- Đây là một trong những bài thơ tiêu biểu thể hiện cho sự bùng nổ mãnh liệt của cái tôi trong thơ mới nói chung, thơ Xuân Diệu nói rêng, đồng thời in dấu khá đậm hồn thơ Xuân Diệu “Thiế[r]
Trang 1Giáo viên Trần Nam Chung
Ngày soạn: 03/01/2010
Ngày dạy:
Lớp dạy: 11K- 11E- 11F
Buổi dạy: Buổi 1
Ôn tập
Vội VàNG
Xuân Diệu
A-Mục tiêu của bài dạy:
Giúp học sinh:
Nắm được những vấn đề sau:
- Một Xuân Diệu sôi nổi, táo bạo, tinh tế, yêu cuộc sống đến đam mê
- Khám phá phát hiện một thiên đường đang lồ lộ bày ra trên mặt đất.
- Bút pháp nghệ thuật độc đáo
B-Chuẩn bị phương tiện:
- Sgk,Sgv Ngữ văn 11 Tài liệu tham khảo về Xuân Diệu
- Thiết kế bài giảng
C- Phương pháp sử dụng
- GV ra đề ( phát vấn, gợi mở, nêu vấn đề)
- Hs thảo luận, xây dựng dàn ý
D-Nội dung và tiến trình lên lớp
I Kiến thức cơ bản:
1 Tỏc giả:
- Xuõn Diệu (1916-1985), tờn khai sinh là Ngụ Xuõn Diệu, bỳt danh: Trảo Nha
- Quờ cha ở Hà Tĩnh, quờ mẹ ở Bỡnh Định, lớn lờn ở Quy Nhơn Xa gia đỡnh từ nhỏ
và sống ở nhiều nơi Mỗi miền đất cú ảnh hưởng nhất định đến hồn thơ ụng
- Trước cỏch mạng, Xuõn Diệu là một nhà thơ “mới nhất trong cỏc nhà thơ mới”
(Hoài Thanh) Sau cỏch mạng, Xuõn Diệu hoà nhập, gắn bú với đất nước, nhõn dõn
và nền văn học dõn tộc
- Xuõn Diệu để lại một sự nghiệp văn học lớn, ụng là một cõy bỳt cú sức sỏng tạo dồi
dào, mónh liệt, bền bĩ
- Tỏc phẩm:
+ Thơ “Thơ thơ” (1938); “Gửi hương cho giú” (1945); “Riờng chung” (1960); Mũi
Cà Mau - Cầm tay” (1962); “Hai đợt súng” (1967)…
+ Văn xuụi: Phấn thụng vàng (1939); Trường ca (1945)…
- Phong cỏch thơ:
+ Xuõn Diệu là một nhà thơ lớn của nền văn học hiện đại, một nhà thơ “mới nhất
trong cỏc nhà thơ mới”
+ Thơ Xuõn Diệu thể hiện một hồn thơ khao khỏt giao cảm với đời
+ Hồn thơ Xuõn Diệu rất nhạy cảm với thời cuộc
2 Bài thơ “Vội vàng”
Trang 2Gi¸o viªn TrÇn Nam Chung
a) Xuất xứ:
- “Vội vàng” được in trong tập Thơ Thơ, xuất bản 1938
- Đây là một trong những bài thơ tiêu biểu thể hiện cho sự bùng nổ mãnh liệt của cái
tôi trong thơ mới nói chung, thơ Xuân Diệu nói rêng, đồng thời in dấu khá đậm hồn
thơ Xuân Diệu (“Thiết tha, rạo rực, băn khoăn”- Hoài Thanh), tiêu biểu cho sự cách
tân táo bạo, độc đáo trong nghệ thuật thơ ông
c) bố cục:
- Đoạn 1: 13 câu đầu: Tình yêu cuộc sống say mê, tha thiết của nhà thơ
- Đoạn 2: 16 câu tiếp: Nỗi băn khoăn trước thời gian và cuộc đời
- Đoạn 3: 9 câu còn lại: Khát vọng sống, khát vọng yêu đương cuồng nhiệt hối hả
II Nội dung cơ bản:
