-GV tổ chức cho HS thảo luận để đi đến thống nhất :ý kiến thứ 2 đúng vì :khi lên ngôi, Đinh Toàn còn quá nhỏ ;nhà Tống đem quân sang xâm lược nước ta; Lê Hoàn đang giữ chức Tổng chỉ huy [r]
Trang 1Bài :7 ĐINH BỘ LĨNH DẸP LOẠN 12 SỨ QUÂN
I.Mục tiêu :
- HS biết sau khi Ngô Quyền mất ,đất nước bị rơi vào cảnh loạn lạc , nền kinh tế bị kìm hãm bởi chiến tranh liên miên
-Đinh Bộ Lĩnh đã có công thống nhất đất nước , lập nên nhà Đinh
II.Chuẩn bị :
-Hình trong SGK phóng to
-PHT của HS
III.Hoạt động trên lớp :
1.Ổn định:
2.KTBC : Ôn tập
-KN Hai Bà Trưng nổ ra vào thời gian nào và có ý
nghĩa như thế nào đối với LS dân tộc ?
-Chiến thắng BĐ xảy ra vào thời gian nào và có ý
nghĩa như thế nào đối với LS dân tộc?
GV nhận xét
3.Bài mới :
a.Giới thiệu :ghi tựa
b.Phát triển bài :
GV dựa vào phần đầu của bài trong SGK để giúp
HS hiểu được bối cảnh đất nước buổi đầu độc lập
*Hoạt động cá nhân :
-GV cho HS đọc SGK và trả lời câu hỏi :
-Sau khi Ngô Quyền mất ,tình hình nước ta như thế
nào ?
-GV nhận xét kết luận
*Hoạt động cả lớp :
-GV đặt câu hỏi :
+Em biết gì về Đinh Bộ Lĩnh ?
-GV tổ chức cho HS thảo luận để đi đến thống
nhất:ĐBL sinh ra và lớn lên ở Hoa Lư , Gia Viễn,
Ninh Bình Truyện cờ lau tập trận nói lên từ nhỏ
ĐBL đã tỏ ra có chí lớn
+Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì ?
-GV cho Hs thảo luận và thống nhất :Lớn lên gặp
buổi loạn lạc, ĐBL đã xây dựng lực lượng đem quân
đi dẹp loạn 12 sứ quân năm 968 ông đã thống nhất
được giang sơn
+Sau khi thống nhất đất nước ĐBL đã làm gì ?
-4HS trả lời -Cả lơp theo dõi và nhận xét
-HS đọc
-HS trả lời :triều đình lục đục tranh nhau ngai vàng ,đất nước bị chia cắt thành 12 vùng , dân chúng đổ máu vô ích , ruộng đồng bị tàn phá , quân thù lăm le bờ cõi )
-HS trả lời
-HS trả lời
Trang 2GV tổ chức cho HS thảo luận để đi đến thống nhất:
ĐBL lên ngôi vua ,lấy niên hiệu là Đinh Tiên
Hoàn,đóng đô ở Hoa Lư , đặt tên nước là Đại Cồ
Việt , niên hiệu Thái Bình
GV giải thích các từ :
+Hoàng :là Hoàng đế ,ngầm nói vua nước ta
ngang hàng với Hoàng đế Trung Hoa
+Đại Cồ Việt :nước Việt lớn
+Thái Bình :yên ổn , không có loạn lạc và chiến
tranh
*Hoạt động nhóm :
-GV yêu cầu các nhóm lập bảng so sánh tình hình
đất nước trước và sau khi được thống nhất theo mẫu
:
Thời gian
Các mặt
Trước khi thống nhất
Sau khi thống nhất -Đất nước
-Triều đình
-Đời sống
của nhân
dân
-Bị chia thành 12 vùng.
-Lục đục.
-Làng mạc, đồng ruộng bị tàn phá, dân nghèo khổ, đổ máu vô ích.
