Bức tranh sinh động, giản dị tràn đầy sức sống, vui tươi, rộn ràng Nhà thơ cảm nhận không chỉ bằng những giác quan thông thường mà bằng cả tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, giao c¶m m·nh liÖt v[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/12/2006
Tiết theo PPCT: 50
Ký duyệt: Đọc - văn:
cảnh ngày hè
( Bảo kính cảnh giới - Nguyễn Trãi )
A Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
cao đẹp của tác giả
- Thấy $%&' Nt sử dụng từ ngữ đặc sắc, giàu sức gợi tả và ý thức của NTrãi trong việc tìm tòi, sáng tạo một thể thơ viết bằng Tiếng Việt
- Rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản VH
B phương tiện thực hiện
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
- Giáo án
C CáCH THứC TIếN HàNH
tìm , kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Giới thiệu bài mới:
Nguyễn Trãi không chỉ là một tác gia nổi tiếng với " Bình Ngô đại cáo "-
áng thiên cổ hùng văn - mà còn là người tạo ra bông hoa đầu mùa rực rỡ nhất của thơ Nôm với " Quốc âm thi tập " Trong đó phải kể đến bài thơ tiêu biểu " Cảnh ngày hè " (Bảo kính cảnh giới , số 43)
Trang 2Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
I Giới thiệu chung:
( HS đọc tiểu dẫn )
1 Nguyễn Trãi
Nêu những nét chính về tác giả?
2 Bài thơ:
Nêu xuất xứ và ý nghĩa nhan đề
của bài thơ?
II Đọc - hiểu khái quát
( HS đọc diễn cảm bài thơ)
1 Thể thơ
Bài thơ thuộc thể thơ nào?
2 Bố cục
Bài thơ có thể chia làm mấy
phần?
III Đọc - hiểu chi tiết
1 Cảnh ngày hè
Câu thơ một giới thiệu hoàn
cảnh tác giả ngắm cảnh như thế
nào?
- Nguyễn Trãi ( 1380 - 1442 )
- Anh hùng DT, nhà văn hoá lớn, để lại di sản phong phú đồ sộ
- Sự nghiệp sáng tác: Chữ Hán + Nôm
* Tập thơ " Quốc âm thi tập " ( chữ Nôm) gồm 254 bài + Vị trí: Tập thơ nôm cổ nhất, hay nhất
sống thanh bình, HP cho ND + Hình thức: Chủ yếu là thể thơ thất ngôn bát cú xen lục ngôn -> Cách tân
- Xuất xứ : Thuộc chùm thơ " Bảo kính cảnh giới " ( 61 bài) thuộc " Quốc âm thi tập "
cuộc sống, bản thân
- Hoàn cảnh ra đời: Căn cứ vào nội dung có lẽ lúc tác giả không $%&' vua tin dùng, cuộc sống nhàn dật
{ Cách tân ngắt nhịp linh hoạt
liên " chỉnh thể )
- Bố cục:
+ Sáu câu thơ đầu : Cảnh ngày hè + Hai câu cuối : Tâm trạng thi nhân
- Câu 1:
-> Nhịp 1/2/3 nhấn mạnh hoàn cảnh nhàn nhã về thời gian ( tâm không nhàn)
+ " Hóng mát "- Tâm hồn % thái, thanh thản, thả hồn với thiên nhiên
Lop11.com
Trang 3Cảnh ngày hè được miêu tả với
chi tiết nào? Thể hiện sức sống
như thế nào? ( Phân tích sức gợi
tả của các tính từ , ĐT, từ láy
và cảm hứng )
Những hình ảnh, chi tiết ấy thể
hiện cảm nhận của tác giả về
thiên nhiên, cuộc sống như thế
nào?
2 Tâm sự của nhà thơ
Bài thơ thể hiện tâm trạng,
mong ước gì của tác giả?
{-> Câu 1 đã giới thiệu hoàn cảnh, tâm trạng, thanh thản, % thái >%.' thiên nhiên
- Năm câu thơ tiếp:
+ Đùn dùn: Từ láy, ĐT mạnh - dồn dập tuôn ra
rợp mặt đất + ( Hoè) lục: Xanh thẫm + Phun: ĐT mạnh
+ Tiễn: Ngát, nức
Từ láy + đảo ngữ = nhộn nhịp + Dắng dỏi: Từ láy- lảnh lảnh, tiếng kêu liên tục vang dội
=> Bức tranh cảnh vật và cuộc sống cuối hè, cuối ngày
động, giản dị tràn đầy sức sống, vui %C) rộn ràng - Nhà thơ cảm nhận không chỉ bằng những giác quan
giao cảm mãnh liệt với cuộc sống
=> Tình yêu TN, cuộc sống tha thiết mãnh liệt ( So sánh:
ở đây Động + Cảnh ngày hè: Gợi nóng nực
Ngày nắng chang chang lưỡi chó lè
Hồng đức Quốc âm thi tập
Ai xui con quốc gọi hè
Cái nắng nung người nóng nóng ghê
- Từ Diễn Đồng -)
- Ngu cầm: Điển tích ( SGK)
- Dẽ có: Lẽ ra nên có - %.' mong
DT, một quốc gia nào mà ND, nhân loại -> Hai câu kết có 2 cách hiểu:
+ Câu 1: Ca ngợi sự thái bình
Trang 4Chú ý hoàn cảnh ngắm cảnh là
dân-> Ngắm cảnh không thụ
động
IV Kết luận:
Đánh giá chung về bài thơ?
V Bài tập nâng cao:
( HS thảo luận)
+ Câu 2: Ước mong ND giàu có no đủ Cách hiểu này cũng thể hiện vẻ đẹp tâm hồn Nthơ: Tha
Liên hệ: " Bui một tấc lòng ưu ái cũ "
-> Yêu nước thương dân
giản dị, quen thuộc và sinh động, vui %C) giàu sức sống - Thể hiện vẻ đẹp tâm hồn vui sống, %C trẻ, yêu tha thiết TN, cuộc sống, chan hoà với TN và canh cánh nỗi niềm % ái, khát vọng HP cho ND
- NT: Sáng tạo về hình thức thơ, sử duịng từ láy tài tình, sử dụng ĐT, tính từ giàu giá trị tạo hình, biểu cảm
- Quan hệ giữa cảnh và tình trong bài thơ: Hài hoà - Cảnh để biểu hiện tình, tình khiến cảnh thêm đẹp
Lop11.com