1 Tình yêu cuộc sống say mê, tha thiết của nhà thơ.
- 4 câu mở đầu: Thể hiện cái tôi khát vọng muốn núi kéo làm ngưng sự vận động của
thời gian, vũ trụ để giữ mãi hương sắc của mùa xuân, tuổi trẻ
Tôi muốn “Tắt nắng” Điệp từ, câu ngắn trùng lặp cấu trúc
“buộc gió”
Lấy cái tôi chủ quan để thay đổi quy luật tự nhiên Quả là ý tưởng táo bạo, xuất
phát từ một trái tim yêu cuộc sống đến tha thiết say mê
- Nhà thơ vui sướng, ngây ngất trước hương sắc của cuộc đời đầy quyến rũ, sự phong phú và giàu có của thiên nhiên, cuộc sống, tuổi trẻ
+ Cảnh vật hiện lên dưới con mắt của nhà thơ thật phong phú, rực rỡ, tươi đẹp và đầy
nhựa sống
Tuần tháng mật
Hoa đồng nội Này đây Lá cành tơ Điệp từ, nhân hoá
yến anh, khúc tình si
ánh sáng
Thần vui hằng gõ cửa + Cảm giác hạnh phúc được nhà thơ thể hiện qua câu thơ táo bạo, so sánh độc đáo”
“Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”
Xuân Diệu đã vật chất hoá thời gian, câu thơ không chỉ gợi hình thể mà còn gợi cả
hương thơm vị ngọt khiến người ta đắm say, ngất ngây
2 Nỗi băn khoăn trước thời gian và cuộc đời:
- Niềm vui sướng như khựng lại khi Xuân Diệu nhận ra giới hạn của thời gian:
Trang 3Gi¸o viªn TrÇn Nam Chung
“Tôi sung sướng nhưng vội vàng một nữa”
Nhà thơ cảm thấy buồn bã, lo sợ, tiếc nối khi ý thức được sự trôi chảy xủa thời gian:
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua
Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già
Và Xuân hết nghĩa là tôi cũng mất
Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật
………
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại
Với điệp từ “Xuân” kết hợp với những cặp từ đối lập tạo thành một nỗi day dứt
một niềm tiếc nối khôn nguôi
- Xuân Diệu biết mùa xuân rồi sẽ tàn phai, tuổi trẻ rồi cũng trôi qua Cho nên trong
cái tươi đẹp mơn mớn của nó tác giả đã nhìn thấy sự tàn úa
+ Điệp từ “Nghĩa là” vừa như muốn giải thích nhưng ẩn sau đó là một nỗi lo lắng, hốt
hoảng trước sự trôi chảy của thời gian
+ Đối lập: làm tăng sự lo lắng khi nhận thấy cái hữu hạn của đời người và cái vô hạn
của thời gian
+ Cảnh vật như lao nhanh tới sự tàn phá, héo úa và chia phôi Tâm trạng của nhà thơ
có phần nào đó rơi vào sự tuyệt vọng
“Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…”
3 Khát vọng sống, khát vọng yêu đương cuồng nhiệt hối hả.
- Đang chìm đắm trong đau buồn, tuyệt vọng nhà thơ chợt nhận ra thời gian của tuổi
xuân vẫn còn nên lên tiếng giục giã:
“mau đi thôi! Mùa chưa ngã chiều hôm”
- Tác giả vội vàng, gấp gáp muốn tận hưởng tất cả cuộc sống, tình yêu, tuổi trẻ, hạnh
phúc
ôm tất cả sự sống non nước,
riết cây, cỏ rạng tình yêu, gió
Ta muốn say cuộc sống, hạnh phúc
thâu cắn xuân hồng + Với nhịp thơ dồn dập, ngắt nhịp linh hoạt, câu mệnh lệnh trực tiếp biểu cảm khát
vọng sôi nổi của trái tim nhà thơ
+ Hình ảnh phong phú tượng trưng cho thanh sắc của thời gian: sự sống mơn mỡn,
mây đưa gió lượng, cánh bướm tình yêu, mùi thơm ánh sáng…
Trang 4Giáo viên Trần Nam Chung
+ Tỡnh yờu nống nàn, khoẻ khoắn cao độ được biểu hiện bằng nhiều động từ liờn tiếp:
ụm, riết, say, thõu Nhiều tớnh từ: chuếch choỏng, no nờ, đó đầy…
+ Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phỳc bằng tất cả cỏc giỏc quan, trạng thỏi say mờ,
ngõy ngất
+ Từ ngữ, hỡnh ảnh tỏo bạo ở cõu cuối cho thấy Xuõn Diệu rất say mờ cuộc sống, khỏt
khao và muốn tận hưởng tỡnh yờu, hạnh phỳc ngay trờn chớnh cuộc đời này
III Tổng kết:
- Bài thơ thể hiện tư tưởng nhõn sinh quan tớch cực của tỏc giả, lũng yờu cuộc sống,
yờu đời, yờu tuổi trẻ một cỏch mạnh liệt, cuống nhiệt
- Bài thơ tiờu biểu cho phong cỏch thơ Xuõn Diệu: Cảm nhận thiờn nhiờn tinh tế, sử
dụng điệp ngữ so sỏnh độc đỏo, hỡnh ảnh thơ khoẻ khoắn, nồng nàng, từ ngữ gợi cảm,
tỏo bạo
E- Củng Cố- rút kinh nghiệm bài dạy:
- GV củng cố
- GV rút kinh nghiệm bài dạy
Kí duyệt của tổ trưởng
Mỹ Lộc, ngày tháng năm 2010
Trần Thị Tươi