Giáo án Vật lý lớp 11 - Trường Trần Quốc Tuấn - Chương III: Dòng điện trong các môi trường

Cho học sinh đọc SGK Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi 5 :  Tia lửa điện là quá trình phóng điện tự lực trong chất khí đặt giữa hai điện cực khi điện trường đủ mạnh để biện các phân tử khí[r]

Trang 1

CHƯƠNG III : DÒNG ĐIỆN TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG

Bài 13 : DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI

I Mục tiêu :

1 Kiến thức :

 Nêu

 Nêu dịng trong kim

 $% và " thích ý "( các " trong * +, - / +

/" vào /

 Phát

 Nêu

các 3% 4#

2 Kĩ năng :

 5 các bài 6- cĩ liên quan % + - / vào /#

 5 các bài 6- + /"#

II Chuẩn bị :

1 Giáo viên :

 9: sách giáo khoa 6 lí ;- 10 % tinh



 Chuẩn bị câu hỏi trắc nghiệm

2 Học sinh :

 Đọc lại SGK vật lý 10 về chất kết tinh

 Đọc SGK chuẩn bị bài trước ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC :

Hoạt động 1 : ( phút) : Tìm hiểu bản chất dòng điện trong kim loại Hoạt động của học

sinh

Trợ giúp của giáo viên

- Đọc SGK.

- Trả lời câu hỏi 1 :

 Nêu các

kim ?

 C " D3

ra khi

kim 1

E" ngồi ?

- Nhận xét ý kiến

của bạn.

 5 thích

"

kim ?

 5 thích

" F

kim ?

 Nêu

dịng

trong kim ?

 Lý do kim

- Cho hs đọc SGK, nêu câu hỏi 1

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi 1 :

 Các

o Trong kim

tinh kim @3 /" các ion càng cao , tinh càng

o Các electron hĩa

/ khơng N Chúng 3 /" P thành khí electron , do

 Khi

o G, +R tác ." làm các electron 3 /" "

E" , thành dịng trong kim

- Nêu câu hỏi 2

 Do

cĩ ;" ; tác " E" J

 Các electron S" 4 trong E" ngồi khi 1" tác ; nút

- Nêu câu hỏi 3

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi 3:

 V dịng trong kim là dịng 3 E cĩ ;" các electron , do trong kim " E"

Trang 2

2 4 ?  Kim

Hoạt động 2 : ( phút) : Tìm hiểu sự phụ thuộc của điện trở suất vào nhiệt độ

Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên

- Đọc SGK.

 Trả lời câu hỏi 4 :

Cho % +, -

/

kim vào

/ ?

- Nhận xét câu trả lời

của bạn

- Trả lời câu hỏi C1

SGK

- Cho học sinh đọc SGK

 V * +, - / + vào / :

01 tt



: C +4

: + 6 /

0

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi SGK : C1

 Sở dĩ người ta chọn dây bạch kim để làm nhiệt kế điện trở dùng trong công nghiệp là vì hệ số nhiệt điện trở của bạch kim đã được nghiên cứu khá kỹ, nó có giá trị tương đối ổn định trong quá trình đo.

Hoạt động 3 : ( phút) : Tìm hiểu về hiện tượng siêu dẫn.

Hoạt động của học

sinh

 C " siêu

2 là gì ?

- Trả lời câu hỏi

SGK :

2

C

 Là

.Giá J này - / vào thân 6

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi C2 SGK :

 Sỡ dĩ dòng điện chạy trong cuộn dây siêu dẫn không có nguồn điện có thể duy trì lâu dài là vì điện trở của cuộn dây siêu dẫn bằng 0, tức là không có sự cản trở chuyển động đối với các hạt tải điện.

 Không thể dùng dòng điện ấy làm cho động cơ chạy mãi được vì khi động cơ hoạt động điện năng phải chuyển hóa thành cơ năng và một số dạng năng lượng khác nữa.

