II, Chuẩn bị phương tiện dạy học: 1, Thực tiễn: Học sinh đã học phương pháp giải biện luận phương trình bậc nhất, bậc 2, Phương tiện: - Thầy: GA, SGK, thước kẻ, các bảng phụ, bút dạ, máy[r]
Trang 1Ngày sọan: 2/12/2006 Ngày giảng: 05/12 /2006
Tiết soạn: 36
Hệ phương trình bậc nhất nhiều ẩn (TIếP)
I, Mục tiêu:
1, Về kiến thức:
cấp hai
2, Về kỹ năng:
nhất hai ẩn, ba ẩn với hệ số bằng số
+ lập và tính thành thạo các định thức cấp 2 : D; Dx; Dy
trình bậc nhất hai ẩn cho ! 5(
3, Về duy:
4, Về thái độ:
- Nghiêm túc, tự giác, tích cực trong các hoạt động
- Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, làm việc khoa học
II, Chuẩn bị phương tiện dạy học:
- Trò : Kiến thức cũ liên quan, SGK, vở ghi, đồ dùng học tập
III, Tiến trình bài dạy và các hoạt động
A, Các Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ Hoạt động 3: Củng cố giải biện luận hệ pt bậc nhất 2 ẩn
Hoạt động 5: Q 5 dẫn HS học ở nhà
B, Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1, Kiểm tra bài cũ:: (5’)
trình bậc nhất 2 ẩn?
2x - 4y = 6
x+ y 15
Gợi ý trả lời câu hỏi 1:
x,y là ẩn các chữ còn lại là
ax+ by = c a'x+ b'y = c'
hệ số áp dụng:
Trang 2Gọi một học sinh khác nhận xét giáo
viên hoàn chỉnh cho điểm
2x - 4y = 6 2 3
x y
HĐTP1 : Xây dựng công thức
Xét hệ ( I ) ax by c (1)
a ' x b ' y c' (2)
(ab’-a’b)x= cb’ – c’b (3)
(ab’-a’b)y=ca’- c’a (4)
đặt D = ab’ – a’b; Dx = cb’ – c’b ; Dy
hệ quả
y
D x D
D y
II
D
+ Nếu D ≠ 0 hệ (II) có một nghiệm duy nhất ( 5 )
x
y
D x D D y D
đây cũng chính là nghiệm của hệ ( I )
Hãy chứng tỏ là
x
y
D x D D y D
nghiệm của hệ ( I ) ?
Gợi ý trả lời câu hỏi 1
Trang 3+ Nếu D = 0 Hệ ( II ) trở thành 0.
0
x
y
- Nếu Dx≠ 0 hoặc Dy ≠0 thì hệ (II) vô nghiệm nên hệ (I ) vô nghiệm
- Nếu Dx = Dy = 0 thì hệ ( II ) có vô số nghiệm
Theo giả thiết a và b không đồng thời bằng 0 nên ta có thể giả sử a ≠ 0
D = 0 ab’ – a’ b = 0
' '
0
'
0
'
y
x
D
a
a
a b
a
b a
D
- Hệ (I) có vô số nghiệm
Hệ có nghiệm duy nhất :
Hệ có VSN
HĐ TP2 áp dụng ( 10’)
Câu hỏi 1: Giải hệ PT:
3x 4y 1 2x 5y 3
Câu hỏi 2
Giải và biện luận HPT theo tham số
m:
3x my 1
mx 3y m 4
VD1: Giải hệ PT:
3x 4y 1 2x 5y 3
Giải
Ta có:
D=3.(-5)-2.4=-23
D x =1.(-5)-3.4=-17; D y =3.3-2.1=7 Vì D 0 Hệ PT có 1 nghiệm duy nhất:
hay nghiệm HPT là: (17/23; - 7/23)
17 x 23 7 y 23
VD2: Giải và biện luận HPT theo tham số m: 3x my 1
mx 3y m 4
Giải: Ta có D=(3-m)(3+m) D x =m 2 -4m+3=(m-1)(m-3)
D y =4m-12
Trang 4+ D 0 m 3 HPT có 1 nghiệm duy nhất:
1 m x
3 m 4 y
3 m
+ D=0 m= 3 Nếu m=3 D x =D y =0 khi đó HPT trở thành: 3x 3y 1
3x 3y 1 3x 3y 1
Hệ PT có vô số nghiệm (x;y) với
x R 3x 1 y
3
+ B1 tính định thức D = ab’ – a’b
+ Xét D :
- Nếu D≠ 0 hệ có nghiệm duy nhất
Dx x D Dy y D
- Nếu D = 0 xét Dx , Dy
- Nếu D = Dx = Dy= 0 hệ có vô số nghiệm
- D= 0 và Dx hoặc Dy khác không thì hệ vô nghiệm
Giải
Cộng vế với vế (1) và (4) ta * + - 8y – 5z = - 23 (5)
Nhân 2 vế của (3) với (2) ta * + -2x + 4y + 8z = - 2 (6)
Cộng vế với vế (1) và (6) ta * + 7y + 3z = 12 ( 7)
Nhân hai vế của ( 5 ) với 7 ta * + : - 56y – 35z = - 161 ( 8 )
Nhân hai vế của (7) với 8 ta * + : 56 y + 24 z = 96 (9)
(8) + (9) ta * + -11z = -65 => 65; y= …… z= ……
11
z
Hoạt động 5: Q 5 dẫn học sinh học ở nhà: ( 1’)
- HS về nhà ôn lại lý thuyết trong bài học
- Giải các bài tập: 17, 18, 19 SGK trang 51+52
- Chuẩn bị cho tiết học sau
... động 3: Củng cố giải biện luận hệ pt bậc ẩnHoạt động 5: Q 5 dẫn HS học nhà
B, Tiến trình dạy:
Hoạt động 1, Kiểm tra cũ:: (5’)
trình bậc ẩn?
2x - 4y =
x+... Hệ (I) có vơ số nghiệm
Hệ có nghiệm :
Hệ có VSN
HĐ TP2 áp dụng ( 10? ??)...
Gợi ý trả lời câu hỏi 1:
x,y ẩn chữ lại
ax+ by = c a''x+ b''y = c''
hệ số áp dụng:
Trang