Công AMN của lực điện khi điện tích q dịch chuyển từ điểm M đến điểm N trong điện trường đều theo một đường bất kì tính theo công thức: AMN = qEd Tính được công của lực trong đó, d là [r]
Trang 1Biên tập ngày 24 / 8 /2010
TIẾT 1 PHẦN I : ĐIỆN HỌC - ĐIỆN TỪ HỌC CHƯƠNG I : ĐIỆN TÍCH - ĐIỆN TRƯỜNG BÀI 1: ĐIỆN TÍCH - ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Nêu được các cách làm nhiễm điện một vật.
- Phát biểu được định luật Cu-lông và chỉ ra đặc điểm của lực điện giữa hai điện tích điểm.
2.K ỹ năng:
- Viết được công thức định luật cu-lông
- Vận dụng được định luật Cu-lông để xác định được lực điện tác dụng giữa hai điện tích điểm.
- Biểu diễn được lực tương tác giữa các điện tích bằng các vectơ.
- Biết cách tìm lực tổng hợp tác dụng lên một điện tích bằng phép cộng các vectơ lực.
II Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Dụng cụ thí nghiệm về nhiễm điện do cọ xác, do tiếp xúc và do hưởng ứng.
- SGK, SBT và các tài liệu tham khảo.
2.Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về điện tích.
- SGK, SBT.
STT
CHUẨN KT,
KN QUY ĐỊNH
TRONG
CHƯƠNG
TRÌNH
MỨC ĐỘ THỂ HIỆN CỤ THỂ CỦA
1 Nêu được các
cách làm nhiễm
điện một vật (cọ
xát, tiếp xúc và
hưởng ứng)
[Thông hiểu]
Có ba cách làm nhiễm điện cho vật :
Nhiễm điện do cọ xát : Cọ xát hai vật, kết
quả là hai vật bị nhiễm điện
Nhiễm điện do tiếp xúc : Cho một vật
nhiễm điện tiếp xúc với vật dẫn khác không nhiễm điện, kết quả là vật dẫn bị nhiễm điện
Nhiễm điện do hưởng ứng : Đưa một vật
nhiễm điện lại gần nhưng không chạm vào một vật dẫn khác trung hoà về điện Kết quả
là hai đầu của vật dẫn bị nhiễm điện trái dấu
Đầu của vật dẫn ở gần vật nhiễm điện mang điện tích trái dấu với vật nhiễm điện
Ôn tập kiến thức ở chương trình vật lí cấp THCS
Ví dụ : Cọ xát thuỷ tinh vào lụa, kết quả là thuỷ tinh và lụa bị nhiễm điện Vật dẫn A không nhiễm điện Khi cho A tiếp xúc với vật nhiễm điện B thì A nhiễm điện cùng dấu với B
Cho đầu A của thanh kim loại AB lại gần vật nhiễm điện C, kết quả đầu
A tích điện trái dấu với C
và đầu B tích điện cùng dấu với C
2 Phát biểu được
định luật Cu-lông
và chỉ ra đặc điểm
của lực điện giữa
hai điện tích điểm
[Thông hiểu]
Định luật Cu-lông :
Độ lớn của lực tương tác giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không tỉ lệ thuận với tích
độ lớn của hai điện tích đó và tỉ lệ nghịch với
Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét Điện môi là môi trường cách điện Khi đặt điện
Trang 2Vận dụng được
định luật Cu-lông
giải được các bài
tập đối với hai
điện tích điểm
bình phương khoảng cách giữa chúng
Phương của lực tương tác giữa hai điện tích điểm là đường thẳng nối hai điện tích điểm
đó Hai điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, hai điện tích trái dấu thì hút nhau
Công thức tính độ lớn của lực tương tác giữa hai điện tích điểm:
F = k q q1 22
r
trong đó, F là lực tác dụng đo bằng đơn vị niutơn (N), r là khoảng cách giữa hai điện tích, đơn vị là mét (m), q1, q2 là các điện tích, đơn vị đo là culông (C), k là hệ số tỉ lệ, phụ thuộc vào hệ đơn vị đo Trong hệ SI, k = 9.109
2 2
N.m
Khi hai điện tích được đặt trong điện môi
đồng chất, chiếm đầy không gian, có hằng số điện môi thì
1 2 2
q q
F = k
r
Hằng số điện môi của không khí gần bằng hằng số điện môi của chân không ( = 1)
[Vận dụng]
Biết cách tính độ lớn của lực và các đại
lượng trong công thức định luật Cu-lông
Biết cách vẽ hình biểu diễn lực tác dụng
lên các điện tích
tích điểm trong điện môi đồng tính chiếm đầy không gian xung quanh điện tích thì lực tương tác giữa chúng yếu đi lần so với khi đặt chúng trong chân không gọi là hằng
số điện môi của môi trường ( 1)
Hằng số điện môi là một đặc trưng quan trọng cho tính chất điện của một chất cách điện Nó cho biết, khi đặt các điện tích trong đó thì lực tác dụng giữa chúng sẽ nhỏ đi bao nhiêu lần so với khi đặt chúng trong chân không
Hai lực tác dụng vào hai điện tích là hai lực trực đối: cùng phương, ngược chiều, độ lớn bằng nhau và đặt vào hai điện tích
III Tiến trình dạy học:
1.Ổn định lớp:
2.Giảng bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự nhiễm điện của vật.