Hoạt động 4 : ( phút) : Tìm hiểu về hiện tượng nhiệt điện.

 Nêu

?

 [ /" -

/ \" 3% 4 nào ?

 Là chúng hàn ; nhau



và / chênh / "\ hai ]

) (T1 T2





Trong 7 (T1T2)là / "\ ] nĩng và ]

Trang 3

Hoạt động 5 : ( phút) : Vận dụng – củng cố Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên

- Thảo luận, trả lời câu hỏi TN theo từng bài

(tài liệu trang )

- Nhận xét câu trả lời của bạn

- Cho học sinh thảo luận và trả lời câu hỏi TN.

- Nhận xét, đánh giá, nhấn mạnh kiến thức trong bài.

Hoạt động 6 : ( phút) : Giao nhiệm vụ về nhà.

- Ghi bài tập về nhà

- Ghi chuẩn bị cho bài sau - Cho BT 5 - > 9(SGK/78)- Dặn dò học sinh chuẩn bị bài sau

Bài 14 : DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN

I Mục tiêu :

 Trình bày / dung 3% li

 Nêu dịng trong phân

 Nêu các " D3 ra , bình phân

 Phát / dung các J 6 Faraday , % * và " thích ý

"( các "

 Nêu các *" " 1 " phân

2 Kĩ năng :

 5 các bài 6- liên quan % " phân

1 Giáo viên :

 >." : H; _ , - màu

 Thí

 @` J -% :

2 Học sinh :

 Chuẩn bị trước bài ở nhà

III.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC :

Hoạt động 1 : ( phút) : Kiểm tra bài cũ Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên

- Trả lời miệng hoặc bằng phiếu học tập - Dùng câu hỏi 1 -> 6 của bài 2 để kiểm tra

- Sử dụng tài liệu để kiểm tra câu hỏi TN

Hoạt động 2 : ( phút) : Tìm hiểu nội dung thuyết điện li.

sinh

- Đọc SGK.

- Trả lời câu

hỏi 1 : Trình

bày các /

dung 1

3%

li ?

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi 1 :

 Các / dung 1 3% li :

o Trong dung dung J và thành

o Các ion mang

o Các ion

Trang 4

- Nhận xét câu

trả lời của bạn.

.Chúng liên

tách thành ion , do.

o Các

o Các dung

 Tổng kết ý kiến học sinh, nhấn mạnh khái niệm.

 Tiến hành thí nghiệm về một vài chất điện phân.

Hoạt động 3 : ( phút) : Tìm hiểu bản chất dòng điện trong chất điện phân.

Hoạt động của

học sinh

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi 2:

 Mơ " D3 ra khi

dịng qua dung J

phân

 Nêu dịng

trong phân

- Trả lời câu hỏi SGK : C1

 Khi dịng 3 qua , trong dung J phân cĩ

E" ;" h , 1" sang , âm Nĩ tác " ,

làm các ion 1" J 3 theo E" X phía , âm (catơt) ) và các ion âm J 3 theo " X phía , 1" (anơt))

 Dịng trong phân là dịng ion 1" và dịng ion âm 3 /" cĩ ;" theo hai " nhau

- Tổng kết ý kiến học sinh.

 Nhúng 2 điện cực vào dung dịch và nối 2 điện cực đó với một nguồn điện, sau đó quan sát hiện tượng diễn ra ở các điện cực Nếu có các phản ứng phụ xảy ra ở các điện cực thì môi trường dẫn điện đó là chất điện phân

Hoạt động 4 : ( phút) : Tìm hiểu hiện tượng xảy ra ở các điện cực Hiện tượng dương cực tan Hoạt động của

học sinh

- Trả lời câu hỏi 3

 C " 1"

, tan là gì ?



các , D3 ra

các " gì ?