-Đất nước quy về một mối
-Được tổ chức lại quy củ
-Đồng ruộng trở lại xanh tươi, ngược xuôi buôn bán, khắp nơi chùa tháp được xây dựng
-GV nhận xét và kết luận
4.Củng cố :
-GV cho HS đọc bài học trong SGK
-Nếu có dịp được về thăm kinh đô Hoa Lư em sẽ
nhớ đến ai ? Vì sao ?
5.Tổng kết - Dặn dò:
-Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài : “Cuộc
kháng chiến chống quân xâm lược lần thứ nhất”
-Nhận xét tiết học
-HS trả lời
-HS thảo luận và thống nhất
-Các nhóm thảo luận và lập thành bảng
-Đại diện các nhóm thông báo kết quả làm việc của nhóm trước lớp -Các nhóm khác nhận xét và bổ sung cho hoàn chỉnh
-3 HS đọc -HS trả lời
-Lắng nghe
-2-3 em đọc
-Lắng nghe
Lop4.com
Trang 3Bài :8 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ NHẤT (NĂM 981)
I.Mục tiêu :
-HS biết Lê Hoàn lên ngôi vua là phù hợp với yêu cầu của đất nước và hợp với lòng dân
-Kể lại được diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược
-Ý nghĩa thắng lợi của cuộc kháng chiến
II.Chuẩn bị :
-Hình trong SGK phóng to
-PHT của HS
III.Hoạt động trên lớp :
1.Ổn định:
2.KTBC :
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân
-GV nhận xét ghi điểm
3.Bài mới :
a.Giới thiệu :ghi tựa
b.Phát triển bài :
*Hoạt động cả lớp :
-GV cho HS đọc SGK đoạn : “Năm 979 ….sử cũ
gọi là nhà Tiền Lê”
-GV đặt vấn đề :
+Lê Hoàn lên ngôi vua trong hoàn cảnh nào?
+Lê hoàn được tôn lên làm vua có được nhân
dân ủng hộ không ?
-GV tổ chức cho HS thảo luận để đi đến thống
nhất :ý kiến thứ 2 đúng vì :khi lên ngôi, Đinh
Toàn còn quá nhỏ ;nhà Tống đem quân sang
xâm lược nước ta; Lê Hoàn đang giữ chức Tổng
chỉ huy quân đội ; khi Lê Hoàn lên ngôi được
quân sĩ ủng hộ tung hô “vạn tuế”
*Hoạt động nhóm :GV phát PHT cho HS
-GV yêu cầu các nhóm thảo luận theo câu hỏi :
+Quân Tống xâm lược nước ta vào năm nào?
+Quân Tống tiến vào nước ta theo những
đường nào?
+Lê Hoàn chia quân thành mấy cánh và đóng
quân ở đâu để đón giặc ?
-Quân Tống có thực hiện được ý đồ xâm lược
của chúng không ?
-Kết quả của cuộc kháng chiến như thế nào?
-Sau khi HS thảo luận xong ,GV yêu cầu HS
các nhóm đại diện nhóm lên bảng thuật lại diễn
biến cuộc kháng chiến chống quân Tống của
-3 HS trả lời -HS khác nhận xét
-1 HS đọc
-HS cả lớp thảo luận và thống nhất ý kiến thứ 2
-HS các nhóm thảo luận -Đại diện nhóm trình bày -Các nhóm khác nhận xét ,bổ sung
-2-3 Hsthuật lại
-HS khác nhận xét ,bổ sung
Trang 4nhân dân ta trên lược đồ
-GV nhận xét ,kết luận
*Hoạt động cả lớp :
-GV nêu câu hỏi cho HS thảo luận: “Thắng lợi
của cuộc kháng chiến chống quân Tống đã đem
lại kết quả gì cho nhân dân ta ?”