Hs trả lời câu hỏi kiểm tra
kiến thức cũ của Gv:
- Có mấy loại điện tích?
- Tương tác giữa các điện
tích diễn ra như thế nào?
Hs quan sát Gv làm thí
Gv đặt câu hỏi cho Hs.
Nhận xét câu trả lời.
Có hai loại điện tích: Điện tích dương và điện tích âm.
Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, các điện tích trái dấu thì hút nhau.
Gv làm thí nghiệm hiện tượng nhiễm điện
do cọ xát.
1.Hai loại điện tích Sự nhiễm điện của các vật.
a Hai loại điện tích: + Điện tích dương + Điện tích âm.
- Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, các điện tích trái dấu thì hút nhau.
- Đơn vị điện tích là Cu lông (C)
Trang 321
F
21
F
r
21
F
r
12
F
q2<0
q1>0
q2>0
nghiệm và rút ra nhận xét:
- Sau khi cọ xát thanh
thuỷ tinh có thể hút các
mẫu giấy vụn.
- Thanh thuỷ tinh nhiễm
điện.
Hs nghe giảng và dự đoán
kết quả của các hiện tượng
trên
Gv nêu hiện tượng:
- Cho thanh kim loại không nhiễm điện chạm vào quả cầu đã nhiễm điện.
- Đưa thanh kim loại không nhiễm điện lại gần quả cầu đã nhiễm điện nhưng không chạm vào.
Hiện tượng gì sẽ xảy ra?
- Electron là hạt mang điện tích
âm có độ lớn e1,6.10 19C gọi là điện tích nguyên tố Một vạt mang điện thì điện tích của nó luôn là n.e (n là số nguyên) b.Sự nhiễm điện của các vật.
- Nhiễm điện do cọ xát.
- Nhiễm điện do tiếp xúc.
- Nhiễm điện do hưởng ứng.
Hoạt động 2: Tìm hiểu định luật Cu-lông.
-Hs lắng nghe.
-Hs lắng nghe và ghi chép.
Hs trả lời câu hỏi: Đặc
điểm của vectơ lực là gi?
Đặc điểm của vectơ lực :
gồm
- Điểm đặt.
- Phương , chiều.
- Độ lớn.
Hs vẽ lực tương tác giữa
hai điện tích cùng dấu và
trái dấu.
Hs phát biểu và viết biểu
thức định luật vạn vật hấp
dẫn.
So sánh sự giống và khác
nhau giữa định luật
Cu-lông và định luật vạn vật
hấp dẫn.
Gv trình bày cấu tạo và công dụng của cân xoắn.
Cấu tạo: (hình 1.5/7 sgk)
A là quả cầu kim loại cố định gắn ở đầu một thanh thẳng đứng.
B là quả cầu kim loại linh động găn ở đầu một thanh nằm ngang Đầu kia là một đối trọng.
Công dụng: Dùng để khảo sát lực tương tác giữa hai quả cầu tích điện.
Gv đưa ra khái niệm điện tích điểm: là những vật nhiễm điện có kích thước nhỏ so với khoảng cách giữa chúng.
Gv trình bày nội dung và biểu thức của định luật Cu-lông.
Lực Cu-lông (lực tĩnh điện) là một vectơ
Gv yêu cầu Hs nêu đặc điểm vectơ lực.
Biểu thức định luật vạn vật hấp dẫn:
12 2 G: hằng số hấp dẫn.
r
m m G
F hd
Giống:
+ Lực HD tỉ lệ thuận tích khối lượng hai vật.
