bài ca trên núi âm nhạc 9 phạm huỳnh nam thư viện tư liệu giáo dục

- Hiểu được việc xác định miền nghiệm của bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn trên mặt phẳng toạ độ cũng là giải bất phương trình, hệ bất phương trình đã cho.. Kĩ năng.[r]

Tuần 21

Tiết 51

NS: 22/1/2010

ND:24/01/2010

§ 4 DẤU CỦA NHỊ THỨC BẬC NHẤT

I/ Mục tiêu:

1/ Về kiến thức:

- Nắm vững định lí về dấu của nhị thức bậc nhất và ý nghĩa hình học của nó

- Cách xét dấu tích, thương những nhị thức bậc nhất

- Cách bỏ giá trị tuyệt đối trong biểu thức có chứa giá trị tuyệt đối của những nhị

thức bậc nhất

2/ Về kỹ năng:

- Thành thạo các bước xét dấu nhị thức bậc nhất

- Biết cách lập bảng xét dấu để giải bất phương trình tích và bất phương trình

chứa ẩn ở mẫu thức

- Biết cách lập bảng xét dấu để giải các phương trình, bất phương trình một ẩn

chứa giá trị tuyệt đối

3/ Về tư duy: Hiểu được cách chứng minh định lý về dấu nhị thức bậc nhất; Biết

qui lạ về quen

4/ Về thái độ: Cẩn thận, chính xác; Bước đầu hiểu được ứng dụng của định lý vầ

dấu

II/ Chuẩn bị phương tiện dạy học:

1/ Thực tiễn:

+ Học sinh đã học cách giải bất phương trình bậc nhất ở phần trước

+ Học sinh đã học đồ thị hàm số y = ax + b

2/ Phương tiện: + Chuẩn bị các phiếu học tập hướng dẫn hoạt động

+ Chuẩn bị các bảng kết quả mỗi hoạt động để treo hoặc chiếu Projecter

III/ Phương pháp dạy học:

Cơ bản dùng phương pháp gợi mở vấn đáp thông qua các hoạt động điều khiển tư

duy, đan xen hoạt động nhóm

IV/ Tiến trình bài học:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

Giải các bất phương trình sau: 2x - 3 > 0 ; -3x + 7 > 0

Giải bất phương trình như được học ở bài trước - Giao nhiệm vụ cho HS

- Gọi 2 HS lên bảng

- Kiểm tra bài cũ cho các học sinh khác

- Thông qua kiểm tra kiến thức cũ chuẩn bị cho bài mới

* Hoạt động 2: Giới thiệu định nghĩa nhị thức bậc nhất như sách giáo khoa và nghiệm

của nhị thức

*Hoạt động 3: Là hoạt động thực tiễn dẫn vào định lý

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

- Biểu diễn trên trục số tâïp nghiệm của 2 bpt

đã kiểm tra bài cũ

- Chỉ ra các khoảng mà nếu x lấy giá trị trong

đó thì nhị thức f(x) = 2x - 3 có giá trị

+ Trái dấu với hệ số a

+ Cùng dấu với hệ số a

- Giao nhiệm vụ cho HS

- Theo dõi hoạt động của các nhóm

- Gọi HS đứng tại chỗ trình bày

- Giáo viên tóm tắc và gợi ý giới thiệu định lý

về dấu của nhị thức bậc nhất

* Hoạt động 4: Phát biểu định lý như sách giáo khoa:

* Hoạt động 5 : Chứng minh định lý về dấu của f(x) = ax + b ( a0)

- Tìm nghiệm f(x) = 0  x = − b

a

- Phân tích thành tích

af(x) = a(ax + b) = a2 ( x + b

a )

- Xét dấu

af(x) > 0  x + b a > 0  x > − b a

af(x) < 0  x + b

a < 0  x <

− b a

- Kết luận

- Giáo viên hướng dẫn học sinh tiến hành các bước chứng minh định lý

- Tìm nghiệm f(x) = 0

- Phân tích af(x) thành tích

- Xét dấu af(x) > 0

- Xét dấu af(x) < 0

- Kết luận

- Minh hoạ bằng đồ thị

 Hoạt động 6 : Rèn luyện kỹ năng xét dấu của f(x) = mx -1 (m 0)

