KN: Ptích là chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố, nhiều mặt để đi sâu xem xét một cách kĩ càng nội dung và mối quan hệ bên trong, bên ngoài của chúng.. - chia vấn đề thành những khía c[r]
Trang 1TIẾT 8
NS: 12/9/08
NG: 15/9/08 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH
A, Mục tiêu cần đạt: Giúp HS
Nắm được mục đích và y/cầu của thao tác lập luận phân tích
HS biết cách ptích một vấn đè XH hoặc VH
B, Chuẩn bị.
Thầy: Soạn g/án, bảng phụ Trò: soạn bài và làm bài tập
C, Tiến trình tổ chức các hoạt động.
HĐ 1: Kiểm tra bài cũ
Em hãy cho biết thế nào là phân tích đề,tn là lập dàn ý?
HĐ 2: Gthiệu bài mới
Trong chương trình NV THCScác em đã được học một số thao tác nghị luận Trong một bài NL có thể có nhiều thao tác, trong đó có thao tác lập luận phân tích Vậy tn
là lập luận phân tích, cách ptích ntn các em cùng tìm hiểu trong tiết học này
HĐ 3: Bài mới
Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt
Yêu cầu HS đọc ngữ liệu
SGK/25
?,Xđ nội dung ý kiến đánh
giá của tác giả đối với
nvật Sở Khanh?
Trong XH, Sở Khanh là
kẻ bần tiện & bẩn thỉu
nhất
?, Để thuyết phục người
đọc, tác giả đã phân tích
ntn?
+, Sở Khanh sống bằng
nghề bất chính, tồi tàn
+, Trong số những kẻ làm
nghề bất chính, tồi tàn ấy,
Sở Khanh là kẻ tồi tàn
nhất
?, Vì sao Hoài Thanh lại
nói Sở Khanh là kẻ đồi
HSĐọc HSTL
HSTL
HSTL
I-Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận
phân tích.
1, Ngữ liệu.
Trang 2bại nhất( Tìm luận cứ).
*, Sở Khanh vờ làm nhà
nho, hiệp khách, vờ yêu
để kiếm chác, đánh lừa
Thúy Kiều- một người
con gái vì hiếu thảo mà
rơi vào lầu xanh, khiến
Kiều bị đánh
*, Sở Khanh tàn nhẫn &
vô liêm sỉ ở chỗ còn dẫn
mặt mo đến mắng Kiều &
toan đánh Kiều nữa
*, Cái trò lừa bịp xong lại
trở mặt này không phải là
chuyện ngẫu nhiên chuyện
một lần
? Sau khi phân tích, tác giả
đã tổng hợp và nâng cao ý
kiến đánh giá ntn?
Nvật Sở Khanh hoàn thành
bức tranh về các nhà chứa là
cái mức cao nhất của tình
hình đồi bại trong XH
?, Kể thêm một số đối tượng
ptích trong các bài văn nghị
luận ( XH & VH)?
VD: “ Hiền tài là nguyên khí
quốc gia” Thân Nhân Trung
“ Lại dụ Vương Thông”
NTrãi
Qua việc ptích ngữ liệu trên
em hiểu ntn là ptích trong
bài văn nghị luận?
HSTL
HSTL
HSTL
2, Kết luận.
KN: Ptích là chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố, nhiều mặt để đi sâu xem xét một cách kĩ càng nội dung và mối quan hệ bên trong, bên ngoài của chúng
*,Mđích/Ghi nhớ SGK/27
*,Yêu cầu: - Xác định vấn đề cần ptích
- chia vấn đề thành những khía cạnh nhỏ
- khái quát, tổng hợp vấn đề
Trang 3Đọc nhẩm lại ngữ liệu 1
phầnI và cho biết: Hoài
Thanh đã phân tích Sở
Khanh dựa trên mối quan hệ
ntn?
- Ptích dựa trên cơ sở quan
hệ nôi bộ tính cách bẩn thỉu,
bần tiện của Sở Khanh
?, Để làm nổi bật tính
cách bẩn thỉu bần tiện của
Sở Khanh, t/g đã đặt nv
này trong mối quan hệ với
nv nào trong tác phẩm
“Truyện Kiều”
Đặt trong mối quan hệ với
nhân vật Thúy Kiều
Ngoài ra trong đoạn trích
còn có những mối quan hệ
nào?
