Kiến thức : - Biết được các phép toán thông dụng trong NNLT - Biết cách diễn đạt một biểu thức trong NNLT - Biết được chức năng của lệnh gán và cấu trúc của nó - Nắm vững một số hàm chuẩ[r]
Trang 1Giáo viên soạn: Trần Thị Vui Ngày soạn: 17/9/2009
I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1 Kiến thức :
- Biết được các phép toán thông dụng trong NNLT
- Biết cách diễn đạt một biểu thức trong NNLT
- Biết được chức năng của lệnh gán và cấu trúc của nó
- Nắm vững một số hàm chuẩn thông dụng trong NNLT Pascal
2 Kỹ năng:
- Nhận biết được các phép toán để xây dựng biểu thức cho hợp lý.
- Sử dụng được một số lệnh gán khi viết chương trình đơn giản
3 Tư duy và thái độ :
- Phát triển tư duy lôgic, linh hoạt, có tính sáng tạo
- Biết thể hiện về tính cẩn thận chính xác trong tính toán cũng như lập luận II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
* Giáo viên: Soạn trước giáo án ở nhà
- Đọc và tham khảo các tài liệu liên quan
- SGK, các tranh liên quan đến bài học
- Máy vi tính và máy chiếu Projector (nếu có)
* Học sinh: - Đọc trước SGK, học bài cũ, SGK
III/ PHƯƠNG PHÁP
IV/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Họat động 1:
a) Mục tiêu: HS biết được tên và ký hiệu các phép toán, biết cách sử dụng các phép toán đối
với mỗi kiểu dữ liệu
b) Nội dung:
+ Phép toán số học: + , - , *, / , DIV, MOD
+ Phép toán quan hệ: <, <=, > , >=, =, < > , giá trị logic (true hoặc false)
+ Phép toán lôgic: NOT , OR , AND
c) Tiến hành:
Hoạt động của Giáo Viên Hoạt động của Học sinh Nội dung ghi bảng
Khi viết chương trình ta phải sử
dụng các phép toán, phép so sánh để
đưa ra quyết định xem và làm việc
gì? và một chương trình ta viết như
thế nào ?
Tất cả các ngôn ngữ có sử dụng một
cách giống nhau hay không
- Toán học có những phép toán nào?
- Các phép toán đó có dùng trong
Chú ý lắng nghe
Suy nghĩ và đưa ra một số
* NNLT nào cũng sử dụng đến phép toán, câu lệnh gán và biểu thức, các khái niệm này chỉ được xét trong NNLT Pascal
1 Phép toán:
NNLT Pascal sử dụng một số phép toán như sau:
Trang 2NNLT hay không?
+ Một số phép toán dùng được và
một số phép toán phải sử dụng từ
các phép tóan khác
- Ghi một số phép toán lên bảng
- Phép DIV, MOD được sử dụng
cho kiểu dữ liệu nào?
- Kết quả của phép toán quan hệ
thuộc kiểu dữ liệu nào?
phép toán thường dùng:
Phép cộng, trừ, nhân, chia
Nghiên cứu SGK và cho biết các nhóm phép toán
- Chỉ được sử dụng cho kiểu số nguyên
- Kiểu logic
+ Số nguyên: + , - , *, / , DIV, MOD
+ Số thực: + , - , *, / , + Phép toán quan hệ: <, <=, > ,
>=, =, < > + Phép toán logic: AND, OR, NOT
2/ Hoạt động 2: Tìm hiểu biểu thức:
a) Mục tiêu: HS cần biết về khái niệm biểu thức số học, biểu thức quan hệ, biểu thức logic và
một số hàm số học
b) Nội dung:
- Biểu thức số học nhận được từ hằng số, biến số và hàm số liên kết
- Nắm bắt được tuần tự các bước khi thực hiện biểu thức số học
- Biểu thức logic được cấu thành từ các biểu thức quan hệ
c) Tiến hành :
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động Học sinh Nội dung ghi bảng
- Trong toán học biểu thức là gì
?
- Trong tin học khái niệm về
biểu thức trong lập trình ?
- Cách viết các biểu thức trong
lập trình có giống cách viết
trong toán học hay không ?
- Treo tranh có chứa các biểu
thức toán học lên bảng
Yêu cầu: HS sử dụng các phép
toán số học hãy biểu diễn các
biểu thức toán học thành biểu
thức trong NNLT
4x - 2y
- Suy nghĩ và đưa ra khái niệm
- Quan sát tranh và trả lời :
4*x-2*y
2 Biểu thức số học:
- Là một dãy các phép toán + , - , *, / , DIV, MOD từ hằng biến kiểu số và các hàm
- Dùng dấu ( ) để qui định trình tự tính toán
VD: ( SGK - 25)
* Chú ý : Thứ tự thực hiện các phép toán:
+ Trong ngoặc trước, ngoài ngoặc sau
+ Nhân, chia, chia nguyên, chia lấy dư trước, cộng, trừ sau
Trang 3x +
y
x
1
-
c
b
a
c b
a
c
b2
- Trong toán học ta đã làm quen
với một số hàm số học, hãy kể
tên?
- Muốn tính ax2 + 1 ta viết thế
nào?
