Giáo án Ngữ văn 10 (chi tiết một số bài)

Tìm hiểu chung  Ôn tập và củng cố những kiến thức về đoạn văn thuyết minh qua những câu hỏi và gợi ý của SGK, từ đó nắm vững các kiến thức và kĩ năng về đoạn văn và viết đoạn văn thuyết[r]

CÁC HÌNH

I 



 Xây ()*    cho   !" phù , .$ /$ * # minh

II 

1 Ki n thc

 Hoàn thi<n các kin thc v= v n b"n thuyt minh ã h?c @ THCS : yêu D8 ,E* pháp # minh

 Các hình       !" # minh

2 K n!ng

F) ? hình    và xây ()*    cho   !" phù , .$ /$

* # minh

III 

1 Tìm hi %u chung

Các hình       !" # minh :

 Theo trình t) thPi gian (quá trình hình thành, vSn Tng và phát triUn) ;

 Theo trình ) không gian (theo X  / có  Z) SV ;

 Theo trình ) lô gích (các /$ quan < nguyên nhân   R"8 chung  riêng) ;

 Theo trình ) ] , Q , $= trình ) khác nhau)

2 Luy )n t*p



cung ,0

 F) ? hình    và xây ()*   cho T Z/ =   # minh

Ví (_ : Xây ()*   cho bài # minh = T U [+`$   ?8 T tác *$"8 tác ,a   ?0

3 H -.ng d0n t1 h2c

A D và phân tích T Z/   !" # minh U S ra tính , lí trong  

   !"0

I 

FS,  dàn ý cho T bài   # minh có = tài *D *c$8 quen T0

II 

1 Ki n thc

 Dàn ý và yêu D  ]$ ,D trong dàn ý  T bài   # minh

 Cách [S, dàn ý khi O$U khai bài   # minh

2 K n!ng

 ^S (_* d* $  > ? =   # minh và e  * [S, dàn ý U [S,

 dàn ý cho T bài   # minh có = tài *D *c$8 quen T0

 ) hành [S, dàn ý cho bài   # minh có = tài *D *c$8 quen T0

III 

1 Tìm hi %u chung

Các yêu D = [S, dàn ý cho T bài   # minh : có $ 8 e  * xây các tri  theo T < /* , lí, f g0

2 Luy )n t*p

 FS, dàn ý cho T Z/ =   # minh

Ví (_ : Xây ()* dàn ý cho bài # minh = T U [+`$   ?8 T tác *$"8 tác ,a   ?0

 Có thU sh d_ng các ví d_ trong SGK U tìm hiUu, phân tích hofc ly thêm d*  

!" ngoài SGK, tìm thêm các   !" U [#< S,0

3 H -.ng d0n t1 h2c

)  ra  = # minh và [#< S, [S, dàn ý cho bài   # minh

PHÚ SÔNG < =>;

(

I 

 " S  T$ dung yêu . và  @* nhân    bài Phú sông 



sông

II 

1 Ki n thc



T0

 Ah (_* [/$ p  khách /$ ,p8 cách dùng hình " $U / ? [?8 câu   )

do phóng túng,

2 K n!ng

? - $U   !" theo f O* U [+`$0

III 

1 Tìm hi %u chung

a) Tác

OE* Hán Siêu (? - 1354) là *P$ có ?  uyên thâm, w* tham gia các T

$   quân dân nhà OD /* quân Mông  Nguyên,  các vua OD tin

S# và nhân dân kính O?*0

b) Tác

U [+`$ : phú X U0

 Hoàn " ra P$ : khi E* O$= nhà OD * có !$U $< suy thoái, D ,"$ nhìn [`$ quá  anh hùng U * / $= tin trong $< `$0

2 =2c - hi%u v!n bBn

a)  dung

 Hình * nhân S "khách"

+ "Khách" G $< .$    con *P$ có tâm x khoáng `8 có hoài bão [. lao Tráng chí !/ ,E*  "khách"  *$ lên qua hai [+`$ y danh Q[# trong

$U / Trung z/ và d* y danh   ^$<V0

+ " xúc w vui Z.*8 ) hào w !x 8 /$ $0

 Hình * các bô lão (có U là nhân dân y ,E*8 có U là  V

+ Các bô lão  .$ "khách" !|* thái T $< tình, $ khách, tôn kính khách Sau

T câu x$ @* = $< "Ngô chúa phá 7+|* Thao", các bô lão U cho "khách" nghe

súc tích,

+ Sau

sông

+ /$ cùng là [P$ ca  các bô lão mang ý *e X* 8 có giá Oy  T tuyên ngôn = chân lí : € *e thì tiêu vong, có nhân *e thì [ danh thiên X0

 FP$ ca và c* là [P$ bình [S  "khách" :