- Tìm nghiệm f(x) = 0

mx - 1 = 0  x = m1

- Lập bảng xét dấu như SGK

- Kết luận

- Giao bài tập, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện các bước xét dấu của nhị thức bậc nhất được học của học sinh

- Sửa chữa kịp thời các sai lầm

- Yêu cầu nâng cao với trường hợp m nhận giá trị tuỳ ý

 Hoạt động 7: Giới thiệu một số ứng dụng

- Học sinh nghe và ghi chép các bước giải các

dạng toán

- Thảo luận theo nhóm các bài tập của giáo

viên giao

- Đại diện các nhóm lên trình bày bài giải

- Thống nhất theo sửa chữa của giáo viên

- Hướng dẫn cho HS các bước giải bpt tích, bpt thương, cách giải pt, bpt chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối

- Giao bài tập, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện các bước giải bài toán của HS

- Sửa chữa kịp thời các sai lầm Đề: Giải các bpt sau:

ĐS: a) S = ( 8

5;2 )  ( 3; + ∞ ) b) S = ( - ∞ ; -2)  (-1; −2

3 )  ( 0; 3) c) S = ( - ∞ ; 1   7; + ∞ )

a) (2x - 4)(5x + 8)(3 - x ) < 0 b) x

3+3 x2+2 x (3 x+2)(3 − x )>0

c) 2x - 5  x + 2 d) x + x - 1- x+2 = 3

V.Củng cố :

Câu hỏi 1:

a/ Phát biểu định lý và dấu nhị thức bậc nhất

b/ Các bước xét dấu một tích hoặc thương những nhị thức bậc nhất

c/ Cách giải bất phương trình có chứa giá trị tuyệt đối của những nhị thức bậc nhất

Câu hỏi 2: Bất phương trình : x2−5 x+4

x+1 ≤0 có tập nghiệm là:

a/ Tập rỗng b/ (-1;1)  4; + ∞ )

c/ ( - ∞ ; -1)  1;4 d/ ( - ∞ ; -1  1;4

Bài tập về nhà: Các bài tập trong phần luyện tập

Tuần 22

Tiết 52

NS:24/01/2010

ND:25/01/2010

LUYỆN TẬP

I/ Mục tiêu:

Giúp HS vận dụng được định lý về dấu của nhị thức bậc nhất để giải và biện luận các bpt qui về bậc nhất

II/ Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, kết hợp chia nhóm nhỏ học tập

III/ Tiến trình tiết học:

Kiểm tra bài cũ: Lồng vào các hoạt động học tập của giờ học

*Hoạt động 1: Luyện tập giải và biện luận các bpt đưa được về dạng ax + b >0 , ax +

b < 0,

ax + b ≥ 0, ax + b  0.

- Kiểm tra kiến thức của học sinh về phần này

- Giao cho học sinh làm bài tập 1d

- Sửa chữa những sai sót của HS sau khi các

HS cho những nhận xét

- Trả lời lý thuyết

- Trình bày lời giải trên bảng

- Các HS khác theo dòi bài giải trên bảng để cho nhận xét

* Hoạt động 2: Luyện tập giải các bpt tích và thương

- Yêu cầu HS nêu từng bước giải của 2 dạng

toán này

- Yêu cầu 2 HS giải bài tập 37a, 38d

- Trong khi 2 HS lên bảng giải giáo viên kiểm

tra bài cũ các HS khác

- Trả lời

- HS chuẩn bị và lên bảng trình bày lời giải

- HS cho nhận xét và sửa chữa sai sót theo giáo viên

* Hoạt động 3: Luyện tập giải pt và bpt có chứa giá trị tuyệt đối

- Gọi 2 HS khá trình bày cách giải dạng toán

và lên bảng trình bày lời giải bài tập 40a, 40b

- Sửa chữa kịp thời những sai sót của HS

- Trả lời và trình bày lời giải trên bảng

- Các HS khác theo dõi bài làm của bạn và sự chuẩn bị của giáo viên

* Hoạt động 4 : Giải và biện luận bpt tích và thương có chứa tham số

Giải và biện luận hệ bpt gồm các bpt tích và thương liên quan đến nhị thứcbậc nhất