-GV tổ chức cho HS thảo luận để đi đến thống
nhất :Nền độc lập của nước nhà được giữ vững ;
Nhân dân ta tự hào ,tin tưởng vào sức mạnh và
tiền đồ của dân tộc
4.Củng cố :
-Cho 2 HS đọc bài học
-Cuộc kháng chiến chống quân Tống mang lại
kết quả gì ?
-GV nhận xét
5.Tổng kết - Dặn dò:
-Về nhà học bài và chuẩn bị bài : “Nhà Lý dời
đô ra Thăng Long”
-Nhận xét tiết học
-HS trả lời
-Lắng nghe
-HS đọc bài học -HS trả lời
-Lắng nghe
Lop4.com
Trang 5Bài :9 NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
I.Mục tiêu :
-HS biết tiếp theo nhà Lê là nhà Lý Lý Thái Tổ là ông vua của nhà Lý Ông cũng là người đầu tiên xây dựng kinh thành Thăng Long (nay là Hà Nội ) Sau đó ,Lý Thánh Tông đặt tên nước là Đại Việt
-Kinh đô Thăng Long thời Lý ngày càng phồn thịnh
II.Chuẩn bị :
-Bản đồ hành chính Việt Nam
-PHT của HS
III.Hoạt động trên lớp :
1.Ổn định:
2.KTBC :
-Tình hình nước ta khi quân Tống xâm lược ?
-Diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Tống
xâm lược
-Ý nghĩa của sự kiện lịch sử đó
-GV nhận xét và ghi điểm
3.Bài mới :
a.Giới thiệu bài :ghi tựa
b.Phát triển bài :
*GV giới thiệu :Tiếp theo nhà Lê là nhà Lý Nhà
Lý tồn tại từ năm 1009 đến năm 1226 Nhiệm vụ
của chúng ta hôm nay là tìm hiểu nhà Lý được ra
đời trong hoàn cảnh nào? việc dời từ Hoa Lư ra Đại
La , sau đổi thành Thăng Long diễn ra thế nào? Vài
nét về kinh thành Thăng Long thời Lý
GV giới thiệu :năm 1005, vua Lê Đại Hành mất,
Lê Long Đĩnh lên ngôi , tính tình bạo ngược Lý
Công Uẩn là viên quan có tài ,có đức Khi Lê Long
Đĩnh mất ,Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua Nhà
Lý bắt đầu từ đây
*Hoạt động cá nhân:
-GV đưa ra bản đồ hành chính miền Bắc Việt Nam
rồi yêu cầu HS xác định vị trí của kinh đô Hoa Lư và
Đại La (Thăng Long)
-GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ và kênh chữ
trong SGK đoạn: “Mùa xuân năm 1010… màu mỡ
này”,để lập bảng so sánh theo mẫu sau :
-4 HS trả lời -HS khác nhận xét
-HS lắng nghe
-HS lên bảng xác định
Trang 6Vùng đất
Nội dung
so sánh Hoa Lư Đại La
-Vị trí
-Địa thế
-Không phải trung tâm
-Rừng núi hiểm trở, chật hẹp
-Trung tâm đất nước
-Đất rộng, bằng phẳng, màu mỡ
-GV đặt câu hỏi để HS trả lời : “Lý Thái Tổ suy
nghĩ như thế nào mà quyết định dời đô từ Hoa Lư ra
Đại La ?”
-GV:Mùa thu năm 1010 ,Lý Thái Tổ quyết định dời
đô từ Hoa Lư ra Đại La và đổi tên Đại La thành
Thăng Long Sau đó ,Lý Thánh Tông đổi tên nước
là Đại Việt
-GV giải thích từ “ Thăng Long” và “Đại Việt”
*Hoạt động nhóm :GV phát PHT cho HS
-GV hỏi HS :Thăng Long dưới thời Lý được xây
dựng như thế nào ?
