chân thành tha thiết, nỗi đau khi hay tin bạn mất, hồi tưởng lại những kỉ niệm gắn bó giữa hai người.. Văn bản có thể chia thành HSTL mấy phần, ND từng phần?.[r]
Trang 1TIẾT 10.
NS: 13/9/08 Đọc thêm
NG: 16/9/08 KHÓC DƯƠNG KHUÊ
( NGUYỄN KHUYẾN)
A- Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Bài thơ là tiếng khóc thể hiện tình bạn chân thành, thắm thiết gắn bó keo sơn hiếm có trong thơ xưa
- Đằng sau tiếng khóc bạn, phần nào là tâm sự về thời thế của tác giả
B- Chuẩn bị
Thầy: Soạn giáo án Trò: Soạn bài
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động.
HĐ 1: Kiểm tra bài cũ.
Đọc thuộc lòng bài thơ “Thương vợ” của TX và ptích hai câu thơ cuối
HĐ 2: Giới thiệu bài mới:
Tình bạn là một trong những đề tài quen thuổctong thơ ca xưa Bài thơ “ Kóc Dương Khuê” là bài thơ thể hiện xúc động tình bạn chân thànhthắm thiết của NK đối với Dương Khuê, người bạn đồng môn của ông
HĐ 3: Bài mới:
Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt
Qua phần tiểu dẫn em hãy
cho biết mqhệ giữa NK và
DKhuê?
Em hiểu gì về c/đ của
DKhuê?
Em hãy cho biết hoàn
cảnh sáng tác bài thơ?
GV hướng dẫn cách đọc:
hai câu đầu thể hiện sự
thảng thốt đau đớn, những
câu văn sau đọc chậm tha
thiết
Đại ý bài thơ thể hiện vấn
đề gì?
Bài thơ thể hiện tình bạn
HSTL HSTL
HSTl
HSTL
I-Đọc tiếp xúc văn bản.
1, Dương Khuê( 1839-1902).Người
làng Vân Đình, tổng Phương Đình, tỉnh
Hà Đông
Bản thân đỗ tiến sĩ 1868 Làm quan tới chức Tổng đốc Nam Định
-Là bạn thân của NK
2, Văn bản
Văn bản được sáng tác năm 1902 khi
NK hay tin bạn mất
Lúc đầu ông sáng tác bằng chữ Hán sau được ông dịch ra chữ Nôm
3, Đọc-giải thích từ khó.
Trang 2chân thành tha thiết, nỗi
đau khi hay tin bạn mất,
hồi tưởng lại những kỉ
niệm gắn bó giữa hai
người
Văn bản có thể chia thành
mấy phần, ND từng phần?
Tình bạn thắm thiết thủy
chung giữa hai người
được thể hiện ntn?( Chú ý
diễn biến tâm trạng của
t/g: nỗi đau đớnlúc nghe
tin bạn qua đời, sống lại
những kỉ niệm trong tình
bạn, nỗi trống vắng khi
bạn mất)
Khi cả hai cùng đỗ đạt
cao, làm quan, chơi nơi
HSTL
HSTLuận t: 7 phút
HStrình bày theo nhóm
4, Kết cấu.
4 phần: 2câu đầu : Tin bạn mất đến đột ngột& đau xót
12 câu tiếp: Sự hồi tưởng về những kỉ niệm thời xuân xanh chưa thành đạt
8 câu tiếp là ấn tượng mới về lần gặp cuối cùng lúc cả hai người đã mabx chiều xế bống
-16 câu còn lại: Nỗi đau khôn cùng lúc bạn dứt áo “ ra đi”
II- Đọc-hiểu văn bản.
Câu 1 Xem phần kết cấu Câu 2,Tình bạn thắm thiết thủy chung
giữa hai người
Hai câu thơ đầu:
NT: cách nói giảm nói tránh(Thôi đã thôi rồi)
sd thán từ, nhịp ngắt 2/1/3 Tin bạn mất đến thật đột ngột bất ngờ khiến cho nhà thơ đau đớn bàng hoàng sửng sốt, nghẹn ngào không nói nên lời T/g dường như không dám tin đó là sự thật nên không dám nhắc tới từ chết Câu 2 Diễn tả nỗi đau không chỉ ở bề sâu mà còn ở bề rộng, nỗi đau lan tỏa ra
cả khung cảnh xung quanh(nước mây) Nhà thơ còn sử dụngcách nói giảm ở những câu thơ sau( Làm sao bác vội về ngay,lên tiên, chẳng ở để thay cho từ chết) Điều đó cho thấy ngôn từ phong phú, tình bạn chân thành tha thiết của t/g
12 câu tiếp là sự hồi tưởng của t/g về những kỉ niệm thời xuân xanh khi hai người chưa thành đạt
NT: liệt kê, sd điển tích
Trang 3dặm khách, đi hát cô đầu,
thưởng thức rượu ngon,
bàn soạn câu văn, cùng
nhau trải qua hoạn nạn,
rồi thời thế thay đổi mỗi
người có chí hướng riêng
song hai người vẫn thân
thiết với nhau như thuở
ban đầu
Đây là bài thơ có NT tu từ
đặc sắc Hãy phân tích
những biện pháp NT tu từ
thể hiện nỗi trống vắng
của nhà thơ khi bạn qua
đời
HSTL
điệp: cũng có khi, cũng có lúc ND: sau giây phút bàng hoàng,nhà thơ
đã nhớ những kỉ niệm gắn bó giữa hai người vừa thơ mộng êm đẹp vừa sinh động cụ thể, sống dậy trong lòng và trước mắt t/g, người đọc
=> thể hiện tình bạn gắn bó keo sơn, tri
âm tri kỉ
- nhà thơ nhớ tới lần gặp gỡ mới đây, cuộc gặp gỡ mà cả hai người mừng mừng tủi tủi, tuy cả hai đều đã già rồi nhưng tinh thần vẫn vững vàng trước sự thay đổi thời thế
-Vậy mà giờ đây mỗi người mỗi ngả âm dương cách biệt để lại trong lòng nhà thơ một nỗi trống vắng không gì có thể
bù đắp được
NT: sd điển tích giường kia, đàn kia ND: Tình bạn tâm giao đã khiến nhà thơ không thể kìm nén nổi tiếng nấc nghẹn ngào, xót xa thương cho bạn và thương
cả cho chính bản thân mình
Hai câu cuối ( tuổi già hạt lệ như sương, hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan) nỗi đau của người già đã từng trải qua những thăng trầm c/đ dường như được dồn nén cả vào trong nên càng xót xa
3, Câu 3
NT: nói giảm, điển tích, điệp từ, ẩn dụ
ND: tình bạn chân thành thắm thiết, tri
kỉ tri âm của NK, và nỗi trống vắng khi người bạn thân qua đời
III- Tổng kết.
1, Nghệ thuật.
Nói giảm nói tránh, ngôn ngữ giản dị trong sáng, điệp từ, ẩn dụ, điển tích, liệt kê
2, Nội dung
Tình ban chân thành thắm thiết gắn bó keo sơn giữa NK và DK Đồng thời bài
Trang 4thơ cũng là nỗi đau nỗi trống vắng khi bạn qua đời, qua đó thể hiện t/sự về thời thế của NK
HĐ 4: Hướng dẫn học bài
Đọc thuộc lòng một số câu thơ mà em thích và cho biết lí do vì sao em thích
Soạn bài thơ “ Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương