Giáo án môn Ngữ văn 10 - Tiết 1 đến tiết 47

Tổng kết : - Hoạt động giao tiếp là hoạt động trao đổi thuyết - Qua việc tỡm hiểu cỏc văn bản trờn, em thông tin của con ngời trong xã hội, đợc tiến hiểu thế nào là hoạt động giao tiếp b[r]

Trang 1

Ngày gi ảng:

A7……… Vắng ……….

Tiết 1

A Mục tiêu bài học

1 Kiến thức:

- Giúp HS nắm đợc các bộ phận lớn và sự vận động phát triển của văn học

- Nắm đợc một cách khái quát quá trình phát triển của văn học viết VN

- Hiểu nội dung thể hiện con ngời VN qua VH

- Tiết 1: Giới thiệu các bộ phận hợp thành của VHVN và quá trình phát triển

- Tiết 2: Con ngời VN qua văn học Luyện tập chung

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích tổng hợp

3 Thái độ: Trân trọng tác phẩm văn học Việt Nam

B Phơng tiện thực hiện

- Thầy:SGK, SGV Ngữ văn 10 chuẩn, Chuẩn kiến thức kỹ năng, giáo án

- Trò: SGK, vở soạn, vở ghi

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Kiểm tra bài cũ Không thực hiện

2 bài mới

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

- Em hiểu thế nào là tổng

quan Văn học Việt Nam ?

Hoạt động 1.

Học sinh đọc phần I

- VHVN bao gồm mấy bộ

phận lớn? Đó là những bộ

phận nào?

- Em hiểu thế nào là văn học

dân gian?

Phôn cơ lo: Phôn cơ: Nhân

dân

Lo: Trí khôn

- Kể tên những thể loại của

văn học dân gian? Cho ví dụ

- Là cách nhìn nhận, đánh giá một cách tổng quát những nét lớn của văn học Việt Nam

I Các bộ phận hợp thành của Văn học Việt Nam.

- VHVN gồm 2 bộ phận lớn: +Văn học dân gian

+Văn học viết Hai bộ phận này có mối quan hệ mật thiết với nhau

1 Văn học dân gian.

- Khái niệm: Là những sáng tác tập thể, đợc truyền miệng từ đời này sang đời khác, thể hiện tình cảm của nhân dân lao động

- Thể loại: Thần thoại, Sử thi, truyền thuyết, Truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cời,

Trang 2

- Đặc trng của văn học dân

gian?

- Đọc phần II cho biết: Văn

học Việt Nam đã trải qua mấy

thời kỳ lớn?

- Tại sao VHTĐ lại chịu ảnh

hởng của VH Trung Quốc?

- Hãy kể tên những tác phẩm

tiêu biểu thuộc dòng VHTĐ?

- Văn học viết có những đặc

điểm gì khác với văn học dân

gian?

- VHHĐ chia làm mấy giai

đoạn ?

Nêu đặc điểm của từng giai

đoạn?

tục ngữ , câu đố, ca dao dân ca, vè, truyện thơ, chèo

Truyện cổ dân gian.Thơ ca dân gian Sân khấu dân gian

- Đặc trng : +Tính truyền miệng

+Tính tập thể

+Tính thực hành trong các sinh hoạt khác nhau của đời sống cộng đồng

2 Văn học viết.

- Khái niệm: Là sáng tác của tri thức đợc ghi lại bằng chữ viết Là sáng tạo của cá nhân, mang dấu ấn tác giả

a, Chữ viết của Văn học Việt Nam

- Chữ viết ( Hình thức văn tự) : Đợc viết bằng chữ : Hán, Nôm, Quốc ngữ

Chứ Hán là văn tự của ngời Hán, ngời Việt

đọc theo cách riêng gọi là Hán Việt Chữ Nôm là chữ viết cổ của ngời Việt , dựa vào chữ Hán mà đặt ra

Chữ quốc ngữ là thứ chữ sử dụng chữ cái La

- tinh để ghi âm tiếng Việt

B, Hệ thống thể loại của văn học Viết

- Thể loại : Phát triển theo từng thời kỳ.

+ Từ X – XIX: Văn học chữ Hán có: Văn xuôi, Thơ, Văn biền ngẫu Văn học chữ Nôm có: Thơ và văn biền ngẫu ở Văn học chữ

Nôm , phần lớn các thể loại là Thơ ( Đây là

giai đoạn VHTĐ )

+ Từ XX đến nay: Thể loại văn học có ranh

giới rõ ràng: Tự sự, Kí, Trữ tình, Kịch ( Đây

là giai đoạn VHHĐ )

II Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam.

- Nhìn một cách tổng quát VHVN trải qua 3 thời kỳ:

+ Từ X – hết XIX

+ Từ đầu XX- CM 8/ 45

+ Từ sau CM 8/ 45 – hết XX

Trang 3

Chữ Nôm bắt đầu phát triển

mạnh từ thế kỷ XV và đạt tới

đỉnh cao ở cuối thế kỷ XVIII

- đầu thế kỷ XIX

Kể tên các tác giả tác phẩm

tiêu biểu ?

- Như vậy, điểm khỏc biệt

của văn học trung đại

với hiện đại là gỡ?



trung

! "

thi phỏp

- Từ XX đến 1930 văn

học cú điểm gỡ nổi bật?

- Thể lọai Văn học Việt Nam

từ thế kỉ XX đến nay cú gỡ

đỏng chỳ ý?

1 Văn học trung đại : Từ X đến hết XIX

- Đợc viết bằng chữ Hán và chữ Nôm

- ảnh hởng của nền văn học trung đại Trung Quốc

- Tác giả và tác phẩm tiêu biểu : + & ' Hỏn:

)*+ Trói: Ức Trai thi tập )*+ -. Khiờm: Bạch Võn am thi tập

)*+ Du: Nam trung tạp ngõm; Bắc

hành tạp lục.

+ & Nụm 3 "4

(5 Xuõn (3&

Bà )*+ Du: Truyện Kiều

: Kớnh: Sơ kớnh tõn trang

- So ' Hỏn, ' Nụm:

+ =# 4 3A dõn gian tũan

+ CD "< *< ! yờu 3 tinh

+ : ỏnh quỏ trỡnh dõn I húa và dõn húa trung $

2 Văn học hiện đại: ( Từ đầu XX đến hết XX)

- Chia làm 4 giai đoạn:

+ Từ XX – 1930: VHVN bớc vào quỹ đạo của VH thế giới hiện đại Chịu ảnh hởng của

VH châu âu Nền VH viết bằng chữ Quốc ngữ

+ Từ 1930 – 1945: Vừa kế thừa tinh hoa của VHTĐ

và VHDG, vừa chịu ảnh hởng của VH thế giới để hiện đại hoá Nhiều thể loại VH mới

ra đời + Từ 1945 – 1975: Các nhà văn đi theo

Trang 4

cách mạng, vào chiến trờng, mang đến cho

VH những cảm hứng mới: CN yêu nớc và cách mạng

+ Từ 1975 – nay: Phản ánh sâu sắc công cuộc xây dựng CNXH, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

3 Củng cố : Nội dungm bài học

4 Dặn dò: về nhà, đọc và soạn tiếp bài, nắm nội dung bài học

Ngày gi ảng:

A7……… Vắng ……….

Tiết 2 Tổng quan văn học Việt Nam (Tiết 2 ).

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học.

1 Kiểm tra bài cũ điểm khỏc biệt của văn học trung đại với hiện đại

là gỡ?

Gợi ý:

! " thi phỏp

2 bài mới.

Học sinh đọc phần 1 GV

nhận xét cách đọc

- Mối quan hệ giữa con ngời

với tự nhiên đợc thể hiện

III Con ngời Việt Nam qua văn học.

1 Con ngời Việt Nam trong quan hệ với giới tự nhiên.

- Trong VHDG với t duy huyền thoại đã kể lại quá trình ông cha ta nhận thức, cải tạo, chinh phục giới tự nhiên hoang dã để xây dựng đất nớc

Trang 5

nh thế nào trong văn học?

Gọi HS đọc phần 2 và nhận

xét cách đọc

- Tìm những tác phẩm tiêu

biểu nói về lòng yêu nớc và

ý thức tự cờng dân tộc trong

chơng trình Ngữ văn

THCS ?

- Mối quan hệ XH đợc phản

ánh nh thế nào trong VH ?

- VHVN phản ánh ý thức về

bản thân con ngời nh thế

nào ?

( Những phẩm chất tốt đẹp

của con ngời VN theo em là

phẩm chất nào ? )

- Trong VHTĐ thiên nhiên còn là ngời bạn thân thiết, gắn liền với với lý tởng đạo đức thẩm mỹ : Tùng, cúc, trúc, mai – tợng trng cho nhân cách thanh cao của các nhà nho Đề tài Ng, tiều, canh, mục – thể hiện lý tởng thanh cao, ẩn dật, không màng danh lợi…

- Trong VHHĐ hình tợng thiên nhiên thể hiện tình yêu quê hơng đất nớc, yêu cuộc sống, tình yêu đôi lứa…

2 Con ngời Việt Nam trong quan hệ quốc gia, dân tộc.

- Con ngời VN luôn có ý thức xây dựng quốc gia dân tộc Tình yêu quê hơng, yêu Tổ Quốc

và lòng căm thù giặc, dám xả thân vì nghĩa lớn : Hịch tớng sĩ, Bình Ngô đại cáo.

- Niềm tự hào về truyền thống văn hoá dân tộc, về lịch sử dựng nớc và giữ nớc

- Nhiều tác phẩm là kiệt tác văn chơng về lòng nớc, ý thức tự cờng

3 Con ngời Việt Nam trong quan hệ xã hội.

- Nhiều tác phẩm VH thể hiện ớc mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp : Hình ảnh ông Tiên,

ông Bụt, Thần ( VHDG ), Vua Nghiêu vua Thuấn ( VHTĐ ),

lý tởng chủ nghĩa anh hùng cách mạng tạo niềm tin vào tơng lai tơi sáng ( VHHĐ )

- Nhân vật văn học không chỉ là những con ngời bị áp bức bóc lột, nạn nhân đau khổ mà còn là những con

ngời biết đấu tranh cho tự do, hạnh phúc, nhân quyền

4 Con ngời Việt Nam và ý thức về bản thân

- Con ngời VN thờng đề cao ý thức cộng đồng hơn ý thức cá nhân: ý thức xã hội, trách nhiệm công dân, tinh thần hi sinh, xem thờng cám dỗ vật chất, sẵn sàng hi sinh bảo vệ đạo nghĩa,

Trang 6

- Gọi HS đọc phần ghi nhớ

SGK

* Hoạt động 3

GV đọc câu hỏi và gọi HS

trả

Lời

- HS lên bảng trình bày

Giáo viên nhận xét và cho

điểm

coi thờng cái chết…

- Luôn có ý thức về quyền sống, quyền hạnh phúc, tình yêu

- Con ngời VN luôn mang trong mình nhiều phẩm chất tốt đẹp nh: Nhân ái, thuỷ chung, tình nghĩa, vị tha, đức hi sinh

IV Ghi nhớ.

V Luyện tập.

- Bài tập 1 Khoanh tròn vào phơng án đúng nhất

* Quá trình phát triển của VH viết VN trải qua mấy thời kỳ?

a Hai

b Ba

c Bốn

d Năm

* VHDG và VH viết có những đặc điểm nào giống nhau?

a Đều do tầng lớp bình dân sáng tác

b Đều do tầng lớp tri thức sáng tác

c Đều chịu ảnh hởng của Phật giáo

d Đều thể hiện tâm hồn Việt Nam

- Bài tập 2 Vẽ sơ đồ các bộ phận của VHVN

3 Củng cố: Nội dung Con ngời Việt Nam trong quan hệ quốc gia, dân tộc

4 Hớng dẫn về nhà

- Nắm nội dung bài học

- Đọc lại văn bản

- Soạn bài theo phân phối chơng trình

Ngày gi ảng:

A7……… Vắng ……….

Tiết 3:

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

1 Kiến thức: - Giúp HS

- Nắm đợc kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: bản chất, hai quá trình, các nhân tố giao tiếp

Trang 7

2 Kĩ năng: Nâng cao ký năng trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ ở cả

hai quá trình tạo lập và lĩnh hội văn bản , trong đó có kỹ năng sử dụng và

lĩnh hội các phơng tiện ngôn ngữ

3 Thái độ: Có thái độ đúng đắn tạo lập và lĩnh hội văn bản

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Văn học viết có những đặc điểm gì khác với văn học dân gian?

