Giáo án Tập làm văn 4 học kì 1 - Trường Tiểu học Hoàn Sơn

Các hoạt động dạy học: Néi dung d¹y häc Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh A.. để củng cố nền nếp học tập cho HS.[r]

Trang 1

Môn : Tập làm văn

Tiết : 1(tuần 1) Thế nào là kể chuyện.

I Mục tiêu:

- Hiểu được những đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện Phân biệt được văn

kể chuyện với những loại văn khác

- Bước đầu biết xây dựng một bài văn kể chuyện

II Đồ dùng dạy học.

- Bảng phụ ghi sẵn nội dung BT1 (phần Nhận xét)

- Bảng phụ ghi sẵn các sự việc chính trong truyện Sự tích hồ Ba Bể

- VBT Tiếng Việt 4, tập một (nếu có)

III Các hoạt động dạy học:

Nội dung dạy học

A Phần mở đầu:

GV nêu yêu cầu và cách học tiết TLV

để củng cố nền nếp học tập cho HS

B Bài mới:

1 Giới thiệu bài:

-GV nêu mục đích, yêu cầu tiết học

2 Phần nhận xét:

a) Bài tập 1(nhóm)

- GV gọi HS đọc nội dung bài tập:

-Gọi HS kể lại câu chuyện Sự tích hồ

Ba Bể

- Yc HS làm bài theo nhóm

- GV chốt lời giải

b) Bài tập 2( cả lớp)

- Gọi HS đọc toàn văn yêu cầu của bài

Hồ Ba Bể

- GV gợi ý:

(?) Bài văn giới thiệu gì về Hồ Ba Bể?

(?)Bài văn có nhân vật không?

(?)Bài văn có kể các sự việc xảy ra đối

với nhân vật không ?

- GV chốt: bài Hồ Ba Bể không phải là

bài văn kể chuyện, mà chỉ là bài văn

giới thiệu về Hồ Ba Bể( dùng trong

ngành du lịch)

- HS chú ý nghe

- Lắng nghe

-1 HS đọc

-1 HS khá, giỏi kể lại câu chuyện

- Cả lớp thực hiện 3 yêu cầu của bài theo nhóm

-Đại diện nhóm lần lượt trả lời câu hỏi

- Nhận xét , đánh giá

-1HS đọc

-Cả lớp đọc thầm lại, suy nghĩ, trả lời câu hỏi

- Lớp nhận xét

Trang 2

c) Bài tập 3( cả lớp )

GV hỏi:

(?)Theo em thế nào là kể chuyện?

-GV chốt lại câu trả lời đúng

3) Phần ghi nhớ.

- Đọc phần ghi nhớ trong SGK

4)Phần luyện tập:

a) Bài tập 1:( nhóm đôi.)

- Đọc yêu cầu của bài

- GV nhắc HS :

+Trước khi kể, cần xác định nhân vật

của câu chuyện là em và người phụ nữ

có con nhỏ

+Truyện cần nói được sự giúp đỡ tuy

nhỏ nhưng rất thiết thực của em đối

với người phụ nữ

+Em cần kể chuyện ở ngôi thứ nhất

- GV nhận xét

b)Bài tập 2( cả lớp).

- Đọc yêu cầu của bài tập

- Yc HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi:

(?)Những nhân vật trong câu chuyện

của em?

(?)Nêu ý nghĩa của chuyện?

- GV nx, chốt lời giải đúng

C Củng cố , Dặn dò:

-Nhận xét tiết học

-Đọc thuộc nội dung cần ghi nhớ

- HS phát biểu dựa trên kết quả BT2 -3,4 HS nhắc lại

-3 HS đọc nội dung phần ghi nhớ

- Cả lớp đọc thầm

-1 HS đọc

-Từng cặp HS tập kể

-Một số HS thi kể trước lớp

- HS khác nhận xét, góp ý

- 1 HS đọc

- Nối tiếp nhau phát biểu

Rút kinh nghiệm bổ sung:

………

Trang 3

………

……… Môn : Tập làm văn

Tiết : 2(tuần 1) Nhân vật trong truyện.