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi 3

 C " "4 axit trong dung J phân tác " ; , 1"

thành phân tan trong dung J và , âm J mịn ":

là " 1" , tan

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi 4

 Các " D3 ra các , là :

o i , 1" , các "4 axit +R E" electron cho , o

nguyên I

Hoạt động 5 : ( phút) : Tìm hiểu nội dung định luật Faraday.

học sinh

Trang 5

- Đọc SGK

hỏi 5:

 Phát

/ dung

J 6 1

và J 6

2 Faraday và

%

* ?

SGK :

 / dung các J 6 Faraday :

o 9J 6 1: Q4 " 6 " phĩng , bình phân

j 6 ; " chay qua bình 7

m = k.q o

gam nguyên 4 7 #C +4 j là , trong 7 F ": là +4 Faraday

n

A

F

1

n

A F



V * % - / dung hai J 6 : It

n

A F



- Tổng kết ý kiến học sinh.

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi C2 SGK :

 Sở dĩ các định luật Faraday có thể áp dụng cả với các chất được giải phóng ở điện cực nhờ phản ứng phụ là do các định luật này đã khái quát hóa từ những nhận xét sau :

 Dòng điện trong chất điện phân không những tải điện lượng mà còn tải cả vật chất.

 Khối lượng chất đi đến điện cực tỉ lệ thuận với điện lượng chạy qua bình điện phân.

 Khối lượng chất đi đến điện cực tỉ lệ thuận với khối lượng của iôn.

 Khối lượng chất đi đến điện cực tỉ lệ nghịch với điện tích của iôn.

Hoạt động 6 : ( phút) : Tìm hiểu các ứng dụng của hiện tượng điện phân.

học sinh

- Đọc SGK

 Nêu các *" " 1

" phân ?

 Các *" " 1 :

o Tinh 3 nhơm

o G3 d"

o 9 % xút ,clo

o 9O

o f

Trang 6

Bài 15 : DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT KHÍ

I Mục tiêu :

 Nêu dịng trong khí

 Nêu nguyên nhân khí 2

 Nêu các cách ra trong quá trình 2 , ,

 H E câu F tia I là gì ? 9 ra tia I và *" "

 H E câu F d quang là gì ? 9 ra d quang và *" "

2 Kĩ năng :

 6 ra " phĩng trong khí

 Phân tia I và d quang quang

1 Giáo viên :

 >." : ; _ , - màu

 Mơ hình : buzi xe máy

 @` J -%

2 Học sinh :

Hoạt động 2 : ( phút) : Tìm hiểu vì sao chất khí là môi trường cách điện.

sinh

- Đọc SGK.

 Vì sao nĩi

khí là mơi E"

cách

- Nhận xét câu trả

lời của bạn

- Trả lời câu hỏi C 1

SGK :

 @ khí khơng 2 vì các phân I khí " thái trung hịa ,do 7 trong khí khơng cĩ

 Nếu không khí dẫn điện tốt thì mạng điện trong gia đình sẽ không an toàn và rất nguy hiểm vì khi đó điện sẽ truyền đi khắp nơi, con người và các vật đều bị điện giật Ôtô, xe máy đều không thể chuyển động được vì nguồn điện đánh lửa ở Bugi bị nối tắt, các nhà máy điện sẽ bị chập mạch, không hoạt động được và bị cháy

Hoạt động 3 : ( phút) : Tìm hiểu cách thức để chất khí dẫn điện ở điều kiện thường

Trang 7

- Đọc SGK

 Các tác nhân tác "

lên khí gây ra

" gì ?

- Trả lời câu hỏi C2

SGK

của bạn

 Các tác nhân tác

/

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi C2 SGK :

 Sở dĩ ngay khi chưa đốt đèn ga chất khí cũng dẫn điện ít nhiều là do trong chất khí, các phân tử khí vốn trung hòa điện dưới tác dụng của các tia vũ trụ, tia tử ngoại trong ánh sáng mặt trời, chúng cũng bị iôn hóa, kết quả là trong chất khí vẫn tồn tại(tuy là rất ít) các hạt mang điện như e và iôn

Hoạt động 4 : ( phút) : Tìm hiểu bản chất dòng điện trong chất khí.

sinh

- Đọc SGK.

