- Học sinh trình bày được các khái niệm: Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, trục chính, trục phụ, tiêu cự , độ tụ của thấu kính.. - Học sinh vẽ được ảnh tạo bởi thấu kính và nêu tính chất [r]
Trang 1Tiết 54+55
THẤU KÍNH MỎNG
1 Kiến thức
- Học sinh trình bày được cấu tạo và phân loại thấu kính
- Học sinh trình bày được các khái niệm: Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện, trục chính, trục phụ, tiêu cự , độ tụ của thấu kính
- Học sinh vẽ được ảnh tạo bởi thấu kính và nêu tính chất của ảnh
- Học sinh viết được các công thức thấu kính
- Học sinh trình bày được một số ứng dụng của thấu kính
2 Kỹ năng
- Vận dụng các công thức thấu kính để giải bài tập
1 Giáo viên
- Chuẩn bị các thấu kính để giới thiệu cho học sinh
- Làm các thí nghiệm tạo ảnh qua thấu kính ( thật hoặc ảo)
2 Học sinh
- Đọc bài mới trước khi tới lớp
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 54
Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
-Ổn định lớp, tạo tâm thế
sẵn sàng cho học sinh
- Đặt câu hỏi kiểm tra bài
cũ
-Ổn định lớp
-Trả bài cũ
1.Nêu cấu tạo và các đặc trưng của lăng kính?
2.Đường truyền của tia sáng qua lăng kính?
3.Viết các công thức lăng kính?
Hoạt động 2: Tìm hiểu thấu kính, phân loại thấu kính
Hoạt động
của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung
Trang 2-Cho học sinh
quan sát các
thấu kính trong
thực tế, kết
hợp với hình
ảnh trên
Powerpoint và
SGK
??Nêu định
nghĩa thấu
kính?
?? Thấu kính
có mấy loại,
dựa vào đặc
điểm gì mà
phân loại thấu
kính?
-Quan sát các thấu kính trong thực tế
-Nêu định nghĩa thấu kính
-Nêu cách phân loại thấu kính
I.Thấu kính.Phân loại thấu kính
-Thấu kính: là một khối chất trong suốt giới hạn bởi hai mặt cong hoặc một mặt công và một mặt phẳng -Phân loại : có 2 loại thấu kính:
+ Thấu kính rìa mỏng (thấu kính lồi):
+ Thấu kính rìa dày (thấu kính lõm):
Trong không khí:
+ Thấu kính rìa mỏng được gọi là thấu kính hội tụ + Thấu kính rìa dày được gọi là thấu kính phân kỳ
Hoạt động 3: Khảo sát thấu kính hội tụ
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung
-Yêu cầu học
sinh xem SGK
kết hợp với hình
vẽ
-Giới thiệu các
khái niệm quang
tâm, trục chính,
trục phụ
?? Có bao nhiêu
trục chính và
bao nhiêu trục
-Xem SGK và quan sát hình vẽ
-Trả lời câu hỏi
II.Khảo sát thấu kính hội tụ
1.Quang tâm, tiêu diện, tiêu điểm a.Quang tâm O
-Quang tâm O: là điểm mà mọi tia sáng tới đều truyền thẳng
- Trục chính: đường thẳng đi qua quang tâm và
Trang 3-Làm thí nghiệm
ảo: Chiếu đến
thấu kính một
chùm tia tới
song song
-Yêu cầu học
sinh quan sát thí
nghiệm hình vẽ
29.4 SGK
?? Có nhận xét
gì về chùm tia
sáng ló ra?
-Giới thiệu khái
niệm tiêu điểm
ảnh chính và
tiêu điểm ảnh
phụ
-Nhấn mạnh tính
chất của tiêu
điểm ảnh của
thấu kính hội tụ
-Giới thiệu khái
niệm tiêu điểm
vật chính, tiêu
điểm vật phụ
-Giới thiệu khái
niệm tiêu diện
-Giới thiệu khái
niệm tiêu cự và
quy ước về dấu
của f
- Giới thiệu khái
niệm độ tụ
-Yêu cầu học
-Quan sát thí nghiệm
-Nhận xét về chùm tia ló ra
vuông góc với mặt thấu kính
- Trục phụ: Là các đường thẳng khác đi qua quang tâm O
b Tiêu điểm, tiêu diện
- Chiếu đến thấu kính hội tụ một chùm sáng song thì chùm tia ló sẽ hội tụ tại một điểm trên trục tương ứng với chùm tia tới Điểm này được gọi là tiêu điểm ảnh của thấu kính
+Nếu là trục chính gọi là tiêu điểm ảnh chính, ký hiệu F'
+ Nếu là trục phụ gọi là tiêu điểm ảnh phụ, ký hiệu
F'
n Các tiêu điểm ảnh đó đều hứng được ở trên màn
Đó là các tiêu điểm ảnh thật
-Trên mỗi trục của thấu kính có một điểm mà chùm tia tới xuất phát từ đó sẽ cho chùm tia ló song song
Đó là tiêu điểm vật của thấu kính
+ Tiêu điểm vật chính được ký hiệu F
+ Tiêu điểm vật phụ được ký hiệu Fn -Tiêu điểm ảnh và tiêu điểm vật nằm đối xứng với nhau qua quang tâm O Vị trí của chúng phụ thuộc vào chiều truyền ánh sáng
c.Tiêu diện
Tập hợp tất cả các tiêu điểm tạo thành tiêu diện -Là mặt phẳng vuông góc với trục chính và đi qua tiêu điểm
- Mỗi thấu kính có hai tiêu diện: tiêu diện ảnh và tiêu diện vật
2 Tiêu cự Độ tụ
a Tiêu cự
'
OF
f
Quy ước: f > 0 đối với thấu kính hội tụ
b Độ tụ
Trang 4sinh trả lời C2
-Trả lời C2
f
D 1
f: Tiêu cự D: độ tụ (dp) đọc là điốp
Tiết 55:
Hoạt động 1: Khảo sát thấu kính phân kỳ
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung
-Yêu cầu học sinh
đọc SGK
?? So sánh giữa thấu
kính hội tụ và thấu
kính phân kỳ
-Yêu cầu học sinh
quan sát hình 29.8
SGK trang 164
-Giáo viên giới thiệu
các đặc điểm của
thấu kính phân kỳ
-Đọc SGK
-So sánh thấu kính hội tụ và phân kỳ
-Quan sát hình vẽ
-Quang tâm của thấu kính phân kỳ cũng có tính chất như quang tâm của thấu kính hội tụ
- Các tiêu điểm cũng như tiêu diện của thấu kính phân kỳ cũng được xác định tương tự như thấu kính hội tụ Điểm khác biệt là chúng đều ảo, được tạo bởi đường kéo dài của các tia sáng
- Tiêu cự và độ tụ của thấu kính phân kỳ có giá trị âm
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự tạo ảnh bởi thấu kính
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung