- Cho một cánh quân từ Thất Khê lên đánh chiếm lại Đông Khê và đón cánh quân Cao Bằng về. - Đồng thời cho quân đánh lên Thái Nguyên để thu hút lực lượng của ta-Đoán được ý đồ của địch [r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG HƯỚNG DẪN ÔN THI TỐT NGHIỆP
MÔN LỊCH SỬ 12 NĂM HỌC: 2009-2010
LỊCH SỬ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1954
Câu 1) Tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám 1945 ?
a) Thuận lợi cơ bản.
* Trong nước:
gắn bó với chế độ
* Thế giới:
b) Khó khăn to lớn.
Quân đội các nước Đồng minh, dưới danh nghĩa phải giải giáp quân Nhật, từ vĩ tuyến 16 trở
ra Bắc, 20 vạn quân Trung Hoa Dân quốc, từ vĩ tuyến 16 trở vào là quân đội Anh trà trộn 1 số quân Pháp cùng với 6 vạn quân Nhật chờ giáp
Nền kinh tế lạc hậu, chiến tranh tàn phá ngân sách Nhà nước trống rỗng, hơn 90% dân số
mù chữ
ÚTình hình nước ta đứng trước tình thế hiểm nghèo như “Ngàn cân treo sợi tóc”
Câu 2) Những khó khăn của nước ta sau Cách mạng tháng Tám đã được Đảng và Chính phủ giải quyết như thế nào Kết quả và ý nghĩa ?
a) Bước đầu xây dựng chính quyền CM , giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính.
* Xây dựng chính quyền cách mạng
6/1/1946, Tổng tuyển cử trong cả nước thành công (gần 90% cử tri đi bỏ phiếu )
đứng đầuvà lập ra Ban dự thảo Hiến pháp
Quốc gia VN(9/1945 VN giải phóng quân được chấn chỉnh và đổi thành Vệ quốc đoàn)
=>Ý nghĩa: Giáng một đòn mạnh vào âm mưu chống phá của kẻ thù, tạo cơ sở vững chắc cho nhà
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
b) Giải quyết nạn đói:
Biện pháp cấp thời trước mắt: tổ chức quyên góp, “nhường cơm sẻ áo”, “lá lành đùm lá
rách” “hủ gạo cứu đói”
Biện pháp lâu dài:
- “Tăng gia sản xuất”, “không một tấc đất bỏ hoang”
- Bãi bỏ thuế thân và các thứ thuế vô lý, giảm tô 25%, chia lại ruộng đất cho nhân dân
=> Sản xuất nông nghiêp nhanh chóng được phục hồi, nạn đói bị đẩy lùi.
c) Giải quyết nạn dốt:
Biện pháp trước mắt: 8/9/1945 lập “Nha bình dân học vụ” kêu gọi nhân dân trong cả nước
tham gia phong trào xóa nạn mù chữ
Biện pháp lâu dài: Sớm khai giảng các trường Phổ thông và Đại học- Cao đẳng, bước đầu
đổi mới nội dung và phương pháp GD
d) Giải quyết khó khăn về tài chính:
Trước mắt :
- Chính phủ kêu gọi tinh thần tự nguyện đóng góp của nhân dân
Trang 2- Phát động các PT: “Quỹ Độc lập” “Tuần Lễ vàng”
thu được 370 kg vàng và 20 triệu đồng
Lâu dài : phát hình tiền Việt Nam trong cả nước thay cho tiền Đông Dương
ÚTa đã khắc phục được tình trạng trống rỗng về tài chính và ổn định nền tài chính trong nước
b) Đấu tranh chống ngoại xâm vµ nội phản, bảo vệ chính quyền cách mạng:
* Kháng chiến chống Pháp quay trở lại xâm lược ở Nam Bé.
Ý nghĩa: Ngăn chặn bước tiến công của địch, hạn chế âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” Thể
hiện tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất của nhân dân miền Nam
* Đấu tranh với quân Trung Hoa Dân quốc và bọn phản cách mạng ở miền Bắc.
