- Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt động của các cơ vân là hoạt động có ý thức. - Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều hòa hoạt động cơ quan sinh[r]
Trang 1Năm học 2019 - 2020
PHÒNG GD-ĐT THỊ XÃ NINH HÒA TRƯỜNG THCS TRỊNH PHONG
Tổ: Lý-Hóa-Sinh-Địa
GV: Võ Thị Thùy Linh
Trang 2Một số vấn đề của chương cần tìm hiểu.
• Cấu tạo, chức năng của hệ thần kinh
• Một số giác quan quan trọng, vệ sinh các giác quan.
• Phản xạ của cơ thể Các loại phản xạ.
• Hoạt động thần kinh cấp cao ở người, vệ sinh hệ thần kinh.
Trang 3H4.4 Mô thần kinh
Các tế bào thần kinh
Các tế bào thần kinh đệm
1
2
Mô thần kinh gồm:
+ Các tế bào thần kinh
(nơron).
+ Các tế bào thần kinh
đệm.
Hệ thần kinh
Quan sát hình 4.4, cho biết
mô thần kinh gồm những
bộ phận nào?
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 4Tại sao khi ta thấy quả chanh thì nước bọt được tiết ra?
Đó là một phản xạ.
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 5Qua những hoạt động trên thì cơ thể có những biến đổi gì? Tại sao?
Thở gấp, tim đập nhanh, ra mồ hôi…
Đó là do điều khiển của hệ thần kinh đã có sự phối hợp hoạt động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ bài tiết … giúp cơ thể
thích nghi với môi trường.
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 6Từ những lý giải trên, em hãy cho biết chức năng của hệ thần kinh?
Điều khiển, điều hoà và phối hợp mọi hoạt động của các cơ
quan, hệ cơ quan trong cơ thể thành một thể thống nhất, đảm bảo cho cơ thể thích nghi với biến đổi của môi trường.
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 7(5)
(6)
(3) (2)
(4)
Nhân
Cúc xináp
Thân
(7) Sợi trục
Bao miêlin
Sợi nhánh
Eo Răngviê
Lựa chọn các từ và cụm từ
dưới đây để hoàn thành chú
thích hình 43.1
H.43.1.Cấu tạo của nơron
I Nơron - đơn vị cấu tạo của
hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 8I Nơron - đơn vị cấu tạo của
hệ thần kinh:
Một nơron gồm:
- Thân nơron chứa nhân
- Sợi nhánh
- Sợi trục được bao bởi bao miêlin
ngăn cách bởi eo Răngviê, tận cùng
là cúc xináp
Sợi nhánh
nhân
Cúc xináp
Eo Răngviê Bao miêlin
thân
Sợi trục
Hình 43.1.Cấu tạo của nơron điển hình
1 Cấu tạo:
Nêu cấu tạo một nơron?
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 9I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ
thần kinh:
1 Cấu tạo:
2 Chức năng:
(bài 6, SGK trang 20)
Sợi nhánh
nhân
Cúc xináp
Eo Răngviê Bao miêlin
thân
Sợi trục
Em hãy nhắc lại nơron được chia thành
mấy loại, chức năng của chúng là gì?
Người ta chia nơron thành 3 loại:
– Nơron hướng tâm: có chức năng
truyền xung thần kinh về trung ương
thần kinh.
– Nơron trung gian: liên hệ giữa các
nơron.
– Nơron li tâm: truyền xung thần
kinh tới các cơ quan phản ứng.
Hình 43.1.Cấu tạo của nơron điển hình
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 10Sợi nhánh
Sợi trục Cúc
Xinap
Sợi nhánh Sợi trục
Cúc Xinap
I Nơron - đơn vị cấu tạo của
hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
Cảm ứng và dẫn truyền xung thần
kinh.
Quan sát hình bên (mũi tên), hãy
nêu chức năng của nơron?
2 Chức năng:
(bài 6, SGK trang 20) (bài 6, SGK trang 20)
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 11I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ
thần kinh:
II Các bộ phận của hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
2 Chức năng:
(bài 6, SGK trang 20) (bài 6, SGK trang 20)
1 2
3
4
5
Hộp sọ Não
Tuỷ sống
Cột sống
Dây thần kinh tuỷ
H43.2 Hệ thần kinh
Quan sát H43.2, xác định các
thành phần của hệ thần kinh?
1 Cấu tạo:
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 12I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần
kinh:
sọ Não
Tuỷ sống
Cột sống
Dây thần kinh tuỷ
Hoàn thành bài tập (SGK mục II)
Hệ thần kinh gồm bộ phận trung ương và
bộ phận ngoại biên.
