TRƯỜNG THPT CHUYÊN VỊ THANH – TỔ TOÁN TIN – GV: LÊ HỮU KỲ QUAN Hệ thống máy tính gồm ba thành phần: Phần cứng: Máy tính và các thiết bị liên quan.. HS ghi bài Phần mềm: Gồm các chươn[r]
Trang 1Bài 1: Tin
I
1 Cung
hình thành và phát "'( )* tin +),
-.) tính, vai trò máy tính 4'5 "6,
2 Yêu
+) sinh <2 =<" 4>?) 4.) tính, vai trò máy tính 4'5 "6, '(7 " 78" 9 tin +),
II
1
@'(2 tra ;A ;B0 C' $D EF% +),
2 Bài
'! dung $4 5(
1
1890 1920 1950 1970 -L nay
1890 - 1920: Phát minh ra 4'5 N 0 radio, máy
bay
7B' " 8% niên 40 4S7 " 8% niên 50 )* " L TU 20 là
" V' TW phát "'( )* máy tính 4'5 "6 và 2C" ;B
thành " 7 khoa +) TX " 78" khác
1970 - nay: V' TW phát "'( )* thông tin toàn )S7
(Internet)
F' ; ra 4V' )* máy tính 4'5 "6 nên con >V' )]
"^ =>F) xây O ngành khoa +) ">a b 4( 4&%
b 9 yêu )S7 khai thác tài nguyên thông tin
2 BC$ tính và vai trò $8+ máy tính !D (E
a ! tính: 7 ! tính
Tính =c =d
B) 4C _6 lý nhanh
Tính chính xác cao
f>7 "9 'c7 thông tin trong không gian g ) L
Giá thành g > tính % i ='L cao
Ngày càng + j
Có T l N liên TL" thành 2g ,
- Hãy T( tên các b OD )* tin +) trong " ) "'n mà các em ='L"o
:F %G! p OD trong q7l lý, kinh
doanh, giáo OD)0 'l' trí,
- 83 các em có ='L" ngành tin +) hình thành và phát "'( > " L nào không?
HS "l EV' câu r',
HS ghi bài
Vì sao tin +) 4>?) hình thành và phát
"'( thành 2C" ngành khoa +)o
HS "l EV' câu r',
Các em có " ( T( tên 9 4.) tính >7
$'5" )* máy tính?
HS ghi bài
Trang 23 & '
hình thành và phát "'( s-,
-.) tính s-
78" 9 tin +)
4 Câu * và bài - SGK trang 6
Bài 2: THÔNG TIN VÀ L
I
1 ./ "
Khái '52 thông tin, 4a $u 4P thông tin
Các Og thông tin, ='(7 O'n thông tin trong máy tính
Cách ='(7 O'n thông tin trong máy tính: ;B và phi ;B,
5 4L2 dùng trong máy tính
Cách ) 73( 4i' '9 các 5 )a ;B,
2 Yêu
<2 4>?) khái '52 thông tin, 4a $u 4P thông tin
Mã hóa O9 E'57
<2 4>?) 5 4L2 4>?) dùng trong máy tính
w'L" cách ) 73( 4i' '9 các 5 )a ;B
II
6 OD =l 0 sách giáo khoa
III
b Vai trò
Máy tính 4'5 "6 ) d là 2C" công )D lao 4C trong TU
nguyên thông tin và ngày càng có thêm 'c7 T l N
TW O'57,
3
Tin +) là 2C" ngành khoa +) có:
-B' ">? nghiên )b7 Thông tin
Công )D nghiên )b7 s-
tính
tìm
1 2 khác nhau & 3 4 xã 7
Trang 3@'(2 tra ;A ;B0 ;a 4y EF%
2 34 tra bài 5
Em hãy nêu các 4.) 4'(2 )a =l )* s-o Vì sao tin +) 4>?) hình thành và phát
"'( thành 2C" ngành khoa +)o
3 Bài
'! dung $4 5(
1 Khái !D& thông tin và 6P %!D3
KN: Thông tin là 9 4 ,: & con ;< +=
: xung quanh.
Thông tin $c 2C" 4B' ">? là "8% ?% các " 7C)
tính $c 4B' ">? 4k0 4>?) dùng 4( xác 4u 4B'
">? 0 phân ='5" 4B' ">? này $F' 4B' ">?
khác
{9 E'57 là thông tin 4m 4>?) mã hóa và 4> vào
máy tính
2 B 9R * %S thông tin
-a $u 4P thông tin là bit Bit là % S r |"
)* =C F máy tính E>7 "9 2C" trong hai kí
'57 0 P.) 1
Các 4a $u 4P thông tin
3 Các 65 thông tin
a {g $N =l sách, báo, =l tin
Các em ='L" 4>?) 9 gì qua sách, báo,
HS "l EV' thông tin
83 thông tin là gì?
