Giáo án giảng dạy môn Vật lý 11 - Tiết 11 đến tiết 23

1, KiÕn thøc: + Viết và giải thích được ý nghĩa các đại lượng trong biểu thức quan hệ giữa cường độ dòng điện và hiệu điện thế của định luật Ôm cho đoạn mạch chứa nguồn ®iÖn.. + Nêu được[r]

Trang 1

Trường THPT Tháng 10 Giáo án vật lý 11(Ban cơ bản)

Ngày giảng

Sĩ số

Chương II: dòng điện không đổi

Tiết 11: dòng điện không đổi Nguồn điện.

I, Mục tiêu

1, Kiến thức:

+ Phát biểu lại được khái niệm dòng điện, quy ước về chiều dòng điện, các tác dụng của dòng điện

+ Trình bày được khái niệm cường độ dòng điện, dòng điện khong đổi, đơn vị của cường độ dòng điện và đơn vị điện lượng

+ Nêu được điều kiện để có dòng điện

+ Trình bày được cấu tạo chung của nguồn điện, khái niệm suất điện động của nguồn điện

+ Nêu được cấu tạo cơ bản của pin và ácquy

2, kỹ năng:

+ Nhận ra ampe kế và vôn kế

+ Dùng ampe kế và vôn kế đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế

+ Nhận ra được cực của pin và ácquy

3, Thái độ:

Nắm được ý nghĩa của dòng điện và các tác dụng của dòng điện trong đời sống

II, Chuẩn bị

1, Giáo viên:

- Giáo án, SGK, các câu hỏi trắc nghiệm cho phần ôn tập

- Một số loại pin và ácquy, vôn kế, ampe kế

- Phiếu học tập

2, Học sinh:

Ôn tập các kiến thức đã học, đọc sgk và chuẩn bị bài ở nhà

III/Tiến trình dạy học:

1, Kiểm tra bài cũ (10’)

Các nhóm thảo luận và trả lời các câu hỏi:

* Dòng điện?

* Chiều dòng điện trong dây dẫn kim loại?

* Quy ước chiều dòng điện?

* Kể tên các nguồn điện một chiều mà em đã gặp?

Trang 2

2, Nội dung bài mới.(25')

HĐ1: Ôn tập kiến thức về dòng điện (5’)

- Y/ cầu hs đọc SGK phần I

- Kể ra các tác dụng của dòng điện mà em

biết?

- Đại lượng nào cho biết độ mạnh yếu của

dòng điện? Dụng cụ đo?

- Hướng dẫn trả lời?

- Củng cố lại các kiến thức học sinh chưa

nắm chắc

HĐ2:

Tìm hiểu các đại lượng về dòng điện (20’)

GV:

- Y/ cầu hs đọc SGK phần II

- Cường độ dòng điện là gì?

- Biểu thức của cường độ dòng điện?

HS:

* Trả lời câu hỏi của giáo viên

* Nhận xét câu trả lời của bạn

* Kết luận:

GV:

- Thế nào là dòng điện không đổi?

- Nêu câu hỏi C1 Y/cầu hs trả lời

- Đơn vị cường độ dòng điện là gì?

- Nêu câu hỏi C2 Y/cầu hs trả lời

- Định nghĩa đơn vị của điện lượng?

- Nêu câu hỏi C3 + C4 Y/cầu hs trả lời theo

nhóm

* Kết luận:

HĐ3:

GV:

- Điều kiện để có dòng điện?

- Nêu câu hỏi C5 + C6 Y/cầu hs trả lời

- Nguồn điện có chức năng gì?

Nêu cấu tạo cơ bản và cơ chế hoạt động

chung của nguồn điện?

HS:

I, Dòng điện.

+ ĐN: là dòng chuyển rời có hướng của các hạt mang điện

+ Quy ước chiều dòng điện là chiều chuyển

động của các hạt mang điện dương

+ Tác dụng của dòng điện: Nhiệt, cơ, từ

II, Cường độ dòng điện Dòng điện không đổi.