-Bộ phận trung ương có não và tủy sống
được bảo vệ trong các khoang xương và
màng não tủy: hộp sọ chứa………;
………nằm trong ống xương sống.
-Nằm ngoài trung ương thần kinh là bộ
ngoại biên, có các dây thần kinh do
các……… và ……… tạo
nên Thuộc bộ phận ngoại biên còn có các
hạch thần kinh.
(1 )
(2)
não tuỷ sống
bó sợi cảm giác bó sợi vận động
H43.2 Hệ thần kinh
1 Cấu tạo:
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 13I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ
thần kinh:
II Các bộ phận của hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
- Bộ phận trung ương:
+ Não nằm trong hộp sọ.
+ Tuỷ sống nằm trong ống
xương sống.
- Bộ phận ngoại biên: dây thần
kinh và hạch thần kinh.
Hộp sọ Não
Tuỷ sống
Cột sống
Dây thần kinh tuỷ
H43.2 Hệ thần kinh
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 14Bài tập 1:
Có các hoạt động sau:
a Cử động tay
b Sự co bóp của tim
c Đá bóng
d Sự co bóp của thành dạ dày
Hãy cho biết hoạt động nào có ý thức, hoạt động nào không có ý thức?
- Hoạt động có ý thức:
a Cử động tay
c Đá bóng
- Hoạt động không có ý thức:
b Sự co bóp của tim
d Sự co bóp của thành dạ dày
I Nơron - đơn vị cấu tạo của
hệ thần kinh:
II Các bộ phận của hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
2 Chức năng:
- Bộ phận trung ương:
+ Não nằm trong hộp sọ
+ Tuỷ sống nằm trong ống xương sống
+ Não và tuỷ sống được bảo vệ bởi
màng não tuỷ và trong các khoang
xương
- Bộ phận ngoại biên: dây thần kinh và
hạch thần kinh
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 15I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ
thần kinh:
II Các bộ phận của hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
2 Chức năng:
Dựa vào thông tin SGK tr.138 hãy hoàn thành bài tập 2:
Hệ thần kinh
………:
……….:
(1)
(2)
Hệ thần kinh vận động
Hệ thần kinh sinh dưỡng
hoạt động của các
cơ vân là hoạt động
……….ho t ạ động cơ quan
……… và cơ quan sinh sản
là hoạt động ………
(3)
(4)
(5) (6)
(7)
Điều khiển
Điều hoà sinh dưỡng
không cã ý thức
có ý thức
Dựa vào chức năng hệ thần kinh được chia thành mấy phân hệ? Chức năng của mỗi phân hệ?
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 16I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ
thần kinh:
II Các bộ phận của hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
2 Chức năng:
- Hệ thần kinh vận động: điều
khiển hoạt động của các cơ vân
là hoạt động có ý thức.
- Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều
hòa hoạt động cơ quan sinh
dưỡng và cơ quan sinh sản là
hoạt động không có ý thức.
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 17Nhân
Chất tế
bào
Thân
Nhân
Chất tế bào Sợi nhánh
Sợi trục
Về mặt cấu tạo, nơron có gì giống và khác với tế bào bình thường?
Gièng nhau
Kh¸c nhau
Màng, nhân, chất tế bào,
Thân có sợi nhánh, sợi trục, eo răngviê, bao miêlin, cúc xináp.
Cúc xináp
Eo Răngviê Bao miêlin Màng
Không có sợi nhánh, sợi trục, eo răngviê,
bao miêlin, cúc xináp.
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Trang 19I Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần
kinh:
1 Cấu tạo: (bài 6, SGK trang 20)
2 Chức năng : (bài 6, SGK trang 20)
II Các bộ phận của hệ thần kinh:
1 Cấu tạo:
- Bộ phận trung ương:
+ Não nằm trong hộp sọ
+ Tuỷ sống nằm trong ống xương sống
+ Não và tuỷ sống được bảo vệ bởi màng
não tuỷ và khoang xương
- Bộ phận ngoại biên: dây thần kinh và hạch
thần kinh
- Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều khiển hoạt động cơ quan sinh dưỡng
và cơ quan sinh sản là hoạt động không có ý thức
2 Chức năng:
Tiết 43 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
- Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt
động các cơ vân là hoạt động có ý thức
Trang 20* Hướng dẫn về nhà:
- Đọc mục “Em có biết”.
- Đọc và tìm hiểu bài 45: Dây thần kinh tủy + Cấu tạo của dây thần kinh tủy
+ Chức năng của dây thần kinh tủy