Ca *$ Z) anh minh  "hai y thánh quân", x* P$ ca *$ $ tích  quân

và dân ta trên sông €` |*0 Hai câu /$ w !$< [S w ‚* y chân lí : Trong /$ quan < *$d y linh và nhân $<8 nhân $< là # / R# y0 Ta

b)

 Ah (_* U phú ) do, không !y gò bó vào niêm [S8  , gida t) s) và trd tình,

có kh" n ng bTc lT c"m xúc phong phú, a d`ng,

 5  f g8  pháp liên ngâm, [/$ ($~ ` khoa OE*8000

c) Ý

U $< $= ) hào, $= tin vào con *P$ và S < R/ gia, dân T0

3 -." /0 1 2

Bình [S = ý *e O$ lí trong [P$ ca  nhân S "khách" @ /$ bài phú : p€@$

'  $U8 / mình  cao"

=< CÁO BÌNH NGÔ

(Bình Ngô & cáo 

I 

 " S  lòng yêu . và tinh D ) hào dân T U $< S, trung @  [$ trong $ tranh /* xâm [0



` lí [g và giá Oy !$U "  hình * *< S0

II 

1 Ki n thc

 €" anh hùng ca X*  T kháng $ /* quân Minh xâm [ gian X

mà hào hùng  quân dân `$ ^$<0

 €" Tuyên ngôn T [S, sáng chói  @* nhân *e8 yêu . và khát ?* hoà bình



# ,_0

2 K n!ng

Phân tích tác ,a theo f Ong U [+`$ cáo

III 

1 Tìm hi %u chung

 Hoàn " ra P$ : D   1428, sau khi (ˆ, xong *$f Minh, Lê F$ lên ngôi vua, giao cho

bình cho dân .0

 U [+`$ cáo và [/$   !$= * (SGK)

2 =2c - hi%u v!n bBn

a)  dung

 FS = chính *e : nêu cao  @* nhân *e yêu . E* dân, ‚*

y = T [S, dân T8 R#= )  và O#= /* lâu P$ .$ d* # / E

!" =   hoá, E* ) lãnh X8 phong _ S, quán và Z) ) ý  = Z ` dân T0

 €" cáo O`* T$ ác  xây ()* trên  @* nhân *e và [S, OP* dân T8

vì dân mà lên án T$ ác  *$f nên [P$   gan OT8 /* $ ; *  D# Z

# ,_0

 Quá trình kháng

vì dân mà $ 8 $  !|* Z `  dân mà X$ !S là hình " lãnh _

*e quân Lam AE .$ d* f $U  *P$ anh hùng mang D#  ,a

 và Z `  T* x* trong T $ tranh nhân dân D thánh

 FP$ tuyên ngôn T [S, và hoà bình trang O?*8 hùng x trong không gian, P$ gian mang $= kích c O_ e |*0

b)

Bút pháp anh hùng ca S tính  Zh thi .$ các  pháp *< S so sánh, E* ,"8 [$< kê ; *$?*   !$ hoá linh +`8 hình " sinh T*8 hoành tráng

c) Ý

€" anh hùng ca X*  T kháng $ /* quân Minh xâm [8 gian X mà hào hùng  quân dân `$ ^$< ; !" Tuyên ngôn Tc lSp sáng chói t t@ng nhân nghea yêu n.c và khát v?ng hoà bình

3 H -.ng d0n t1 h2c

 H?c thuTc lòng b"n dych bài cáo (nhdng o`n chd to trong SGK)

 Chng minh r|ng i cáo bình Ngô là mTt b"n tuyên ngôn nhân ngh!a.

TÍNH

I 

 HiUu th nào là tính chuan xác, hp dn ca v n b"n thuyt minh ;

 €$ $   !" # minh có tính a xác, , (0

II 

1 Ki n thc

 Yêu D = tính a xác và , (    !" # minh

 T Z/ !$< pháp " !"+ Z) a xác và , (    !" # minh

2 K n!ng



qua các ví (_ _ U0

 €. D !$ $   !" # minh có tính a xác, , (0

III 

1 Tìm hi %u chung

 D rút ra d* $  = tính a xác, , (    !" # minh qua

$< tìm $U8 phân tích các ví (_ _ U0

+ Tính a xác : các T$ dung trình bày D khách quan, khoa ?8 * tin S#0 + Tính , ( :   !" # minh D ,"$ , ( U thu hút Z) chú ý theo dõi

 *P$ ?8 *P$ nghe

+ T Z/ !$< pháp " !"+ Z) a xác    !" # minh : D tìm $U

 +  = O. khi $8 D thu S, D#  tài [$< tham "+8 các ý $  chuyên gia và E quan có a R#= =  = # minh, các Z/ [$<8  [$< D

S, S8000

+ MTt s/ bi<n pháp "m b"o tính hp dn ca v n b"n thuyt minh :  ra d* chi

; câu   !$ hoá, tránh E $<8 ,/$ , $= [+`$ $  U soi O?$ /$ *

w $= f0



(    !" # minh,  * P* rèn [#< cách $   !" # minh

" !"+ tính a xác, , (0

2 Luy )n t*p



 *$.$ $< trong SGK Q+f [# bên ngoài)

 ^$ +`  8 bài   # minh " !"+ tính a xác, , (0

Ví (_ : ^$ +`  8 bài   # minh = T U [+`$   ?8 T tác *$"8 tác ,a   ?0

3 H -.ng d0n t1 h2c

A D và tìm $U T Z/   !" # minh có tính a xác, , (0

I
"TRÍCH 5L THI 34J

("Trích

I 



di Z"   ?  dân T ;



II 

1 Ki n thc

 Ý

các  < sau hãy !$ trân O?* và yêu quý di Z"   ?  dân T mình

 Cách [S, [S f g  , .$ tính !$U "0

2 K n!ng

Rèn e  * [S, [S f g U U $< quan $U  *P$ $ T cách # ,_0

III 

1 Tìm %& chung

 Hoàng  FE* là T trí  giàu lòng yêu .8 coi =   $ dân T 

là T !T ,S  thành  ý  T [S, dân T0 A D8 biên Z+` Trích  

thi

,_ * dân T8 ,_ *   hoá  các nhà   hoá . ta @   XV

 FP$ ) cho S, E này  $ vào   1497

2 =2c - hi%u v!n bBn

a)  dung

+ Không do ý /  quan  tác *$" mà là yêu D  P$ `$0

+

quan và hai nguyên nhân khách quan)



,a0

+

T8 # lòng ) tôn dân T !y X E*0

+

’$ quanh Ox$ phân [+`$8 chia R#U0

+

P$ OD8 D Lê ; ,D ,_ [_ là E ca  Hoàng  FE*0

b)

 Cách [S, [S f g0

 A) hòa R#< *$d  Od tình và *y [S0

c) Ý

!"+ x di Z"   ?  dân T0

3 H -.ng d0n t1 h2c

thi

A

B A)  , hài hoà *$d  Od tình và *< S *y [S0

C J * sinh T*0

D Tình " chân thành, sôi X$0

01 THÊM

(Trích Bài kí &7 danh 8 ! khoa Nhâm 9:

niên   ' ; ba  THÂN NHÂN TRUNG)

I 





*P$ ?8 *P$ nghe

II

1 Ki n thc

 p7$= tài là nguyên khí  R/ gia", /$ quan < *$d $= tài và S < . nhà

 Ý

 Cách [S, [S8   f g8 Zh (_* ngôn *d chính [S0

2 K n!ng

? - $U bài   chính [S theo f O* U [+`$0

III 

1 Tìm hi %u chung

Vài nét = Thân Nhân Trung và bài   bia (SGK)

2 =2c - hi%u v!n bBn

a)  dung

 Vai trò  $= tài /$ .$  .

+ 7$= tài là *P$ tài cao, ? OT*8 có `+  /8  ?$ *P$ tín $< suy tôn

+ 7$= tài có vai trò R# y Z) * y   .8 góp ,D làm nên Z) Z/* còn  R/ gia và xã T$0

 Ý

+ U $< tinh D O?* *P$ tài  các * minh E* p5$ cho ‡ Ze trông vào mà

làm

+ Là

T0

b)

c) Ý

Khích [< ‡ Ze E* P$ [#< tài, rèn 8 nêu d* bài ? cho muôn P$ sau ;

U $<  lòng  Thân Nhân Trung .$ Z) *$<, xây ()*  .0

3 H -.ng d0n t1 h2c

Phát $< d* [S $U8 [S     !"0

KHÁI QUÁT 'Q 9R ; S

I 



nói riêng ; $U  quan $< = *x */8 các P$ kì phát O$U  $* ^$<8

< /* d $  $* ^$< cùng d* f $U  d R/ *d ;

 €x$ (“* và nâng cao tình " quý O?* $* ^$<8 di Z" lâu P$ và quý giá  dân T ;

 Có e  * $ n* các quy y $< hành  d R/ *d8 e  * phát $<

và Zh d d* sai sót = d $ (chính "V0

III 

1 Ki n thc

 Khái $< = *x */ ngôn *d8 = quan < ? hàng, dòng, nhánh ngôn *d nói chung và $* ^$< nói riêng : ? ngôn *d Nam Á, dòng Môn  Khmer, nhánh ^$<

P*0 T Z/ !$U $< = quan < *D *c$ *$d $* ^$< .$ $* P* và

d* ngôn *d khác cùng ?8 dòng, nhánh



kì :

