Môn toán có khả năng phát triển tư duy lôgíc, bồi dưỡng và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết để nhận thức thế giới hiện thực như: Trừu tượng hoá, khái quát hoá, phân tích và tổ[r]
Trang 1A Lý do chọn đề tài:
Thế kỉ XXI với khát vọng của mình Việt Nam đang hoạch định một nền giáo dục dân tộc, khoa học và hiện đại đủ sức tạo ra mặt bằng dân trí cao, chú trọng phát triển, bồi 01 nhân tài cho đất 0 3 Với mục tiêu đổi mới của giáo dục tiểu học là phải góp phần đào tạo những 0< lao động linh hoạt, năng
động, sáng tạo Thích ứng với yêu cầu này đòi hỏi phải đổi mới toàn diện và
đồng bộ giáo dục tiểu học, trong đó cần 05 tiên đổi mới -0A pháp dạy học nhằm đảm bảo sự thống nhất giữa vai trò tự giác, tích cực độc lập của học sinh với vai trò tổ chức, 0 dẫn và tính chủ động của giáo viên
0 ta đã biết, bậc tiểu học là bậc học khó nhất về mặt khoa học giáo dục trong tất cả các bậc học, đồng thời vai trò của nó rất to lớn Đây là bậc học góp phần nhằm nâng cao chất 70H đội ngũ 0< lao động, đem lại hạnh phúc cho mọi gia đình Bậc tiểu học là một bậc học rất quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách ở học sinh trên cơ sở 0H cung cấp những tri thức khoa học ban đầu về xã hội, tự nhiên, các năng lực nhận thức, trang bị các
kỹ năng ban đầu về hoạt động nhân thức và thực tiển, phát huy tình cảm thói quen và đức tính tốt đẹp của con 0< Việt Nam Trong các môn học ở tiểu học thì môn toán có vị trí rất quan trọng vì Toán với 0 cách là một khoa học nghiên cứu một số mặt của thế giới thực, một hệ thống kiến thức và -0A pháp nhận thức cơ bản Môn toán có khả năng phát triển 0 duy lôgíc, bồi 01 và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết để nhận thức thế giới hiện thực 0S Trừu
0H hoá, khái quát hoá, phân tích và tổng hợp, so sánh, dự đoán, chứng minh
và bác bỏ,……
Xuất phát từ những vấn đề trên và trên cơ sở thực tiễn học sinh tiểu học, việc giải Toán của các em gặp nhiều khó khăn, nhiều em đọc bài toán không hiểu ý của bài toán yêu cầu gì, do đó các em hay bị giải sai
Là một giáo viên, tôi luôn luôn suy nghỉ mình phải làm gì để giúp học sinh giải toán có lời văn tốt đặc biệt là bài toán hợp, vậy để giúp học sinh làm tốt thao tác phân tích, tổng hợp bài toán, từ đó các em giải 0H bài toán đơn Trên cơ sở giải 0H toán đơn các em sẽ giải 0H bài toán hợp bằng nhiều cách phân tích bài toán hợp thành bài toán đơn dễ giải, trong việc tìm kế hoạch giải toán có nhiều -0A pháp 0 quan trọng nhất, hay vận dụng nhất là -0A pháp tổng hợp do vậy tôi quyết định chọn và nghiên cứu “giải toán có lời văn lớp 1”
II- Mục đích và nhi ệm vụ nghiên cứu:
1.Mục đích:
Trang 2Không ngừng tìm hiểu, đổi mới -0A pháp dạy học, sử dụng các -0A pháp dạy học tích cực để nâng cao chất 70H dạy học cho học sinh
2 Nhiệm vụ:
Giúp học sinh lớp 1 giải 0H bài toán có lời văn
III Đối tượng nghiên cứu:
1 Khách thể: GV và HS
2 Đối 0H nghiên cứu:
Là học sinh lớp 1
* Đối với học sinh lớp 1, việc giải toán gồm:
- Giới thiệu bài toán đơn
- Giải các bài toán đơn về phép cộng và phép trừ, chủ yếu là các bài toán thêm, bớt một số đơn vị