HS ghi khái '52 Vd: Các thông tin $c an toàn giao thông, thi "B" '5% THPT
83 làm " L nào 4( phân ='5" '9 các ;
$8" '5 ">? o
HS "l EV' 7C) tính )* 4B' ">? ,
HS ghi bài
> chúng ta 4m ='L" 4( xác 4u T B' E>? 2C" $8" >V' ta ;6 OD 4a $u g,
kg, "g,,, và ">a " > $83 4( xác 4u 4C EF )* 2C" E>? thông tin >V' ta )] ;6 OD 4a $u 4P,
HS ghi bài
Trang 4'! dung $4 5(
b {g hình l ='( báo, ='( q7l cáo
c {g âm thanh: "'L nói )* con >V'0 "'L
sóng 4>?) E>7 "9 trong =N "^0 4A "^
4 Mã hóa thông tin trong máy tính
-( máy tính có " ( _6 lý 4>?)0 thông tin )S
% l' 4>?) ='L 4i' thành dãy bit Cách ='L 4i'
> $83 +' là mã hóa thông tin
-( mã hóa thông tin Og $N =l ta ) d )S mã
hóa ký " , wC mã ASCII ;6 OD 8 bit 4( mã hóa
> mã hóa 4>?) 28 = 256 kí " ,
wC mã ASCII không mã hóa 4* 4>?) các =l
) 9 cái )* các ngôn 9 trên " L 'F', Vì $83
>V' ta xây O =C mã Unicode ;6 OD 2
byte 4( mã hóa 216=65536 ký "
83 thông tin 4>?) 4> vào máy tính >
" L nào?
HS "l EV' Mã hóa
HS ghi bài
Vd: Thông tin B) ABC Thông tin mã hóa:
01000001 01000010 01000011
HS ghi bài
<) +) sinh xem =C mã ASCII )a ;
5 !@3 6!X thông tin trong máy tính
a Thông tin
7C) ;B " >V 8" " 8% phân 0, 1, , 9
Trong tin +)
u phân: 0, 1
Hexa: 0, 1, 2, , 9, A, B, C, D, E, F
O>F' Og
N = an10n + an-110n-1 + + a1101+a0100 +
+ a-110-1+ +a-m10-m, 0 a i 9
9! < phân: ">a " > 5 " 8% phân, 2+' ;B
N có " ( 4>?) ='(7 O'n O>F' Og
N = an2n + an-12n-1 + + a121+a020 +
+ a-12-1+ +a-m2-m, ai = 0, 1
9! hexa: ">a "
N = an16n + an-116n-1 + + a1161+a0160 +
+ a-116-1+ +a-m16-m, 0 a i 15
F' quy >F) A = 10; B = 11; C = 12;
Con >V' " >V dùng 5 4L2 nào?
HS "l EV' 5 " 8% phân Trong tin +) dùng 5 4L2 nào?
HS "l EV' 5 u phân, hexa Cách ='(7 O'n ;B trong các 5 4L2o Vd: 125 có " ( ='(7 O'n
125 = 1x102 + 2x101 + 5x100
HS ghi bài
Vd:
125 = 1x26+1x25+1x24+1x23+ 1x22 + 0x21+1x20 = 11111012
HS ghi bài Vd:
125 = 7x161+13x160 = 7D16
HS ghi bài
Trang 5'! dung $4 5(
!@3 6!X YZ trong máy tính
> ? 4 nguyên: Ta có " ( ) + 1 byte, 2
byte, 3 byte, 4 byte 4( ='(7 O'n ;B nguyên có
O|7 P.) không O|7, Các bit )* 1 byte 4>?)