-GV cho HS thảo luận và đi đến kết luận :Thăng
Long có nhiều lâu đài , cung điện , đền chùa Dân tụ
họp ngày càng đông và lập nên phố, nên phường
4.Củng cố :
-GV cho HS đọc phần bài học
-Sau triều đại Tiền Lê ,triều nào lên nắm quyền?
-Ai là người quyết định dời đô ra Thăng Long ?
-Việc dời đô ra Thăng Long có ý nghĩa gì ?
5.Tổng kết - Dặn dò:
-Về xem lại bài và chuẩn bị trước bài : “Chùa thời
Lý”
-Nhận xét tiết học
-HS lập bảng so sánh
-HS trả lời :cho con cháu đời sau xây dựng cuộc sống ấm no
-HS đọc PHT
-HS các nhóm thảo luận và đại diện nhóm trả lời câu hỏi
-Các nhóm khác bổ sung
-2 HS đọc bài học -HS trả lời câu hỏi.Cả lớp nhận xét,bổ sung
-HS cả lớp
Lop4.com
Trang 7Bài :10 CHÙA THỜI LÝù
I.Mục tiêu :
-HS biết :đến thời Lý ,đạo phật phát triển thịnh đạt nhất
-Thời Lý, chùa được xây dựng ở nhiều nơi
-Chùa là công trình kiến trúc đẹp
II.Chuẩn bị :
-Ảnh chụp phóng to chùa Dâu ,chùa Một Cột ,tượng phật A- di –đà
-PHT của HS
III.Hoạt động trên lớp :
1.Ổn định:
-GV cho HS hát
2.KTBC :Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
-GV nhận xét ghi điểm
3.Bài mới :
a.Giới thiệu bài : GV cho HS quan sát ảnh tượng
phật A-di-đà, ảnh một số ngôi chùa và giới thiệu
bài
b.Phát triển bài :
*GV giới thiệu thời gian đạo Phật vào nước ta và
giải thích vì sao dân ta nhiều người theo đạo Phật
(Đạo Phật từ Ấn Độ du nhập vào nước ta từ thời
PKPB đô hộ Đạo Phật có nhiều điểm phù hợp với
cách nghĩ , lối sống của dân ta )
*Hoạt động cả lớp :
-GV cho HS đọc SGK từ “Đạo phật … rất thịnh
đạt.”
-GV đặt câu hỏi :Vì sao nói : “Đến thời Lý,đạo
Phật trở nên rất phát triển ?”
-GV nhận xét kết luận :đạo Phật có nguồn gốc từ
Aán Độ, đạo phật du nhập vào nước ta từ thời PKPB
đô hộ Vì giáo lí của đạo Phật có nhiều điểm phù
hợp với cách nghĩ , lối sống của nhân dân ta nên
sớm được nhân dân tiếp nhận và tin theo
*Hoạt động nhóm : GV phát PHT cho HS
-GV đưa ra một số ý phản ánh vai trò , tác dụng
của chùa dưới thời nhà Lý Qua đọc SGK và vận
dụng hiểu biết của bản thân , HS điền dấu x vào ô
trống sau những ý đúng :
+Chùa là nơi tu hành của các nhà sư
+Chùa là nơi tổ chức tế lễ của đạo phật
+Chùa là trung tâm văn hóa của làng xã
-Cả lớp hát -HS trả lời HS khác nhận xét -HS lắng nghe
-HS đọc
-Dựa vào nội dung SGK ,HS thảo luận và đi đến thống nhất :Nhiều vua đã từng theo đạo Phật nhân dân theo đạo Phật rất đông Kinh thành Thăng Long và các làng xã có rất nhiều chùa
-HS các nhóm thảo luận và điền dấu
X vào ô trống
-Đại diện các nhóm báo cáo kết quả -Các nhóm khác nhận xét, bổ sung cho hoàn chỉnh
Trang 8+Chùa là nơi tổ chức văn nghệ
-GV nhận xét, kết luận
*Hoạt động cá nhân :
-GV mô tả chùa Dâu, chùa Một Cột, tượng Phật
A-di-đà (có ảnh phóng to) và khẳng định chùa là một
công trình kiến trúc đẹp
-GV yêu cầu vài em mô tả bằng lời hoặc bằng
tranh ngôi chùa mà em biết (chùa làng em hoặc ngôi
chùa mà em đã đến tham quan)
-GV nhận xét và kết luận
4.Củng cố :
-Cho HS đọc khung bài học
-Vì sao dưới thời nhà Lý nhiều chùa được xây
dựng?
-Em hãy nêu những đóng góp của nhà Lý trong
việc phát triển đạo phật ở Việt Nam?
-GV nhận xét, đánh giá
5.Tổng kết - Dặn dò:
-Về nhà học bài và chuẩn bị trước bài : “Cuộc
kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ
hai”
-Nhận xét tiết học
-Vài HS mô tả
-HS khác nhận xét
-3 HS đọc
-HS trả lời
-Lắng nghe
Lop4.com
Trang 9Bài :11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ HAI( 1075 – 1077)
I.Mục tiêu :
-HS biết trình bày sơ lược nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến chống quân Tống dưới thời Lý
-Tường thuật sinh động trận quyết chiến trên phòng tuyến sông Cầu
-Ta thắng được quân Tống bởi tinh thần dũng cảm và trí thông minh của quân dân Người anh hùng tiêu biểu của cuộc kháng chiến này là Lý Thường Kiệt
II.Chuẩn bị :
-PHT của HS
-Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai
III.Hoạt động trên lớp :
1.Ổn định:hát.
2.KTBC :
HS đọc bài chùa thời Lý
-Vì sao đến thời Lý đạo trở nên thịnh đạt nhất ?
-Thời Lý chùa được sử dụng vào việc gì
3.Bài mới :
a.Giới thiệu bài:
b.Phát triển bài :
*Hoạt động nhómđôi :GV phát PHT cho HS
-GV yêu cầu HS đọc SGK đoạn : “Năm 1072 …
rồi rút về”
-GV đặt vấn đề cho HS thảo luận: việc Lý
Thường Kiệt cho quân sang đất Tống có hai ý
kiến khác nhau:
+Để xâm lược nước Tống
+Để phá âm mưu xâm lược nước ta của nhà
Tống
Căn cứ vào đoạn vừa đọc, theo em ý kiến nào
đúng? Vì sao?
-GV cho HS thảo luận và đi đến thống nhất: ý
kiến thứ hai đúng vì: trước đó, lợi dụng việc vua
Lý mới lên ngôi còn quá nhỏ, quân Tống đã
chuẩn bị xâm lược; Lý Thường Kiệt đánh sang
đất Tống, triệt phá nơi tập trung quân lương của
giặc rồi kéo về nước
*Hoạt động cá nhân :
-GV treo lược đồ lên bảng va øtrình bày diễn
biến
-GV hỏi để HS nhớ và xây đựng các ý chính
của diễn biến KC chống quân xâm lược Tống:
+Lý Thường Kiệt đã làm gì để chuẩn bị chiến
-3 HS đọc và trả lời câu hỏi
-HS lắng nghe
-2 HS đọc
-HS thảo luận
-Ý kiến thứ hai đúng
-HS theo dõi
-Cho xây dựng phòng tuyến trên sông
Trang 10đấu với giặc?
+Quân Tống kéo sang xâm lược nước ta vào
thời gian nào ?
+Lực lượng của quân Tống khi sang xâm lược
nước ta như thế nào ? Do ai chỉ huy ?
+Trận quyết chiến giữa ta và giặc diễn ra ở
đâu? Nêu vị trí quân giặc và quân ta trong trận
này
+Kể lại trận quyết chiến trên phòng tuyến
sông Như Nguyệt?
-GV nhận xét, kết luận
*Hoạt động nhóm :
-GV cho HS đọc SGK từ sau hơn 3 tháng ….được
giữ vững
-GV đặt vấn đề: nguyên nhân nào dẫn đến
thắng lợi của cuộc kháng chiến?