Chủ trương: tạm thời hoà hoãn, tránh xung đột với quốc dân Đảng
Kiên quyết vạch trần âm mưu chia rẽ phá hoại của các tổ chức tay sai phản CM-trừng trị trấn
áp theo pháp luật
*Hoà hoãn với Pháp nhằm đẩy quân Trung Hoa Dân quốc ra khỏi nước ta.
a) Hoàn cảnh;
nhau, với Hiệp ước này Trung Hoa Dân Quốc đã dọn đường cho Pháp xâm lược miền Bắc nước ta
6/3/1946,Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ ký với G.Xanhtơni(Sainteny) HĐ Sơ bộ
@ Nội dung :
- Pháp công nhân VN là 1 quốc gia tự do nằm trong Khối Liên hiệp Pháp, có chính phủ, nghị viện, quân đội và tài chính riêng.
- Ta đồng ý cho 15 ngàn quân Pháp thế chân tưởng ở MB và rút quân sau 5 năm.
- Hai bên ngừng bắn ở Nam Bộ
Sau HN Phông-ten-nơ-blô, ta và Pháp ký Tạm ước 14/9/1946, tạm thời đẩy lui nguy cơ một
cuộc chiến tranh ở Đông Dương
* Ý nghĩa của việc hòa hoãn:
Tránh được cuộc chiến đấu bất lợi, phải chống nhiều kẻ thù cùng 1 lúc
* Chủ trương của Đảng, chính phủ và chủ tịch HCM thể hiện sự sáng suốt, tài tình và khôn
khéo đưa con thuyền CM vượt qua thử thách to lớn trong thời điểm đó và sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới mà chắc chắn không thể tránh khỏi.
Câu 3) Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp được thể hiện trong những văn kiện nào? Nêu nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến đó.
a) Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp được thể hiện trong những văn kiện:
1 Bản chỉ thị “Toàn dân kháng chiến” của Ban thường vụ TW Đảng
2 “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh
3 Tác phẩm “Kháng chiến nhất định thắng lợi” của Tổng Bí thư Trường Chinh
b) Nêu nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến chống Pháp là:
“Toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế”
Trang 3*Kháng chiến toàn dân: Là toàn dân kháng chiến, toàn dân đánh giặc không phân biệt già
trẻ, trai gái, mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xã là một pháo đài
*Kháng chiến toàn diên: Là kháng chiến trên tất cả các mặt:Quân sự, chính trị, kinh tế, văn
hóa, ngoại giao… kháng chiến toàn diện còn để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân
*Kháng chiến trường kỳ (nghĩa là đánh lâu dài): Ta yếu địch mạnh nên phải đánh lâu dài để
chuyển hóa lực lượng Đây là một chủ trương vô cùng sáng suốt của Đảng ta, vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào hoàn cảnh nước ta
*Tự lực cánh sinh: Chủ yếu là dựa vào sức mình là chính (sức mạnh của nhân dân) không
trông chờ ỷ lại vào bên ngoài, đồng thời phải tranh thủ sự viện trợ của quốc tế Muốn đánh lâu dài
thì phải dựa vào sức mình là chính
=> Đường lối kháng chiến của Đảng được hoàn chỉnh hơn trong quá trình kháng chiến.
Câu 4) Trình bày âm mưu của địch, chủ trương của ta, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của Chiến dịch Việt Bắc thu- đông 1947.
a) Âm mưu của địch:
* 3/1947, Bôlae làm Cao uỷ Pháp ở Đông Dương vạch kế hoạch tấn công lên Việt Bắc nhằm:
-Tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến của ta
-Tiêu diệt phần lớn bộ đội chủ lực
=> nhanh chóng kết thúc chiến tranh
b) Chủ trương của ta:
Ngày 15/10/1947 Ban thường vụ TW Đảng ra chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa Đông của
giặc Pháp”.
c) Diễn biến:
* Các cuộc tấn công của giặc Pháp lên Việt Bắc.
-Từ 7/10/1947 Pháp huy động 12000 quân tấn công lên Việt Bắc
-Sáng 7/10/1947 Pháp cho bộ phận quân nhảy dù nhảy xuống chiếm Bắc Cạn, Chợ Mới, Chợ Đồn -Cùng ngày, một binh đoàn bộ binh tiến lên đường số 4 đánh Cao Bằng, rồi theo đường số 3 vòng xuống Bắc Cạn bao vây Việt Bắc ở phía Đông và phía Bắc
-9/10/1947 binh đoàn hổn hợp bộ binh và lính thuỷ đánh ngược sông Hồng,sông Lô tiến lên Tuyên Quang bao vây Việt Bắc từ phía Tây
*Quân ta chiến đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc.