4& O|7 "^ % l' sang =<" 4S7 "^ 0
bit 7 bit 6 bit 5 bit 4 bit 3 bit 2 bit 1 bit 0
sC" byte ='(7 O'n 4>?) các ;B "^ - 127 4L
127
Bit 7 là bit O|7 trong 4k 0 là O|7 O>a
1 là O|7 âm
Bit " |% |" là: 0 P.) 1
='(7 O'n O>F' Og Mx10 K 0.1 M<1 ( #
@ )
Trong 4k M là % S 4u "u
K là % S =8)
Trong máy tính dùng 4 byte 4( ='(7 O'n ;B
" ), Máy tính ; E>7 O|7 )* ;B0 % S 4u "u0
O|7 % S =8) và giá "u % S =8),
f|3 ;B )S 4i' chia cho 2 P.) 16 E|3 % S O> ra
y' $'L" TL" q7l là % S O> theo ) 'c7 >?) Eg',
Các ;B O> % l' $'L" trong 5 )a ;B 4k,
4 ) vì
HS ghi bài
Vd: -127 = 111111112
127 = 11111112
HS ghi bài Vd: 1234.56 = 0.123456x104
HS ghi bài Vd: 0.007 = 0.7x10-2
0 1 0 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1
Trong 4k - 0 là O|7 % S 4u "u
- 1 là O|7 % S =8)
- 000010 là giá "u % S =8),
- % S còn Eg' là % S
4u "u Vd: 4i' 45 5 10 sang 5 2 và 16
sang ! < phân
45 22 11 5 2 1 0
1 0 1 1 0 1
4510 = 1011012
Sang ! hexa
45 2 0
13 2
4510 = 2D16
Vd: 1111112 ta ; ) 73( thành
0011 11112 = 3F16 vì:
0011 = 3; 1111 = F
Trang 6'! dung $4 5(
sang 16 thì ta
sang trái
-
+ R ! < phân.
b Thông tin
L5 9_ `F Mã hóa ký " và " >V ;6 OD
=C mã ASCII P.) Unicode
Các 65 khác: âm thanh, hình l )] % l'
mã hóa thành các dãy bit
Nguyên lý mã hóa
Vd: 4D16 = 0100 11012
HS ghi bài
4 & '
Khái '52 thông tin và O9 E'570 4a $u 4P thông tin
-+) ">F) % S !@3 6!X thông tin trong máy tính )* bài Thông tin và 6P %!D3
Các 5 4L2 dùng trong máy tính
Cách ) 73( 4i' "^ 5 10 sang 5 2, 16 và >?) Eg',
5 Câu * và bài -
Bài "8% 1 4A 2c2 có dung E>? là 1,44 MB E>7 "9 4>?) 150 trang sách r' 1 4A DVD có dung E>? 4 GB E>7 "9 4>?) bao nhiêu trang sách?
I
1 ./ "
- Ôn "8% Eg' các khái '52 thông tin, O9 E'570 4a $u 4P thông tin
- Mã hóa O9 E'57 (ký " \ ;6 OD =C mã ASCII
- Ôn "8% cách ) 73( 4i' '9 các 5 )a ;B,
2 Yêu
- '(7 khái '52 thông tin, O9 E'57,
- Các 4a $u 4P thông tin
- Thành " D) cách ) 73( 4i' )a ;B
Trang 76 OD =l 0 sách giáo khoa.
III
1
@'(2 tra ;A ;B0 C' $D EF%,
2 BCD -
'! dung $4 5(
1 Các khái !D&
Thông tin là 9 '(7 ='L" )* con >V' $c
" L 'F' xung quanh
Thông tin $c 2C" 4B' ">? là 2C" "8% ?%
các " 7C) tính $c 4B' ">? ,
{9 E'57 là thông tin 4m 4>?) mã hóa và 4>
vào máy tính
Các 4a $u 4P thông tin: byte, KB, MB, GB,
TB, PB
Cách ) 73( 4i' "^ 5 10 sang 5 P (P là 5 2
P.) 16)
Quy (e$ E|3 ;B )S ) 73( 4i' chia cho P E|3
;B O> ra y' $'L" ;B O> theo ) 'c7 >?) Eg',
2 31D (O>
Bài 1: 1 4A 2c2 có dung E>? 1,44 MB E>7
"9 4>?) 400 trang $N =l , 83 L7 dùng 2C"
i 4A )b có dung E>? 12GB thì E>7 '9
4>?) bao nhiêu trang $N =l o
Bài 2:
Dãy bit "01001000 01101111 01100001"
Thông tin là gì?
HS "l EV' -( phân ='5" 4B' ">? này $F' 4B' ">? khác >V' ta O vào 4`7o
HS "l EV' "8% ?% các " 7C) tính )* 4B'
">? ,
HS ghi bài {9 E'57 là gì?
HS "l EV', -( xác 4u 4C EF )* 2C" E>? thông tin
>V' ta dùng gì?
HS "l EV' 4a $u 4P thông tin
Tin +) dùng 5 4L2 nào?
HS "l EV' 5 u phân và hexa
Cách ='(7 O'n ;B nguyên và ;B " ) trong máy tính?