2 bài mới

Hoạt động của thầy và trũ Kiến thức cơ bản

*

hỡnh thành khỏi

GV

giỏo khoa

- Trong hoạt động giao tiếp này cú cỏc

nhõn vật giao tiếp nào? Hai bờn cú cương

vị và quan hệ với nhau như thế nào?

- Chớnh vỡ cú vị thế khỏc nhau như thế

nờn ngữ giao tiếp của học như thế nào?

I Khỏi niệm:

1 Tỡm hiểu văn bản 1:

a Nhõn 4 giao =#

- Vua nhà E và cỏc N bụ lóo

- O3& N khỏc nhau:

+ Vua: Cai G P 3$ + Cỏc N bụ lóo: ' 3 Q ' trỏch,

- ngụn ' giao =# khỏc nhau:

+ vua : núi thỏi I N

+ cỏc bụ lóo: R3 hụ thỏi I kớnh

- Trong hoạt động giao tiếp này, cỏc nhõn

vật giao tiếp đổi vai cho nhau như thế

nào?

- Người núi và người nghe đó tiến hành

những hoạt động tương ứng nào?

- Như vậy, một hoạt động giao

tiếp bằng ngụn ngữ bao gồm

mấy quỏ trỡnh?

- Em hóy cho biết hoạt động giao

tiếp này diễn ra ở đõu? Vào lỳc

nào? Lỳc đú cú sự kiện lịch sử

b Cỏc nhõn 4 giao =# "E "3S T vai cho nhau:

- Ban E vua là 3 núi, cỏc N bụ lóo là

3 nghe

- Lỳc sau: cỏc bụ lóo là 3 núi, vua là

3 nghe

- )3 núi: @ "4# 3

3A tỡnh $

- )3 nghe: = hành @ I nghe

mó và "W I I dung $

- I @ I giao =# X ngụn ' bao 5 cú hai quỏ trỡnh:

+ @ "4#

+ VW I

c Hoàn giao =#

-

- Lỳc P 3 cú Y @ xõm

Trang 8

gì nổi bật?

- Hoạt động giao tiếp đó hướng

vào nội dung gì? Đề cập đến

vấn đề gì?

- Từ đó em thấy cuộc giao tiếp này nhằm

hướng vào mục đích gì? Mục đích đó có

đạt được hay không?

- Thế nào là hoạt động giao tiếp bằng

ngôn ngữ?

- Một cuộc giao tiếp bằng ngôn ngữ gồm

có những yếu tố nào?

d )I dung giao =#

-

Z thù

- G! gia

e \] ; giao =#

- VP* ý = 3 dò lòng dân

- OI giao =# , 3S ] ; $

* (@ I giao =# là @ I >+ ra

' 3 trong xã I 3S = hành

tình

= hành I hành I nào J$

* (@ I giao =# >+ ra khi có:

- Nhân 4 giao =#$

- Hoàn giao =#$

- )I dung và ] ; giao =#$

-HĐII (3 >a sinh phân tích '

- Em hãy cho biết các nhân vật giao tiếp

qua bài này là những ai

2 Văn bản 2: Tổng quan về Văn học Việt Nam:

a Nhân 4 giao =#

- )3 = tác biên @ SGK, A "c

T , trình I cao &$

_)3 =d )3 d Y d`d

- Hoạt động giao tiếp ấy diễn ra trong

hoàn cảnh nào ?

- Nội dung giao tiếp ? Về đề tài gì ? Bao

gồm những vấn đề cơ bản nào?

- Mục đích giao tiếp ở đây là gì (Xét về

- )3 : giáo viên, sinh,

I "# Z trình I P# &

b Hoàn giao =#

Hoàn có T c giáo >] 3& trình quy

thông

c )I dung giao =#

- I "W F

-

- Các P < &

+ Các I # 4 S# thành VHVN + Quá trình phát =$ + Con

d \] ; giao ti=#:

Trang 9

phớa người viết và người đọc)?

