Giáo án tự chọn lớp 10 cơ bản - Nguyễn Đăng Nguyên

Thái độ: Nghiêm túc trong học tập-giúp đỡ bạn II CHUÈN BÞ: Giáo viên: lý thuyêt về chuyển động tròn đều,các bài tập theo tài liệu hướng dẫn Häc sinh :häc kü lý thuyÕt ë nhµ ,kh¸i niÖm c«[r]

Trang 1

Thứ 4 ngày 10 tháng 9 năm 2008

Chủ đề 1: động học chất

các bài toán về chuyển động biến đổi đêù (4 Tiết) những khái niệm cơ bản về chuyển động thẳng.

1



chuyển động thẳng đều

I.MụC TIÊU:

a Kiến thức Lý giải để hs hiểu rõ ,phát biểu đúng các định nghĩa ,viết đúng các công thức : đường đi tốc độ trung bình ,của chuyển động thẳng đều

b Kỹ năng: Hs vận dụng được các kiến thức trên vào các bài tập một cách thành thạo ,xác định được hướng của các véc tơ vận tốc.Vận dụng để giải được một số bài tập cơ bản

c Thái độ Nghiệm túc trong học tập

II CHUẩN Bị:

Giáo viên: Khái quát lại toàn bộ kiến thức phần chuyển động thẳng đều

Học sinh : Học kỹ kiến thức phần chuyển động thẳng ở nhà

III.hoạt động daỵ HọC:

1.ổn định lớp (1 phút)

2.Kiểm tra bài cũ (5 phút )

a Em hãy nêu định nghĩa về tốc độ ,đường đi trong chuyển động thẳng đều?

b Chất điểm là gì? hệ trục toạ độ,gốc toạ độ ,gốc thời gian?

3 Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1 Nêu yêu cầu tổng quát( 4phút)

( Việc cung cấp cho các em một cách đầy đủ về phương pháp giải bài toán là hết sức cần thiết,nó trang bị cho các em về phương pháp luận để áp dụng cho nhiều bài toán khác nhau có cùng bản chất , cùng dạng )

GV.

Y/c hs hãy nêu các trình tự để giải một bài

toán chuyển động thẳng đều?

Bước nào là quan trọng nhất?

GV nhắc lại các bước giải bài toán chuyển

động thẳng đều.Các lưu ý khi giải bài toán

này

Quan trọng nhất là chọn gốc toạ độ ,gốc

thời gian và viết đúng phương trình chuyển

động của các vật

HS Trình bày trình tự 5 bước để giải bài toán chuyển động thẳng đều

Bước 1:chọn trục toạ độ,chọn gốc toạ độ ,gốc thời gian

Bước 2:Viết pt- chuyển động của mỗi vật Bước 3: Giải các hệ phương trình

Bước 4: Biện luận để lấy nghiệm

Bước 5: Kiểm nghiệm bằng đồ thị Tại vị trí hai đồ thị giao nhau chính là toạ độ của hai vật gặp nhau

Hs Quan trọng nhất là viết đúng phương trình chuyển động của mỗi vật

Trang 2

Hoạt động 2 Vị trí M của chất điểm tại một thời điểm t trên quỹ đạo

thẳng được xác định bởi toạ độ x = OM .(6 phút)

Hoạt động 3 Quảng đường đi trong các chuyển đông thẳng.(6 phút)

GV.Chọn khi t=0 thì X = 0 OM0

Khi t > 0 thì X = OM

Khi nào thì s > 0 khi nào thì s < 0 Vậy

quảng đường là giá như thế nào

HS

Lưu ý về gốc toạ độ gốc thời gian Quảng đường là giá trị không âm

Hoạt động 4 Tốc độ trung bình.(6 phút)

GV

Thương số giữa quảng đường đi và thời

gian là đại lượng đạc trưng cho những yếu

tố nào?

Nêu các đơn vị ?

Nếu chuyển động ngược chiều dương thì

tốc độ t/b được tính như thế nào ?