I Mục tiêu:

- HS biết: Văn kể chuyện phải có nhân vật Nhân vật trong truyện là người, là con vật, đồ vật, cây cối, được nhân hoá

- Tính cách của nhân vật bộc lộ qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật

- Bước đầu biết xây dựng nhân vật trong bài kể chuyện đơn giản

- Bảng phụ kẻ bảng phân loại theo yêu cầu của BT.I.1.

- VBT Tiếng Việt 4, tập một (nếu có)

Trang 4

A Kiểm tra bài cũ:

(?)Bài văn kể chuyện khác các bài văn

không phải là kể chuyện ở điểm nào?

B Bài mới:

- GV nêu mục đích, yêu cầu tiết học

a) Bài tập 1 ( cá nhân)

- Yc nêu tên các chuỵên em vừa đọc

- GV dán lên bảng 3, 4 tờ phiếu khổ to

gọi HS lên bảng làm bài

(?) Nhân vật trong truyện có thể là ai?

- GV chốt lại lời giải đúng

b) Bài tập 2( theo cặp.)

- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi

- Gọi HS trình bày lần lượt từng truyện

+ Tính cách nhân vật

+ Căn cứ để nêu nhận xét

(?) Nhờ đâu em biết tính cách của

nhân vật?

- GV chốt : tính cách nhân vật bộc lộ

qua hành động và lời nói, ý nghĩ

- Đọc nội dung phần ghi nhớ trong SGK

- GV nhắc các em học thuộc phần ghi

nhớ

- 2 HS trả lời câu hỏi

- Lớp nhận xét

- Lắng nghe

- 1 HS đọc

-1 HS nói lên những chuyện các em mới học

-HS làm vào vở bài tập

-HS lên bảng làm bài

- Lớp nhận xét

-1 HS đọc yêu cầu của bài

-Trao đổi theo cặp, phát biểu ý kiến -Lớp nhận xét

- HS trả lời

- 3 HS đọc nội dung phần ghi nhớ

Trang 5

(?) Lấy ví dụ về tính cách nhân vật

trong câu chuyện em đã đọc?

a) Bài tập 1( cả lớp)

- Đọc nội dung

-GV bổ sung câu hỏi:

(?) Bà nhận xét về tính cách của từng

cháu như thế nào?

- GV chốt lại câu trả lời đúng và nhấn

mạnh: hành động của nhân vật đã bộc

lộ tính cách của họ

b) Bài tập 2( cả lớp )

- Đọc nội dung BT2

- GV hướng dẫn HS trao đổi tranh luận

về các hướng sự việc có thể diễn ra, đi

tới kết luận bằng câu hỏi:

(?) Nếu là người biết quan tâm đến

người khác bạn đó sẽ làm gì?

(?) Nếu bạn nhỏ không biết quan tâm

đến người khác, bạn đó sẽ làm gì?

- GV hướng HS làm hai nhóm theo hai

hướng như đã hướng dẫn

- GV gọi HS xung phong thi kể

- GV kết luận bạn kể hay nhất

-HTL phần ghi nhớ

-Làm bài tập

3 HS lấy ví dụ

-1 HS đọc, cả lớp đọc thầm và quan sát tranh minh hoạ

- HS trao đổi , trả lời câu hỏi

-Lớp nhận xét

-1 HS đọc

- HS suy nghĩ làm việc

- HS tham gia thi kể

- Cả lớp nhận xét

………

Trang 6

Tiết : 3(tuần 2) Kể lại hành động của nhân vật.

I Mục tiêu:

- Giúp HS biết: Hành động của nhân vật thể hiện tính cách nhân vật

- Bước đầu biết vận dụng kiến thức đã học để xây dựng nhân vật trong một bài văn

cụ thể

- Bảng phụ ghi sẵn nội dung câu hỏi.

- Bảng 1: 1 Các hành động của cậu bé?

2 Mỗi hành động nói lên điều gì?

3 Thứ tự kể các hành động?

- Bảng2: Chín câu văn phần luyện tập

(?)Thế nào là văn kể chuyện?

(?)Nhân vật trong chuyện?

B Bài mới:

- GV nêu mục đích, yêu cầu tiết học

a) Bài tập 1( cả lớp).