-Trên các mặt trận, quân ta đã anh dũng chiến đấu, từng bước phá hai gọng kìm của địch -Quân ta chủ động bao vây và tiến công địch Chợ Mới, Chợ Đồn, Chợ Rã buộc P phải rút lui khỏi ở Chợ Đồn, Chợ Rã (cuối 11/1947)
-Ở mặt trận hướng Đông: quân ta chặn đánh địch trên đường số 4, tiêu biểu là trận đèo Bông
Lau (30/10/1947
-Ở mặt trận hướng Tây: quân ta liên tục chặn đánh địch trên sông Lô, nổi bật là trận Đoan
Hùng, Khe Lau
-Hai gọng kìm Đông-Tây của địch bị bẻ gãy không khép lại được
-Đến 19/12/1947quân Pháp rút khỏi Việt Bắc.
d) Kết quả và ý nghĩa:
* Kết quả:
-Loại khỏi vòng chiến đấu 6 000 tên địch, 16 máy bay, 11 tàu chiến và ca nô…
-Căn cứ địa Việt Bắc được giữ vững, cơ quan đầu não kháng chiến được bảo vệ an toàn, bộ đội ta trưởng thành
* Ý nghĩa:
- Chiến thắng Việt Bắc đã giáng 1 đòn quyết định vào chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của P, buộc chúng phải chuyển sang đánh lâu dài với ta và thực hiện chính sách “dùng người Việt đánh người Việt”, “Lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”
- Với chiến thắng Việt Bắc cuộc kháng chiến của ta chuyển sang giai giai đoạn mới.
Trang 4Câu 5) Chiến dịch Biên giới thu-đông 1950 diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử mới nào? Nêu diễn biến, kết quả và ý nghĩa của chiến dịch?
a) Hoàn cảnh lịch sử mới:
* Thuận lợi.
- CM Trung Quốc thành công, nước CH Nhân dân Trung Hoa ra đời (10/1949)
- Các nước trong phe XHCN lần lượt đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam từ 1950
* Khó khăn
Nhờ sự giúp đỡ của Mỹ, Pháp thông qua kế hoạch Rơve nhằm:
-Thiết lập hành lang Đông-Tây
- Chuẩn bị mở cuộc tấn công qui mô lên Việt Bắc lần 2,để nhanh chóng kết thúc chiến tranh.
b) Chiến dịch Biên Giới thu - đông năm 1950.
* Chủ trương của ta: Mở chiến dịch Biên giới nhằm:
-Tiêu diệt sinh lực địch
-Khai thông biên giới Việt Trung
-Củng cố và mở rộngcăn cứ địa Việt Bắc
* Diễn biến:
Khê, Thất Khê bị uy hiếp, Cao Bằng bị cô lập, hệ thống phòng ngự trên đường số 4 bị cắt làm đôi
- Cho một cánh quân từ Thất Khê lên đánh chiếm lại Đông Khê và đón cánh quân Cao Bằng về
- Đồng thời cho quân đánh lên Thái Nguyên để thu hút lực lượng của ta-Đoán được ý đồ của địch
ta bố trí quân mai phục, chặn đánh địch trên đường số 4 khiến cho 2 cánh quân này không gặp được nhau quân Pháp buộc Pháp phải rút về Na Sầm
dịch kết thúc thắng lợi
* Kết quả – ý nghĩa.
@ Kết quả:
-Loại khỏi vòng chiến đấu 8 300 tên địch, thu và phá hủy nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh.
-Khai thông biên giới Việt Trung dài 750 Km
-Chọc thủng hành lang Đông -Tây
@Ý nghĩa:
-Là thất bại lớn của địch cả về quân sự lẫn chính trị, địch bị đẩy vào thế phòng ngự bị động
-Mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến, ta bắt đầu giành quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính
Câu 6) Âm mưu và hành động của Pháp- Mĩ ở Điện Biên phủ? Nêu diễn biến, kết quả và ý nghĩa của Chiến dịch lịch sử Điện Biên phủ 1954.