- Yêu cầu HS đọc đề bài tập 38,41

- Giáo viên gợi ý HS phải xét các trường hợp

nào đối với từng bài

- Đọc đề

- Lắng nghe sự gơị ý của giáo viên và chuẩn

bị lời giải

- Gọi 3 HS khá lên bảng trìng bày

- Sửa chữa những sai sót trong các bài giải của

HS

- Các HS được giao nhiệm vụ lên bảng trình bày

- Các HS khác theo dõi để cho nhận xét

*Hoạt động 5: dặn dò đọc trước bài mới

Tuần 22

Tiết 53

NS: 24/01/2010

ND:25/01/2010

§ 5 BẤT PHƯƠNG TRÌNH VÀ HỆ BẤT PHƯƠNG TRÌNH

BẬC NHẤT HAI ẨN SỐ (TIẾT 1)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Hiểu khái niệm bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn, nghiệm và

miền nghiệm của nó

- Hiểu được việc xác định miền nghiệm của bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn trên mặt phẳng toạ độ cũng là giải bất phương trình, hệ bất phương trình

đã cho

2 Kĩ năng

- Biết cách xác định miền nghiệm của bất phương trình và hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn

- Biết cách giải bài toán quy hoạch tuyến tính đơn giản

3 Tư duy - Thái độ

- Cẩn thận, chính xác

- Rèn luyện tính tự học

II CHUẨN BI

1 Giáo viên: Thước kẻ, phấn màu

2 Học sinh: Ôn tập kiến thức cũ, máy tính điện tử fx - 500MS, fx - 570 MS

III PHƯƠNG PHÁP: Phương pháp vấn đáp - gợi mở Đặt vấn đề.

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Giải và biện luận các bất phương trình sau:

a (2x - 2)(x - m) > 0 ; b

0





Trình bày đạt được các ý cơ bản:

a) Bất phương trình đã cho tương đương với

- Gọi hai học sinh trình bày bài giải đã chuẩn bị ở nhà

- Gọi học sinh nhận xét bài giải của bạn

Hoạt động của HS Hoạt động của GV









b) Nếu m <

2



thì

S = (-  ; 2m - 1)   3;  



Nếu m =

2



thì

S = (-  ; 3)  ( 3 ; + )

Nếu m >

2



thì

S =    ; 3    2m 1;   



- Củng cố:

+ Định lí về dấu của nhị thức bậc nhất

+ Giải bất phương trình dạng tích, thương, bất phương trình có chứa

ẩn ở trong dấu giá trị tuyệt đối

- Nhận xét, sửa chữa sai sót của học sinh trong trình bày bài giải

3 Bài mới

* Hoạt động 1: Giới thiệu định nghĩa bpt bậc nhất 2 ẩn số và miền nghiệm của nó

- Học sinh tiếp thu và ghi chép kiến thức mới

- Thảo luận và cho ví dụ - Giới thiệu cho HS định nghĩa bpt bậc nhất 2ẩn số và miền nghiệm của bpt

- Yêu cầu HS cho vài ví dụ về bpt bậc nhất 2 ẩn

số và thử tìm một số nghiệm của bpt

*Hoạt động 2: Giới thiệu cách xác định miền nghiệm của bpt bậc nhất 2 ẩn số

- Học sinh hiểu và chép định lý

- Thảo luận và đưa ra các bước xác định

miền nghiệm

- Ghi chép lại các bước sau khi giáo viên đã

chỉnh sửa

- Giới thiệu HS định lý

- Yêu cầu Hs từ định lý thử rút ra các bước để xác định miền nghiệm

- Chỉnh sửa lại và cho HS chi chép các bước

- Chú ý cho HS từng trường hợp bpt có miền nghiệm là nửa mặt phẳng kể cả bờ

*Hoạt động 3: Củng cố kiến thức thông qua ví dụ

- HS đọc đề bài và thảo luận theo nhóm

- Đại diện 1 HS lên bảng trình bày

-9 -8 -7 -6 -5 -4 -3 -2 -1 1 2

-4 -3 -2 -1

1 2 3 4

x y

- Các HS khác theo dõi và cho nhận xét

- Xác định miền nghiệm của bpt sau:

x - 2 + 2(y-1) ≥ 2x +4

- Theo dõi hoạt động của các nhóm và sửa chữa kịp thời những sai sót

- Gọi 1 HS lên bảng trình bày

- Chỉnh sửa lại bài giải của HS cho hợp lý nếu cần

* Hoạt động 4: Giới thiệu cách tìm miền nghiệm của hệ bpt bậc nhất 2 ẩn số ( như

SGK)

- Tìm tập nghiệm

- Tiếp nhận kiến thức về:

+ Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn

+ Xác định miền nghiệm của hệ các bất

phương trình bậc nhất hai ẩn

- Tìm miền nghiệm của hệ







- Hướng dẫn học sinh thực hiện: Tìm miền nghiệm của từng bất phương trình, sau đó tìm phần giao của các tập nghiệm

* Hoạt động 5: Củng cố thông qua ví dụ

- Đọc câu hỏi H2 và thảo luận

- Đại diện các HS lên tìm miền nghiệm của từng

bpt

- Các HS khác nhận xét

- Chỉnh sửa nếu có sự sửa chữa của giáo viên

- Yêu cầu HS thảo luận và làm hoạt động H2

- Gọi từng Hs lên bảng xác định miền nghiệm của từng bpt từ đó có miền nghiệm của hệ

4 Dặn dò: làm bài tập sgk và đọc trước phần còn lại của bài

Tuần 22

Tiết 54

NS: 26/01/2010

ND:27/01/2010

§5 BẤT PHƯƠNG TRÌNH VA HỆ BẤT PHƯƠNG TRÌNH

BẬC NHẤT HAI ẨN (TIẾT 2)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Hiểu khái niệm bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn, nghiệm

và miền nghiệm của nó

- Hiểu được việc xác định miền nghiệm của bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn trên mặt phẳng toạ độ cũng là giải bất phương trình, hệ bất phương trình

đã cho

2 Kĩ năng

- Biết cách xác định miền nghiệm của bất phương trình và hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn

- Biết cách giải bài toán quy hoạch tuyến tính đơn giản

3 Tư duy - Thái độ

- Cẩn thận, chính xác

- Rèn luyện tính tự học

II CHUẨN BI

1 Giáo viên: Thước kẻ, phấn màu

2 Học sinh: Sách giáo khoa Máy tính điện tử fx - 500MS, fx - 570 MS

III PHƯƠNG PHÁP: Đặt vấn đề, vấn đáp - gợi mở

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

HOẠT ĐỘNG 1: Câu hỏi kiểm tra bài cũ.

Xác định miền nghiệm của các bất phương trình hai ẩn 2x - 2y + 2 - 2 ≤ 0

-4 -3 -2 -1

1 2 3 4

x y

3 Bài mới

HOẠT ĐỘNG 2: Một ví dụ áp dụng vào bài toán kinh tế Sử dụng hình 4.7 trang

132 của SGK được vẽ trên giấy khổ A0, treo trên bảng.

- Đọc, nghiên cứu và thảo luận bài toán

theo nhóm được phân công

- Trả lời câu hỏi của giáo viên

- Tiếp nhận cách giải bài toán quy hoạch

- Tổ chức cho học sinh đọc và nghiên cứu bài toán theo nhóm học tập

- Phát vấn kiểm tra sự đọc hiểu của học sinh

- Cho học sinh tiếp nhận thuật toán giải bài toán quy hoạch tuyến tính

4 Củng cố

Hướng dẫn bài tập 43 trang 132 SGK:

Xác định miền nghiệm của các bất phương trình hai ẩn:

 

1 0

y

2









Biến đổi hệ đã cho về dạng





 và biểu diễn được miền nghiệm trên mặt phẳng toạ độ như hình 1

1 2 3

-3 -2 -1

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

x

0

4x + y - 12 < 0 3x + 2y - 6 > 0

4.Bài tập về nhà: Làm các bài tập còn lại trongSGK

Tuần 23

Tiết 55

NS: 29/01/2010

ND:01/02/2010

BAI TẬP

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Biết cách xác định miền nghiệm của bất phương trình và hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn

- Hiểu được bản chất của việc giải bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn, ý nghĩa hình học của miền nghiệm của chúng trên mặt phẳng toạ độ

- Thấy được việc áp dụng toán trong thực tiễn

2 Kĩ năng

- Thành thạo xác định miền nghiệm của bất phương trình, hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn trên mặt phẳng toạ độ

- Giải thành thạo được bài toán quy hoạch tuyến tính đơn giản

3 Tư duy - Thái độ

- Cẩn thận, chính xác trong công việc xác định miền nghiệm trên mặt phẳng toạ

độ

II CHUẨN BI

1 Giáo viên: Thước kẻ, phấn màu

2 Học sinh: Ôn tập bài cũ

III PHƯƠNG PHÁP: Đặt vấn đề, pháp huy tính tích cực của học sinh

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới BÀI TẬP

Giáo viên: - Phát vấn

Câu hỏi 1: Nêu các bước xác định miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn ? Câu hỏi 2: Nêu các bước xác định miền nghiệm của hệ bất phương trình bậc nhất hai

ẩn ?

Câu hỏi 3: Nêu các bước giải bài toán quy hoạch tuyến tính ?

Bài tập 47: Trang 135 SGK: Gọi (S) là tập các điểm trong mặt phẳng toạ độ thoả mãn hệ









 





a) Hãy xác định (S) để thấy rằng đó là một miền tam giác

b) Trong (S), hãy tìm điểm có toạ độ (x ; y) làm cho biểu thức f(x ; y) = y - x có giá trị nhỏ nhất, biết rằng f(x ; y) có giá trị nhỏ nhất tại một trong các đỉnh của (S)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Câu hỏi 1: hãy xác định miền nghiệm của

hệ

Câu hỏi 2: Xác định toạ độ các đỉnh của

tam giác

Câu hỏi 3: Hãy thay các giá trị của đỉnh

vào biểu thứ f(x,y) và tìm giá trị nhỏ nhất

+ Một HS lên xác định miền nghiệm

a) Miền nghiệm là miền tam giác ABC (kể

cả biên) trong đó:A

;



 , B(4 ; 1) và C

7 8

;

3 3

( ; )

(4;1) 3

( ; )

f f f







Vậy giá trị nhỏ nhất của f(x;y) là -3 đạt được tại B

-2 -1

1 2 3 4 5

x

y

C

A 0

B

.Bài tập 48:đề bài (sgk)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Câu hỏi 1: hãy xác định biểu thức của c

Câu hỏi 2:xác định hệ bất phương trình

biểu diễn (S)

Câu hỏi 3: hãy biểu diễn miền nghiệm và

tính chi phí mỗi ngày

HS thảo luận và trả lời các câu hỏi của giáo viên

Câu hỏi 1: c=9x+7,5y

Câu hỏi 2:

1

3 2

x y

x y

 







Gợi ý trả lời câu hỏi 3

GV tự vẽ hình tại nhà và treo lên bảng Phương án tốt nhất là 100 đơn vị Vitamin A

và 300 đơn vị Vitamin B mỗi ngày Chi phí mỗi ngày là 3150 đồng

4 Dặn dò: về nhà làm các bài tập còn lại và đọc trước bài mới

Tuần 23

Tiết 56

NS: 29/01/2010

ND:01/02/2010

§ 6 DẤU CỦA TAM THỨC BẬC HAI

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được định lí về dấu của tam thức bậc hai thông qua việc khảo sát đồ thị của hàm số bậc hai trong các trường hợp khác nhau

2 Kĩ năng

- Vận dụng thành thạo định lí về dấu của tam thức bậc hai để xét dấu các tam thức bậc hai và giải một vài bài toán đơn giản có chứa tham số

3 Tư duy - Thái độ

- Từ đồ thị của hàm số bậc hai trong các trường hợp khác nhau hiểu được định lí

về dấu của tam thức bậc hai

- Hiểu được cách giải một vài bài toán có chứa tham số đơn giản

- Cẩn thận, chính xác trong nghiên cứu đồ thị của hàm số bậc hai

- Tích cực tự học, tự đọc, tự nghiên cứu và nghiên cứu nghiêm túc

II CHUẨN BI

1 Giáo viên: Thước kẻ, phấn màu

2 Học sinh: Ôn tập bài cũ, máy tính điện tử fx - 500MS, fx - 570 MS

III PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp - gợi mở, đặt vấn đề

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi:

Cho hàm số bậc hai y = - x2 + 4x - 3

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số đã cho

b Dựa vào đồ thị, hãy nêu các khoảng trên đó hàm số chỉ nhận giá trị dương

c Dựa vào đồ thị, hãy nêu các khoảng trên đó hàm số chỉ nhận giá trị âm