Định luật bảo toàn điện tích: Ở một hệ vật cô lập về điện, nghĩa là hệ không trao đổi điện tích với các hệ khác, thì tổng đại số các điện tích trong hệ là một hằng số... Nội dung ghi bản[r]
Trang 1Bài 02: THUYẾT ELECTRON ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH
I MỤC TIÊU
Kiến thức:
- Nắm nội dung của thuyết electron cổ điển
- Khái niệm hạt mang điện, vật nhiễm điện
- Định luật bảo tồn điện tích
Kỹ năng:
- Vận dụng để giải thích một số hiện tượng vật lí
- Ap dụng giải các bài tập đơn giản
II CHUẨN BỊ
GV:
- Thí nghiệm về sự nhiễm điện của các vật Hình vẽ
- Các kiến thức liên quan
HS: Đọc trước bài ở nhà.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu các cách làm nhiễm điện cho vật? Nêu sự tương tác giữa các điện tích?
Câu 2: Biểu diễn lực tương tác giữa hai điện tích cùng dấu Phát biểu nội dung và viết biểu thức định luật Cu-lơng
Bài 1 Phát biểu nào sau đây là khơng đúng?
A Hạt electron là hạt mang điện tích âm, cĩ độ lớn 1,6.10-19C
B Hạt electron là hạt cĩ khối lượng m = 9,1.10-31 kg
C Nguyên tử cĩ thể mất hoặc nhận thêm electron để trở thành ion
D Electron khơng thể chuyển động từ vật này sang vật khác
Bài 2 Phát biểu nào sau đây là khơng đúng?
A Theo thuyết electron, một vật nhiễm điện dương là vật thiếu electron
B Theo thuyết electron, một vật nhiễm điện âm là vật thừa electron
C Theo thuyết electron, một vật nhiễm điện dương là vật đã nhận thêm các ion dương
D Theo thuyết electron, một vật nhiễm điện âm là vật đã nhận thêm electron
Bài 3 Phát biểu nào sau đây là khơng đúng?
A Vật dẫn điện là vật chứa nhiều điện tích tự do
B Vật cách điện là vật chứa rất ít điện tích tự do
C Vật dẫn điện là vật chứa rất ít điện tích tự do
D Chất điện mơi là chất cĩ chưa rất ít điện tiách tự do
Bài 4 Phát biểu nào sau đây là khơng đúng?
a.Trong quá trình nhiễm điện do cọ xát, electron đã chuyển từ vật này sang vật kia
b.Trong quá trình nhiễm điện do hưởng ứng, vật bị nhiễm điện vẫn tr ung hồ điện
c.Khi cho một vật nhiễm điện dương tiếp xúc với một vật chưa nhiễm điện, thì electron chuyển từ vật chưa nhiễm điện sang vật nhiễm điện dương
d.Khi cho một vật nhiễm điện dương tiếp xúc với một vật chưa nhiễm điện, thì điện tích dương chuyển từ vật nhiễm điện sang vật chưa nhiễm điện
Bài 5 Khi đưa một quả cầu kim loại khơng nhiễm điện lại gần một quả cầu khác nhiễm điện thì:
A Hai quả cầu đẩy nhau
B Hai quả cầu hút nhau
C Khơng hút mà cũng khơng đẩy nhau
D Hai quả cầu trao đổi điện tích cho nhau
Bài6 Phát biểu nào sau đây là khơng đúng?
Trang 2A Trong vật dẫn điện cú rất nhiều điện tớch tự do.
B Trong điện mụi cú rất ớt điện tớch tự do
C Xột về toàn bộ thỡ một vật nhiễm điện do hưởng ứng vẫn là một vật trung hũa điện
D Xột về toàn bộ thỡ một vật nhiễm điện do tiếp xỳc vẫn là một vật trung hũa điện
3 Giới thiệu bài mới:
Tỡm hiểu nội dung thuyết electron Vật dẫn điện và vật cỏch điện.
