Luận điểm: là tư tưởng, quan điểm của người viết đối với vấn đề cần nghị luận trong bài văn, được thể hiện dưới hình thức những câu văn có tính chất khẳng định hay phủ định.. Vai trò của[r]
Trang 1Tiết 100 Làm văn
Liên kết trong văn bản
(Tiết 2)
Ngày soạn: 02.03.2009 Ngày giảng:
A Kết quả cần đạt
Giúp HS
- Củng có hiểu biết về hớng liên kết trong văn bản
- Có kĩ năng phân tích liên kết trong văn bản để vận dụng vào việc đọc - hiểu văn bản và làm văn
B Phương tiện và cách thức tiến hành
- SGK, SGV, bài soạn
C Tiến trình giờ giảng:
1 ổn định lớp
10D
10H
2 Kiểm tra bài cũ
BT VN của tiết 1
3 Bài mới
Em hiểu thế nào về vai
trò của liên kết ?
HS giải thích VD
I.Khái niệm
1 Vai trò của liên kết trong văn bản
- Nhờ liên kết mà phân biệt 2>K! văn bản và các chuỗi câu sắp đặt cạnh nhau một cách ngẫu nhiên
- Nhờ liên kết mà các câu, các đoạn trong văn bản cùng phục vụ cho đề tài, chủ đề chung của văn bản, khi đó chúng
có giá trị nhất định
Bởi có nhiều câu nếu bị tách khỏi những câu khác, tách khỏi mạch liên kết của văn bản sẽ trở nên khó hiểu hoặc không thể hiểu đợc
tại một cách hợp lí trong văn bản
VD1: (1) Bom nổ (2)Lợn bay qua mái nhà - Câu (2) sẽ vô
lí nêu không đứng sau câu (1): Câu chỉ điều kiện
VD2: (1)Tôi có một em trai Năm nay, nó vừa tròn hai tuổi
- Đại từ Nó ở câu 2 thay thế cho Em trai ở câu (1), nên
2>K!! hiểu là từ định danh, tạo tính liên kết
2 Các hướng liên kết
a Câu tham gia liên kết
- Câu tự nghĩa: là câu tự hoàn chỉnh về cấu trúc và ý nghĩa Ngời đọc không cần phải dựa vào ý nghĩa của câu khác cũng có thể hiểu 2>K!
- Câu không tự nghĩa: là câu tự nó không hoàn chỉnh về cấu trúc hoặc ý nghĩa Muốn hiểu 2>K! câu không tự nghĩa
Trang 2HS chia nhóm thảo luận,
làm BT, GV KT
trong văn bản
VD2 thì câu (1) là câu tự nghĩa, câu (2) là câu không tự
nghĩa, muốn hiểu nó chỉ ai phải căn cứ vào câu ->)!
những câu đứng ->)! nó
- Liên kết khứ chỉ - liên kết chiều xuôi: liên kết câu với câu
đúng sau nó
- Liên kết hồi - khứ chỉ - liên kết hai chiều ng>K! - xuôi: liên kết câu với những câu đứng tr>)! và sau nó
II Luyện tập
Nêú bỏ câu 4 thì 3 câu thơ trên của văn bản chỉ còn là lời
nguyên cả câu 4 thì cả bài thơ lại là một lời chúc tốt đẹp, khôi hài Vì câu thơ cuối trong văn bản liên kết hồi chỉ với các câu trên bằng ý nghĩa và là sự tiếp nối của câu 3
2 Hướng liên kết của các câu trong đoạn văn
a Câu 2 liên kết với câu 1 bằng phép thế đại từ đó đây là
b Câu 2 liên kết với câu 1 bằng phép thế lâm thời nhờ tổ
hợp từ một chữ Câu 3 liên kết với câu 1 bằng phép lặp từ nhân Câu 4 liên kết với câu 1 bằng phép lặp từ nhân Đây
c Câu 2 liên kết với câu 1 bằng phép thế cụm từ với quan niệm đó Câu 3 liên kết với câu 1 bằng phép thế cụm từ theo quan niệm của Nho giáo Đây là #>ớng liên kết hồi chỉ.
d Các câu liên kết với nhau bằng phép lặp từ hát Đây là
đ Câu 2 liên kết với câu 1 bằng phép thế cụm từ cái tâm tình tốt đẹp ấy
3 Sắp xếp hướng liên kết
Từ ngữ liên kết câu sau với câu ->ớc
Từ ngữ liên kết câu tr>)!
với câu sau
a cũng
b vẫn
c còn
d đó
b Ma
c Đi
d #> sau
e sau đây
4 Sắp xếp câu theo trình tự hợp lí thành đoạn văn
- Sắp xếp:2-4-5-3-1
(2) Kể cũng lạ, con người từ khi sinh ra, chào đời bằng tiếng khóc chứ không phải tiếng cười (4) Rồi từ khi sinh ra
Trang 3(3) Vậy thì xem ra tiếng khóc không phải ít cung bậc và càng không ít ý nghĩa so với tiếng cười (1) Nhưng tại sao dân gian chỉ toàn sáng tạo ra chuyện tiếu lâm để gây cười
mà không tạo ra chuyện tiếu lâm để gây khóc?