HS

V = t

s

Đơn vị m/s ; km/h Tốc độ t/b = v

t s

Hoạt động 5 Các bài toán về tốc độ trung bình ( 15 phút )

(Đây là loại bài toán mà hs hay nhầm lẫn khi lấy giá trị tb của

vận tốc với tb của tổng các vận tốc)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

GV Đọc đề

Một mô tô đi với vận tốc 50 km/h trên nữa

đoạn đường AB Trên nữa đoãn đường còn

lại ,mô tô đi nữa thời gian đầu với vận tốc

40 km/h ,nữa thời gian sau với vận tốc 30

km/h tính vận tốc trung bình của xe mô tô

HS Ghi đề ghi tóm tắt tự trình bày

Hs khác lên lớp trình bày

GV.

Giáo viên cho một chuyển động thẳng đều

y/c hs hãy mô tả nó bằng giãn đồ véc tơ

Hãy viết p/t chuyển động của chất điểm?

Nhận xét toạ độ theo tg

Cho các ví dụ minh hoạ

HS

Xác định gốc ,vị trí của M

-Nếu đi theo chiều dương thì x tăng khi t tăng ,chiều âm thì ngược lại

Trang 3

đó trên nữa quảng đường AB.

cho hs ghi đề Rồi y/c hai hs lần lượt lên

trình bày

Xong thì giáo viên y/c các hs khác nhận

xét

Giải thích các trình tự bài toán mà hs đã

làm được và chưa làm được

GV Điều cần lưu ý khi giải bài toán về vận

tốc tb.Tránh nhầm lẫn vận tốc tb tổng các

vận tốc với vận tốc tb

Hs nhận xét bài làm của bạn

Nghe +ghi các chú ý của thầy

Hoạt động 6 Ôn tập cũng cố.(2 phút)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

GV

Y/c hs về nhà Làm bài tập sgk

Bài tập sách bài tập ứng với phần học

chính khoá

HS

Nhận nhiệm vụ

IV.rút kinh nghiệm:

………

……….……… ………

……….………

………

Trang 4

Chuyeồn ủoọng thaỳng bieỏn ủoồi ủeàu

2



I.MụC TIÊU:

a Kiến thức Khắc sâu các khái niệm về gia tốc ,vếc tơ gia tốc.Viết đúng biểu thức tính đường đi trong chuyển động thẳng biến đổi đều

b Kỹ năng: Xác định đúng dấu của các đại lượng vận tốc gia tốc trong biểu thức

c Thái độ: Nghiêm túc trong học tập

Giáo viên:

Chuẩn bị nội dung của phần chuyển động thẳng biến đổi đều ,các lưu ý thường gặp Học sinh : Học kỹ kiến thức ở nhà phần học này

1.ổn định lớp (1 phút)

2.Kiểm tra bài cũ (5 phút )

a Viết phương trình của vận tốc ,gia tốc ,đường đi trong chuyển động thẳng nhanh dần

đều,chậm dần đều? Nêu dấu của các đại lượng trong các biểu thức trên?

3.Hoạt động dạy học :

Hoạt động 1 Vận tốc tức thời (5phút )

GV.Trong một chuyển động thẳng thì vận

tốc tại một thơì điểm bất kỳ được xác định

như thế nào?

Giá trị của vận tốc tại mọi thời điểm có

cùng một giá trị không vì sao?

Y/C hs nhắc lại đn về vận tốc ,véc tơ

Vận tốc,sự phụ thuộc của nó vào tg?

HS

Nhắc lại các khái niệm theo sgk Giá trị của vận tốc tại các thời điểm khác nhau thì khác nhau.vì vận tốc luôn thay đổi theo thời gian

Hoạt động 2 Chuyển động thẳng biến đổi đều-gia tốc(5phút)

GV

Vận tốc là hàm bậc mấy của thời gian ?đồ

thị có dạng như thế nào?

Phân biệt chuyển động nhanh dần đều

,chậm dần đều?

Nhận xét các giá trị của gia tốc trong các

trường hợp đó? Độ biến thiên của vạn tốc tỷ

lệ với đại lượng nào?

Biểu thị các véc tơ vận tốc ,gai tốc trên một

hệ trục toạ độ

HS Vận tốc là hàm bấc nhất của tg V(t) =v + a.t0

a> 0 Chuyển động ND Đ a< 0 Chuyển động CD Đ

a = m/s2

t

v



(độ biến thiên vận tốc trên một đơn vị thời gian

Trang 5

Hoạt động3 Tính quảng đường đi được trong c/động thẳng BĐĐ ( 10 phút)

( Cần chú ý là chuyển động nhanh dần đều hay chậm dần đều)

GV

Vẽ đồ thị của chuyển động nhanh dần đều

trên hệ trục toạ độ v.t ứng với thời điểm t 1

và t2

Y/c hs tính diện tích của hình thang được

giới hạn bởi vt,t ,t và trục tg?1 2

Ta phải sử dụng những kiến thức nào để giải

bài toán này?