Cách `* tháng Tám 1945

 d $  $* ^$< : d Nôm và d R/ *d Qd* nét chính trong [y Zh hình thành, nguyên

2 K n!ng

 ‰/$ , $  E !" = [y Zh $* ^$< và [y Zh d $  $* ^$<

.$ $  = $ trình   ? ^$< Nam và d* thành )   ? d Hán,

d Nôm và d R/ *d0

 ^S (_* f $U  d R/ *d vào $< rèn [#< e  * $ n* chính " trong   !"0

III 

1 Tìm hi %u chung

 Thông qua quan < *$d con *P$ trong T ?8 T gia  U hình thành khái

$< = quan < *x */8 quan < ? hàng, cùng các khái $< ?8 dòng, nhánh ngôn *d0

 Dùng *d [$< _ U U làm rõ  = $* ^$< T ? ngôn *d Nam Á, dòng MônKhmer, nhánh ^$<  P*8  là khi (`#8 ? bài này @ vùng song *d0 Dùng !" x châu Á U minh ? cho y bàn  ? ngôn *d Nam Á

 Liên <  $  = [y Zh : các P$ kì  # trong [y Zh ^$< Nam

 Thông qua mTt s/ ví d_ c_ thU, ch rõ u iUm cùng mTt s/ h`n ch  d R/ *d

và T Z/ sai sót P* *f, khi $ d R/ *d0

2 Luy )n t*p



âm,  là ghi âm y  d R/ *d U # d R/ *d (~ ?8 (~ ?8 (~ Zh (_*0 ” d R/ *d có Z) /*  khá cao *$d âm và d (có U so sánh .$

d trong $* Anh, E$ có Z) khác !$< khá xa *$d d .$ âm và cách ?V0

 A D thêm *d [$< = Z) ^$< hóa w *d Hán Có U tìm @ !"* w Hán ^$<

 Tìm thêm ví (_ = ba cách  f S *d khoa ? nêu trong bài : phiên âm, vay 8 f S *d !|* cách (y ý hay sao ,’*0 Có U tìm @ các môn ?

T các ngành khoa ? khác  toán, lí, hóa, sinh, Zh8 y8000

3 H -.ng d0n t1 h2c

 Tìm các ví (_ tiêu !$U = các tác ,a   ? ^$< Nam $ !|* d Hán, d Nôm, d R/ *d0



  * : P$ G8 $* ^$<  có   * làm công _ giao $, trong sinh

+` và   * sáng `+   E*8  P$ kì $< `$ .$ hình thành và phát

O$U (D các   * trong các [e ) báo chí, khoa ?8 chính [S8 hành chính

(Trích  A B kí toàn C  NGÔ A9 LIÊN)

I 

 " S  ‡ ˆ, nhân cách và Y* góp [. lao  7* `+ `$ ^E* cho  . qua * Gh  != tôi /$ .$ vua,  con /$ .$ cha ;

 #  cách xây ()* nhân S [y Zh qua [P$ nói, h  và hành T* ; *<

S  , *$d biên niên và ) Z) ; [/$ U #< $< [P$8 giàu y tính

II 

1 Ki n thc

 Nhân cách cao ˆ, và Y* góp [. lao  7* `+ `$ ^E* .$  .0

 Cách ()* nhân S [y Zh qua [P$ nói, h 8 hành T* ;  , *$d biên niên

và ) Z) ; [/$ U #< $< [P$8 giàu y tính

2 K n!ng

 ? - $U Zh kí trung `$0



C ,F G , Thái phó Tô 28 Thành.

III 

1 Tìm hi %u chung

 OD z/  là T y .* có  8 nhân, trí, *e8 (c*8  nhân dân phong thánh P ,_* @ các = trong .0

 ^=  A B kí toàn C và *$"$ *e các chú thích (SGK).

2 =2c - hi%u v!n bBn

a)  dung

Phân tích nhân S OD z/  qua các Z) $< :

 = G  sách *$d . .$ vua OD Anh Tông : thiên ` trên (.$ T lòng, dân không lìa, vua tôi x* tâm, anh em hoà _8 " . góp Z8 • P$ `+ 0

 ^$< *$d $ != tôi  U $< qua các chi $ tiêu !$U :

+ Ghi U [P$ cha trong lòng * không cho là ,"$0

+ Khi R#= quân R#= . @ trong tay, ông dùng #< c U h lòng gia nô và các con

 Jf con cách chôn  mai táng khi mình qua P$0

 $ h *P$ $= tài cho  .0

c) Ý

€" anh hùng ca X*  T kháng $ /*... (có U so sánh .$

d $* Anh, E$ có Z) khác !$< xa *$d d .$ âm cách ?V0

 A D thêm *d [$< = Z) ^$< hóa w *d Hán Có U tìm @ !"* w Hán ^$<...   ? ^$< Nam $ !|* d Hán, d Nôm, d R/ *d0