+Cường độ dòng điện là đại lượng đặc trưng cho tác dụng mạnh, yếu của dòng

điện Nó được xác định bằng thương số của

điện lượng q dịch chuyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn trong khoảng thời gian t

và khoảng thời gian đó.

(1)

t

q I



 +Dòng điện không đổi là dòng điện có chiều

và cường độ không thay đổi theo thời gian (2)

t

q

I 

+ Đơn vị của cường độ dòng điện l;à Ampe (A).

+ Cu lông là điện lượng chuyển qua một tiết diện thẳng của dây dẫn trong thời gian 1s khi có dòng điện không đổi có cường độ 1A chạy qua.

III, Nguồn điện.

+ Điều kiện để có dòng điện là phải có một hiệu điện thế đặt vào hai đầu vật dẫn điện + Nguồn điện có chức năng tạo ra và duy trì một hiệu điện thế.

+ Cấu tạo chung của nguồn điện:

Gồm hai cực (cực âm và cực dương) Trong nguồn điện phải có một lực tồn tại và tách e

ra khỏi nguyên tử và chuyển e hay ion về

Trang 3

* Kết luận:

các cực của nguồn điện Lực đó gọi là lực lạ Cực thừa e là cực âm Cực còn lại là cực dương.

3, áp dụng, củng cố (8')

GV: * Cường độ dòng điện là gì?

* Thế nào là dòng điện không đổi?

* Điều kiện để có dòng điện?

HS: * Trả lời câu hỏi của giáo viên

* Kết luận: Ghi chép các kiến thức cần thiết Kết quả của các câu trắc nghiệm.

4, Hướng dẫn học tập ở nhà (2')

* Cho bài tập trong SGK (tr 45)

* Các câu hỏi và bài tập trong SBTVL11

phiếu học tập Câu 1: Dòng điện được định nghĩa là

A dòng chuyển dời có hướng của các điện tích

B dòng chuyển động của các điện tích

C là dòng chuyển dời có hướng của êlêctron

D là dòng chuyển dời có hướng của ion dương

Câu 2: Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của

Câu 3: Trong các nhận định dưới đây, nhận định không đúng về dòng điện là:

A Đơn vị của cường độ dòng điện là A

B Cường độ dòng điện được đo bằng ampe kế

C Cường độ dòng điện càng lớn thì trong một đơn vị thời gian điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn càng nhiều

D Dòng điện không đổi là dòng điện chỉ có chiều không thay đổi theo thời gian

Câu 4: Điều kiện để có dòng điện là

C có hiệu điện thế và điện tích tự do D có điện thế và điện tích

Câu 5: Nguồn điện tạo ra hiệu điện thế bằng cách

A tách êlêctron ra khỏi nguyên tử vàchuyển êlêctron và ion về các cực của nguồn

B sinh ra êlêctron ở cực âm

C sinh ra ion dương ở cực dương

D làm biến mất êlêctron ở cực dương

Ngày giảng

Trang 4

Sĩ số

Tiết 12: dòng điện không đổi Nguồn điện.

I, Mục tiêu.

+ Nêu được điều kiện để có dòng điện

+ Nêu được cấu tạo chung của nguồn điện, khái niệm suất điện động của nguồn

điện

+ Nêu được cấu tạo cơ bản của pin và ácquy

2, kỹ năng:

+ Nhận ra ampe kế và vôn kế

+ Dùng ampe kế và vôn kế đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế

+ Nhận ra được cực của pin và ácquy

3, Thái độ:

Nắm được ý nghĩa của dòng điện và các tác dụng, cấu tạo của dòng điện trong đời sống

II, Chuẩn bị

1, Giáo viên:

- Một số loại pin và ácquy, vôn kế, ampe kế

- Thí nghiệm H7.5; hình vẽ 7.6

2, Học sinh:

Ôn tập các kiến thức đã học, đọc sgk và chuẩn bị bài ở nhà

III, Tiến trình dạy học:

1, Kiểm tra bài cũ (5’)

* Cường độ dòng điện là gì?

* Thế nào là dòng điện không đổi?

* Điều kiện để có dòng điện?