- Đọc truyện "Bài văn bị điểm không"

(chú ý lời thoại của nhân vật, xúc động

buồn khi đọc lời nói: Thưa cô, em không

có ba)

b) Bài tập 2( theo nhóm )

- Đọc yêu cầu yêu cầu

- Yc HS lấy ví dụ 1 hành động của cậu bé

- GV lưu ý : ghi vắn tắt các hành động

- GV làm rõ khái niệm ghi vắn tắt

- GV phát cho mỗi nhóm một tờ giấy đã ghi

sẵn các câu hỏi

- Các nhóm trình bày: 2 nhóm dán phiếu và

đọc kết quả thảo luận

-GV chốt lời giải đúng

- GV có thể treo bảng 1

Nhận xét, đánh giá theo 3 tiêu chí: lời

giải, thời gian làm bài và cách trình bày

- 2 HS trả lời câu hỏi

Lớp nhận xét

- Lắng nghe

- 2 HS khá đọc diễn cảm nối tiếp nhau

- Lắng nghe

- 1 HS đọc yêu cầu của bài

- HS lần lượt trả lời câu hỏi

- 1 HS khá lên làm thử

- Nhận xét đánh giá

- HS làm việc theo nhóm, thi làm bài đúng nhanh: thư kí ghi lại những

ý kiến của nhóm

-Đại diện các nhóm trình bày trước lớp

- Nhóm khác bổ sung

Trang 7

-GV giảng thêm: Chi tiết cậu bé khóc khi

nghe bạn hỏi "sao không tả ba của người

khác"được thêm vào cuối truyện đã gây

xúc động trong lòng người đọc bởi tình

yêu cha, lòng trung thực, tâm trạng buồn

tủi vì mất cha của cậu bé

(?) Qua mỗi hành động của cậu bé bạn

nào có thể kể lại câu chuyện?

c) Bài tập 3( cả lớp )

- GV chốt: khi kể hành động xảy ra trước

thì kể trước, hành động nào xảy ra sau thì

kể sau Trong tất cả các hành động của

nhân vật, hành động nào tiêu biểu thì tả

kĩ hơn

3) Phần ghi nhớ:

- Gọi HS nối tiếp đọc ghi nhớ

- GV giảI thích, nhấn mạnh nội dung ghi nhớ

qua câu chuyện BT1

- Yc HS lấy ví dụ minh hoạ

( thảo luận nhóm đôi)

- Đọc nội dung BT

-Phân tích yêu cầu

GV yêu cầu HS gạch dưới các yêu cầu

- GV phát phiếu cho một số cặp HS

- GV nhận xét ,đánh giá

- Gọi HS kể lại câu chuyện theo dàn ý đã

sắp xếp

-HTL phần ghi nhớ

-Làm bài tập

-3 HS đọc nội dung phần ghi nhớ

- 2 HS kể

- HS nêu thứ tự các hành động

-3 HS đọc

- 1,2 HS nêu ví dụ

- 1 HS đọc

- Từng cặp HS trao đổi

- HS làm bài trên phiếu trình bày bài làm

- Nhóm khác nhận xét bổ xung

- 3 HS kể

………

Trang 8

Tiết : 4 (tuần 2) Tả ngoại hình của nhân vật

trong bài văn kể chuyện

I Mục tiêu:

- HS hiểu: Trong bài văn kể chuyện, việc tả ngoại hình của nhân vât là cần thiết để

thể hiện tính cách nhân vật

- Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật và ý nghĩa của

truyện khi đọc truyện, tìm hiểu truyện Bước đầu biết lựa chọn chi tiết tiêu biểu để

tả ngoại hình nhân vật trong bài văn kể truyện

- Bốn tờ phiếu khổ to viết yêu cầu BT1( phần nhận xét)-để trống chỗ cho HS điền các

đặc điểm ngoại hình của Nhà Trò

- Một tờ phiếu viết đoạn văn của Vũ Cao

A Kiểm tra bài cũ: GV hỏi.

- Nêu lại phần ghi nhớ

(?)Trong các bài học trước, em đã biết

tính cách của nhân vật thường biểu hiện

qua những phương diện nào?