Hãy so sánh công thức diện tích trên và

công thức tính đường đi trong chuyển động

nhanh dần đều ta đã học

Nêu các trường hợp riêng của nó?

HS căn cứ vào đồ thị sau để trã lời

HS tự trình bày Chúng có cùng công thức Về mặt giá trị đại

số là như nhau

Hoạt động 4 Các bài toán về chuyển động thẳng biến đổi đều(15 phút)

GV

Đọc các bài toán trong tài liệu tự chọn cho

hs ghi,y/c các em tự trình bày,tóm tắt và

phương hướng giẩi

Gọi vài hs lên trình bày

Sau đó gv nhận xét ,rút kinh nghiệm

Sau mỗi bài giải thì GV nhận xét cho điểm

từng bài một

Nêu phương pháp để giải từng loại bài tập

một

HS ghi đề ra ,ghi tóm tắt,tự tìm phương án giải

Hs1 Lên bảng trình bày,cả lớp góp ý Ghi bài chữa của thầy

Chú ý : Những nhận xét của gv

Hoạt động 5 Ôn tập cũng cố (4 phút)

GV

Y/c một vài hs nhắc lại những chú ý,phương

pháp, trọng tâm kiến thức bài giảng

Ra bài tập về

HS Nhắc lại kiến thức đã học?

Ghi bài tập về nhà

IV.rút kinh nghiệm:

………

……….……… ………

……….………

………

S = v.t

V(m/s)

t(s)

Trang 6

 3

I.MụC TIÊU:

a Kiến thức Khắc sâu kiến thức về chuyển động tròn đều Về tốc độ góc,tốc độ dài,gia tốc

b.Kỹ năng: Vẽ đúng véc tơ tốc độ góc,tốc độ dài,gia tốc trong c/đ tròn đều

c Thái độ: Nghiêm túc trong học tập ,có tinh thần giúp đỡ bạn

Giáo viên: Kiến thức mở rộng tỷ mỷ về chuyển động tròn đều

Học sinh : Học thuộc kiến thức đã học ở nhà

1 ổn định lớp (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút )

a Nêu đn về chuyển động tròn đều? viết các biểu thức gia tốc,tốc độ góc tốc độ dài?

b Nêu đ/n về gia tốc hướng tâm,chỉ rõ phương chiều của nó?

3 Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1 Định nghĩa ( 5phút )

GV

Cho một chuyển động tròn đều với chu kỳ T

bán kính r.Y/c học sinh

Xác định tần số góc,tốc độ góc ,tốc độ dài,

nêu mối liên hệ giữa chúng

Gv nhắc đn một cách chính xác nhất

HS:

Trã lời các câu hỏi của gv Phát biểu các đn theo sgk

Hs Ghi đn

Hoạt động 2 Tốc độ dài và tốc độ góc (9 phút )

GV.

Em hãy trinh bày gia

tốc trong chuyển động

tròn đều? Nêu sự thay

đổi về phương chiều của vận tốc trong

chuyển động tròn đều?

HS

 = 2f = ( Rađian/s)

r v

Hs a  = có độ lớn

t

v



2r ( m/s2)

2

ht

v a

r

 0

Trang 7

Hoạt động 3 Bài toán áp dụng (15 phút)