- Giải thích: Đây là cách sắp xếp thể hiện ý đồ của ng>H
vị, cần phải suy ngẫm xem sao
5 BTVN
D Củng cố, dặn dò
- Làm BTVN
- Soạn: Luận điểm trong văn nghị luận
Trang 4Tiết 101 Làm văn
Luận điểm trong văn nghị luận
Ngày soạn: 03.03.2009 Ngày giảng:
A Kết quả cần đạt
Giúp HS
- Hiểu đ>K! tính chất và yêu cầu của luận điểm trong bài văn nghị luận
- Biết cách nêu luận điểm trên cơ sở tài liệu 2>K! cung cấp
B Phương tiện và cách thức tiến hành
- SGK, SGV, bài soạn
C Tiến trình giờ giảng
1 ổn định lớp
10D
10H
2 Kiểm tra bài cũ
BTVN tiết 100
3 Bài mới
HS thảo luận, xác định:
Luận điểm là gì?
Vai trò của luận điểm
trong bài văn nghị luận?
Thế nào là luận điểm
đúng và hay?
Xây dựng luận điểm
bằng cách nào?
HS chia nhóm LT theo
yêu cầu của BT SGK
I Tìm hiểu chung về luận điểm
vấn đề cần nghị luận trong bài văn, 2>K! thể hiện 4>) hình thức những câu văn có tính chất khẳng định hay phủ định
2 Vai trò của luận điểm: Định #>ớng, làm cơ sở cho một bài văn nghị luận
3 Yêu cầu: Luận điểm phải đúng đắn, sáng rõ, tập trung,
Luận điểm đúng là luận điểm phù hợp với quy luật, có sức thuyết phục Luận điểm hay là luận điểm đặt ra 2>K!
II Cách xây dựng luận điểm cho bài văn nghị luận
1 Từ lí lẽ đã 2>K! thừa nhận mà đề ra các luận điểm mới
2 Từ một thực tế, phân tích ý nghĩa của nó mà nêu ra luận
điểm
3 Từ các luận điểm khác nhau về một vấn đề, thông qua phân tích nhận ra chỗ đúng chỗ sai của cá luận điểm ấy đề xuất một luận điểm khác tránh 2>K! cái sai, tổng hợp 2>ợc cái đúng
II Luyện tập
1 Rút ra luận điểm mới từ các luận điểm sẵn có
Gợi ý:
- Sức mạnh vạn năng của đồng tiền
Trang 5Gợi ý:
- Học thầy không thể thiếu nhng học bạn cũng cần
nhà tri thức
- Học thầy là quy luật, còn học bạn là đức tính khiêm tốn
- Ai cũng từng là trò của thầy #>ng làm trò của bạn mới thật là khó
3 Nêu luận điểm khác nhau về các luận điểm có trùng chủ
đề
Gợi ý:
của sách
-Văn hoá đọc là #>)! đo trình độ văn minh của một dân tộc
- Đọc sách là cách học tốt nhất
4 Rút ra luận điểm từ một truyện ngụ ngôn
Gợi ý
- Nhận thức sự vật một cách toàn diện là một việc làm khó
mới có thể nhận thức toàn diện
- Trong khi tìm hiểu sự vật chỉ dựa vào ý kiến của mình, bài bác ý kiến của ngời khác đến mức phải đánh nhau là việc làm vô bổ
- Ng>H ta bảo trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một sờ; nhng đôi khi cái sờ đợc cha phải là toàn
bộ sự thật
5 Rút ra luận điểm từ một câu chuyện
Gợi ý:
- Xem qua nên nhận xét qua loa
- Xem kĩ giật mình vì những điều kì diệu
từ nông đến sâu Chỉ những ai biết thực sự cầu thị mới hiểu biết 2>K! nghệ thuật
III Kết luận
Để tìm 2>K! luận điểm cần rèn luyện khả năng quan sát để rút ra những luận điểm hay, đúng ->)! thực tế cuộc sống đa dạng
D Củng cố, dặn dò
- Tự rèn luyện khả năng tìm luận điểm
- Soạn: Đọc thêm Tào Tháo uống rượu luận anh hùng, Dế chọi