- 2 HS nhắc lại

Lớp nhận xét

-2 HS trả lời

B Bài mới:

- GV nêu mục đích, yêu cầu

a) Bài tập 1 ( nhóm đôi )

- Gọi HS đọc yêu cầu

- GV phát cho 3 HS phiếu làm bài ý1

- Dán phiếu lên bảng

- GV nhận xét, chốt lời giải đúng

b) Bài tập 2 ( cả lớp.)

GV hỏi:

(?) Ngoại hình của Nhà Trò nói lên điều gì về

tính cách và thân phận của nhân vật này?

+GV nhận xét, chốt lại lời giải đúng

- Gọi HS nêu thêm ví dụ để hiểu rõ hơn

nội dung phần ghi nhớ.( Tìm những

đoạn văn miêu tả ngoại hình nhân vật

nói lên tính cách nhân vật đó)

- Lắng nghe

- 2 học sinh khá đọc nối tiếp -Cả lớp đọc và làm nháp

- 3 HS làm bài vào phiếu

- HS lên bảng trình bày

- HS suy nghĩ , trả lời câu hỏi

- HS khác nhận xét

- 4 HS đọc, cả lớp đọc thầm

- 2 HS nêu

Trang 9

a) Bài tập 1 ( cá nhân rồi thảo luận lớp

- Yêu cầu HS đọc bài

- GV yêu cầu HS gạch dưới các chi tiết

miêu tả đặc điểm hình dáng chú bé liên

lạc và trả lời:

- GV dán tờ giấy viết nội dung đoạn văn

tả chú bé

(?)Các chi tiết ấy nói lên điều gì về chú

bé?

-GV nhận xét, nêu kết luận

b) Bài tập 2: (Trao đổi theo cặp.)

- GV nhắc HS

+Có thể kể 1 đoạn

+Quan sát tranh minh hoạ Nàng tiên ốc

tr 18 SGK để tả ngoại hình bà lão và

nàng tiên

- GV nhận xét ,đánh giá

(?) Muốn tả ngoại hình của nhân vật,

cần chú ý tả những gì?

- GV chốt: chỉ nên tả những đặc điểm

ngoại hình tiêu biểu Tả hết sẽ làm bài

văn dài dòng, nhàm chán, không đặc sắc

- 1 HS đọc nội dung BT

-Cả lớp đọc thầm đoạn văn

Gạch dưới những chi tiết miêu tả hình dáng chú bé

- HS lên bảng và gạch dưới những chi tiết miêu tả đó HS khác bổ sung

- 1 HS đọc yêu cầu -HS trao đổi theo cặp -HS thi kể trước lớp

- Vóc người, khuôn mặt, đầu tóc, trang phục, cử chỉ

- Nhận xét tiết học

………

Trang 10

Tiết : 5 (tuần 3) Kể lại lời nói, nghĩ của nhân vật.

I Mục tiêu:

- Nắm được tác dụng của việc dùng lời nói và ý nghĩ của nhân vật để khắc hoạ tính

cách nhân vật, nói lên ý nghĩa câu chuyện

- Bước đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật trong bài văn kể chuyện theo hai

cách: trực tiếp và gián tiếp

-Bảng phụ viết nội dung các bài tập 1,2,3( phần nhận xét) Riêng BT3 viết bằng phấn

màu phân biệt 2 cách dẫn lời nói trực tiếp và lời nói gián tiếp

- 6 tờ phiếu khổ to viết nội dung các BT ở phần luyện tập : 2 phiếu viết BT1, 2 phiếu

kẻ bảng để HS làm BT2, hai phiếu kẻ bảng làm BT3

- Yc 1 HS nhắc lại ghi nhớ trong tiết TLV

trước

(?)Khi cần tả ngoại hình nhân vật cần chú

ý tả những gì?

(?)Lấy VD về cách tả ngoại hình nhân vật

trong chuyện " người ăn xin"?

B Bài mới:

a) Bài tập 1,2( Làm việc cá nhân rồi thảo

luận cả lớp)

- Đọc yêu cầu BT1,2

- Đọc bài Người ăn xin và nêu nhận xét

(?)Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên

điều gì về cậu ?

- GV phát phiếu riêng cho 3 HS làm bài tại

chỗ

- GV gọi HS lên bảng trình bày

- GV giữ lại bài làm đúng để cả lớp sửa

bài theo lời giải đúng

b) Bài tập 3 (Làm việc theo cặp.)