- Phương tiện ngụn ngữ và cỏch tổ chức

văn bản như thế nào?

- )3 = : cung P# ' tri c E

= cho 3 $

- )3 + ) mà cú ' tri c E + Rốn

xõu >F và @ "4# $

e

- Dựng 4 ' phong khoa

- Cú

! "4 "4 ck (lll (3 >a sinh T = lớ

*=

- Qua việc tỡm hiểu cỏc văn bản trờn, em

hiểu thế nào là hoạt động giao tiếp bằng

ngụn ngữ?

- Hoạt động giao tiếp bằng ngụn ngữ bao

gồm những quỏ trỡnh nào?

- Hoạt động giao tiếp bằng ngụn ngữ chịu

sự chi phối của cỏc nhõn tố giao tiếp

nào?

3 Tổng kết :

- Hoạt động giao tiếp là hoạt động trao đổi thông tin của con ngời trong xã hội, đợc tiến hành chủ yếu bằng phơng tiên ngô ngữ ( Dạng nói hoặc dạng viết ) nhằm thực hiện những mục đích về nhận thức, về tình cảm ,

về hành động…

- Mỗi hoạt động giao tiếp gồm hai quá trình: Tạo lập văn bản và thực hiện lĩnh hội văn bản

- Trong hoạt động giao tiếp có sự chi phối của các nhân tố : Nhân vật giao tiếp, hoàn cảnh giao tiếp, nội dung giao tiếp, phơng tiện giao tiếp và mục đích giao tiếp

3 Củng cố: Các nhân tố chi phối hoạt động giao tiếp

4 Hớng dẫn về nhà

- Nắm nội dung bài học thông qua học thuộc phần ghi nhớ

- Soạn bài theo phân phối

Ngày gi ảng:

A7……… Vắng ……….

Tiết 4 Khái quát văn học dân gian Việt nam

Trang 10

- Nắm đợc những nét khái quát về văn học dân gian cùng với những giá trị to lớn, nhiều mặt của bộ phận văn học này

2 Kĩ năng: Có kỹ năng tìm hiểu văn học dân gian

3 Thái độ: Biết yêu mến, trân trọng, giữ gìn, phát huy văn học dân gian.

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi : Để hoạt động giao tiếp đợc diễn ra chúng ta cần phải có những yếu

tố nào? Hãy phân tích?

2 bài mới

Hoạt động 1 Kiểm tra kiến

thức cũ.

Gọi HS nhắc lại khái niệm

Văn học dân gian đã học ở

tiết 2

- Gọi HS đọc phần 1 và hỏi:

Em hiểu thế nào là tính

truyền miệng?

- Em hiểu thế nào là tính tập

thể? Sự khác biệt của Văn

học dân gian với văn học viết

ở chỗ nào?

Văn học dân gian là gì ?

- Là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng từ đời này sang đời khác

- Sáng tác tập thể

- Mục đích phục vụ trực tiếp cho những sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng

I Đặc trng cơ bản của văn học dân gian.

1 Văn học dân gian là những tác phẩm ngôn

từ truyền miệng (Tính truyền miệng.)

- Không lu hành bằng chữ viết, đó là sự ghi nhớ theo kiểu nhập tâm và phổ biến bằng lời nói hay bằng trình diễn, nó đợc truyền từ

ng-ời này sang ngng-ời khác, đng-ời này sang đng-ời khác

- Quá trình truyền miệng đợc thực hiện thông qua diễn xớng dân gian: Nói, kể, hát, trình diễn các tác phẩm VHDG

2.Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể ( Tính tập thể.)

- Theo nghĩa hẹp là một nhóm ngời Theo nghĩa rộng là một cộng đồng dân c

- Tập thể bao gồm nhiều cá nhân nhng không phải tất cả các cá nhân cùng một lúc

A Mục tiêu học

- Nắm đợc nét khái quát văn học dân gian... hiện

- Trò: SGK, soạn, ghi

1 Kiểm tra... với văn học viết

ở chỗ nào?

Văn học dân gian gì ?

- Là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng từ đời sang đời khác

- Sáng tác tập thể

- Mục

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	351,25 KB