HĐ1: Tìm hiểu suất điện động của nguồn

điện

GV:

- Suất điện động của nguồn điện là gì?

- Biểu thức và đơn vị của suất điện động?

HS:

IV, Suất điện động của nguồn điện.

+ Công của lực lạ thực hiện dịch chuyển các điện tích qua nguồn được gọi là công của nguồn điện.

+ĐN: Suất điện động của nguồn là đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện công của nguồn điện và được đo bằng thương số giữa công của lực lạ thực hiện khi dịch chuyển điện tích dương ngược chiều

điện trường và độ lớn của điện tích đó.

Trang 5

* Kết luận:

HĐ2: Tìm hiểu nguồn điện hoá học

GV:

* Pin điện hoá có cấu tạo như thế nào?

* Nêu cấu tạo và hoạt động của pin Vôn- ta?

HS:

* Kết luận:

GV:

* Y/ cầu đọc sgk về cấu tạo của Ac quy chì

* Nêu cấu tạo và hoạt động của acquy chì?

HS:

* Kết luận:

*Y/ cầu đọc thêm cấu tạo của acquy kiềm

* Nhận xét quá trình hoạt động của acquy?

+ Biểu thức: ℰ = (3) q A

+Đơn vị của suất điện động là V.

+ Mỗi nguồn điện được đặc trưng bởi suất

điện động ℰ và điện trở trong r của nó.

V, Pin và acquy.

1, Pin điện hoá

+ Pin điện hoá có cấu tạo gồm hai kim loại

khác nhau được ngâm trong dung dịch điện phân.

+Pin Vôn - ta có cấu tạo một cực đồng một cực kẽm được ngâm vào cùng dung dịch axit sunfuric loãng Ion kẽm (Z n 2+ ) bị gốc axit tác dụng và tan vào dung dịch làm cho cực kẽm thừa e mang điện âm Ion H + bám vào cực đồng và thu lấy e trong thanh đồng Do

đó , thanh đồng thiếu e nên trở thành cực dương giữa hai cực kẽm và đồng xuất hiện một suất điện động.

E = U2 - U1 = 1,1 V

2, Acquy

+ Gồm cực dương bằng chì oxit (PbO 2 ) và cực âm là chì (Pb) Chất điện phân là axit sunfuric loãng.

+HĐ: Khi phát điện do tác dụng của lực hoá học, các bản cực của acquy bị biến đổi Bản cực dương có lõi PbO 2 nhưng được phủ một lớp PbSO 4 Bản cực âm là Pb nhưng

được phủ một lớp PbSO 4 Sau một thời gian

sử dụng, haibản cực vẫn có lõi khác nhau nhưng có lớp vỏ ngoài giống nhau do đó suất điện động của acquy giảm dần, khi suất

điện động giảm xuống thấp ta phải nạp điện cho acquy để tiếp tục sử dụng được.

Khi nạp điện cho acquy, ta mắc nó vào một nguồn điện một chiều sao cho dòng điện đi vào bản cực dương và đi ra ở bản cực âm khi đó lớp chì sunfat ở hai bản cực mất dần Bản cực dương biến đổi trở lại thành PbO 2 , bản cực âm trở lại thành Pb Quá trình biến

đổi kết thúc acquy lại có khả năng phát điện

Trang 6

như trước ( E = 2V ) + Acquy là nguồn điện hoá học hoạt động dựa trên phản ứng hoá học thuận nghịch:

Nó tích trữ năng lượng lức nạp điện và giải phóng năng lượng khi phát điện.

3, áp dụng, củng cố.(5')

GV:

* Nêu các câu hỏi trắc nghiệm

* Y/c hs trình bày đáp án và giải thích lựa chọn của mình

HS:

* Kết luận:

Ghi chép các kiến thức và kết quả của các câu trắc nghiệm

* Cho bài tập trong SGK( 6 => 15) (tr 45)

phiếu học tập

Câu 1: Trong trường hợp nào sau đây ta có một pin điện hoá?