+ Lực Cu-lông tỉ lệ thuận tích độ lớn hai điện tích.
+ Lực HD và LựcCu-lông tỉ lệ nghịch bình phương khoảng cách giữa chúng
Khác:
+ Lực HD bao giờ cũng là lực hút.
+ Lực Cu-lông có thể là lực hút hay lực đẩy.
Định luật Cu-lông:
Nội dung: Độ lớn của lực tương tác giữa hai điện tích điêm tỉ lệ thuận với tích các độ lớn của hai điện tích
đó và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng Phương của lực tương tác giữa hai điện tích
là đường thẳng nối hai điện tích điểm đó Hai điện tích đó cùng dấu thì đẩy nhau trái dấu thì hút nhau Biểu thức: 1.22
r
q q k
F Trong đó: + k = 9.10 9 Nm 2 /C 2 : hệ số tỉ lệ.
+ r : khoảng cách giữa hai điện tích điểm.
+ q 1 , q 2 : độ lớn của hai điện tích điểm.
Biểu diễn:
Hoạt động 3: Tìm hiểu lực tĩnh điện trong điện môi.
Hoạt động của HS Hoạt động của GV
Trang 4Hs trả lời câu hỏi:
- Lực tĩnh điện thay đổi
như thế nào trong môi
trường đồng tính?
Lực tĩnh điện trong
môi trường đồng tính giảm
đi ε lần so với trong môi
trường chân không.
- Hằng số điện môi phụ
thuộc và không phụ thuộc
vào yếu tố nào?
Hằng số điện môi phụ
thuộc vào tính chất của
điện môi Không phụ
thuộc vào độ lớn và
khoảng cách giữa điện tích
Gv nêu vấn đề: Định luật Cu-lông chỉ đề cập đến lực tĩnh điện trong chân không Vậy trong môi trường đồng tính lực tĩnh điện có thay đổi không? Nếu có thì thay đổi như thế nào?
Từ thực nghiệm lực tĩnh điện trong môi trường đồng tính được xác định bởi công thức:
1 22 ε :hằng số điện môi.
r
q q k F
2.Lực tương tác của các điện tích
trong điện môi (chất cách điện)
2 2 1 r q q k F -Lực tương tác giữa hai điện tích trong điện môi giảm đi so với trong chân không : hằng số điện môi, chỉ phụ thuộc vào bản chất điện môi Hoạt động 4: Củng cố và dặn dò Hoạt động của HS Hoạt động của GV -HS trả lời câu hỏi 1,2 /8 sgk -Hs ghi nh ận nhi ệm v ụ đ ư ợc giao - Làm bài tập 1,2,3,4 /8,9 sgk - Chuẩn bị tiết 2: “Thuyết electron Định luật bảo toàn điện tích”. IV.Rút kinh nghiệm: ………
………
……….………
………
……….………
………
Biên tập ngày 25/ 8 /2010 TIÊT 2
THUYẾT ELECTRON - ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH.
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Trình bày được nội dung chính của thuyết electron.
- Trình bày được khái niệm hạt mang điện và vật nhiễm điện.
- Phát biểu được nội dung của định luật bảo toàn điện tích.
2.Kỹ năng:
- Vận dụng được thuyết electron để giải thích được các hiện tượng nhiễm điện.
- Giải thích được tính dẫn điện, tính cách điện của một chất.
II Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về nhiễm điện do cọ xát.
2.Học sinh:
Ôn lại hiện tượng nhiễm điện do cọ xát, chất dẫn điện, chất cách điện (đã học ở THCS).
2 THUYẾT ÊLECTRON ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH
STT
CHUẨN KT, KN
QUY ĐỊNH TRONG
CHƯƠNG TRÌNH
MỨC ĐỘ THỂ HIỆN CỤ THỂ CỦA CHUẨN
1 Trình bày được các
nội dung chính của
thuyết êlectron
[Thông hiểu]
Thuyết dựa trên sự có mặt và dịch chuyển của
êlectron để giải thích các hiện tượng điện và tính
Ôn tập một phần kiến thức của bài trong chương trình Vật lí cấp THCS và ở môn Hóa
Trang 5chất điện của các vật gọi là thuyết êlectron.