 V dịng

trong khí là gì ?

 Quá trình 2

khơng , , là gì?

 C " nhân

là gì B5

thích " 7

 Dịng trong khí là dịng 3 E cĩ ;" các ion 1" , ion âm và electron do khí J ion hĩa sinh ra

 Quá trình 2 khơng , , khí là quá trình 2 các do tác nhân bên ngồi sinh ra [, 2 này khơng tuân theo J 6 Ơm



3 qua gây ra ": là " nhân +4 Nguyên nhân " là do các ion và electron trong E"

hĩa ,quá trình

/ S" lên ;

Hoạt động 5 : ( phút) : Tìm hiểu quá trình dẫn điện tự lực trong chất khí

- Đọc SGK

 Quá trình 2 ,

, là gì ?

 Nêu các cách chính

ra các

trong quá trình 2

, , trong khí

của bạn

 Quá trình 2 khí cĩ , duy trì ,khơng ] ta liên

vào L": là quá trình 2 , ,

 Các cách chính ra các trong quá trình 2

, , trong khí :

 Dịng làm / khí S" cao % phân I khí J ion hĩa



/ -

 Catơt J dịng làm nĩng F và cĩ S" phát ra electron Các electron J phát D vào trong khí và thành

 Catơt khơng nĩng F " J các ion 1" cĩ S" " ;

6- vào , làm * các electron ra F catơt và thành

Hoạt động 6 : ( phút) : Tìm hiểu tia lửa điện và cách tạo ra tia lửa điện.

sinh

Trang 8

- Đọc SGK.

 Tia I là gì ?

9 ra

tia I ?

 Tia hai trung hịa thành các ion và các electron , do

 C " tia I cĩ D3 ra khi E" trong khơng khí vào " 3.106V / m

Hoạt động 7 : ( phút) : Tìm hiểu hồ quang điện và điều kiện để có hồ quang điện

- Đọc SGK

 Cd quang là gì ?

 9 ra d

quang

- Trả lời câu hỏi C5

SGK

của bạn

 Cd quang là quá trình phĩng , , D3 ra trong khí

% khơng ; #Cd quang cĩ kèm theo F và

 9 ra d quang là : Hai , nung nĩng F n dàng phát D electron Sau 7 D3 ra " phĩng

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi C 5 :

 Khi có cơn dông các đám mây ở gần mặt đất tích điện dương, còn mặt đất tích điện âm Giữa đám mây và mặt đất có hiệu điện thế lớn, những chỗ nhô cao trên mặt đất là những nơi có điện trường mạnh, dễ bị phóng tia lửa điện nhất Nếu đứng ở những nơi này rất nguy hiểm dễ bị sét nhất.

- Ghi chuẩn bị cho bài sau

- Cho BT 6 - > 9(SGK/93)

- Dặn dò học sinh chuẩn bị bài sau

Bài 16 : DÒNG ĐIỆN TRONG CHÂN KHÔNG

I Mục tiêu :

 Nêu được cách tạo ra dòng điện trong chân không.

 Nêu được bản chất và các tính chất của tia Catôt.

 Trình bày được cấu tạo và hoạt động của ống phóng điện tử.

2 Kĩ năng :

 Nhận dạng được các thiết bị có ứng dụng ống phóng điện tử

Trang 9

1 Giáo viên :

 Chuẩn bị thướt kẻ, phấn màu

 Chuẩn bị các câu hỏi

2 Học sinh :

Hoạt động 2 : ( phút) : Tìm hiểu về cách tạo ra dòng điện trong chân không.

- Đọc SGK.

- Trả lời câu hỏi 1:

 Nêu cách tạo ra

dòng điện trong

chân không?

 Bản chất dòng điện

trong chân không là

gì?

