhiệt tình sôi nổi , một khí thế" tháo cũi sổ lồng"

Gà gáy một lần đêm chửa tan

- Một màu sắc cổ điểm đậm đà lại chứa đựng tinh thần thời

đại

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

* Bút pháp đa dạng và linh hoạt: - LM và hiện thực:

Ngâm thơ ta vốn không ham

- Tả thực và trữ tình :

Hôm nay xiềng xích thay dây trói

- NT trào lộng đủ sắc thái: đùa vui nhẹ nhàng, tự trào hóm hỉnh,mỉa mai chua chát, châm biếm sắc sảo, đả kích quyết liệt

ăn cơm nhà , ở nhà công + Giọng tự trào: ( Buổi @,(T

ở ngoài đánh bạc quan bắt tội Trong tù đánh bạc ,- công khai

*Tóm lại: Nội dung- NT của TP

IV.Bài tập nâng cao:

- HS dựa vào phần 3 của mục II để làm BT

V.Củng cố: - Hoàn cảnh sáng tác MKTT

- Những nét ND, NT chính của TP

/!" dẫn học ở nhà

- Nắm chắc HCST, ND và NT của TP

- Học thuộc lòng một số câu thơ, bài thơ tiêu biểu

- Soạn bài: Chiều tối, Lai tân, đọc thêm " Giải đi sớm"

G.Tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài soạn NV 11 nâng cao

- Tập thơ " NKTT"