Thuyết êlectron gồm các nội dung chính sau
đây :
- Bình thường, tổng đại số các điện tích trong nguyên tử bằng không, nguyên tử trung hòa về điện
- Nếu nguyên tử bị mất đi một số êlectron thì tổng đại số các điện tích trong nguyên tử là một số dương, nó là một ion dương Ngược lại, nếu nguyên
tử nhận thêm một số êlectron, nó là một ion âm
- Khối lượng của êlectron rất nhỏ nên độ linh động của êlectron rất lớn Vì vậy, do một số điều kiện nào đó (cọ xát, tiếp xúc, nung nóng), một số êlectron có thể bứt ra khỏi nguyên tử, di chuyển trong vật hay di chuyển từ vật này sang vật khác Êlectron di chuyển từ vật này sang vật khác làm cho các vật nhiễm điện Vật nhiễm điện âm là vật thừa êlectron, vật nhiễm điện dương là vật thiếu êlectron
học
2 Phát biểu được định
luật bảo toàn điện tích
[Thông hiểu]
Định luật : Ở một hệ vật cô lập về điện, nghĩa là
hệ không trao đổi điện tích với các hệ khác, thì tổng đại số các điện tích trong hệ là một hằng số
êlectron để giải thích
được các hiện tượng
nhiễm điện
[Vận dụng]
Giải thích được các hiện tượng nhiễm điện:
Sự nhiễm điện do cọ xát : Khi hai vật cọ xát,
êlectron dịch chuyển từ vật này sang vật khác, dẫn tới một vật thừa êlectron và nhiễm điện âm, còn một vật thiếu êlectron và nhiễm điện dương
Sự nhiễm điện do tiếp xúc : Khi vật không mang
điện tiếp xúc với vật mang điện thì êlectron có thể dịch chuyển từ vật này sang vật kia làm cho vật không mang điện khi trước cũng bị nhiễm điện theo
Sự nhiễm điện do hưởng ứng : Khi một vật bằng
kim loại được đặt gần một vật đã nhiễm điện, các điện tích ở vật nhiễm điện sẽ hút hoặc đẩy êlectron
tự do trong vật bằng kim loại làm cho một đầu vật này thừa êlectron, một đầu thiếu êlectron Do vậy, hai đầu của vật bị nhiễm điện trái dấu
III Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Trang 6Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung thuyết electron Vật dẫn điện và vật cách điện.
Hs nhớ lại cấu tạo của nguyên tử.
- Nguyên tử gồm:
+ Hạt nhân: proton: mang điện
dương.
nơtron: không mang
điện.
+ Electron: mang điện âm.
- Thuyết electron dựa trên sự có
mặt và sự di chuyển của electron.
- Hs dựa vào lưu ý của Gv để trả
lời câu C1.
-Hs nêu tên một vài vật dẫn điện
và vật cách điện.
- Yêu cầu HS nhắc lại kiến thức: cấu tạo của nguyên tử, điện tích của các hạt trong nguyên tử.
- Thuyết electron dựa trên cơ sở nào?
- Gv trình bày nội dung thuyết electron Lưu ý Hs là khối lượng của electron nhỏ hơn khối lượng của proton rất nhiều nên electron di chuyển dễ hơn
- Yêu cầu Hs trả lời câu C1.
- Yêu cầu Hs nêu vi dụ về vật dẫn điện và vật cách điện Định nghĩa vật dẫn điện và vật cách điện.
- Gv đưa ra định nghĩa trong SGK
Vậy hai cách định nghĩa đó có khác nhau không?
1.Thuyết electron:
- Bình thường nguyên tử trung hoà về điện.
- Nguyên tử bị mất electron trở thành ion dương, nguyên tử nhận thêm electron trở thành ion âm.
- Electron có thể di chuyển trong một vật hay từ vật này sang vật khác vì độ linh động lớn ( do khối lượng nhỏ).
2.Vật (chất) dẫn điện và vật (chất) cách điện:
- Vật dẫn điện là những vật có nhiều các điện tích tự do có thể di chuyển được bên trong vật.
- Vật cách điện(điện môi) là những vật có rất ít các điện tích tự
do có thể di chuyển bên trong vật.
Hoạt động 3: Tìm hiểu ba hiện tượng nhiễm điện.
Hs nghiên cứu SGK, lắng nghe và
trả lời câu hỏi của Gv.
Hs lắng nghe và ghi chép.
Chú ý:
- Electron tự do có vai trò rất quan
trọng trong quá trình nhiễm điên.
- Điện tích có tính bảo toàn.
