BAØI TAÄP DAÏNG TRAÉC NGHIEÄM 1/ Dạng trả lời đúng sai Câu 1: Dùng CTC để viết chương trình mà không dùng câu lệnh ghép Câu 2: Tên biến dùng trong CTC có thể trùng với tên biến trong chư[r]
Trang 1Bài 17: CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ PHÂN LOẠI
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
a) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm chương trình con, lợi ích của việc sử dụng chương trình con
- Nhớ được cấu trúc của một chương trình con
- Phân biệt được hai loại chương trình con (thủ tục và hàm)
- Mối quan hệ tham số hình thức và tham số thực sự
- Biến toàn cục và biến cục bộ
b) Kĩ năng:
Biết cách khai báo hai loại chương trình con cùng với các tham số hình thức của chúng
Biết sự giống nhau và khác nhau về cấu trúc giữa chương trình và chương trình con
Biết cách gọi chương trình con thực hiện với tham số thực sự trong chương trình chính
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
III/ NỘI DUNG TIẾT DẠY:
1 Tổ chức lớp: ổn định và kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
3 Tiến trình tiết dạy
Hoạt động của GV Hoạt động của trò
- ĐVĐ: Khi viết một chương trình chúng ta thường
gặp những đoạn chương trình giống nhau (lặp đi lặp
lại nhiều lần) hoặc đọc một chương trình dài rất
khó nhận biết chương trình thực hiện các công việc
gì và hiệu chỉnh chương trình cũng khó khăn Để
tránh việc lặp đi lặp lại người ta thay thế bằng
những chương trình con tương ứng Một lý do khác
quan trọng hơn đó là việc phân chương trình thành
các chương trình con có tác dụng dễ kiểm tra, dễ gỡ
rối hơn Ở các chương trình lớn một người không
thể nào làm được hết mọi công đoạn, mà phải có
sự hợp tác làm việc của nhiều người (công nghệ
sản xuất phần mềm ) Chính sự phân chia chương
trình con đáp ứng được điều này (mỗi người chịu
trách nhiệm một đoạn chương trình con) Đó là một
trong những nguyên tắc làm việc khoa học : "Chia
để trị, chia để dễ điều khiển" Vậy CTC là gì?
Cách viết cách sử dụng chúng như thế nào?
- Ghi đầu bài và phần 1
HS nghe
Trang 21.Khái niệm chương trình con
Xét bài toán tính tổng 4 lũy thừa:
TLT = an + bm + cp + dq
Giao 5 người mỗi người thực hiện một bài:
Người 1: tính an
Người 2: tính bm
Người 3: tính cp
Người 4: tính dq
Người 5: tính an + bm + cp + dq
-Phân tích để giải bài toán trên máy tính có thể
phân chia chường trình thành các khối (Modul),
mỗi khối bao gồm các lệnh giải một bài toán con
nào đó Chương trình chính sẽ được xây dựng từ
các CTC này
*Chương trình con là gi?
-Nhần mạnh khái niệm CTC và ghi bảng: CTC là
một dãy lệnh mô tả một thao tác nhất định và có
thể thực hiện (được gọi) từ nhiều vị trí trong chương
trình
*Ví dụ: đưa đoạn chương trình (trình chiếu)
-Hãy nêu nhận xét về đoạn chương trình bôi đen
-Phân tích thay vì phải đánh hiều đoạn lệnh ta chỉ
cần đánh một đoạn lệnh và gọi chương trình con
nhiêu lần
*Lợi ích của việc sử dụng chương trình con: (trình
chiếu cho hs ghi )
-Tránh được việc phải viết lặp đi lặp lại cùng một
dãy lệnh nào đó Ví dụ bài lũy thừa
-Hổ trợ việc thực hiện các chương trình lớn Ví dụ
quản lý điểm hs
-Phục vụ quá trình trừu tượng hoá
-Mở rộng khả năng nôn ngữ
-Thuận tiện cho phát triển, nâng cấp chương trình
Hãy nói cách tổ chức để đưa
ra kết quả bài toán trên nhanh nhất?
(có thể cho hs viết đoàn ct ngắn)
+Một hs đọc đoạn chương chình trước lớp
+Gọi lần lượt 4 em hs đọc đoạn ct của mình
+Nghe giảng
+Nghe và tự ghi bài + Cho ví dụ về lợi ích việc sử dụng chương trình con
Trang 32.Phân loại và cấu trúc của chương trình con
a)Phân loại: nhận xét và ghi bảng về hàm và thủ
tục
+Hàm(function)
+Thủ tục (procedure)
b) Cấu trúc chương trình con:
+Ghi bảng cấu trúc CTC
-Phần khai báo
-Phần thân
*Tham số hình thức : là biến được khai báo cho dữ
liệu vào ra của CTC
+Biến cục bộ là biến được khai báo trong chg trình
con
+Biến toàn cục là biến được khai báo trong chg
trình chính
*Ví dụ: trình chiếu trong CTC luythua(x,k) thì x,k
là tham số hình thức và j là biến cục bộ
Chú ý: một CTC thường có thể có hoặc không có
tham số hình thức, cũng như biến cục bộ
c) Thực hiện chương trình con:
*Tham số thực sự
VD: SQR(225)
-SQR: tên CRC
-225: tham số thực sự
+ HS nhận xét
-HS nghe giảng tự ghi bài
-Cách gọi một chương trình con?