Hoạt động của thầy Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Yờu cầu HS nhắc lại kiến thức:
cấu tạo của nguyờn tử, điện tớch
của cỏc hạt trong nguyờn tử
Thuyết electron dựa trờn cơ sở
nào?
Gv trỡnh bày nội dung thuyết
electron Lưu ý Hs là khối lượng
của electron nhỏ hơn khối lượng
của proton rất nhiều nờn electron
di chuyển dễ hơn
Yờu cầu Hs trả lời cõu C1
Theo quan điểm của thuyết
electron thỡ thế nào là một vật
nhiễm điện?
Yờu cầu Hs nờu vi dụ về vật
dẫn điện và vật cỏch điện Định
nghĩa vật dẫn điện và vật cỏch
điện
Gv đưa ra định nghĩa trong
SGK Vậy hai cỏch định nghĩa
đú cú khỏc nhau khụng?
Hs nhớ lại cấu tạo của nguyờn tử
Nguyờn tử gồm:
+ Hạt nhõn:
proton: mang điện dương
nơtron: khụng mang điện
+ Electron: mang điện õm
- Thuyết electron dựa trờn sự cú mặt và sự di chuyển của electron
Hs dựa vào lưu ý của Gv để trả lời cõu C1
Hs nờu tờn một vài vật dẫn điện và vật cỏch điện
1.Thuyết electron:
Nguyên tử gồm hạt nhân ở chính giữa mang điện tích dương, và các êlectron quay xung quanh theo các quỹ đạo hoàn toàn xác định
- Bỡnh thương tổng đại số tất cả cỏc điện tớch trong nguyờn tử bằng khụng
- Nếu nguyờn tử mất e thỡ thành iụn dương.
- Nếu nguyờn tử nhận e thỡ thành iụn õm.
- Bỡnh thường vật trung hoà về điện Do một điều kiện nào đú (cọ sỏt, tiếp xỳc, nung núng…), một số electron chuyển từ vật này sang vật khỏc vật làm cho vật trở thành thừa hoặc thiếu electron, ta núi vật bị nhiễm điện
+ Vật thừa electron: nhiễm điện õm
+ Vật thiếu electron: nhiễm điện dương
2.Vật (chất) dẫn điện và vật (chất) cỏch điện.
- Vật dẫn điện : Là những vật cú nhiều hạt mang điện cú thể di chuyển được trong những khoảng lớn hơn nhiều lần kớch thước phõn
tử của vật( điện tớch tự do)
- Vật cỏch điện (điện mụi): Là những vật cú chứa rất ớt điện tớch
tự do
Tỡm hiểu ba hiện tượng nhiễm điện.
Hoạt động của thầy Hoạt động của hoc sinh Nội dung ghi bảng
Gv yờu cầu Hs dựa vào thuyết
electron để trả lời cỏc cõu hỏi sau:
Bỡnh thường thanh thuỷ tinh và
mảnh lụa trung hoà về điện Tại
sao sau khi cọ xỏt chỳng lại nhiễm
điện? điện tớch đú từ đõu đến?
Hs nghiờn cứu SGK, lắng nghe và trả lời cõu hỏi của Gv
3 Giải thớch ba hiện tượng nhiễm điện:
a) Nhiễm điện do cọ xát
Một số êlectron từ thanh thuỷ tinh bật ra và di chuyển sang tấm lụa, làm cho thanh thuỷ tinh nhiễm
Nguyên tử Liti
Ion dương Liti Ion âm Liti
Trang 3 Thanh kim loại trung hoà điện
khi tiếp xỳc với quả cầu nhiễm
điện thỡ thanh KL nhiễm điện Dựa
vào nội dung nào của thuyết
electron để giải thớch hiện tượng
trờn?