- Đọc đề bài

- 2 HS nhắc lại

Lớp nhận xét

-2 HS trả lời

- Lắng nghe

- 1 HS đọc yêu cầu bài tập

- 1 HS đọc lại chuyện

-Cả lớp đọc và làm nháp

- 3 HS được phát phiếu làm vào phiếu

- HS lần lượt trả lời câu hỏi

- 3 HS làm ra phiếu lên dán trên bảng

và trình bày trước lớp

- HS khác nhận xét đánh giá

- 1 HS đọc

Trang 11

-GV treo bảng phụ đã ghi sẵn 2 cách kể lại

lời nói , ý nghĩ của ông lão bằng 2 loại

phấn màu

- GV chốt lại lời giải đúng.

- GV nêu thêm ví dụ để HS hiểu rõ hơn nội

dung phần ghi nhớ

-Từng cặp HS đọc thầm lại các câu văn suy nghĩ trao đổi câu hỏi

-HS phát biểu ý kiến HS khác bổ sung

- 3HS đọc, cả lớp đọc thầm

4)Phần luyện tập :

a) Bài tập 1: (Làm việc theo cặp.)

-GV nhắc HS cách nhận biết lời dẫn trực

tiếp và gián tiếp (SGV tr 88)

- Gọi HS chữa bảng

-GV chốt lại lời giải đúng

b)Bài tập 2(Làm việc cá nhân.)

-GV gợi ý theo SGV cách làm

- Gọi HS giỏi làm mẫu câu 1

- Gọi HS trình bày

-GV nhận xét ,đánh giá

c) Bài tập 3:(Làm bài cá nhân)

-GV gợi ý: Như SGV (Ngược lại với BT2)

- Tiến hành như bài 2

-GV chốt lại lời giải đúng

-1 HS đọc nội dung BT

-Cả lớp đọc thầm đoạn văn

-HS trao đổi, tìm lời dẫn trực tiếp và gián tiếp trong đoạn văn

- HS chữa trên bảng ( gạch 1 gạch dưới câu dẫn lời nói gián tiếp, 2 gạch … trực tiếp)

- Lớp nhận xét

-1 HS đọc yêu cầu BT2

- 1 HS lên làm mẫu

-2 HS làm phiếu và trình bày kết quả trên bảng

- HS khác làm nháp

- Lớp nhận xét

- 1 HS đọc, cả lớp đọc thầm

- HS làm cá nhân , 2 HS làm phiếu và trình bày kết quả

- Nhận xét tiết học

-Về nhà học thuộc lòng phần ghi nhớ

- Chuẩn bị bài sau

………

Trang 12

I Mục tiêu:

- HS nắm chắc hơn (so với lớp 3) mục đích của việc viết thư, nội dung cơ bản và kết

cấu thông thường của một bức thư

- Biết vận dụng kiến thức để viết những bức thư thăm hỏi, trao đổi thông tin

- Bảng phụ viết đề văn (phần Luyện tập).

(?) Cần kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật

để làm gì?

(?) Có những cách nào để kể lại lời nói

của nhân vật?

B Bài mới:

a) Bài tập 1,2 ( làm việc cả lớp.)

- Đọc lại bài Thư thăm bạn

- GV nêu câu hỏi dẫn vào bài

(?)Bạn Lương viết thư cho bạn Hồng để

làm gì?

(?) Bạn Lương có nêu mục đích viết thư

không?

(?) Người ta viết thư để làm gì?

(?) Để thực hiện được mục đích trên,

một bức thư cần có những nội dung

gì?

- GV chốt lại

+ Mục đích viết thư

+ Nội dung của một bức thư

b) Bài tập 3 ( Thảo luận nhóm đôi )

(?) Qua bức thư em đọc, em thấy mở

đầu và kết thúc thường như thế nào?

- 2 HS trả lời

- Lớp nhận xét

- Lắng nghe

-1 HS đọc

- Lớp đọc thầm

-HS dựa vào bài Thư thăm bạn trả lời

được câu hỏi

-Lớp nhận xét

- HS lắng nghe

- HS thảo luận

- HS trả lời

- Lớp nhận xét bổ xung

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	188,85 KB