HS "l EV',
HS suy A và làm bài
1 GB = 1024 MB
83 12 GB = 12288 MB
B trang $N =l mà i 4A )b có " ( E>7
"9 4>?) là:
3413333.33 $N =l ,
HS tra % D ED) SGK trang 169 và "l EV',
Trang 8'! dung $4 5(
">a b là mã ASCII )* dãy ký " nào?
Bài 3: -( mã hóa ;B nguyên - 27 )S dùng ít
|" bao nhiêu byte?
Bài 4: 'L" các ;B " ) sau 4`3 O>F' Og O|7
% 3 4C ,
11005; 25.879; 0.000984
Bài 5: -i' các ;B sau sang 5 2 và 16:
7; 15; 22; 127; 97; 123.75
Bài 6: -i' các ;B sau sang 5 )a ;B 10
5D16; 7D716; 1111112; 101101012
Bài 7:
a -i' "^ 5 hexa sang 5 u phân
5E; 2A; 4B; 6C
b -i' "^ 5 u phân sang 5 hexa
1101011; 10001001; 1101001; 10110
>a b $F' dãy ký " Hoa
HS "l EV' S dùng ít |" 1 byte vì 1 byte
có " ( mã hóa các ;B nguyên "^ - 127 4L 127
HS làm bài
11005 = 0.11005x105 25.879 = 0.25879x102 0.000984 = 0.984x10-3
HS làm bài 5
HS làm bài 5D16 = 5x161 + 13x160 = 9310 7D716 = 7x162+ 13x161 + 14x160 = 200710
1111112 = 1x25 + 1x24 + 1x23 + 1x22 + 1x21 + 1x20 = 6310
101101012 = 1x27 + 0x26 + 1x25 + 1x24 + 0x23 + 1x22 + 0x21 + 1x20 = 18110
HS làm bài
a -i' "^ 5 hexa sang 5 u phân 5E16: 5 = 01012, E = 14 = 11102 5E16 = 0101 11012
>a " 2A16 = 0010 10102 4B16 = 0100 10112 6C16 = 0110 11012
b -i' "^ u phân sang hexa
11010112: 0110 = 6; 1011 = 11=B
1101011 = 6B
Trang 9'! dung $4 5(
>a " 100010012 = 8916
11010012 = 6916
101102 = 1616
4 & 'E F! dò
-+) Eg' cách ) 73( 4i' '9 các 5 )a ;B,
Bài 3: Ii Jj MÁY TÍNH
I
1 ./ "
Khái '52 tin +)0 )|7 trúc )* 2C" máy tính, =C _6 lý trung tâm
2 Yêu
- <2 4>?) các thành % S )* 5 " B tin +),
- |7 trúc )* 2C" máy tính
- Các thành % S )* =C _6 lý trung tâm
- w'L" 4>?) =C F trong y2 RAM và ROM, =C F ngoài
- Phân ='5" RAM, ROM wC F trong và =C F ngoài
- Phân ='5" 4>?) các " 'L" =u vào ra
- '(7 4>?) C' dung, ý A nguyên lý Phôn nôi man
II
6 OD =l 0 SGK
III
1
@'(2 tra ;A ;B0 C' $D EF% +)
2 34 tra bài 5
-i' ;B sau sang 5 u phân và hexa: 234.62510
KQ: 234.62510 = 11101010.1012 = EA.A
3 Bài
B< vào bài: > chúng ta 4m ='L"0 tin +) là 2C" ngành khoa +) có 4B' ">? nghiên
)b7 là thông tin và công )D là máy tính 83 máy tính 4>?) )|7 "gP > " L nào? Có nguyên lý Pg" 4C > " L nào? Chúng ta ; 4' tìm '(7 chúng
'! dung $4 5(
1 Khái
Khái D # SGK trang 19.
>F) L" chúng ta ; 4' tìm '(7 5 " B tin +),
HS 4+) khái '52 SGK
Trang 105 " B máy tính y2 ba thành % S
quan
q7l lý và 4'c7 T '( )* con >V',
2 m $n3 trúc $8+ &'( máy tính
3 ' pE lý trung tâm (CPU - Central
Processing Unit).