GV Đọc đề ra

Vệ tinh nhân tạo của trái đất ở độ cao

h = 340 km bay với vận tốc 8,3 km/s

Tính tốc độ góc , chu kỳ và tần số của nó

Coi chuyển động là tròn đều , cho bán kính

trái đất là R = 6380km

Yêu cầu h/s ghi tóm tắt và giải b tập

Cho một hs lên chữa ,y/c hs khác nhận xết

đánh giá bài của bạn

GV nhận xét lại cho điểm ,nêu những lưu ý

bài giảng này

HS ghi đề bài Hs1 ghi tóm tắt nêu hướng giải bài toán

áp dụng công thức và

2

v

R h



2



 Hs2 giải bt Ta có

= 10,25

6380000 340000 638 34

Và T = 0,62 (s) và f = 1,61 (hz) Hs3 nhận xét bài làm của bạn

Hoạt động 4 Ôn tập cũng cố ( 10 phút) Hoạt động của thầy Hoạt động của trò GV Y/c hs nhắc lại các nội dung chính của bài học Ra bài tập về nhà Câu1: Một người đi xe đạp với vận tốc 12 km/h Hỏi trong một phút người đó phải đạp pê đan bao nhiêu vòng ? Biết rằng bánh xe có đường kính 680 mm, líp có đường kính 5 cm,đĩa bàn đạp có đường kính 14 cm Câu 2: Trong chuyển động quay của kim đồng hồ khoảng thời gian ngắn nhất để kim phút đuổi kịp kim giờ là bao nhiêu? khi chọn mốc thời gian vào lúc a Lúc 6h 00phút b Lúc 9 h 00 phút HS Nhắc lại nội dung chính của bài học Cả lớp ghi bài tập về nhà IV.rút kinh nghiệm: ………

……….……… ………

……….………

………

……….……… ………

Trang 8

4



I.MụC TIÊU:

a Kiến thức Học sinh xác định được véc tơ vận tốc tổng của vật khi tham gia nhiều chuyển

động

b Kỹ năng: Tổng hợp véc tơ theo quy tắc hình hành

c Thái độ: Nghiêm túc trong học tập-giúp đỡ bạn

Giáo viên: lý thuyêt về chuyển động tròn đều,các bài tập theo tài liệu hướng dẫn

Học sinh :học kỹ lý thuyết ở nhà ,khái niệm công thức cộng vận tốc

a Chuyển động của một vật ,vận tốc của c/động mang tính tương đối,hay tuyệt đối?

b Nêu quy tắc tổng hợp lực bằng hình bình hành ?

3.Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1 Định nghĩa (5phút )

GV.

Y/c hs phát biểu đn về tính tương đối của

chuyển động, như vận tốc ,quỹ đạo,gia tốc

HS

đọc sách gk suy nghĩ để trã lời các câu hỏi của thầy

Kl chuyển động chỉ mang tính tương đối

Hoạt động 2 Tổng hợp vận tốc-cộng vận tốc (15phút )

GV

Nêu ví dụ nhỏ trong sgk tham khảo

Y/c hs phân tích các dữ kiện đã cho

Trình bày lý thuyết về cộng vận tốc

Y/c hs nhắc lại quy tắc hình bình hành

chuyển động tịnh tiến là gì?

Nêu trường hợp đặc biệt

HS Học sinh ghi ví dụ , Trã lời các câu hỏi của gv Trường hợp khi các chuyển động cùng phương cùng chiều thì ta cộng như cộng đại

số

Hoạt động 3 Bài tập áp dụng (15phút )

GV. Đọc bài toán cho hs ghi

Y/c Hs ghi tóm tắt,nêu cách giải bt

Y/c hs khác giải ,

Hs nhận xét kq bài làm của bạn

HS

Ghi bài toán trình bày hướng giải nêu các kiến thức liên quan

Hs giải + hs nhận xét

Trang 9

Thầy đánh giá lại, nêu những lưu ý khi giải

loại bài tập này

Đọc bài tập về nhà áp dụng ,

Hs ghi bài tập về nh à

Hoạt động 4 Ôn tập cũng cố ( 4 phút )

GV

Y/c hs nhắc lại các nội dung chính của bài

học

Ra bài tập về nhà

Về nhà chuẩn bị bài mới HS Nhắc lại nội dung chính của bài học Cả lớp ghi bài tập về nhà Ra đề kiểm tra 15 phút cho về nhà làm tiết học sau gv thu Lúc 7 h một đoàn tàu từ Nha Trang đi Hà Nội với vận tốc 50 km/h Sau khi chạy được 1h thì dừng lại trong ga 15 min Sau đó lại tiếp tục chạy với vận tốc bằng lúc đầu Lúc 8 h 15 min một ô tô khởi hành từ Nha Trang đi Hà Nội với vận tốc 70 km/h Coi chuyển động của các xe là thẳng đều a Vẽ đồ thị chuyển động của tàu và ô tô trên cùng một hệ trục tọa độ b Căn cứ vào đồ thị xác định vị trí ô tô đuổi kịp tàu c Lập phương trình chuyển động của tàu và ô tô kể từ lúc xe bắt đầu chạy d Tìm vị trí , thời điểm xe đuổi kịp tàu Đối chiếu kết quả với câu a,b IV.rút kinh nghiệm: ………

……….……… ………

……….………

………

Trang 10

Thứ ngày 25 tháng 01 năm 2009

Chủ đề 2: phương pháp động lực học ( 4 Tiết )

(Tiết1) nội dung phương pháp động lực học.

khảo sát chuyển động của một vật.