- Muốn tính , x x, sinx ta
làm thế nào?
Tính các giá trị đó một cách đơn
giản người ta đã xây dựng sẵn
một số đơn vị chương trình
trong các thư viện chương trình
giúp người lập trình tính toán
nhanh hơn
- Treo tranh chứa bảng một số
hàm chuẩn
Yêu cầu: Học sinh điền thêm
một số thông tin với các chức
năng của hàm
- Cho biểu thức
-
x 2x1
x2 - 1
Hãy biểu diễn biểu thức toán
trong biểu thức trong NNLT
-Trong lập trình ta phải so sánh
2 giá trị nào đó trước khi thực
hiện lệnh bằng cách sử dụng
biểu thức quan hệ Biểu thức
quan hệ còn gọi là biểu thức so
sánh được dùng để so sánh 2 giá
trị đúng hoặc sai
- Cho một ví dụ về biểu thức
quan hệ
- Kết quả mà phép toán quan hệ
x+1/(x-y)
((a+b+c)/((2*a /b)+c)) - (b*b-c)/a*c
- Hàm trị tuyệt đối, hàm căn bậc 2, hàm sin
- HS trả lời: 2*x*x+1
- HS chưa trả lời được
Nghiên cứu SGK - 26 và quan sát tranh vẽ, lên bảng điền tranh
- Suy nghĩ và trả lời:
(abs(x)-sqrt(2*x+1)/(x* x-1)
- Trả lời:
3 Hàm số học chuẩn:
Cách viết cho một số hàm số học chuẩn :
Tên hàm (đối số) + Đối số là một hay nhiều biểu thức số học đặt trong dấu ngoặc ( ) sau tên hàm
VD: (SGK - 26)
4 Biểu thức quan hệ:
Cấu trúc chung:
<BT1> < phép toán quan hệ >
<BT2>
+ trong đó BT1 và BT2 phải cùng kiểu
+ Kết quả của biểu thức quan
hệ là TRUE hoặc FALSE
VD: - 5 > 2
5 Biểu thức logic.
- Biểu thức logic đơn gảin là hằng hoặc biến logic.
Trang 4thuộc kiểu dữ liệu nào đã học?
-Biểu thức logic là biểu thức
quan hệ được liên kết với nhau
bởi phép toán logic
- Hãy quan sát ví dụ về biểu
thức logic sau:
2< x 8
Trong Pascal cần phải tách
thành 2 < x và x 8 như thế nào
?
x + y < 2* x*y
- Kiểu logic
- Lắng nghe, theo dõi sự
sự dẫn dắt của Gv để trả lời
- Kết hợp SGK, trả lời:
(2< x) and (x<=8 )
- Dùng để liên kết nhiều biểu thức quan hệ lại với nhau VD: ( SGK - 28)
3 Hoạt động 3: Tìm hiểu lệnh gán.
a) Mục tiêu: HS biết đọc chức năng cấu trúc chung của lệnh gán trong NN Pascal, viết lệnh
đúng khi lập trình
b) Nội dung:
- Lệnh gán dùng để tính giá trị một biểu thức và chuyển nó vào một biến
- Cấu trúc: Tên biến:= biểu thức
c) Các bước tiến hành:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung ghi bảng
Mỗi NNLT có cách viết lệnh
gán khác nhau, chẳng hạn như
trong Pascal có lệnh gán sau:
i : = 8 + 1
- Giải thích: Lấy 8 cộng với 1,
đem kết quả đặt vào i , ta được
y = 9
- Cần chú ý điều gì khi viết
lệnh gán?
- Phân tích câu trả lời của học
sinh sau đó tổng hợp lại
- Lệnh gán là gì ?
- Minh họa một vài ví dụ khác
khi sử dụng lệnh gán trên
- Quan sát ví dụ và suy nghĩ để trả lời
- Đưa ra ý kiến
6 Câu lệnh gán.
- Lệnh gán là cấu trúc cơ bản của mọi NNLT, thường dùng để gán gái trị cho biến
Cấu trúc:
< tên - biến>:= <biểu thức>;
VD:
x:= (b*b-4* a*c);
Trang 5Treo tranh lên bảng và giới
thiệu một ví dụ về Pascal cho
chương trình
Var i, j integer;
Begin
i := 2;
j := 5;
i := i+1;
j := j-1;
Writeln (‘i=’, i);
Writeln (‘j=’, j);
readln;
End
- Vậy chương trên in ra màn
hình giá trị của i và j bằng bao
nhiêu ?
- Suy nghĩ và đưa ra vài
ví dụ tương tự
- Quan sát và trả lời:
i = 3 và j = 4
i:= i+1;
j:= j-1;
V/ CŨNG CỐ VÀ DẶN DÒ
- Nhắc lại một số khái niệm mới về:
+ Các phép toán : Số học, quan hệ, logic
+ Cấu trúc lệnh trong Pascal: tên_biến := biểu_thức;
- Làm các bài tập 5, 6, 7, 8 SGK trang 35 - 36
- Xem trước bài: Các thủ tục chuẩn vào/ ra đơn giản
VI/ RÚT KINH NGHIỆM