a) Âm mưu và hành động của Pháp- Mĩ ở Điện Biên phủ:
và ĐNÁ
trung LL cho ĐBP và xây dựng ĐBP trở thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương
2 sân bay, 3 phân khu ĐBP được coi là “pháo đài bất khả xâm phạm”
b) Chủ trương của ta:
Mục tiêu: tiêu diệt lực lượng địch, giải phóng vùng Tây Bắc, tạo điều kiện giải phóng Lào
Chuẩn bị: Quân dân ta đã chuẩn bị tích cực với tinh thần “Tất cả cho tuyền tuyến, tất cả để chiến thắng” Đầu tháng 3/1954, công tác chuẩn bị đã hoàn tất.
c) Diễn biến:
Trang 5Chiến dịch diễn ra từ 13/3 đến 7/5/1954 chia làm 3 đợt
-Đợt 1:(13->17/3/1954)
Quân ta tiến công tiêu diệt cụm cứ điểm Him Lam và toàn bộ phân khu Bắc Ta loại khỏi vòng chiến đấu gần 2000 tên địch
-Đợt2: (30/3->26/4/1954)
Quân ta đồng loạt tấn công vào các cứ điểm phía đông khu Trung tâm Mường Thanh như : E1, D1, C1, A1 Ta chiếm phần lớn các cứ điểm tạo điều kiện để bao vây, chia cắt khống chế địch
-Đợt 3: (Từ 1-> 7/5/1954)
Quân ta đồng loạt tiến công vào khu Trung tâm Mường Thanh và phân khu Nam Chiều ngày 7/5
quân ta đánh vào sở chỉ huy địch Đến 17h30 ngày 7/5/1954 lá cờ quyết chiến quyết thắng bay trên
nóc hầm Đờ-Cát Tướng Đờ-Cát và toàn bộ Bộ tham mưu của địch bị bắt Chiến dịch toàn thắng
d) Kết quả và ý nghĩa:
@ Kết quả
toàn thắng Quân ta loại khỏi vòng chiến đấu 128 200 địch, phá huỷ 162 máy bay, 81 đại bác,
nhiều vũ khí
Riêng mặt trận Điện Biên phủ: -Ta loại khỏi vòng chiến đấu 16.200 tên, bắn rơi và phá hủy
62 máy bay và thu nhiều phương tiện chiến tranh…
-Đập ta hoàn toàn kế hạch Na va và mọi mưu đồ chiến lược của Pháp Mỹ
@Ý nghĩa
- Đây là chiến thắng oanh liệt nhất của quân và dân ta trong cuộc KC chống Pháp và sự can thiệp
Mỹ, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh, trực tiếp mở ra khả năng kết thúc th.lợi cuộc kh.chiến.
- Thắng lợi của cuộc tiến công chiến lược Đông –Xuân 1953-1954 và chiến dịch ĐBP đã làm cho
âm mưu kế hoạch Na-va bị phá sản, giáng 1 đòn quyết định vào ý chí xâm lược của TD Pháp, tạo cơ
sở thực lực đi đến ký HĐ Giơnevơ
- Cổ vũ mạnh mẽ PTGPDT trên thế giới
- Góp phần làm lung lay và tan rã hệ thống th.địa của chủ nghĩa thực dân
Câu 7) Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954)
a) Nguyên nhân thắng lợi:
đầu là Hồ Chủ Tịch, với đường lối kháng chiến đúng đắn và sáng tạo
2) Sự đạo kết dũng cảm của toàn dân toàn quân ta trong chiến đấu và sản xuất
3) Vai trò của hậu phương, mặt trận dân tộc thống nhất …
4) Sự đoàn kết chiến đấu của nhân dân Lào – Campuchia
5) Sự đồng tình ủng hộ của Trung Quốc, Liên Xô và các nước trong phe XHCN – Nhân dân
Pháp và nhân dân tiến bộ trên thế giới
b) Ý nghĩa lịch sử:
1) Cuộc kháng chiến chống pháp thắng lợi đã chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược và cách
thống trị của Pháp trong gần một thế kỷ ở Việt Nam
2) Miền Bắc được giải phóng – tiến lên giai đoạn CMXHCN.
3) Giáng một đòn nặng nề vào âm mưu nô dịch, tham vọng xâm lược của CNĐQ sau chiến
tranh thế giới thứ II, góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa của CNĐQ
4) Cổ vũ mạnh mẽ phong trào GPDT của các nước thuộc địa và phụ thuộc.