I.MụC TIÊU:

a Kiến thức Làm sáng tỏ hơn các định luật Niu-Tơn,Lý giải để hs viết đúng phương trình cơ bản của động lực niu-tơn

b Kỹ năng: Xác định đúng ,đủ các lực tác dụng lên vật.Viết đúng biểu thức các điịnh luật niu-tơn

c Thái độ : Nghiêm túc trong học tập Có tình thần đoàn kết cùng chia sẻ với bạn

Giáo viên: Lý thuyết tổng hợp về cơ học niu-tơn ,các bài toán điển hình về phương pháp

động lực học

Học sinh : Học kỹ ba định luật niu-tơn,

a Phát biểu ba định luật niu-tơn,viết biểu thức ,nêu ý nghĩa ,đơn vị các đại lượng?

b Em hãy nêu các khái niệm về nội lực và ngoại lực?

3.Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1 Nội dung phương pháp động lực học ( 10 phút ).

Đây là nội dung mới mà trong sgk chưa đưa vào.Nên việc trình bày mất khá nhiều công sức Y/C hs phải hiểu và ghi nhớ được các bước của phương pháp này

GV

Trình bày đầy đủ 6 bước cơ bản của phương

pháp động lực học

Bước 1.Chọn hệ trục toạ độ

Bước 2 Xác định tất cả các lực tác dụng lên

vật.( điểm đặt,phương chiều ,độ lớn)

Bước 3.Viết phương trình niu-tơn cho các vật

( hệ vật ) Dưới dạng véc tơ

Bươc 4 Chiếu lên hệ trục toạ độ ta có dạng

đại số

Bước 5 Khảo sát chuyển động của từng

vật.(phân biệt nội lực ngoại lực)

Bước 6 Biện luận để lấy nghiệm pt

HS

GHI cụ thể+NGHE tỷ mỷ từng ý,từng bước ,không hiểu ở đâu phải hỏi ngay

Trang 11

Hoạt động 2 Khảo sát chuyển động của một vật ( 20phút ).

Để giải đúng được bài toán thì việc khảo sát chính xác chuyển động là một bước hết sức quan trọng.Chúng ta cần nghiên cứu nó một cách nghiêm túc

GV

Đọc đề bài toán số (1)

Yêu cầu hs ghi đề ,Nghiên cứu kỹ đề và đề

xuất phương pháp giải.Theo ppđl học mà vừa

được học trong phần trước

GV kiểm tra từng bước rồi nhận xét

GV đọc đề bài toán (2) ,(3),(4)

Y/c từng hs một nêu từng bước giải các bài

toán

HS Ghi đề suy nghĩ các bước giải bài toán

Chú ý trình bày cận thận từng bước1

Hs ghi đề + ghi các lưu ý của gv Chú ý nghe bạn trình bày bài giải Đối chiếu với bài giải của mình

RúT KINH NGHIệM ,HọC HỏI BạN

Hoạt động 3 Những điểm cần lưu ý ( 4phút )

GV

So sánh chuyển động của vật trên mặt nằm

ngang,và trên mặt phẳng nghiêng.Nêu điểm

khác biệt nỗi bật nhất trong hai loại bài toán

đó

Gv Nhắc nhở các điểm qua trọng từng bài

toán

HS

Hs chú ý nghe giảng và ghi nhớ

Hoạt động 4 Ôn tập cũng cố (5phút )

GV Y/c hs nhắc lại các nội dung chính của

bài học

Ra bài tập về nhà

Về nhà chuẩn bị bài mới HS1 NHắc lại nội dung chính của bài học Cả lớp ghi bài tập về nhà IV.rút kinh nghiệm: ………

……….……… ………

……….………

………

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	788,17 KB