- Mới làm quen với môn toán, với các phép tính cộng, trừ, lại tiếp xúc với việc giải toán có lời văn không khỏi có những bỡ ngỡ với học sinh
Để giúp học sinh dần dần phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới, giúp học sinh yêu thích say mê giải toán tôi đã lựa chọn một số biện pháp giảng dạy phù hợp với học sinh đó là nội dung của đề tài mà tôi trình bày
IV- Trình bày phương pháp nghiên cứu, các bước nghiên cứu - quá trình thực hiện đề tài:
1.Tôi nghiên cứu qua tài liệu
2.Tìm hiểu thực tế học sinh giải toán trên đối 0H cụ thể việc vận dụng, thao tác phân tích tổng hợp của học sinh
3.Tích cực dự giờ ở '0<3
4 G0 ra biện pháp để phát huy 0 duy, phân tích tổng hợp cho học sinh
V- Giới hạn đề tài:
Nội dung môn toán ở tiểu học bao gồm 5 chủ đề kiến thức lớn, tôi đi sâu vào trình bày phần: “ Giải toán có lời văn”
Đối 0H nghiên cứu: Học sinh lớp 1 với việc “ Giải toán có lời văn”
B- Nội Dung:
I- Đánh giá thực trạng:
Giải toán là một hoạt động gồm những thao tác: Xác lập 0H mối quan hệ giữa các giữ liệu, giữa cái đã cho và cái phải tìm trong điều kiện bài toán mà thiết lập các phép tính số học 0A ứng, phù hợp Để tiến hành 0H điều đó, việc dạy toán diễn ra theo ba mức độ
- Mức độ thứ nhất: Hoạt động chuẩn bị cho việc giải toán
Trang 3- Mức độ thứ ba: Hoạt động hình thành kỹ năng giải toán.
Để học sinh nắm vững 0H các )0 của quá trình giải toán tôi đã tiến hành 0 sau:
II- Quá trình triển khai đề tài:
1.Hoạt động chuẩn bị cho việc giải toán:
'0 mỗi giờ toán tôi 0< nghiên cứu kĩ bài toán tìm xem đồ dùng nào phù hợp với bài 0 các nhóm đồ vật, các mẫu hình, tranh vẽ
Phần lớn các bài toán đều có chủ đề liên quan tới các đại 70H và mối quan
hệ giữa các đại 70H trong bài toán Vì thế, việc rèn luyện kĩ năng thao tác qua việc học về phép đo đại 70H rất cần thiết cho việc giải toán
2 Hoạt động làm quen với việc giải toán: Tiến hành theo các )0 3
- Tìm hiểu nội dung bài toán
- Tìm cách giải bài toán
- Thực hiện cách giải bài toán
a Tìm hiểu nội dung bài toán:
Việc tìm hiểu nội dung bài toán (đề toán) 0< thông qua các việc đọc đề toán (dù bài toán cho 0 dạng lời văn hoàn chỉnh, hoặc bằng dạng tóm tắt, sơ
đồ) học sinh cần phải đọc kĩ, hiểu rõ bài toán cho biết cái gì, cho biết điều kiện gì, bài toán hỏi gì, bài toán hỏi gì? khi đọc bài toán học sinh phải hiểu thật kỹ một số từ, thuật ngữ quan trọng chỉ rõ tình huống toán học 0H diễn đạt theo ngôn ngữ thông 0<# chẳng hạn: “Bay đi” Y0< hai bút chì”, “Bị vỡ chai”…
b Tìm tòi cách giải toán:
Hoạt động tìm tòi cách giải bài toán gắn liền với việc phân tích các dữ kiện,
điều kiện và câu hỏi của bài toán nhằm xác định mối liên hệ giữa chúng và tìm
0H các phép tính số học thích hợp
Hoạt động này 0< diễn ra 0 sau:
* Minh hoạ bài toán bằng tóm tắt đề toán, dùn sơ đồ, dùng mẫu vật, tranh vẽ
Ví dụ bài toán:
“Nhà An có 5 con gà, mẹ mua thêm 3 con gà Hỏi nhà An có tất cả bao nhiêu con gà”
Đầu tiên tôi cho học sinh đọc lại đề bài toán nhấn mạnh các từ ngữ quan trọng 0S
- An 5 con gà - thêm 3 con gà - tất cả có bao nhiêu con gà?