- Khái '52 SGK trang 20
- CPU y2 2 thành % S chính: wC 4'c7
T '( CU (Control Unit) và wC ;B +)EY ')
ALU (Arithmetic/Logic Unit)
+ CU: q73L" 4u các thao tác % l' làm =
cách "gP ra các tín '57 4'c7 T '( ,
+ ALU: " ) '5 S7 L" các phép tính quan
"+ trong máy tính
HS ghi bài Vd: % S 2c2 O'5" virus, % S 2c2 q7l lý bán hàng, website,
Trong 4k ; q7l lý và 4'c7 T '( )* con
>V' là quan "+ |" trong 2C" 5 " B tin +),
s+' máy tính 4c7 có 2C" ;a 4y )|7 trúc > sau:
HS $ )|7 trúc )* 2C" máy tính Các 2]' tên ) d $'5) trao 4i' thông tin '9 các =C % 8 ,
'L" =u vào: 7C"0 bàn phím, máy quét,
'L" =u ra: Màn hình, máy in,
'L% theo chúng ta ; 4' tìm '(7 )D " ( "^ thành % S trong )|7 trúc )* máy tính
HS 4+) % S in nghiêng SGK trang 20
HS ghi bài
Các phép toán ;B +) và lôgic?
HS "l EV'
Phép tính ;B +) + ; - ; x ; : Lôgic: OR Z P.)\ AND (và); NOT Z% * 4u \,
Quan 5 = ; > ; <
Ngoài hai =C % 8 nói trên, bên trong CPU còn có 2C" ;B thanh ghi (register) và =C F
452 (cache)
wC F ngoài
wC F trong 'L" =u ra
'L" =u vào
wC _6 lý trung tâm
wC 4'c7 T '( wC ;B +)EY ')
Trang 114
Là " 'L" =u có ) b) N E>7 "9 O9 E'57 và
) >a trình
a H trong
- wC F trong là =C F 4>?) dùng 4( ghi O9
E'57 và ) >a trình trong " V' gian _6 lý
- wC F trong 4>?) chia làm hai EPg' là
ROM và RAM
* ROM (Read Only Memory): là =C F )B
4u ) d cho phép >V' ;6 OD 4+) O9 E'57
ra mà không cho phép ghi O9 E'57 vào
* RAM (Random Access Memory): wC F
truy )8% 7 nhiên Là =C F có " ( 4+) và
ghi O9 E'57,
Phân `!D( RAM và ROM
- Là =C F trong
- Thông tin do nhà
;l _7|" 4> vào
d có " ( 4+)
- Là =C F trong
- -+)0 ghi O9 E'57 trong " V' gian _6
lý Z >V' ;6 OD
Khi 4 làm $'5) trên máy tính 4( '9 Eg'
9 TL" q7l 4m làm 4>?) thì ta làm gì?
HS "l EV' E>7 Eg' (ghi Eg'\, f>7 4`7o
HS "l EV' wC F )* MT
wC F 4>?) chia thành hai EPg' wC F trong và =C F ngoài
HS ghi bài
Thông tin trên ROM 4>?) E>7 "9 )l khi "<" máy P.) 2|" 4'5 , Thông tin trên ROM do nhà ;l _7|" 4> vào do 4k >V' ;6 OD không " ( xóa
Thông tin trên RAM ; =u 2|" L7 "<" máy P.) 2|" 4'5 ,
Máy tính '5 nay có =C F RAM "B' " '(7
là 128 MB
Phân ='5" '9 RAM và ROM?
HS "l EV'
HS ghi bài
Thanh ghi (register): là các ô F 4.) ='5"0
4>?) ;6 OD 4( E>7 "9 "g2 " V' các E5 và
O9 E'57 4 4>?) _6 lý, có "B) 4C trao 4i'
thông tin S > "b) " V',
Cache: là =C F 452 '9 =C F và các
thanh ghi Cache có "B) 4C _6 lý ">a 4B'
nhanh
Do "B) 4C )* CPU và "B) 4C )* truy )8% O9 E'57 các " 'L" =u E>7 "9 là chênh nhau khá EF vì $83 =C F cache có ) b) N giúp cho "B) 4C truy )8% O9 E'57 nhanh a , Do 4k Cache có dung E>? càng EF thì càng )l'
" '5 "B) 4C )* máy tính
... 4B16 = 010 0 10 1 1< small>2 6C16 = 0 11 0 11 01 2b -i'' "^ u phân sang hexa
11 01 011 2: 0 11 0 = 6; 10 1 1 = 11 =B
11 01 011 = 6B... 7D716 ; 11 111 12; 10 1 1 010 1 2
Bài 7:
a -i'' "^ hexa sang u phân
5E; 2A; 4B; 6C
b -i'' "^ u phân sang hexa
11 01 011 ; 10 0 010 0 1; ... 5E16 : = 010 1 2, E = 14 = 1 110 < small>2 5E16 = 010 1 11 01 2
>a " 2A16 = 0 010 1 010 < sub>2 4B16