Gv yêu cầu Hs dựa vào thuyết electron để trả lời các câu hỏi sau:
- Bình thường thanh thuỷ tinh và mảnh lụa trung hoà về điện Tại sao sau khi cọ xát chúng lại nhiễm điện?
điện tích đó từ đâu đến?
- Thanh kim loại trung hoà điện khi tiếp xúc với quả cầu nhiễm điện thì thanh KL nhiễm điện Dựa vào nội dung nào của thuyết electron để giải thích hiện tượng trên?
- Tương tự yêu cầu Hs giải thích hiện tượng nhiếm điện do hưởng ứng.
- Yêu cầu Hs so sánh ba hiện tượng nhiễm điện trên.
Gv nhận xét , tổng kết và rút ra kết luận.
3.Giải thích ba hiện tượng nhiễm điện:
a.Nhiễm điện do cọ xát:
Khi thanh thuỷ tinh cọ xát với lụa thì có một số electron di chuyển
từ thuỷ tinh sang lụa nên thanh thuỷ tinh nhiễm điện dương, mảnh lụa nhiễm điện âm.
b.Nhiễm điện do tiếp xúc:
Khi thanh kim loại trung hoà điện tiếp xúc với quả cầu nhiễm điện thì có sự di chuyển điện tích từ quả cầu sang thanh kim loại nên thanh kim loại nhiễm điện cùng dấu với quả cầu.
c Nhiễm điện do hưởng ứng:
Thanh kim loại trung hoà điện đặt gần quả cầu nhiễm điện thì các electron tự do trong thanh kim loại dịch chuyển Đầu thanh kim loại xa quả cầu nhiễm điện cùng dấu với quả cầu, đầu thanh kim loại gần quả cầu nhiễm điện trái dấu với quả cầu.
Hoạt động 4: Tìm hiểu định luật bảo toàn điện tích.
- Gv đặt câu hỏi: thế nào là một hệ cô 4.Định luật bảo toàn điện tích
Trả lời câu hỏi của Gv:
Phát biểu nội dung và viết biểu thức định luật
Cu-lông.
Biểu diễn lực tương tác giữa hai điện tích cùng dấu.
Gv đặt câu hỏi kiểm tra.
Nhận xét câu trả lời của Hs.
Trang 7- Hs lắng nghe và ghi chép lập về điện?
- Gv trình bày nội dung định luật bảo toàn điện tích.
- Ở một hệ vật cô lập về điện, nghĩa là hệ không trao đổi điện tích với các hệ khác, thì tổng đại
số các điện tích trong hệ là một hằng số.
Hoạt động5: Củng cố dặn dò
- Hs trả lời các câu hỏi trong SGK /12.
- Hs ghi nh ận nhiệm vụ h ọc t ập - Làm bài tập 1,2 /12 sgk.- Chuẩn bị bài “Điện trường”.
IV.Rút kinh nghiệm:
………
………
……….………
………
……….………
………
Tiết 2a : Tự chọn định luật Cu – lông ( Coulomb )
I/ MỤC TIÊU
1/KIẾN THỨC:
+ Vận dụng định luật coulomb để giải bài tập về tương tác giữa hai điện tích
+ Vận dụng thuyết electron để làm một số bài tập định tính
2/ KĨ NĂNG
+Xác định được phương , chiều, độ lớn của lực tương tácgiữa hai điện tích
+Giải thích được sự nhiễm điện do tiếp xúc, cọ xát và hưởng ứng
II/CHUẨN BỊ
1/GIÁO VIÊN: Một số bài tập định tính và định lượng
2/ HỌC SINH : Làm các bài tập trong sgk và một số bài tâp trong sách bài tập đã dặn ở tiết trước
III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1/ Hoạt động 1: (10phút) kiểm tra bài cũ)
-Yêu cầu HS viết biểu thức độ lớn và biểu diễn
lực tương tác giữa hai điện tích q10 và q20
-Yêu cầu HS tr ình b ày n ội dung thuyết
electron Gi ải th ích hi ện t ư ợng nhiễm đi
ện do hưởng ứng v à do tiếp x úc
- Yêu cầu HS tr ả l ời câu : 1.3; 2.6; trang 5,6
sách bài tập
-Biểu diễn lực tương tác giữa hai điện tích :
và hướng ra xa nhau
12
F F21
-Độ lớn: 1 22 ( F12 =F21 = F)
r
q q k F
- Tr ình b ày n ội dung thuy ết electron vận dụng giải thích …………- 1.3D ; 2.6 A
2/ Ho ạt đ ộng 2 ( 25 ph út) X ác đ ịnh phương ,chi ều , đ ộ lớn l ực t ương tác gi ữa hai đi ện tích
- Cho HS đọc đề , tóm tắt đề và l
àm v ệc theo nhóm để giải bài
8/10sgk và bài tập làm thêm:
cho đ ộ lớn q1 = q2 = 3.10-7 (C) cách
nhau một khỏang r trong không
khí th ì h úc nhau m ột lực 81.10
-3(N).x ác đ ịnh r? Bi ểu di ễn l ực
húc và cho b íet d ấu của các điện
tích?