Sau đó tôi 0 dẫn học sinh tóm tắt bài toán bằng cách hỏi:
- Có mấy con gà (5 con) Trình bày bảng
- Thêm mấy con gà (3 con) Có : 5 con
Trang 4
Bài toán hỏi gì? Thêm : 3 con
Tất cả có :… con?
Sau khi 0 dẫn học sinh tóm tắt bài toán tôi 0 dẫn học sinh:
* Lập kế hoạch giải toán nhằm xác định trình tự giải quyết, thực hiện các phép tính số học bằng việc đi từ câu hỏi của bài toán đến số liệu hoặc đi từ số liệu đến các câu hỏi của bài toán
Ví dụ:
Bài toán trên ta có thể xuất phát từ câu hỏi của bài toán đến các dữ kiện:
- Bài toán hỏi gì? (hỏi tất cả có bao nhiêu con gà?)
- Muốn tìm xem tất cả có bao nhiêu con gà thì phải làm tính gì? (Phải làm tính cộng) 5 con gà + vơi 3 con gà)
*Thực hiện cách giải bài toán:
Bài toán này bao gồm việc thực hiện các phép tính đã nêu trong kế hoạch giải không áp đặt học sinh làm theo ý mình mà để các em nêu câu lời giải theo
sự hiểu biết của học sinh
Theo ví dụ trên học sinh có thể có lời giải 0S
- An có số gà là:
- Tất cả số gà là:
Saukhi tìm 0H lời giải- học sinh căn cứ vào từ khoá ở câu hỏi để chọn phép tính thích hợp cho bài toán, phép tính viết theo quy 0 có ghi tên đơn vị, ghi đáp số kem theo đơn vị
- Các )0 hoàn chỉnh của phần giải bài toán theo ví dụ trên:
Giải
An có số gà là:
5 + 3 = 8 (con gà) Đáp số: 8 con gà Không phỉ ngay từ đầu học sinh đã quen với cách giải này, để giúp học sinh nắm vững các )0 giải 0A tự để học sinh 0H luyện tập thành thạo
C kết luận chung:
Giải toán có lời văn là một dạng toán điển hình mang tính trừu 0H cao, việc phát huy năng lực 0 duy với khả năng phân tích tổng hợp cho học sinh trong giảI toán có lời văn là một việc làm rất quan trọng Vì vậy 0< giáo viên càng vận dụng linh hoạt, sáng tạo, sử dụng các -0A pháp dạy học thích hợp, các hình thức tổ chức dạy học và hấp dẫn phù hợp với từng đối 0H học sinh, gây hứng thú tích cực học tập cho các em Tạo điều kiện thuận lợi cho các em chủ động sáng tạo vận dụng hết khả năng lực trí tuệ của mình khi học toán Giáo viên cần có sự phối hợp hài hoà các -0A pháp dạy học mới, tạo cho học sinh
Trang 5Tuy nhiên việc làm đó không chỉ dừng lại một thời gian nhất định mà còn là một quá trình rèn luyện lâu dài Bản than tôi tin 0M rằng với các giải pháp này chất 70H và hiệu quả dạy học không những đối với lớp 1,2,3 mà còn đối với lớp 4,5 ngày càng 0H nâng cao hơn, góp phần vào việc đổi mới -0A pháp dạy học trong giai đoạn mới hiện nay
Triệu Trạch, ngày 11 tháng 05 năm 2008
Người thực hiện
Nguyễn Thị Phương Anh
...
Là học sinh lớp
* Đối với học sinh lớp 1, việc giải toán gồm:
- Giới thiệu toán đơn
- Giải toán đơn phép cộng phép trừ, chủ yếu toán thêm, bớt số đơn vị
- Mới...
Theo ví dụ học sinh có lời giải 0S
- An có số gà là:
- Tất số gà là:
Saukhi tìm 0H lời giải- học sinh vào từ khoá câu hỏi để chọn phép tính thích hợp cho tốn, phép... nâng cao chất 70H dạy học cho học sinh
2 Nhiệm vụ:
Giúp học sinh lớp giải 0H toán có lời văn
III Đối tượng nghiên cứu:
1 Khách thể: GV HS
2