Mqh giữa người ptích với
đối tượng ptích
Đọc ngữ liệu 1 phần II
/SGK/26
Nội dung của đoạn trích là
gì?
ND: Thế lực của đồng tiền
?, Ptích t/d đồng tiền ở mấy
mặt? biểu hiện
T/dụng tốt: có tiền Thúc
Sinh và Từ Hải mới chuộc
được Thúy Kiều, Thúy Kiều
mới cứu được cha báo được
ơn sinh thành
T/dụng tiêu cực: quan lại vì
tiền bất chấp công lí
+,sai nha vì tiền tra tấn cha
con Vương ông
+ Tú Bà, Bạc Bà, Bạc Hạnh,
MGS, Sở Khanh, Khuyển
HSĐọc
HSTL
HSTL
HSTL
HSĐọc HSTL
HSTL
II, Cách phân tích.
1, Ngữ liệu
Trang 4+ tài hoa nhan sắc, tình
nghĩa, nhân phẩm công lí
đều không có nghĩa gì trước
đồng tiền
+ ngay cả Kiều cũng siêu
lòng vì ngọc vàng của Hồ
Tôn Hiến
? Thái độ của NDu khi nói
đến đồng tiền ntn?
-NDu có thái độ hằn học
khinh bỉ, mỉa mai, chua chát
T/giả đã căn cứ vào những
mqh nào để ptích
-Qhệ nội bộ của đối tượng
- qhệ nguyên nhân kết quả
+ vì tiền dẫn tới một loạt
hành động gian ác bất
chính
+ Sứcmạnh tác oai tác
quái của đồng tiền=> tđộ
phê phán khinh bỉ của
NDu
Trong quá trình lập luận,
t/g đã kết hợp giữa ptích
và tổng hợp ntn?
Ptích sức mạnh của đồng
tiền => Kqtđộ & cách ứng
xửcủa các tầng lớp XH,
Tđộ của NDu với XHđó
Đọc ngữ liệu 2 phần &
xđịnh nội dung được bàn
luận trong ngữ liệu?
Tỉ lệ gia tăng dân số phát
triển nhanh
? Xác định t/g đã phân
tích dựa trên những mối
quan hệ nào?
Mối quan hệ nguyên nhân
kết quả: Bùng nổ dân số
=> a/h nhiều mặt tới đ/s
con người
HSTL
HSTL
HSTL
HSTL
HSTL
Trang 5Quan hệ nội bộ đối tượng:
ả/h xấu của việc bùng nổ
dân sốđến con người
+ thiếu lương thực
+ suy dinh dưỡng suy
thoái nòi giống
+ thất nghiệp
- quan hệ phân tích kết
hợp với kquát tổng hợp:
bùng nổ dân số => ảnh
hưởng chất lượng cuộc
sống con người
Qua các ngữ liệu vừa
ptích ở trên, em hãy cho
biết cách ptích cần căn cứ
vào đâu?
HSđọc bài 1/a/28
Người viết đã ptích đối
tượng từ những mối quan
hệ nào?
HSđọc tiếp bài 1/b/28
? chỉ ra mqh trong lập
luận ptích của t/g?
ND: cùng nói về cảnh và
ttrạng của người kĩ nữ
T/g so sánh giữa hai câu
thơ của XD với hai câu
thơ của hai nhà thơ khác:
PHVịnh, TLữ
HSTL
HSTL
HSTL
2, Kết luận.
Ghi nhớ/SGK/27
III, Luyện tập
1, Bài tập 1/a
Qhệ nội bộ: người ptích dựa vào h/ả( ngọn đèn, dòng lệ,đầm khăn) và ý nghĩa của từ bàn hoàn, âm điệu của câu thơđể nói lên các cung bậc khác nhau trong ttrạng của TKiều tăng dần từ đau
xót->rối bời->cảm giác tuyệt đối cô đơn->
sự giày vò, bế tắc
b, Quan hệ giữa đối tượng với các đối tượng liên quan
Ý kiến đánh giá của tác giả: thơ Xdiệu thể hiện lối cảm xúc riêng
Sau đó t/g liên hệ với hai câu thơ trong
tì bà hành( bản dịch Phan Huy Vịnh)
Và hai câu thơ của Thế Lữđể thấy được
sự yên tĩnh của không gian Còn thơ XDiệu cả tình lẫn cảnh đều xôn xao vô cùng “Những người không lặng lẽ buồn .đau khổ”