-Yêu cầu các nhóm cử đại diện
lên trình bày bài giải
-Các nhóm dọc ,chép và tóm tắt đề
-Thảo luận theo nhóm từ giả thuyết , áp dụng công thức , suy ra đại lượng cần tìm
-Biểu diễn lực húc và suy luận dấu của các điện tích
-Các nhóm cử đại diện lên trình bày bài giải
Bài8/10sgk
Độ lớn điện tích của mỗiquảcầu: ADCT: 1 22 = k (1)
r
q q k F
r
q
q = = … =10-7 ( C )
k
r
F 2
Bài tập làm thêm
Từ CT (1):r = = = 10 cm
F
kq
2
-F12 F21 q10 và q20
Bài 1.6/4 sách bài tập
Trang 8-Yêu cầu HS đọc và tóm tắt bài
1.6/4 sách bài tập
- Cho HS thảo luận và là theo
nhóm (có sự phân công giữa các
nhóm)
-Gợi ý: công thức Fht ?
-Công thức tính Fhd?
- Đọc và tóm tắt
đề bài
-Thảo luận và tiến hành làm theo sự phân công của giáo viên
-L ập tỉ số Fđ v àFhd
= = 1,6.10-19 ( C)
e
a/ F = 5,33.10-7 ( N ) b/ Fđ = Fht 9.109 2 = mr
2
2
r
e
2
=
9.10923 2
mr e
= 1,41.1017 ( rad/s) c/ Fhd = G 12 2
r
m m
= = 1,14.1039
hd
d
F
F
2 1
2
92 10 9
m Gm e
Vậy : Fhd F đ
\
HẾT TIẾT 1
2/Hoạt động3 ( 10phút) V ận dụng thuy ết electron gi ải th ích s ự nhiễm đi ện do cọ xát
-Y êu c ầu HS đọc ,
thảo luận làm b ài 2.7
/6 s ách b ài t ập
- Cho m ỗi nhóm cử đại
diện l ên trả lời
- v ận dụng thuy ết electron thảo lu ận đ ể tr ả lời bài 2.7
-Các nh óm l ầ l ượt trả lời
và nhận x ét phàn tr ả lời của nhau
B ài 2.7/6 s ách b ài tập
Khi xe chạy dầu s ẽ cọ xát vào vỏ thùng xe và
ma sát giữa không khí với vỏ thùng xe làm vỏ thùng bị nhiễm điện.Nếu NĐ mạnh thì c ó thể sinh ra tia lửa đi ện g ây bốc cháy v ì vậy ta ph
ải l ấy 1 x ích sắt nối v ỏ thùng v ới đất để khi điện t ích xu ất hiện th ì sẽ theo sợi dây xích truy ền xuống đất
Ho ạt đ ộng 4 (… phút)
Trang 9Cho đọc và tóm tắt đề.
Cho viết biểu thức định
luật Coulomb, suy ra,
thay số để tính q 2 và độ
lớn của điện tích q.
Cho h/s tự giải câu b.
Cho đọc và tóm tắt.
Cho vẽ hình biểu diễn
các lực thành phần.
Cho tính độ lớn của các
lực thành phần
Cho vẽ hình biểu diễn
lực tổng hợp.
Hướng dẫn để h/s tính
độ lớn của lực tổng hợp.
Cho h/s tự giải câu b.
đọc và tóm tắt (nhớ đổi đơn vị
về hệ SI).
Viết biểu thức định luật Coulomb, suy ra, thay số để tính q 2 và |q|.
Viết biểu thức định luật Coulomb, suy ra, thay số để tính r 2 và r.
Đoc, tóm tắt.