-GV yêu cầu HS thảo luận
-GV kết luận: nguyên nhân thắng lợi là do quân
dân ta rất dũng cảm Lý Thường Kiệt là một
tướng tài (chủ động tấn công sang đất Tống; Lập
phòng tuyến sông Như Nguyệt)
*Hoạt động cá nhân :
-Dựa vào SGK GV cho HS trình bày kết quả
của cuộc kháng chiến
-GV nhận xét, kết luận
4.Củng cố :
-Cho 3 HS đọc phần bài học
-GT bài thơ “Nam quốc sơn hà” sau đó cho HS
đọc diễn cảm bài thơ này
5.Tổng kết - Dặn dò:
-Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài: “Nhà
Trần thành lập”
-Nhận xét tiết học
Như Nguyệt -Vào cuối năm 1076
-10 vạn bộ binh, 1 vạn ngựa, 20 vạn dân phu Quách Quỳ chỉ huy
-Ở phòng tuyến sông Như Nguyệt.Quân giặc ở bờ Bắc, quân ta ở phía Nam
-HS kể
-2 HS lên bảng chỉ lược đồ và trình bày
-HS đọc
-HS các nhóm thảo luận và báo cáo kết quả
-Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
-HS trình bày
-HS khác nhận xét
-HS đọc
-Lắng nghe
Lop4.com
Trang 11Bài :12 NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
I.Mục tiêu :
-Học xong bài này, HS biết: hoàn cảnh ra đời của nhà Trần
-Về cơ bản, nhà Trần cũng giống nhà Lý về tổ chức nhà nước, luật pháp và quân đội Đặc biệt là mối quan hệ của vua với quan, vua với dân rất gần gũi nhau
II.Chuẩn bị :
PHT của HS
Hình minh hoạ trong SGK
III.Hoạt động trên lớp :
1.Ổn định:
Cho HS hát một bài
2.KTBC :
-Em hãy đọc bài thơ của Lý Thường Kiệt
-Nêu vài nét về cuộc chiến đấu ở phòng tuyến
sông Cầu
-GV nhận xét, ghi điểm
3.Bài mới :
a.Giới thiệu :ghi tựa
b.Phát triển bài :
-GV cho HS đọc SGK từ : “Đến cuối TK XII
….nhà Trần thành lập”
+Hỏi: hoàn cảnh nước ta cuối TK XII như thế
nào?
+Trong hoàn cảnh đó, nhà Trần đã thay thế
nhà Lý như thế nào ?
*GV tóm tắt hoàn cảnh ra đời của nhà Trần:
cuối thế kỷ 12, nhà Lý suy yếu Trong tình thế
triều đình lục đục, nhân dân cơ cực, nạn ngoại
xâm đe dọa, nhà Lý phải dựa vào họ Trần để
gìn giữ ngai vàng Lý Chiêu Hoàng lên ngôi lúc
7 tuổi Họ Trần tìm cách để Chiêu Hoàng lấy
Trần Cảnh rồi buộc nhường ngôi cho chồng, đó
là vào năm 1226 Nhà Trần được thành lập từ
đây
*Hoạt động nhóm :
-GV yêu cầu HS sau khi dọc SGK, điền dấu
chéo vào ô trống sau chính sách nào được nhà
Trần thực hiện:
Đứng đầu nhà nước là vua
Vua đặt lệ nhường ngôi sớm cho con
Đặt thêm các chức quan Hà đê sứ, Khuyến
nông sứ, Đồn điền sứ
-HS đọc và nêu được các ý chính diễn biến của cuộc chiến sông Cầu
-HS nhận xét
-HS đọc
-HS suy nghĩ trả lời
-HS các nhóm thảo luận và đại diện trình bày kết quả
-Các nhóm khác nhận xét, bổ sung