1 NGUYEÂN TAÉC CAÁU TAÏO KÍNH HIEÅN VI Kính hiển vi là hệ hai thấu kính hội tụ ghép đồng trục để tạo góc trông ảnh của vật lớn hơn gốc trông vật trực tiếp nhiều lần.. Thấu kính thứ nhất [r]
Trang 1Bài 11
KÍNH HIỂN VI
I MỤC TIÊU :
1) Kiến thức : + Nắm được cấu tạo, tác dụng của kính hiển vi, cách ngắm chừng và cách sử dụng kính
+ Tham gia xây dựng được biểu thức độ bội giác của kính hiển vi trong trường hợp
2) Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng vẽ ảnh của vật qua kính hiển vi và kỹ năng tính tóan xác định các đại lượng liên quan đến việc sử dụng kính hiển vi
II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY : Phương pháp thực nghiệm và nêu vấn đề
III THIẾT BỊ , ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : Một Kính hiển vi , tranh vẽ ảnh qua kính hiển vi
IV TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
Phần làm việc của Giáo Viên Phân phối
1 Kiểm tra
bài cũ và
kiến thức cũ
liên quan với
bài mới
(3’)
2 Tiến trình
giảng dạy
1/ Nêu tác dụng của kính lúp và cách ngắm chừng ảnh của vật qua kính lúp ?
2/ Trình bày khái niệm về độ bội giác của kính lúp ? 3/ Xây dựng biểu thức độ bội giác của kính lúp trong trường hợp ngắm chừng ở điểm cực cận ?
1) NGUYÊN TẮC CẤU TẠO KÍNH HIỂN VI
Kính hiển vi là hệ hai thấu kính hội tụ ghép đồng trục để tạo góc trông ảnh của vật lớn hơn gốc trông vật trực tiếp nhiều lần
Thấu kính thứ nhất cho ta ảnh thật của vật được phóng đại Thấu kính thứ hai dùng làm kính lúp để quan sát ảnh này
Nêu câu hỏi và đánh giá
Mô tả kính hiển vi : Để có ngoác trông ảnh của vật lớn hơn góc trông vật trực tiếp nhiều lần, người
ta dùng một hệ gồm hai thấu kính hội tụ
Thấu kính thứ nhất cho ta ảnh thật của vật được phóng đại Thấu kính thứ hai dùng làm kính lúp để quan sát ảnh này
Kết qủalà mắt nhìn thấy ảnh của vật dưới góc trông lớn hơn góc trông trực tiếp
Các em hãy giải thích tại sao với cấu
HS trả lời các câu hỏi trên
HS khó có thể trả lời được câu hỏi này !
HS : Nếu sử dụng thị kính như một kính lúp để quan sát ảnh B1A1 thì ảnh này phải được đặt trước và cách thị kính một khỏang nhỏ hơn thị kính một khỏang nhỏ hơn tiêu cự thị kính
Trang 2B
A 2
F ' 1
B
A 1
F 2
O 2
F' 2
1
B
2
2) CẤU TẠO VÀ CÁCH NGẮM CHỪNG
a) Cấu tạo :
Kính hiển vi gồm hai bộ phận chính là vật kính (còn gọi là kính vật
) và thị kính (cò gọi là kính mắt), được đặt đồng trục ở hai đầu của
một óng hình trục ; Khoảng cách giữachúng không đổi Ngoài ra, còn
có bộ phận chiếu sáng và vật cần quan sát
Vật kính là một thấu kính hội tụ có tiêu cự rất ngắn, khoảng vài
mm, dùng để tạo ra một ảnh thật, lớn hơn vật nhiều lần
Thị kính là một thấu kính hội tụ có tiêu cự vài cm, được dùng như
một kính lúp để quan sát ảnh thật niêu trên
b) Ngắm chừng
Xem SGK trang 56
Muốn ngắm chừng ở kính hiển vi, ta phai thay đổi khỏng cách d1
giữa vật và vật kính bằng cách đưatoàn bộ ống kính lên hay xuống
sao cho mắt nhìn thấy ảnh A2B2 của vật rõ nhất
3) ĐỘ BỘI GIÁC CỦA KÍNH HIỂN VI
ảnh dưới góc trông lớn hơn góc trông trực tiếp vật nhiều lần ?
GV gợi ý : : vật cần quan sát được đặt cách quan tâm vật kính một khỏang lớn hơn tiêu cự nhưng rất gần tiêu điểm vật của vật kính
GV cho HS thảo luận để thống nhất nguyên tắc cấu tạo kính hiển vi ở các điểm sau :
- Dụng cụ quang học thứ nhất được dùng phải là một thấu kính hội tụ Thấu kính này được sử dụng để tạo ra ảnh thật của vật lớn hơn vật nhiều lần
- Dụng cụ quang học thứ hai được dùng cũng là một thấu kính hội tụ, đóng vai trò của kính lúp
Khi HS đã nắm rõ nguyên tắc cấu tạo của kính hiển vi , GV thông báo về cấu tạo kính và yêu cầu HS dựng ảnh của vật cần quan sát kính theo cách ngắm chừng nói chung và cách ngắm chứng ở vô cực
HS thảo luận các vấn đề trên
HS dựa vào hình hình 11.3 để tính độ bội giác khi ngắm chừng ở vô cực :
AB
Đ l ' d
B A tg
tg G
2
2 2 0
Do đó G = k1G2, trong đó G2 là độ bội giác của thị kính Để xem độ bội giác G khi ngắm chừng ở vô cực phụ thuộc như thế nào vào tiêu cự của vật kính và thị kính,
ta xét hai tam giác đồng dạng A1B1F’1 va O1IF’1 trên hình 11.3 Ta có :
1 1 1
2 1
1
1 1 1 1
f
δ F'
O
F F' I O
B A AB
B A
Trang 33.Củng cố bài
giảng Dặn dò
của học sinh
(5’)
B
A F 1 O } 1
F '
B
A
F
2
O 2
F' 2
B
AB
Đ l ' d
B A tg
tg G
2
2 2
0
Trong đó : G = k1G2, trong đó G2 là độ bội giác của thị kính
* Ngắm chừng ở vô cực :
2
1.f f
δ.Đ
G
Với = F’1F2 Khoảng cách từ tiêu điểm ảnh củavật kính đến tiêu điểm vật của thị kính gọi là độ dài quang học của kính hiển vi
Yêu cầu nhắc lại :
Cấu tạo kính lúp ,cách ngắm chừng , độ bội giác củûa kính lúp
Nhấn mạnh các nội dung quan trọng Trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK