ViÕt ®o¹n v¨n nµy, b¹n Hs đã thành công ở nội dung nào, thành công ở các câu kể việc, tả người néi dung nµo b¹n cßn ph©n v©n nhng l¹i lóng tóng trong viÖc t¶ c¶nh vµ để trống?. Hãy viết[r]
Trang 1Ngày soạn: 25/10/2009
Ngày giảng: 27/10/2009
Tiết 31.Làm văn
Luyện tập viết đoạn văn tự sự
A Mục tiêu bài học:
Giúp HS
- Nắm các loại đoạn văn trong văn bản tự sự
- Biết cách viết đoạn văn, nhất là đoạn ở phần thân bài, để góp phần hoàn thiện một bài văn tự sự
- Nâng coa ý thức tìm hiểu và học tập cách viết các đoạn văn trong văn bản
B Phương pháp và phương tiện:
1 Phương pháp:
Quy nạp
2 Phương tiện:
Sgk.Sgv NV10(T1) + Giáo án
C Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
CH: Miêu tả và biểu cảm có vai trò như thế nào trong bài văn tự sự?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Để làm tốt một bài văn tự sự, chúng ta phải xây dựng
các đoạn văn tự sự Thực hiện điều này, cần chú ý những gì, chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm nay
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung cần đạt
Gv yêu cầu Hs đọc mục I.1-
Sgk
Hs đọc
? Hãy trình bày những nhận
thức của bản thân về đoạn văn
(khái niệm), đoạn văn trong văn
bản tự sự.
Hs trả lời
I Đoạn văn trong văn bản tự sự.
1 Khái niệm đoạn văn:
- Là bộ phận của văn bản
- Gồm một số câu
- Thể hiện một ý khái quát (một chủ đề)
- =$P có câu chủ đề (đặt ở đầu hoặc cuối đoạn, hoặc P đọc suy ra từ toàn
đoạn)
- Dù khác nhau đến đâu $ nhiệm vụ chung của đoạn văn vẫn góp phần thể hiện chủ đề và ý nghĩa của văn bản
2 Các loại đoạn văn trong văn bản tự sự.
Trang 2? Hãy phân tích các loại đoạn
văn trong văn bản Tấm Cám?
Hs phân tích
Gọi Hs đọc yêu cầu
Hs đọc
Gv nêu yêu cầu cụ thể: Theo
anh (chị), các đoạn văn trên có
thể hiện đúng như dự kiến của
tác giả không? Nội dung và
giọng điệu của các đoạn văn mở
đầu và kết thúc có nét gì giống
nhau và khác nhau?
Hs trả lời và so sánh theo
bảng
+ Các đoạn (đoạn) mở bài: Giới thiệu câu chuyện hoặc nhân vật
+ Các đoạn thân bài: Kể diễn biến câu chuyện, sự việc, hoạt động của các nhân vật …
+ Các đoạn (đoạn) kết bài: Kết truyện
Vd: Văn bản Tấm Cám.
* Đoạn mở bài (“ Ngày xưa …làm việc nặng”- 9 câu): Giới thiệu hoàn cảnh truyện và các nhân vật chính: Tấm, dì ghẻ, Cám
+ Câu chủ đề 1: Tấm và Cám là hai chị
em cùng cha khác mẹ
+ Các câu khác là giới thiệu cụ thể về hoàn cảnh sống của Tấm, tính nết của dì ghẻ, công việc hàng ngày của Tấm …
* Các đoạn thân bài: Có nhiều đoạn dài, ngắn khác nhau
- Đoạn 1: “Một hôm … cái yếm đỏ” (gồm
2 câu)
- Đoạn 2: “Ra đồng … không được gì”
(gồm 2 câu)
- Đoạn 3: “Thấy Tấm … khóc hu hu”
(gồm 5 câu)
Các đoạn nối tiếp nhau kể vlại nội dung, diễn biến của cốt truyện
* Các đoạn kết
+ Đoạn 1 (“Một hôm vua đi chơi … rước Tấm về cung”- 7 câu): Tấm trở lại làm
P% gặp lại vua
+ Đoạn 2 (“Cám thấy Tấm trở về … lăn
đùng ra chết”- 8 câu): Tấm trả thù, mẹ con Cám đền tội
II Cách viết đoạn văn tự sự.
1.
a Các đoạn văn mở đầu và kết thúc thể hiện đúng dự kiến của tác giả vì:
+ Đoạn văn mở đầu: cảnh mở đầu là rừng
xà nu tả rất tạo hình
+ Đoạn văn kết thúc: cảnh rừng xà nu $ một đoạn vĩ thanh cứ xa dần, mờ dần, bất tận
So sánh qua bảng:
Trang 3Đoạn mở đầu Đoạn kết thúc
Giống
Nhau - Tả rừng xà nu.- Tập trung làm nổi bật chủ đề của tác phẩm
- Kết cấu vòng tròn-hô ứng
- Giọng điệu trang trọng, châm rãi, ngợi ca
Khác
nhau Tả cụ thể, nhiều chi tiết, hình ảnh hết sức tạo hình nhằm tạo không
khí và lôi cuốn P đọc
Tập trung vào hình ảnh rừng xà
nu mờ dần, bất tận, làm đọng lại trong lòng P đọc những suy mngẫm sâu lắng về sự bất diệt của rừng cây, vùng đất và sức sống của con P Tây Nguyên
? Qua đây, anh (chị) học
gì ở cách viết đoạn văn của
Nguyên Ngọc?