Nêu đặc điểm của

dòng điện trong

chân không và giải

thích các đặc điểm

ấy?

của bạn

- Trả lời câu hỏi C 1

SGK :

 Trong chân không không có điện tích tự do Để tạo ra dòng điện trong chân không người ta phải đưa hạt tải điện vào trong đó Thường là dòng e phát xạ ra từ Catôt bị nung nóng

 Bản chất của dòng điện trong chân không là dòng e chuyển dời có hướng

 Dòng điện trong chân không không tuân theo định luật Ôm Ban đầu U tăng thì I tăng, sau đó khi U lớn hơn một giá trị nhất định nào đó thì I không tăng nữa

 Giải thích :

 Khi UAK < 0 dòng điện không đáng kể vì các e bật ra khỏi Catôt vẫn có một vận tốc đáng kể và có một phần về được Anôt nên vẫn tạo thành dòng điện dù rất nhỏ

 Khi hiệu điện thế UAK > 0, anôt hút e nên gây ra dòng điện lớn

 Khi mọi e từ Catôt phát ra đều đã về Anôt thì dòng điện không tăng nữa dù hiệu điện thế tăng

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi C1 SGK :

 Dựa vào hình vẽ ta thấy dòng bão hòa vào khoảng 20mA

Hoạt động 3 : ( phút) : Tìm hiểu bản chất và tính chất của tia Catôt

sinh

Trang 10

- Đọc SGK

3 :

 Bản chất của

tia Catôt là gì?

 Nêu các tính

chất của tia

Catôt?

- Nhận xét ý

kiến của bạn.

C2 SGK :

- Nhận xét ý

kiến của bạn.

 Tia Catôt có bản chất là dòng e bay tự do trong ống thí nghiệm

 Các tính chất của tia Catôt :

 Phát ra theo phương vuông góc với bề mặt Catôt Gặp vật cản nó chậm lại và làm cho vật tích điện âm.

 Nó mang năng lượng lớn, làm đen phim ảnh và làm phát quang một số tính thể

 Từ trường làm cho nó lệch theo hướng vuông góc với phương lan truyền của từ trường.

 Điện trường làm cho nó lệch ngược chiều với chiều điện trường

- Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi C2 SGK : Khi áp suất còn lớn gần bằng

áp suất khí quyển thì không có dòng điện phóng qua chất khí, vì ở điều kiện bình thường không khí là điện môi Khi áp suất đủ nhỏ, chỉ một tỉ lệ rất nhỏ các e va chạm với các phân tử khí làm ion hóa chúng Các ion dương nhận năng lượng của điện trường đập vào Catôt, sinh ra các e mới để duy trì quá trình phóng điện

Hoạt động 4 : ( phút) : Tìm hiểu ống phóng tia điện tử và đèn hình.

- Đọc SGK.

- Trả lời câu hỏi 4 :

Nêu cấu tạo của

ống phóng điện tử

và hoạt động của

nó?

của bạn

 Gồm một ống chân không, phía đuôi có lắp một súng e Ngoài ra còn có 2 cặp bản cực bố trí theo phương thẳng đứng và theo phương nằm ngang để điều khiển hướng của chùm tia đập vào màn huỳnh quang

 Khi súng bắn e được nung nóng, các e phát xạ ra Các e này được điều khiển hướng bay bằng các điện trường giữa các bản cực tới đập vào các vị trí nhất định trên màn huỳnh quang và làm điểm đó phát sáng

Bài 17 : DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN

I Mục tiêu :

- Ghi chuẩn bị cho sau - Cho BT - > 11( SGK/99)- Dặn dò học sinh chuẩn bị sau

Bài 17 : DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT BÁN DẪN

I Mục tiêu :

1... - Cho BT - > 11( SGK/85)- Dặn dò học sinh chuẩn bị sau

Trang 6
Bài 15 : DỊNG ĐIỆN TRONG

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	217,71 KB