A Một cực nhôm và một cực đồng cùng nhúng vào nước muối

B Một cực nhôm và một cực đồng cùng nhúng vào nước cất

C Hai cực cùng bằng đồng giống nhau nhúng vào nước vôi

D Hai cực nhựa khác nhau cùng nhúng vào dầu hoả

Câu 2: Nhận xét nào dưới đây về acquy chì là không đúng?

A Acquy chì có một cực làm bằng chì và một cực là chì đioxit

B Hai cực của acquy chì được ngâm trong dung dịch axit sunfuric loãng

C Khi nạp điện cho acquy, dòng điện đi vào cực âm và đi ra từ cực dương

D Acquy là nguồn điện có thể nạp lại để sử dụng nhiều lần

Câu 3:Cho một dòng điện không đổi trong 10s, điện lượng chuyển qua một tiết diện

thẳng là 2C Sau 50s, điện lượng chuyển qua tiết diện đó là

Ngày giảng

Trang 7

Sĩ số

Tiết 13: bài tập.

I, Mục tiêu

Ôn tập các kiến thức về nguồn điện, hiểu rõ các đại lượng đặc trưng cho nguồn

điện

2, kỹ năng:

áp dụng thành thạo các công thức để giải bài tập về nguồn điện

Rèn kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài toán trắc nghiệm

3, Thaựi ủoọ:

+ Biết liờn hệ giữa cỏc kiến thức vật lý với cỏc hiện tượng trong thực tiễn.

+ Niềm say mờ khoa học Tính kiên trì

II, Chuẩn bị

1, Giáo viên:

- Giáo án, SGK, các bài toán, các câu hỏi trắc nghiệm cho phần ôn tập

- Thước kẻ, phấn màu

2, Học sinh:

Ôn tập các kiến thức đã học về nguồn điện

III, Tiến trình dạy học:

1, Kiểm tra bài cũ (5')

* Nguồn điện có chức năng gì? Nêu cấu tạo cơ bản và cơ chế hoạt động chung của nguồn điện?

* Nêu cấu tạo và hoạt động của acquy chì?

Học sinh chữa bài tập đã chuẩn bị

* Y/c hs giải bài tập 7.10.(sbtvl11tr20)

* Y/c hs trình bày đáp án

* Y/c hs nhận xét bài làm của bạn

Bài 7.10:

I = 0,273 A

a, t = 1 phút b, qe = - 1,6.10-19C

Q = ? Ne = ?

a, Q = I.t = 0,273.60 = 16,38 C

b, Ne = Q/qe = 1,024.1020êlêctron

Bài tập 7.11:

E = 6 V

Q = 8 C

A = ?

A = Q E = 4,8 J

Bài tập 7.12:

Trang 8

A = 840 mJ

Q = 7.10-2C

E = ?

E = A/Q = 12 V

Bài tập 7.13:

E = 1,1 V

Q = 54C

A = ?

A = Q E = 59,4 J

Bài tập 7.15:

E = 6V a, Q = ?

A = 360J b, t = 5 phút

I = ?

a, Q = A/ E = 60C

b, I = Q/t = 0,2 A

3, áp dụng, củng cố (8')

GV: Tổ chức HĐ nhóm

* Nêu các câu hỏi trắc nghiệm

* Y/c hs trình bày đáp án và giải thích lựa chọn của mình

HS:

* Kết luận:

Ghi chép các kiến thức và kết quả của các câu trắc nghiệm

* Cho bài tập trong SBT SBTVL11NC

phiếu học tập Câu 1: Dòng điện chạy trong mạch điện nào dưới đây không phải là dòng điện

không đổi?

A Trong mạch điện thắp sáng đèn của xe đạp với nguồn điện là đinamô

B Trong mạch điện kín của đèn pin

C Trong mạch điện kín thắp sáng với nguồn điện là acquy

D Trong mạch điện kín thắp sáng đèn với nguồn điện là pin mặt trời

Câu 2: Cường độ dòng điện không đổi được tính bằng công thức nào?