Hs trả lới các nhân
Gv cho Hs đọc nội dung mục
II.2 và phát biểu (có thể cho
thảo luận nhóm)
? Có thể coi đây là đoạn văn
trong văn bản tự sự được không?
Vì sao? Theo anh (chị), đoạn
văn đó thuộc phân fnào của
truyện ngắn mà bạn Hs định
viết?
Hs trả lời
? Viết đoạn văn này, bạn Hs
đã thành công ở nội dung nào,
nội dung nào bạn còn phân vân
để trống? Hãy viết tiếp chỗ để
trống đó?
Hs trả lời
b
+ =E khi viết đoạn văn mở đầu và kết thúc bài văn tự sự, cần và nên dự kiến
E% nên có ý ( về từng đạon
+ Các đoạn mở đầu và kết thúc có thể giống nhau về đối % nội dung, giọng
điệu; cũng có thể khác nnhau $ hai
đoạn phải hô ứng nhau và phải tập trung vào nhiệm vụ dẫn dắt câu chuyện và làm nổi rõ chủ đề ( của truyện
2.
a
+ Đây là đoạn văn tự sự vì nó kể lại sự việc chị Dậu về làng Đông Xá đúng vào ngày CMT8 thắng lợi
+ Đoạn văn trên thuộc phần thân bài vì
nó kể sau phần mở đầu (đã dự kiến) Tiếp sau sẽ còn những sự việc khác < P viết đã dự kiến trong khi lập dàn ý)
b.Viết đoạn văn trên, P viết đã thành công ở các câu kể việc, tả P
$ lại lúng túng trong việc tả cảnh và tả nội tâm nhân vật (những chỗ có dấu
…)
+ Về tả cảnh, có thể thêm những hình
ảnh cánh đồng trong t sớm, cây gạo,
đàn chim … + Về tâm trạng của chị Dậu, có thể bổ
sung: “chị nghĩ”, “chị không thể nào quên,
Trang 4? Qua những gì vừa tìm hiểu
trên, anh (chị) hãy nêu cách viết
đoạn văn tự sự?
Hs trả lời
Gọi Hs đọc ghi nhớ
Hs đọc
Gv cho Hs luyện tập
Gọi Hs đọc đoạn văn
? Đoạn văn kể về sự việc gì, ở
phần nào của văn bản tự sự?
Hs xác định
? Đoạn trích chép có một số
sai xót về ngôi kể, hãy chỉ rõ
chỗ sai xót đó rồi chữa lại cho
hoàn chỉnh?
Hs trả lời
? Từ sự việc trên đã cho anh
(chị) thêm kinh nghiệm gì khi
viết đoạn văn tự sự?
Hs trả lời
mới hôm nào”, “chị nhớ đến cái Tí, cái Tửu, thằng Dần, nhớ đến anh Dậu” …
3.
Có ý ( hình dung sự việc định viết
Nó xảy ra $ thế nào Dự kến kể lại sự việc đó Mỗi sự việc cần phải miêu tả $ thế nào để gây ấn đặc biệt, phải giữ sự liên kết câu trong đoạn văn cho mạch lạc, chặt chẽ
* Ghi nhớ.
Sgk – 99
III Luyện tập.
Bài tập 1.
a
+ Đoạn văn trích từ văn bản tự sự Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê trong Ngữ văn 9
+ Đoạn văn kể lại sự việc cô gái thanh niên xung phong thời chiến tranh chống
Mĩ đang phá bom ở cao điểm để mở
P ra mặt trận
+ Đoạn văn ở phần thân truyện =E
và sau nó còn có những đoạn văn khác b
Những sai xót về ngôi kể: Không thống nhất khi sử dụng ngôi kể thứ nhất (nhân vật kể G tôi) lại dùng các từ cô gái, cô, x$t Định … để nói về mình.
Cách sửa: chuyển các từ dùng không phù hợp ấy thành một trong các từ sau: tôi, mình
c
Bài học: Trong văn bản tự sự, cần nhất quán về ngôi kể để tạo sự thống nhất, chặt chẽ và thuyết phục
4 Củng cố – Nhận xét:
- Hệ thống lại nội dung: Theo yêu cầu bài học
- Nhận xét chung về giờ học
5 Dặn dò:
Học bài, làm bài tập còn lại Làm phần Ôn tập VHDG