-Tham số thực sự là gì cho vd?
4 Củng cố
-Khái niệm CTC và lợi ích của CTC
-Phân loại hàm: hàm và thủ tục
-Cấu trúc CTC
-Tham số hình thực, tham số thực sự và cách gọc CTC
-Biến toàn cục, biến cục bộ
Phan Rang ngày 27 tháng 7 năm 2007
Giáo viên
Nguyễn Thái Quang
Trang 4BÀI TẬP DẠNG TRẮC NGHIỆM
1/ Dạng trả lời đúng sai
Câu 1: Dùng CTC để viết chương trình mà không dùng câu lệnh ghép
Câu 2: Tên biến dùng trong CTC có thể trùng với tên biến trong chương trình chính Câu 3: Một CTC không có tham số hình thức và cũng không có các biến khai báo cục bộ trong CTC
Câu 4: Cho 1 đoạn chương trình con sau:
Var j: integer;
Tich:=1.0
For j:=1 to k do
Tich:=Tich*x;
Biến Tich là biến cục bộ
2/ Chọn ý thích hợp
Câu 5: Cho 1 đoạn chương trình con sau:
Var j: integer;
Tich:=1.0
For j:=1 to k do
Tich:=Tich*x;
Hãy cho biết biến j là loại biến nào
a) Hình thức
b) Cục bộ
c) Toàn cục
d) Thực sự
Câu 6: Hàm được định nghĩa đầy đủ như sau
a) Là CTC; Thực hiện một số thao tác nào đó; Trả về giá trị qua tên hàm b) Thực hiện một số thao tác nào đó; Trả về giá trị qua tên hàm
c) Là CTC; Thực hiện một số thao tác nào đó
d) Là CTC; Thực hiện các thao tác nhất định
Câu 7: Thủ tục được định nghĩa đầy đủ như sau
a) Là CTC; Trả về giá trị qua tên thủ tục
b) Thực hiện một số thao tác nào đó
c) Là CTC; Thực hiện một số thao tác nào đó
d) Là CTC; Thực hiện các thao tác nhất định
Câu 8: Lợi ích của việc sử dụng chương trình con
a) Tránh được việc phải viết lặp đi lặp lại cùng một dãy lệnh
b) Hổ trợ việc thực hiện các chương trình lớn
c) Thuận tiện cho phát triển, nâng cấp chương trình
d) Cả 3 ý trên đều đúng
3/ Chọn và điền từ cho thích hợp
Câu 9: Cho các cụm từ sau: dãy lệnh; vị trí ; nhất định
Trang 5Câu 10: Cho các cụm từ sau: tham số thực sự; tham số hình thức; biến cục bộ; biến toàn cục
Các biến được khai báo cho dữ liệu vào ra được gọi là ………
Các biến được khai báo để dùng riêng cho CTC gọi là ………
Các biến được khai báo để dùng riêng cho CTChính gọi là ………
Các biến chứa dữ liệu vào ra tương ứng với các tham số goiï là ……
Trang 6Bài 18: VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CTC
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
a) Kiến thức:
- Nắm được sự giống nhau và khác nhau giữa thủ tục và hàm
- Thấy được thủ tục và hàm có cấu trúc tương tự như một chương trình
- Hiểu được mối quan hệ giữa chương trình chính và CTC
- Phân biệt được tham số trị và tham số biến
b) Kĩ năng:
- Nhận biết được các thành phần trong đầu thủ tục và hàm
- Nhận biết được câu lệnh sử dụng thủ tục và hàm ở chương trình chính cùng các tham số thực sự
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
III/ NỘI DUNG TIẾT DẠY:
1 Tổ chức lớp: ổn định và kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
a) Nêu khái niệm về chương trình con, viết chương trình (có CTC) giải phương trình bậc hai
b) Phân loại CTC; nêu công dụng của từng loại?
- Tiến trình tiết dạy
Hoạt động của GV Hoạt động của trò
- ĐVĐ: CTC gồm 2 loại: thủ tục và hàm vậy cách
viết và sử dụng thủ tụuc và hàm như thế nào?
- Ghi đầu bài và phần 1
HS nghe
1 cách viết và sử dụng thủ tục
Xét bài toán vẽ hình chữ nhật:
Đưa đoạn chương trình (trình chiếu)
-Hãy nêu nhận xét về đoạn chương trình bôi đen
-Phân tích thay vì phải đánh hiều đoạn lệnh ta chỉ
cần đánh một đoạn lệnh và gọi chương trình con
nhiêu lần
a) Cấu trúc của thủ tục:
Procedure <tên thủ tục>[<danh sách tham số>];
{<phần khai báo>}
Begin
{<dãy các lệnh>}
end;
*Phần đầu thủ tục: Phocedure; tên thủ tục, danh
Hãy nói cách tổ chức để đưa
ra kết quả bài toán trên nhanh nhất?