Trang 9

t

q I

2



t

q

I 

C có hiệu điện thế và điện tích tự do D có điện thế và điện tích

A chỉ cần có các vật dẫn điện nối liền với nhau tạo thành mạch điện kín

B chỉ cần duy trì một hiệu điện thế giữa hai đầu vật dẫn

C chỉ cần có hiệu điện thế

D chỉ cần có nguồn điện

Câu 5: Hiệu điện thế 1V được đặt vào hai đầu điện trở 10 Ω trong khoảng thời

gian 20s Điện lượng chuyển qua điện trở này khi đó là bao nhiêu?

Câu 6: Điểm khác nhau chủ yếu giữa acquy và pin Vôn-ta là

A sử dụng dung dịch điện phân khác nhau

B chất dùng làm hai cực khác nhau

C phản ứng hoá học ở trong acquy có thể xảy ra thuận nghịch

D sự tích điện khác nhau ở hai cực

Câu 7: Hiệu điện thế 1V được đặt vào hai đầu điện trở 10 trong khoảng thời 

gian là 20s Lượng điện tích dịch chuyển qua điện trở này khi đó là bao nhiêu?

Câu 8:Cho một dòng điện không đổi trong 10s, điện lượng chuyển qua tiết diện

thẳng là 2C Sau 50s, điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng đó là

Câu 9: Một dòng điện không đổi sau 2 phút có một điện lượng 24 C chuyển qua

một tiết diện thẳng Cường độ của dòng điện đó là

Câu 10: Một dòng điện không đổi có cường độ 3A thì sau một khoảng thời gian có

một điện lượng 4 C chuyển qua một tiết diện thẳng Cùng thời gian đó, với dòng điện 4,5

A thì có một điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng là

Câu 11: Một nguồn điện có suất điện động 200 mV Để chuyển một điện lượng

10C qua nguồn thì lực lạ phải sinh một công là

Câu 12: Một tụ điện có điện dung 6 àF được tích điện bằng một hiệu điện thế 3 V Sau

đó nối hai cực của bản tụ lại với nhau, thời gian điện tích trung hoà là 10-4 s Cường độ

dòng điện trung bình chạy qua dây nối trong thời gian đó là

Ngày giảng

Trang 10

Sĩ số

Tiết 14: điện năng - công suất điện.

I, Mục tiêu

+ Trình bày được biểu thức và ý nghĩa của các đại lượng trong biểu thức tính công

và công suất

+ Phát biểu được nội dung địng luật Jun - Len - xơ

+ Trình bày được biểu thức công và công suất nguồn điện, ý nghĩa các đại lượng trong biểu thức và đơn vị

2, kỹ năng:

+ Giải các bài toán điện năng tiêu thụ của đoạn mạch, bài toán áp dụng định luật Jun - Len - xơ

3 Thaựi ủoọ:

+ Biết liờn hệ giữa cỏc kiến thức vật lý với cỏc hiện tượng cơ học trong thực tiễn.

+ Niềm say mờ khoa học

II, Chuẩn bị

1, Giáo viên:

- Thước kẻ, phấn màu

2, Học sinh:

Ôn tập các kiến thức đã học về công của dòng điện, chuẩn bị bài mới

III, tiến trình dạy học:

1, Kiểm tra bài cũ (5')

+ Cường độ dòng điện? Biểu thức của cường độ dòng điện?

+ Dòng điện không đổi? Đơn vị?

+ Điều kiện để có dòng điện?

+ Cấu tạo và cơ chế hoạt động chung của nguồn điện?

2, Tìm hiểu nội dung bài mới.(35')

HĐ1:

Tìm hiểu điện năng và công suất điện (10’)

GV:

- Y/ cầu hs đọc SGK phần I

- Điện năng tiêu thụ của đoạn mạch xác

định bằng biểu thức nào? ý nghĩa của các

đại lượng trong biểu thức?

- Công suất tiêu thụ của đoạn mạch được

I, Điện năng tiêu thụ và công suất

điện.

+ Điện năng tiêu thụ trong đoạn mạch:

A = U.q = U.I.t (1) + Công suất của đoạn mạch:

P = A/t = U.I (2)

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	255,47 KB