Vẽ hình biểu diễn các lực F A
và F B Tính độ lớn của các lực F A
và F B .
Dùng qui tắc hình bình hành
vẽ lực tổng hợp F Tính độ lớn của F.
Thay số tính F
Bài 6
a) Ta có : F1 = k 1.2 2 = k
r
q q
2
2
r q
=> q 2 = = = 7,1.10 -18
k
r
F 2
1
9
2 2 4
10 9
) 10 2 ( 10 6 ,
=> |q| = 2,7.10 -9 (C) b) Ta có : F2 = k
2 2
2
r q
=> r2 = = 2,56.10 -4
4
18 9
2
2
10 5 , 2
10 1 , 7 10 9
F
q k
=> r2 = 1,6.10 -2 (m)
Bài 8
a) Các điện tích qA
và qB tác dụng lên điện tích q1 các lực
A
phương chiều như hình vẽ và có độ lớn :
FA = FB = 2 2
2 2
x d
q k AM
q k
Lực tổng hơp do 2 điện tích qA và qB tác dụng lên điện tích q1 là : F F A F B có phương chiều như hình vẽ và có độ lớn :
F = 2FAcos = 2FA =
2
2 x d
d
2
) (
2
x d
d q k
b) Thay số ta có : F = 17.28 (N)
4) Dặn dò : Giải các bài tập còn lạitrong SBT
III Rút kinh nghiệm tiết dạy :
Biên tập ngày 30 /8 / 2010
Tiết 3 & 4
ĐIỆN TRƯỜNG
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Nêu được điện trường tồn tại ở đâu? Có tính chất gì?
- Phát biểu được định nghĩa cường độ điện trường.
- Trình bày được khái niệm đường sức điện, ý nghĩa và tính chất của đường sức điện.
- Nếu được khái niệm điện trường đều.
- Phát biểu được nguyên lí chồng chất điện trường.
2.Kỹ năng:
Trang 10- Xác định được cường độ điện trường (phương, chiều, độ lớn) tại một điểm của điện trường gây bởi một, hai
hoặc ba điện tích điểm.
- Nêu được một vài ví dụ về điện trường đều.
II Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Dụng cụ thí nghiệm điện phổ hoặc tranh ảnh minh hoạ điện phổ của các vật nhiễm điện.
2.Học sinh:
- Ôn lại đường sức từ, từ phổ đã học ở THCS.
S
TT
CHUẨN KT, KN QUY
ĐỊNH TRONG CHƯƠNG
TRÌNH
MỨC ĐỘ THỂ HIỆN CỤ THỂ CỦA CHUẨN KT,
1 Nêu được điện trường tồn
tại ở đâu, có tính chất gì
[Thông hiểu]
Một điện tích tác dụng lực điện lên các điện tích khác ở gần nó, ta nói xung quanh điện tích có điện trường
Điện trường bao quanh điện tích và tồn tại cùng với điện tích (Trường hợp điện trường tĩnh, gắn với điện tích đứng yên)
Tính chất cơ bản của điện trường là tác dụng lực điện lên điện tích đặt trong nó
2 Phát biểu được định nghĩa
cường độ điện trường
[Thông hiểu]
Một điện tích thử dương q đặt tại một điểm xác định trong điện trường thì có lực điện Fur tác dụng lên điện tích
q Thương số F
q
r
tại một điểm là một vectơ không đổi không phụ thuộc vào q nên được dùng để đặc trưng cho điện trường ở điểm đang xét về mặt tác dụng lực gọi là cường độ điện trường, kí hiệu là Er :
F
E = q
r r
nếu q > 0 thì Er cùng chiều với Fur ; nếu q < 0 thì Er ngược chiều với F.ur
Trong trường hợp đã biết cường độ điện trường Er , thì lực điện tác dụng lên điện tích q đặt trong điện trường là
Fr qEr Trong hệ SI, đơn vị cường độ điện trường là vôn trên mét (V/m)
Cường độ điện trường tại một điểm M cách điện điểm Q một khoảng r trong chân không được tính bằng công thức:
2
Q
r
Một vật có kích thước nhỏ, mang một điện tích nhỏ, được dùng để phát hiện lực điện tác dụng lên nó gọi là điện tích thử
Nguyên lí chồng chất điện trường Khi một điện tích chịu tác dụng đồng thời
trường Er1, Er2 thì nó chịu tác dụng của điện trường tổng hợp Er được xác định như sau:
1 2
Eur Eur Eur