(xác định dài, rộng)
+Nghe giảng
+Nghe và tự ghi bài
Trang 7Chú ý: sgk/97
b) Ví dụ về thủ tục: sgk/97
Nhận xét đoạn chương trình (đèn chiếu)
Tham trị: CTC không làm thay đổi giá trị tham
số thực sự
Tham biến: CTC thay đổi giá trị tham số thực
sự; trước tham số trong thủ tục phải có từ khoá
Var
VD:đưa 2 vd lên đèn chiếu và nhận xét
HS đọc bài toán và phân tích
Phân biệt sự giống nhau khác nhau của tham trị và tham biến
2.Cách viết và sử dụng hàm
Từ cầu trúc thủ tục XD hàm
Function<tên ham>{<ds tham số>}:<kiểu dữ liệu>;
Lưu ý: trong thân hàm cần có lệnh gán giá trị cho
tên hàm.ï
VD1:trình chiếu và giải thích
Lưu ý: Các biến tuso, mauso và a là các biến toàn
cục, còn biến sodu là biến cục bộ
*Sử dụng hàm
-Khi viết lệnh gọi gồm tên hàm và tham số thực sự
tương ứng với các tham số hình thức
-Lệnh gọi hàm có thể tham gia vào biểu thức như
một toán hạng
VD2: (đèn chiếu )
+ HS nhận xét
-HS nghe giảng tự ghi bài
Đọc bài toán và phân tích Giải thích đoạn chương trình
- Củng cố
-Khái niệm CTC và lợi ích của CTC
-Phân loại hàm: hàm và thủ tục
Phan Rang ngày 27 tháng 7 năm 2007
Giáo viên
Trần Hoài Bắc
Trang 8BÀI TẬP DẠNG TRẮC NGHIỆM
1/ Dạng trả lời đúng sai
Câu 1: Trong lệnh gọi thủ tục, các tham số hình thức được thay bằng các tham số thực sự tương ứng là giá trị cụ thể được gọi tham số trị
Câu 2: Trong lệnh gọi thủ tục, các tham số hình thức được thay bằng các tham số thực sự tương ứng là tên các biến chứa dữ liệu được gọi tham số trị
Câu 3: Trong cấu trúc đoạn CTC sau ta sử dụng hàm
…
Funcyion Hoan_doi (var x,y: integer);
Var TG: integer
…
Câu 4: Trong cấu trúc đoạn CTC sau ta sử dụng hàm
…
Procedure Hoan_doi (var x,y: integer);
Var TG: integer
….Cho 1 đoạn chương trình con sau:
2/ Chọn ý thích hợp
Câu 5: Cho 1 đoạn chương trình sau:
…
Procedure Tinh_nghiem;
Begin
D:=b*b-4*a*c;
If (D<0) Then Writeln('phương trình vô nghiệm')
…
End;
Hãy cho biết đoạn chương trình trên là loại chương trình gì
a) Chương trình chính
b) Chương trình con
- Hàm
- Thủ tục
Câu 6: Cho 1 đoạn chương trình sau:
…
Function Giai_thua(N: integer): longint;
Begin
If N=0 then
Giai_thua:=1 Else
Giai_thua:=N*giai_thua(N-1);
End;
Hãy cho biết đoạn chương trình trên là loại chương trình gì
Trang 9- Hàm
- Thủ tục
Câu 7: Cho đoạn chương trình con sau hãy tìm những lỗi sai
…
Function Giai_thua(N: integer);
Begin
If N=0 then
Giai_thua=1 Else
Giai_thua=N*giai_thua(N-1);
End
a) Không sai lỗi nào
- Sau end kết thúc hàm là dấu (;)
b) Trong thân hàm cần có lệnh gán giá trị cho tên hàm (:=)
c) Khai báo phần đầu phải có kiểu dữ liệu
Câu 8: Cho đoạn chương trình con sau hãy tìm những lỗi sai
…
Function Min(a,b: real):real;
Begin
If a<b then
Min:=b Else
Min:=b;
End
a) Không sai lỗi nào
- Sau end kết thúc hàm là dấu (.)
b) Trong thân hàm giá trị cho tên hàm (=)
- Không cần khai báo phần đầu có kiểu dữ liệu Real
3/ Chọn và điền từ cho thích hợp
Câu 9: Cho các cụm từ sau: Tham trị; Tham biến
Trong lệnh gọi thủ tục, các tham số hình thức được thay bằng các tham số thực sự tương ứng là các giá trị cụ thể được gọi là ………
Trong lệnh gọi thủ tục, các tham số hình thức được thay bằng các tham số thực sự tương ứng là tên các biến chứa dữ liệu ra được gọi là ………
Câu 10: Cho các cụm từ sau: Kiểu dữ liệu; Gán giá trị; End
Sau tên dành riêng …… kết thúc thủ tục và hàm là dấu chấm phẩy (;)
Tron thân hàm cần có lệnh ……… Cho tên hàm
Riên gphần hàm ở phần đầu cần phải khai báo ………