Tương tự yờu cầu Hs giải thớch
hiện tượng nhiếm điện do hưởng
ứng
Yờu cầu Hs so sỏnh ba hiện
tượng nhiễm điện trờn
Gv nhận xột cõu trả lời của Hs,
tổng kết và rỳt ra kết luận
Hs lắng nghe và ghi chộp
Chỳ ý:
- Electron tự do cú vai trũ rất quan trọng trong quỏ trỡnh nhiễm điờn
- Điện tớch cú tớnh bảo toàn
điện dương và tấm lụa nhiễm điện
âm
b) Nhiễm điện do tiếp xúc
Khi thanh kim loại trung hoà điện tiếp xúc với quả cầu nhiễm điẹn dương, thì các (e) tự do từ thanh kim loại di chuyển sang quả cầu
c) Nhiễm điện do hưởng ứng
Các (e) tự do trong thanh kim loại
bị hút về phía quả cầu, làm cho
đầu thanh gần quả cầu thừa (e) mang điện âm, đầu còn lại thiếu (e) mang điện tích dương
Tỡm hiểu định luật bảo toàn điện tớch.
Hoạt động của thầy Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Gv đặt cõu hỏi:
Thế nào là một hệ cụ lập về
điện?
Gv trỡnh bày nội dung định
luật bảo toàn điện tớch
. Hs lắng nghe và ghi chộp
2
2 1 ' 2 ' 1
q q q
4 Định luật bảo toàn điện tớch:
Ở một hệ vật cụ lập về điện, nghĩa
là hệ khụng trao đổi điện tớch với cỏc hệ khỏc, thỡ tổng đại số cỏc điện tớch trong hệ là một hằng số.
Vận dụng, củng cố Giao nhiệm vụ về nhà:
- Nờu bài tập 1,2 SGK
- Túm tắt bài
- Dặn dũ về nhà
- Trả lời cõu hỏi
- Ghi nhận kiến thức
- 1,2,3,4 SGK
Vận dụng:Cho HS thảo luận, trả lời cõu hỏi:
Câu 1) 1 Xột cấu tạo nguyờn tử về phương diện điện Trong cỏc nhận định sau, nhận định khụng đỳng
là:
C Tổng số hạt proton và notron trong hạt nhõn luụn bằng số electron quay xung quanh nguyờn tử
Nhiễm điện do
tiếp xúc
Nhiễm điện do
hưởng ứng
Trang 4A Proton mang điện tớch là + 1,6.10-19 C.
B Khối lượng notron xấp xỉ khối lượng proton
D Điện tớch của proton và điện tớch của electron gọi là điện tớch nguyờn tố
Câu 2 Điều kiện để một vật dẫn điện là
B cú chứa cỏc điện tớch tự do A vật phải ở nhiệt độ phũng
C vật nhất thiết phải làm bằng kim loại D vật phải mang điện tớch
Câu3:Chọn phát biểu sai?
A Trong vật dẫn điện có nhiều điện tích tự do
B Trong vật cách điện có rất ít điện tích tự do
C Xét về toàn bộ, một vật trung hoà về điện sau đó được nhiễm điện do hưởng ứng thì vẫn là vật trung hoà về điện
D Xét về toàn bộ, một vật được nhiễm điện do do tiếp xúc thì vẫn là vật trung hoà về điện
Giải
Vì trong nhiễm điện do tiếp xúc đã có sự trao đổi điện tích với các vật khác
Câu 4 Hai điện tớch điểm được đặt cố định và cỏch điện trong một bỡnh khụng khớ thỡ hỳt nhau 1 lực là
21 N Nếu đổ đầy dầu hỏa cú hằng số điện mụi 2,1 vào bỡnh thỡ hai điện tớch đú sẽ
A hỳt nhau 1 lực bằng 10 N B đẩy nhau một lực bằng 10 N
C hỳt nhau một lực bằng 44,1 N D đẩy nhau 1 lực bằng 44,1 N
Giao nhiệm vụ về nhà:Ghi bài tập về nhà: bài tập (trang 12 SGK).làm bài tập SBT